Bölge Adliye Mahkemesi 2021/210 E. 2022/1933 K.

T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/114 Esas KARAR NO: 2025/160 İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 17/10/2023 NUMARASI: 2022/269 Esas, 2023/200 Karar DAVANIN KONUSU: Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 30/01/2025 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2012 yılında kurulduğunu ve jeneratör gruplarının üretimi, satışı ve satış sonrası teknik hizmetleri alanında faaliyet gösterdiğini, davalıya ait ... tescil numaralı faydalı modelin bir tek istemi bulunduğunu, yıllardan beri başka firmalarca da kullanılan, yeni olmayan bir makinenin emiş sistemine ilişkin olduğunu, davalının faydalı modeline konu jeneratördeki tüm unsurların ...'nın yıllardan beri kullandığı jeneratörde aynen bulunduğunu, davalı tarafından buluş olduğu iddia edilen şeyin buluş olmadığını ve yıllardır gerek havalandırma tesisatlarında, gerek jeneratörlerde ses zayıflatıcı olarak kullanıldığını, yine davalıya ait ... numaralı tasarımın da yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşımadığını, söz konusu tasarımın gerek yurt içinde, gerekse de yurt dışında başka firmalar tarafından kullanıldığını, bu sebeplerle davalı adına tescilli ... numaralı faydalı modelin yenilik ve buluş olma şartlarını haiz olmaması, ayrıca ... numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımaması nedeniyle hükümsüzlüklerine ve sicilden terkinlerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1994 yılında kurulduğunu ve 1996 yılında şimdiki unvanını aldığını ... numaralı "jeneratör kabinleri için hava emiş sistemi" buluş başlıklı faydalı model ile ... numaralı "jeneratör kabinleri" isimli endüstriyel tasarımın müvekkili adına tescilli olduğunu, davacı tarafça söz konusu faydalı modelin sanayiye uygulanabilir olduğu konusunda herhangi bir itiraz ileri sürülmediğini, müvekkiline ait faydalı model sisteminin ne dünyada ne de Türkiye'de Himoinsa dahil hiç bir firma tarafından buluştan önce kullanılmadığını, faydalı modelin müvekkili tarafından geliştirildiğini, yine müvekkiline ait endüstriyel tasarımın ise 18.04.2013 tarihinde tescil edildiğini, yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığını, ... jeneratör kabini ile müvekkiline ait tasarım arasında benzerlik bulunmadığı gibi pek çok ayırt edici özellik bulunduğunu savunarak, davanın reddin istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiş, davalının istinafı üzerine verilen bu karar; Dairemizin 2021/210 E. - 2022/1933 K. sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonucunda; alınan bilirkişi raporları ve TPMK kayıtları ile, davacıya ait ... numaralı faydalı modelin bir bağımsız istemden oluştuğu, bu bağımsız istemde “buluş, jeneratör kabinlerinde motorun yanma için, radyatör ve alternatörün ise soğutma için ihtiyaç duyduğu havayı temin etmek amaçlı kullanılan hava emiş sitemi ile ilgili olup, özelliği; kabin ön sacı üzerinde oluşturulmuş hava emiş açıklığı, havanın emişine izin veren açıklıkları sağlarken sesin çıkışına engel olan yüzey alanlarına sahip delikli sac, sesin yolunu uzatan panjurlar, panjurların yanlarında konumlandırılan ve önlerinde bir set oluşturarak sesin geçiş yolunu uzatan dikme cepler, panjurlar ve dikme ceplerin üzerine sabitlenerek ses yalıtımını sağlayan ses yalıtım mazlemesi içermesidir” şeklinde tanımlandığı, İstanbul Anadolu 2. FSHHM’nin 2015/16 D.İş sayılı dosyası ile yapılan delil tespiti sonucunda alınan bilirkişi raporu ile davacıya ait ürünün davalı adına tecsilli ... numaralı faydalı modelin isteminde yer alan tüm unsurları barındırdığı ve faydalı modelin koruma kapsamında olduğunun tespit edildiği, hükümsüzlük incelemesi sonucunda alınan bilirkişi raporlarında farklı görüşler bildirilmişse de, delil tespiti sırasında incelenen davacıya ait ... kod numaralı ... Set Kabinli isimli ürünün üzerinde imalat yılının 2013 olarak yazılı olduğu, dosyaya sunulan bu ürüne ait irsaliyenin 12/07/2013, faturanın 17/07/2013 tarihli ve ... irsaliye numaralı fatura olup, incelenen ticari kayıtlar ile bu faturaların davacının ticari defterlerine kayıtlı olduklarının tespit edildiği, buna göre davalının faydalı modelinin başvuru ve tescil tarihinden önce üretildiği ve satışa sunduluğunun anlaşıldığı, bu nedenle dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 551 sayılı KHK’nın 156. maddesi uyarınca yenilik özelliğinin mevcut olmadığı, yine istinaf kaldırma kararının gereği olarak alınan 20/06/2023 tarihli raporda da tespit edildiği üzere, buluşun, jeneratör kabinlerinde motorun yanma için, radyatör ve alternatörün ise soğutma için ihtiyaç duyduğu havayı temin etmek amaçlı kullanılan hava emiş sistemi ile ilgili olup, özelliği; kabin (1) ön sacı (1.1) üzerinde oluşturulmuş hava emiş açıklığı, havanın emişine izin veren açıklıkları sağlarken sesin çıkışına engel olan yüzey alanlarına sahip delikli sac , sesin yolunu uzatan panjurlar, panjurların yanlarında konumlandırılan ve önlerinde bir set oluşturarak sesin geçiş yolunu uzatan dikme cepler, panjurlar ve dikme ceplerin üzerine sabitlendirilerek ses yalıtımı sağlayan ses yalıtım malzemesi içermesini ihtiva ettiği, ... no’lu “jeneratör Kabinleri İçin ... Sistemi” buluş başlıklı faydalı model belgesinin istemleri incelendiğinde yalnızca 1 adet bağımsız isteme sahip olduğu, tekniğin bilinen durumuna en yakın doküman olarak ... San. ve Tic. A.Ş adresinde çekilen fotoğraflar incelenerek yapılan hükümsüzlük analizinde; hükümsüzlük koşullarının oluşabilmesi için ilgili FM belgesinin ana isteminde korunan ve ilgili objektif teknik problemin çözümünde buluşa teknik olarak katkı sağlayan esaslı unsurların tümünün ilgili dokümanda bulunması gerektiği, davalıya ait ... no’lu FM belgesinin 1 no’lu isteminde bulunan tüm esaslı unsurların ... San. ve Tic. A.Ş adresinde çekilen makine üzerinde bulunduğunun tespit edildiği, ilgili FM belgesinin 1 no’lu isteminin yenilik içermediğinin belirlendiği, bu haliyle kaldırma kararında belirtilen çelişkinin de giderilmek suretiyle rapor alındığı, alınan raporlarda davalı tarafa ait ... numaralı tescil içeriğindeki 1, 2, 3, 4, 5, ve 6 numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 18/04/2013 tarihi itibarıyla başvuru şartı olan yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı, davalı tarafa ait ... numaralı faydalı model belgesinin 1 no’lu isteminin yenilik vasfına sahip olmadığı hususu sabit olmakla, dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 554 sayılı KHK’nin 5. ve 6. maddelerine tanımlanan yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığı, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile; davalı adına tescilli ... numaralı "jeneratör kabinleri için hava emiş sistemi" isimli faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalı adına tescilli ... numaralı "jeneratör kabini" tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir. İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesince, itirazlarını karşılayacak nitelikte ek rapor veya sektör bilirkişisinden yeni bir rapor alınması talebinin reddine karar verilip hüküm oluşturulduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, hükme esas alınan 20/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda sadece davacının ticari defterleri incelenerek, ürünlerin etiketleri ile faturaların ve ticari defterlerin karşılaştırılması suretiyle yerinde inceleme yapıldığını, oysaki bilirkişi incelemesi yapılırken, davacının sadece delil olması maksadıyla işbu faturaları düzenlemiş olması ihtimali göz önünde bulundurularak, faturalar üzerindeki açıklamaların fatura muhataplarında da aynen olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, davacı şirketin kurucuları ve yöneticilerinin müvekkili şirketin ortak ve yöneticilerinin de olduğu ...A.Ş ( Yeni Unvan: ... A.Ş) 'de ortak ve yönetici sıfatına sahip kişiler olması hususu ve davacı şirketin müvekkili şirketi zor durumda bırakacak her türlü delili hazırlamış olma olasılığının göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacı şirket faydalı modeli taklit etmek veya aynısını üretmek için gerekli her türlü teknik ve idari bilgiye sahip konumda olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE:Dava, tasarımın ve faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, Dairemizin kaldırma kararı sonrası raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi için yeni bilirkişi heyetinden rapor alındığı, alınan 20/06/2023 raporda; davalı tarafa ait ... numaralı tescil içeriğindeki 1, 2, 3, 4, 5, ve 6 numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 18/04/2013 tarihi itibarıyla başvuru şartı olan yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı, davalı tarafa ait ... numaralı faydalı model belgesinin 1 no’lu isteminin yenilik vasfına sahip olmadığı sonucuna varıldığı, hükme esas alınan bu raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, söz konusu rapor doğrultusunda, davalı tasarımının yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığının ve davalının faydalı modelinin başvuru ve tescil tarihinden önce üretildiği ve satışa sunduluğunun anlaşılması karşısında, ilk derece mahkemesinin davanın reddine dair kararının yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/01/2025