Bölge Adliye Mahkemesi 2022/307 E. 2025/1440 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/307 Esas

KARAR NO : 2025/1440

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 15/11/2021

NUMARASI : 2019/582 Esas, 2021/1037 Karar

DAVANIN KONUSU: İTİRAZIN İPTALİ

KARAR TARİHİ: 06/11/2025

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... Çanta Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin kiracı olarak bulunduğu "Mehmet Akif Mah. Bahariye Cad. Utku Plaza Dış Kapı ... Küçükçekmece/İstanbul" adresindeki işyerinin müvekkili şirket nezdinde işyerim paket sigorta poliçesi ile sigortalandığını, davalı şirketin aynı binanın 1. çekme katında kesimhane ve yemekhane olarak kullandığı ve kiracı olarak bulunduğu işyerinde 08/09/2018 tarihinde çıkan yangının 2. çekme katta faaliyet gösteren sigortalı işyerine sirayeti sonucunda hasar meydana geldiğini, bu sebeple müvekkilinin, sigortalısına 117.193,13 TL ödeme yapmakla rücu hakkının doğduğunu, dava konusu yangının davalı şirketin kiracı sıfatıyla sorumlu bulunduğu işyerinde elektrik tesisatının kablo bağlantı yerlerindeki iletken kablolarındaki elektrik enerjisinin herhangi bir nedenle (gevşek bağlantı, aşırı yük, nötr - faz teması) ısı enerjisine dönüşmesi sonucunda meydana geldiğinin dosya kapsamı ile sabit olduğunu, bu nedenle işyerinde gereken önlemleri almayarak yangının çıkmasına sebebiyet verdiğinden davalının haksız fiilden dolayı TBK m. 49 uyarınca birinci derecede sorumlu olup oluşan zararı tazminle mükellef olduğunu, ödenen bedelin rücuen tahsili için Küçükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yangın çıkan mahal ...Tekstil firmasınca kullanıldığından ve bir kusuru varsa bu firma sorumlu olduğundan davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, aynı yangın sebebiyle ... Japan Sigorta şirketinin 08/11/2018 tarihli yazısı ile zarar ve ziyan talebinde bulunduğu bu firmanın Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında da icraya verildiğini, bu firma adına ifade veren İnan Demirkan'ın 09/09/2018 tarihinde şikayetçi olarak ifadesinde iş yerinin ...'a ait olduğunu belirterek şikayetçi olduğunu, yangın raporunda da ... firmasının adı geçtiğini, ...Tekstil firmasında çıkan yangın sebebiyle davacının sigortalısının zarar gördüğünü, beyan edilen kadar zararın olmadığını, davacı tarafından gerçek zararın ispatlanması gerektiğini belirterek davanın öncelikle husumetten, aksi halde esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI:

İlk derece mahkemesince; alınan bilirkişi raporu, ekspertiz raporu, yangın raporu, ödeme ve ibraname belgeleri doğrultusunda, dava konusu yerde meydana gelen yangın sebebi ile dava dışı sigortalı iş yerinde hasar meydana geldiği, yapılan ödemenin kadri maruf olduğu, dava dışı sigortalının kusurunun bulunmadığı, haksız fiil niteliğindeki yangın eyleminin davalının kusurundan kaynaklandığı ve sigortalısına ödeme yapan davacı sigorta şirketin halefiyet ilkesi gereği davalıya rücu hakkının oluştuğu, usul ekonomisi gereği bilirkişi incelemesine başvurulmaksızın resen işlemiş faiz alacağının 2.942,68 TL olarak hesaplandığı gerekçelerine istinaden asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 120.136,03 TL yönünden itirazın iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, asıl alacak yargılamayı gerektirdiğinden koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelere dayalı olduğundan hüküm kurmaya ve denetime elverişsiz olduğunu, zira bilirkişi raporunun, itfaiye raporuna atıf yaptığını, oysa itfaiye raporunun olayı yanlış tarif ettiğini, müvekkili tarafından rapora itirazda bulunularak düzeltilmesi sağlanmış ise de, bu durumun dikkate alınmadığını, dava konusu yangın sebebiyle birden fazla iş yerinin zarar gördüğünü, bu iş yerlerinden birinin de dava dışı ... unvanlı iş yeri olduğunu, bu iş yerinin sigortacısı olan ... sigorta şirketinin hasar dosyasında düzenlenen 10/10/2018 tarihli ekspertiz raporundan ve ekinde sunulan fatura ile irsaliyelerden, yangının gerçekleştiği yerin ... tarafından işletildiğinin anlaşıldığını, bu sebeple yangının meydana gelmesinde müvekkiline atfı kabil bir kusurun bulunmadığını, ayrıca ... sigorta şirketi tarafından ... firması aleyhine Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, zira bu durumda kusur oranlarının değişmesi ve müvekkilinin kusurunun bulunmadığı gerçeğinin ortaya çıkabilecek olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte dosyada mübrez sigorta poliçesi incelendiğinde sigorta lehdarının adresi ile hasarın meydana geldiği adresin birbiri ile örtüşmediğini, zira poliçede "Mehmet Akif Mah. Bahariye Cad. Utku Plaza Dış Kapı ... Küçükçekmece/İstanbul" adresindeki emtealar bakımından riziko üstlenilmiş ise de, dosyada mübrez itfaiye raporuna göre olayda yanan malların teras bölümü 2. çekme katta bulunduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dava, poliçe kapsamında ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Davacının, davalı hakkında Küçükçekmece 2. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında 117.193,35 TL asıl alacak ve 2.942,68 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 120.136,03 TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalının takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu, itirazın davacı alacaklıya tebliğine dair bir belgeye rastlanmadığından işbu itirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... Çanta Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin arasında 29/03/2018-29/03/2019 tarihleri arasında geçerli İşyerim Paket Sigorta Poliçesi akdedildiği, riziko adresinin "Mehmet Akif Mah. Bahariye Cad. Utku Plaza Dış Kapı ... Küçükçekmece/İstanbul" olduğu, 08/09/2018 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle sigortalısının oluştuğu belirtilen hasarına karşılık davacı tarafından 25/01/2019 tarihinde sigortalısına 117.193,35 TL ödeme yapıldığı ve meydana gelen zarardan davalının sorumlu olduğundan bahisle başlatılan icra takibine itiraz üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Olaya ilişkin Avrupa Yakası İtfaiye Müdürlüğü tarafından düzenlenen 14/09/2018 tarihli yangın raporunda; bodrum üzeri 5 katlı betonarme binanın teras bölümünde 2 çekme kat olduğu, ... Tekstil şirketinin (davalı) kesimhane ve yemekhane olarak kullandığı 1. çekme katta elektrik tesisatlarının tavan arasından geçtiği, 2. çekme katta ... Çanta firmasının faaliyet gösterdiği, yapılan incelemelerde 1. çekme katın girişine göre karşı kısmında kesim pastel masasının üst kısmındaki elektrik tesisatının kablo bağlantı yerlerinde iletken kablolarındaki elektrik enerjisinin herhangi bir nedenle (gevşek bağlantı, aşırı yük, nötr - faz teması) ısı enerjisine dönüşmesiyle yangının başlangıcının meydana geldiği ve altındaki penye kumaşlarına sirayet ederek geliştiği yönünde görüş belirtilmiştir.28/12/2018 tarihli yangın hasar ekspertiz raporunda; sigortalı ve olaydan etkilenen diğer işyeri yetkilileri ile yapılan görüşme ve riziko mahallinde yapılan incelemeler sonucunda, 08/09/2018 Cumartesi günü saat 14:00-14:30 sıralarında binanın 4. katında fason tekstil (kesim, dikim, ütü-paket) üzerine faaliyet gösterilen ... isimli şahsın atölyesinde muhtemelen elektrik kontağı sonucunda yangın çıktığı, üst katta çıkan yangının rüzgarın da etkisi ile kısa sürede bu katı ve bir üst katı tutuşturup ağır şekilde zarara neden olduğunun anlaşıldığı, alınan itfaiye raporuna istinaden söz konusu hasarın kaynağının riziko adresinin alt katında bulunan tesisi işaret ettiği, bu nedenle itfaiye tarafından yangının çıkış yeri olarak tespit edilen ...Tekstil İnşaat Sanayi İç ve Dış Ticaret A.Ş.'ye rücu imkanının bulunduğu, yangın sebebiyle ödenebilir tazminat tutarının 117.778,00 TL olduğu bildirilmiştir.Aynı yangın olayında dava dışı sigortalı ... Ürünleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin de zarar görmesi sebebiyle sigortacısı ... Sigorta şirketi tarafından aldırılan 10/10/2018 tarihli ekspertiz raporunda; sigortalı işyerinin binanın 2. Katında faaliyet gösterdiği, sigortalı ve olaydan etkilenen diğer işyeri yetkilileri ile yapılan görüşme ve riziko mahallinde yapılan incelemeler sonucunda, 08/09/2018 Cumartesi günü saat 14:00-14:30 sıralarında binanın 4. katında fason tekstil (kesim, dikim, ütü-paket) üzerine faaliyet gösterilen ... isimli şahsın atölyesinde elektrik kontağı sonucunda yangın çıktığı, üst katta çıkan yangının rüzgarın da etkisi ile kısa sürede bu katı ve bir üst katı tutuşturup ağır şekilde zarara neden olduğunun anlaşıldığı, itfaiye raporunda ise 1. çekme katta (4. kat) ... Tekstil firması tarafından kullanılan atölyede kesim masasının üst kısmındaki elektrik tesisatının kablo bağlantı yerlerinde iletken kablolarındaki elektrik enerjisinin herhangi bir nedenle (gevşek bağlantı, aşırı yük, nötr - faz teması) ısı enerjisine dönüşmesiyle yangının başlangıcının meydana geldiği belirtilmiş ise de, yangın raporunda yer verilen "... Tekstil" ibrasinin dayanağının bilinmediği, ekspertiz çalışması sırasında görüşülen İnan Demirkan tarafından işletmenin vekili bulunduğu ... tarafından işletildiğini beyan ettiği, sigortalının, binanın 4. katında faaliyet gösteren ... isimli şahsın fason atölyesinde bulunan kumaş, aksesuar ve etiket emtiasının yanarak zayi olduğu, yani sigortalıya ait malların kiracısı olduğu binanın 2. katında zarar görmediği, hasar tutarının 12.742,50 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir. Bu rapora istinaden ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısının zararının ödendiğinden bahisle 12.742,50 TL'nin rücuen tahsili için ... Tekstil-...'a rücu yazısı gönderildiği, ödeme yapılmaması üzerine ... Tekstil-... ile işbu eldeki davanın davalısı şirkete karşı Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığı anlaşılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 30/05/2021 tarihli raporda; yangına sebebiyet veren mahalin, elektrik tedariği sağlayan ... sorumluluğunda olmadığı, tüketici mülkiyet sınırları dahilinde meydana geldiği, mahalde yapılan incelemelerde Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği 18. madde hükmü gereği tesisata takılı olması gereken toroidal kaçak akım koruma rölesinin takılı vaziyette bulunduğu, itfaiye yangın raporu dışında veya itfaiye raporunun aksini ispat eder herhangi bir belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, bu nedenlerle yangının olay günü davalı şirketçe kullanılan 1. çekme katın girişine göre karşı kısmında kesim pastal masasının üst kısmındaki elektrik tesisatının kablo bağlantı yerlerinde iletken kablolarındaki elektrik enerjisinin herhangi bir nedenle (gevşek bağlantı, aşırı yük, nötr-faz teması) ısı enerjisine dönüşmesiyle yangının başlangıç olayının meydana geldiği, altındaki penye kumaşlarına sirayeti ile geliştiği kanaatine varıldığı, tesisata toroidal kaçak akım koruma rölesi takılı olduğundan binada bakım noksanlığından bahsedilemeyeceği, olay günü yangının orjin/merkez noktası olan yerin davalı şirketin kullanımında olduğu, yangın merkezi olan atölyenin yangın öncesinde elektrik tesisatının davalı şirketçe tesis edildiğinin şifahen beyan edildiği, açıklanan nedenlerle davalı şirketin yangının meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğunun değerlendirildiği, sigortalı şirketin bir kusurunun bulunmadığı, eksper raporunda sovtaj ve muafiyet bedeli düşüldükten sonra hesaplanan 117.778,34 TL hasar tazminatının olay tarihi itibariyle rayiç piyasa değerine denk ve dolayısı ile gerçek zarar olduğu, itfaiye yangın raporunda aynı yangında zarar gören başka bir sigortalı olan ... isimli firma için sigortacısı ... Sigorta şirketi tarafından aldırılan ekspertiz raporunda, yangın raporundaki "... Tekstil" ibaresinin dayanağının bilinmediği ve olay günü itibariyle kullanıcının ... isimli kişi olduğunun tespit edildiği ifadelerine yer verildiği, Halkalı Vergi Dairesi Müdürlüğünün 18/01/2021 tarihli yazı içeriğinde davalı şirketin 08/01/2016 tarihinden itibaren faaliyette olduğu, yazı ekinde sunulan yoklama fişlerinde olay günü itibariyle davalı şirketin yangın adresinde faal olarak bulunduğu bildirilmiştir. 6102 sayılı TTK'nun 1472 maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur. TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür.Somut olayda, itfaiye yangın raporunda, bodrum üzeri 5 katlı binanın teras bölümünde 2 çekme kat olduğu, 2. çekme katta davacının sigortalısının faaliyette bulunduğu, yangının ise 1. çekme katta faaliyette bulunan davalının işyerinden başladığı belirtilmiş olup Mahkemece yaptırılan zabıta araştırmasında olay tarihinde 1. çekme katta davalı şirketin faaliyette bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak davacı sigorta şirketi tarafından aldırılan 28/12/2018 tarihli ekspertiz raporu ile aynı yangın olayında zarar gören ... Ürünleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin sigortacısı ... Sigorta şirketi tarafından aldırılan 10/10/2018 tarihli ekspertiz raporunun her ikisinde de, sigortalı ve olaydan etkilenen diğer işyeri yetkilileri ile yapılan görüşme ve riziko mahallinde yapılan incelemeler sonucunda, yangının binanın 4. katında fason tekstil üzerine faaliyet gösteren ... isimli şahsın atölyesinde çıktığı belirtilmiştir. Hatta 10/10/2018 tarihli raporda ... Tekstil isimli işyerinin vekili olan İnan Demirkan'ın söz konusu yeri ...'un işlettiğini beyan ettiği hususuna yer verilmiş olup adı geçenin de bulunduğu 08/09/2018 tarihli olay yeri inceleme ve görgü tespit tutanağında da yangının binanın 4. katında çıktığı belirtilmiştir. Ayrıca sigortalı şirket yetkilisi Hacı Yıldız da 12/09/2018 tarihinde emniyette verdiği ifadesinde yangının iş merkezinin 4. katında başladığını ifade etmiştir.Davalı vekili 20/06/2021 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesinde, yangının çıktığı tarihte yangın çıkan işyerinin müvekkili tarafından kullanılmadığını, bu yerin müvekkilinin alt kiracısı olan ... - ... Tekstil firması tarafından kullanıldığını, yangından sonra bu firma ile olan kira sözleşmesinin sona erdirilerek söz konusu yerin halihazırda müvekkili tarafından kullanıldığını beyan etmiş olup dilekçe ekinde ise bahsi geçen kira sözleşmesini sunmuştur. Dosya kapsamında yer alan vergi levhası, yoklama fişi, davalı adına düzenlenen fatura ve SGK belgelerinde davalı şirketin adresi binanın 4. katı olarak gösterilmiş olup bu yer aynı zamanda davalının iddia ettiği üzere alt kira sözleşmesine konu olan yerdir.Yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca, yangının, davalının iddia ettiği gibi olay tarihinde ... - ... Tekstil firmasının faaliyette bulunduğu binanın 4. katından başlayarak geliştiği kabul edilse bile davalının, alt kiracısı olduğu anlaşılan bu firmanın eylemlerinden sorumlu olduğunu kabul etmek gerekir. Öte yandan yangının davalının kendi işyerinden başladığı kabul edildiğinde ise davalının sorumlu olacağı zaten izahtan varestedir. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, yangının kendi kullanımında olan işyerinden başlamadığından bahisle daha çok pasif husumet yokluğu yönünden karara itiraz etmiştir. Davalı vekilinin, müvekkilinin kusursuz olduğu yönündeki istinaf sebebi de, yangının alt kiracının işyerinden kaynaklanmasına dayandırılmış olup esasen yangının çıkış sebebine yönelik bir kusur itirazı yoktur. Bunun dışında hüküm altına alınan zarar miktarı yönünden de istinaf dilekçesinde bir itiraz ileri sürülmemiştir. O halde az önce açıklandığı üzere davalının olay sebebiyle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu kabul edildiğine göre kusur yada zarar miktarına yönelik bir istinaf sebebi olmadığı ve olay sebebiyle oluşan hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğu anlaşılmakla Mahkemece tesis edilen karar isabetli olmuştur.Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/582 Esas, 2021/1037 Karar sayılı ve 15/11/2021 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın davalı tarafından peşin olarak yatırılan 2.051,62 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.436,22 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.06/11/2025