Bölge Adliye Mahkemesi 2021/82 E. 2020/167 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2022/684 KARAR NO : 2025/655 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi NUMARASI : 2020/326 Esas 2021/732 Karar KARAR TARİHİ : 21/12/2021 DAVA : Tazminat KARAR TARİHİ : 28/03/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 28/03/2025 Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1(b-1/son) cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07.12.2019 tarihinde, davalı ... A.Ş.’nin işleteni olduğu, davalı sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, Karşıyaka Cahar Dudayev Bulvarı istikametinde Mavibahçe AVM yoluna doğru dönerken sağa dönüşü tamamlayamadan, davacı ...'a ait ... plakalı araca sol taraftan çarptığını, düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında müvekkilinin aracın sol arkasından sol kapısına kadar hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, 19.383,35 TL hasar bedelinin davacının kendi kaskosu tarafından karşılandığını, araçta ağır hasar meydana gelmesi nedeniyle değer kaybı oluştuğunu, değer kaybının tahsili amacıyla zorunlu mali mesuliyet sigorta teminatı kapsamında davalı sigorta şirketine ile ilgili olarak 13.02.2020 tarihinde arabulucuya başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, 20.05.2020 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından 3.332,00 TL ödeme yapıldığını ileri sürerek, müvekkiline ait araçta kaza sonucu meydana gelen değer kaybının tespit edilerek davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 02.11.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; 1.000,00TL değer kaybı bedeli istemini 5.558,00 TL artırmış ve 6.658,00 TL değer kaybı bedelinin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir. DAVALI CEVABININ ÖZETİ: Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... plakalı aracın maliki, diğer davalı ...’un müvekkile ait şirketin çalışanı olduğunu, kazanın meydana geliş şeklinin dava dilekçesinde belirtildiği gibi olmadığını, 07.12.2019 tarihinde ...'un kullanmakta olduğu ... plakalı araç ile hemen sağında ... marka bir aracın Mavibahçe trafik ışıklarında kırmızı ışıkta durmakta iken, davacının her iki aracın arasına girmeye çalışarak müvekkilinin kullanmakta olduğu araca kendisinin çarptığını, kazanın davacının kusuru nedeniyle meydana geldiğini, davalı sigorta şirketi tarafından araçta meydana gelen hasar ve kusur durumuna göre değer kaybı olarak davacıya 3.332,00-TL ödeme yapıldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı vekili 24.09.2020 tarihli cevap dilekçesi ile; kazaya karışan ... plakalı aracın, müvekkili sigorta şirketine trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacıya ait araçta oluşan hasar için, kasko poliçesi nezdinde ... Sigorta Kooperatifi tarafından açılan hasar dosyası kapsamında müvekkili sigorta şirketince 26.02.2020 tarihinde ... Sigorta’ya yapılan 9.672,91-TL hasar bedeli ödemesi ile tüm zararın talep edildiği şekliyle tazmin edildiğini, trafik sigortası genel şartları uyarınca artık kabul gören matematiksel formül, oran ve katsayılar kullanılmak suretiyle hesaplanan 3.332,00-TL değer kaybı bedelinin 20.05.2020 tarihinde davacıya ödendiğini, müvekkili sigorta şirketinin, trafik poliçesi kapsamında üzerine düşen tüm sorumluluğu ve yükümlülüğü yerine getirdiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. DELİLLER : Kaza tespit tutanağı, Tescil kayıtları, Hasar dosyası ile Trafik Gözetim Merkezi’nden yapılan sorgulama dosyası, bilirkişi raporu, arabuluculuk son tutanağı, tüm dosya kapsamı. İDM KARARININ ÖZETİ : İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle;".. 07.12.2019 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın, davacının kendi kaskosu tarafından karşılandığı, araçta meydana gelen değer kaybı zararı olarak ... plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacıya 20.05.2020 tarihinde 3.332,00 TL ödeme yapıldığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Ödenen 3.332,00-TL değer kaybı bedelinin, araçta dava konusu kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybını karşılamadığı iddiası ile açılan davada, toplanan deliller, dosya kapsamı, yapılan inceleme sonucu düzenlenen ve mahkememizce hüküm kurmaya yeterli ve elverişli bulunan bilirkişi raporu ile, davalı ... A.Ş.’ne ait ... plakalı aracın davalı sürücüsü ...’un 2918 s. KTK.’nun 56. ve 84. maddelerini ihlali ile %50 oranda kusurlu olarak, davacı ...’a olup sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu, davacının ... plakalı aracında oluşan 20.000,00-TL değer kaybının davacının %50 kusuruna isabet eden 10.000,00-TL ile ödenen 3.332,00-TL değer kaybı bedelinin mahsubu sonucu bakiye 6.668,00-TL değer kaybı bedelinden davalıların sorumlu bulundukları kanaatine varılmış, davanın davacı talebi gözetilerek 6.558,00-TL bedel üzerinden kabulüne.." karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ... A.Ş. Vekili istinaf dilekçesi ile özetle; 25.06.2021 tarihli bilirkişi raporunun yanlış olduğunu, davalı ...'un 2918 sayılı KTK'nın m.56/c ve m.84/g bentlerini ihlal ettiğine yönelik yapılan değerlendirmenin de hatalı olduğunu, 07.12.2019 tarihinde ...'un kullanmakta olduğu ... plakalı araç ile hemen sağında ... marka bir aracın Mavibahçe trafik ışıklarında kırmızı ışıkta durmakta iken, davacının her iki aracın arasına girmeye çalışarak müvekkilinin kullanmakta olduğu araca kendisinin çarptığını, kazanın davacının kusuru nedeniyle meydana geldiğini, 2019 yılında kasko değerinin 202.200-TL olduğu, aracın 2015 yılında trafik kazasına karıştığını, arka tampon kısmından hasarlandığı, aracın piyasa rayiç değerinin 200.000-TL olabileceği tespitinin yanlış olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından araçta meydana gelen hasar ve kusur durumuna göre değer kaybı olarak davacıya 3.332,00-TL ödeme yapıldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İSTİNAFA CEVAP : Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının değer kaybı tam olarak ödenmediği için dosyada mevcut kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporu ve yerel mahkemenin gerekçeli kararı bir bütün halinde değerlendirildiğinde yerel mahkeme kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenlerle davalı tarafın istinaf talep ve gerekçeleri yerinde olmayıp hukuka aykırı olduğunu ifadeyle; ilk derece mahkemesinin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir aykırılık bulunmadığından davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E Uyuşmazlık maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yukarıda özetlenen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. 6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; aynı Kanunun 357. maddesine göre de; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemeyeceği ve istinafta yeni delillere dayanılamayacağına ilişkin maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır. Bilindiği üzere; sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49.maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine ve motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı dava açabilir. Araç işleteni de, zarar görene karşı sürücü ile birlikte 6098 Sayılı TBK un 61 inci maddesi uyarınca müteselsilen sorumludur. Somut olayda, taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağına göre, sürücü ...'ın beyanında "Cahar Dudayev Bulvarından Mavi Bahçe yönüne doğru sağa dönüşü tamamlayamadan sol şeritten gelen ... plakalı kamyon sol arkadan sol kapıma çarparak hasar oluşurdu, yol kenarında park etmiş araç yolu daraltıyor." dediği, sürücü ... ise beyanında "Mavi Bahçe dönüşü sağ yan yolda sağımdan giren aracın sol arka tarafına vurdum" dediği görülmüştür. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi-TRAMER kusur durumu sonuç belgesine göre araçlara ait poliçeleri tanzim eden sigorta şirketlerinin, 136574 nolu tramer dosyasından kazada ...3 plakalı davacı taraf araç sürücüsü ... ile ... plakalı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ...’un % 50’şer oranında kusurlu oldukları hususunda anlaşmaya varıp onayladıkları belirtilmiştir. 03.06.2021 havale tarihli bilirkişi raporuna göre; dava konusu kazanın oluşumunda sürücü ...’un, 2918 s. KTK.’nun 56. ve 84. Maddelerini, sürücü ...’ın, 2918 s. KTK. Yönetmelik’in 94/g. maddesini ihlal ettiği, dosyaya sunulu Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi-TRAMER kusur durumu sonuç belgesine göre, araçlara ait poliçeleri tanzim eden sigorta şirketlerinin, bu kazada ...3 plakalı davacı taraf araç sürücüsü ... ile ... plakalı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ...’un % 50’şer oranında kusurlu oldukları hususunda anlaşmaya varıp onayladıkları, şirketlerin üzerinde anlaştıkları kusur oranlarına iştirak edildiği görülmekle; oluşa ve denetime uygun bilirkişi raporuna yönelik davalının kusura dair istinafının reddi gerekmiştir. Zarar yönünden hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören oluşan zararın üstünde bir yarar sağlayamaz. Ayrıca, kural olarak araçta meydana gelen "değer kaybı" (istikrar kazanan yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre); aracın serbest piyasa koşullarına göre, kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, tartışılarak hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Daha somut bir ifade ile aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmalıdır. (Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli kararları) 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları ile buna ilişkin kabul edilerek 26/04/2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değişik 2918 Sayılı KYTK'nun 90.maddesinde "zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. " hükmü gereğince değer kaybının; genel şartların eki olan ek-1 de belirtilen formüle göre hesaplanacağı öngörülmüş ancak; söz konusu düzenlemede yer alan "ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresi Anayasa Mahkemesinin 09/10/2020 tarih 31269 sayılı RG'de yayınlanan 2019/40 E- 2020/40 K sayılı 17/07/2020 tarihli kararıyla Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra 19/06/2021 tarih 31516 sayılı RG de yayınlanarak yürürlüğe giren 7327 Sayılı Kanunun 18.md ile 2918 Sayılı Trafik Kanunun 90/1.fıkrasında yer alan "kanun" ibareleri "kanunda" şeklinde değiştirilmiş, fıkraya 1.cümlesinden sonra gelmek üzere bazı cümle ve fıkralar eklenmiştir. Eklenen cümle ve fıkraya göre "bu tazminatlardan; a) değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak...hesaplanır." denmiştir. Ancak, yeniden AYM'ye başvurulması üzerine AYM'nin 2021/82 E. - 2020/167 K. Sayılı 29/12/2022 tarihli karar ile 7327 sayılı Kanunla Değişik 2918 Sayılı KTK'nun 90/1. Fıkrasına eklenen cümle ile 2. Fıkranın Anayasa'ya aykırı olduğu kabul edilerek yeniden iptal edilmiş, iptal kararı 14/02/2023 tarih 32104 sayılı RG'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Trafik kazası ise 01/06/2015 tarihi ile 6704 Sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 26/04/2016 tarihinden sonra ve Anayasa Mahkemesinin iptale ilişkin kararların yayınlanma tarihi olan 09/10/2020 ve 14/02/2023 tarihlerinden önce 07/12/2019 tarihinde meydana gelmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal ve Yargıtay'ın ilke kararları dikkate alındığında değer kaybının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları şartlarına göre, hesaplanacağına ilişkin bağlayıcı bir kural bulunmamaktadır. Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun (kural olarak) aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir. Somut olayda ise; 03.06.2021 havale tarihli bilirkişi raporuna göre, ... plakalı aracın davaya konu kazadan dolayı, benzer nitelikteki araçların piyasa fiyatları da gözetilerek fark kriteri esas alınmak suretiyle 20.000,00 TL değer kaybettiği, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından tespit edilip üzerinde anlaşmaya varılan ve iştirak edilen kusur durumlarının kabulü halinde ...3 plakalı araçla ilgili 10.000,00 TL araç değer kaybı talep edebileceği, davalı sigorta şirketi tarafından, davacıya 3.332,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmakla, talep edilebilecek bakiye değer kaybı bedelinin 10.000,00 TL - 3.332,00 TL = 6.668,00TL olabileceği belirlenmiş olup; davacının istemi olan 6.558 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesinde dosya içeriğine aykırılık görülmemiştir. Keza, davacıya ait aracın sol arka çamurluk, cam, far kısımlarında değişim ve boya söz konusu olduğu için değer kaybı söz konusu olabileceği, bu hali ile değişmesi gereken parçalar yönünden alınan raporda bir çelişki bulunmadığı gibi dava konusu araçta değişen ve boyanan kaporta parçası olduğu da gözetildiğinde işlemlerin değer kaybına yol açacağı sabit olmakla, değer kaybı yönünden istemin kabulünde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, davalının istinaf bu bakımdan da yerinde değildir. Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından ve davalı .... A.Ş. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 1-Davalı ... Tic. A.Ş. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı tarafından peşin yatırılan 220,70 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile toplam 111,99 TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 615,40 TL'den mahsubuyla, bakiye 503,41 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansının yatıranlara iadesine, 5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans ve harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. Maddesi (1-a) bendi uyarınca 28/03/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.