İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi 2021/1823 E. 2025/811 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2021/1823 KARAR NO : 2025/811 KARAR TARİHİ : 17/04/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 04/06/2021 NUMARASI : 2019/778 Esas 2021/393 Karar DAVANIN KONUSU : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) BAM KARAR TARİHİ : 17/04/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 17/04/2025

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında uzun yıllar süren ticari alışveriş ve cari hesap ilişkisi söz konusu olduğunu, yapılan ticari çalışmanın teminatı olarak davalıya ...bank Bozyaka Şubesine ait 71003312917 numaralı 20.000,00-TL bedelli teminat mektubunun verildiğini, taraflar arasında çeşitli zamanlarda hesap mutabakatı yapıldığını, bu hesap mutabakatlarından anlaşılacağı üzere davalı alacağından bahsedilmediğini, mutabakatlara onay verildiğini, yıllar sonra davalı tarafından her hangi bir alacağa dayanılmadan teminat mektubunun paraya çevrildiğini, davacıya maddi zarar verdiğini, davacıya itibar kayıp ettirdiğini, davalının yaptığı eyleme meşruluk kazandırmak amacıyla yansıtma faturası kestiğini, kesilen faturanın teşhir ürünlerine ilişkin olduğunu, faturanın davalıya iade edildiğini, teşhir ürünün davacıya teslimine ilişkin bir belge bulunmadığını, yansıtma faturasına konu teşhir ürünlerinin kime ne zaman teslim edildiğinin bilinmediğini, davacının defter kayıtlarından da anlaşılacağı üzere davalıya bir borcun bulunmadığını, muaccel bir alacakta bulunmamasına rağmen teminat mektubunun paraya çevrilmesinin haksız olduğunu, 22.07.2019 tarihinde tahsil edilen 20.000,00-TL'nın bu tarihten itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasında haksız olduğunu, davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın kabul edilmediğini süresinde itiraz edildiğini, taraflar arasında; 31.08.2012 tarihinde "yetkili satıcılık sözleşmesi " akdedildiğini, akdedilen sözleşmeye istinaden, davacının yetkili satıcı sıfatıyla; davalı şirket tarafından üretilen, pazarlanan tüm ürünlerin satış ve dağıtımının yapılması, tanıtılması ve sürümünün artırılmasını üstlendiğini, sözleşme imzalandıktan sonra davalı şirket tarafından davacıya shovvroom yapıldığı, shovvroomun tüm projeleri ve içerisine koyulacak duvar ve yer karoları, teşhir ürünlerinin bedelsiz olarak yetkili satıcı vasfındaki davacıya verildiğini, 2015 yılında davacının showroomuna davalı şirket tarafından ... Şti.den 1 double kayar pano, 1 yatar kayar pano, 10 adet metal ayak, 3 adet tekerlekli stand alındığını, davalı şirket tarafından bu dolapların bedellerinin ...'e ödendiğini, seramik dolaplarının bedelleri davalı şirket tarafından, kurulum ve nakliye bedelinin ise davacı şirket tarafından ödendiğini, bu ürünlerin 2019 yılı fiyatları ...ten istenmiş ve davacıya fatura edildiğini, 7.100-TL + KDV bedelli 1 adet double kayar pano, ...bank 11000882 nolu 29.0A.2015-26.0Zı.2019 tarihli 200.000-TL bedelli teminat mektubu, ...bank 11000897 nolu 14.05.2015-10.05.2019 tarihli 200.000-TL bedelli teminat mektubu, ...bank 11000818 nolu 02.03.2017-03.03.2018 tarihli 100.000-TL bedelli teminat mektubu, ...bank 11001053 nolu 13.12.2017-13.12.2018 tarihli 100.000-TL bedelli teminat mektubu, ...bank 80000274 nolu 29.04.2019-22.07.2019 tarihli 20.000-TL bedelli teminat mektubu verildiğini, davacı tarafça verilen, ...bank 80000274 nolu 29.04.2019-22.07.2019 tarihli 20.000-TL bedelli teminat mektubunun seramik dolaplarının teminatı olarak verildiğini, davacının sözleşmeye aykırı davranması ve sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve ekonomik anlamda sıkıntıya düşmesi ile sözleşmen feshedildiğini, davacının mal alışverişini durdurduğunu, davacıya teşhir dolaplarının bedellerinin ödenmesini, aksi halde teminat mektubunun paraya çevrileceğinin ihtar edildiğini, ancak davacı tarafından her hangi bir ödeme yapılmadığını, davacıya sadece dolap maliyetlerinin yansıtıldığını, Yetkili Satıcılık Sözleşmesinin 9.4 mad., 9.5 maddesine istinaden sadece dolap maliyetlerinin tahsil edildiğini, arz edilen hususlar nedeniyle davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEMECE: "...,Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun 2019/5370 Dosya 2019/89845 Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davacı şirkete ve davalı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 10/08/2020 tarihli raporu, talimat aracılığıyla alınan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 17/11/2020 tarihli raporu, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 17/12/2020 tarihli ek raporu, ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında düzenlenen cari hesaba binaen davacı şirket tarafından davalı şirkete verilen teminat mektubunun davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen fatura borcu karşılığında tahsil edilmesi sonucunda davacı şirket bünyesinde oluşan maddi zararın davalı şirketten tazmini talebine ilişkin olduğu, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 10/08/2020 havale tarihli raporunda davalının talimatıyla ... Limited Şirketi yaptırılan davacıya ait vitrin düzenlenmesi ve diğer düzenlemelerin davacıya yansıtılacağına karar verilmesi halinde davacının teminat mektubunun paraya çevrilmesi ve bu miktarın mahsubundan kalan davacı borcunun 1.057,82-TL olacağını, davalının talimatıyla .... Limited Şirketi yaptırılan davacıya ait vitrin düzenlenmesi ve diğer düzenlemelerin davalının kendi reklamını yapma kapsamında değerlendirilmesi ve yansıtma faturasının kabul edilmemesi halinde davacının teminat mektubundan davalı cari hesap alacağının mahsup edilmesinden arta kalan 19.828,18-TL'sinin davacı tarafından talep edilebileceğini mütalaa ettiği, talimat mahkemesi aracılığıyla alınan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi 17/11/2020 havale tarihli raporunda davalı şirketin ticari defter kayıt ve belgelerin incelenmesinde dava tarihi itibariyle davacının mal teslimleri nedeniyle davalıya bir borcunun bulunmadığını, mal bedeli yönünden de bir borcu bulunmadığını, yansıtma faturasına dayanak gösterilen malzemelerin davacıya teslim edildiğine ilişkin olarak herhangi bir belge ve kayda rastlanılmadığını, bu standın davalı tarafından istenip istenmediğine ilişkin de herhangi bir kayıt olmadığını, dava dışı ... Limited Şirketi tarafından düzenlenen 14/08/2015 tarihli ve 140234 sıra numaralı fatura bedelinin davalı tarafından ödendiğini, teminat senedinin sözleşme kapsamında davacı şirketin davalı şirketten alacağı mallara ilişkin olarak davalı şirkete verildiğini, mal bedelinin teminatı olarak davalıya verilen teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrildiği kanaatine varıldığı takdirde, davacının dava tarihi itibariyle davalı şirketten 20.000,00-TL alacaklı olacağını mütalaa ettiği, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi 07/12/2020 havale tarihli ek raporunda davalının talimatıyla ... Limited Şirketi yaptırılan davacıya ait vitrin düzenlenmesi ve diğer düzenlemelerin davacıya yansıtılacağına karar verilmesi halinde davacının teminat mektubunun paraya çevrilmesi ve bu miktarın mahsubundan kalan davacı borcunun 886,00-TL olacağını, davalının talimatıyla ... Limited Şirketi yaptırılan davacıya ait vitrin düzenlenmesi ve diğer düzenlemelerin davalının kendi reklamını yapma kapsamında değerlendirilmesi ve davalı yansıtma faturasının kabul edilmemesi halinde taraflar arasında yer alan cari hesap çalışması neticesinde davacının davalıya mal bedeli yönünden bir borcu olmaması göz önüne alındığında davacının davalıya borcunun olmayacağını mütalaa ettiği, banka kayıtlarından anlaşılacağı üzere 29/04/2019 tarihli ve 7100312917 numaralı teminat mektubunun davalı şirketin 22/07/2019 tarihli talimatı ile nakde dönüştürüldüğü, ... Limited Şirketi tarafından gönderilen müzekkere cevabında ürünlerin davalı şirket tarafından sipariş edildiği, ürünlere ait faturanın davalı şirket adına kesildiği, ürünlerin davacı şirkete nakliye şirketi aracılığıyla sevk edildiğinin bildirildiği, müzekkere cevabında ilgili fatura ve sevk irsaliyesinin mahkememize gönderildiği görülmekle birlikte, sevk irsaliyesinde teslim adresi olarak davacı şirketin adının ve adresinin yer aldığı, teslim eden kısmının imzalandığı ancak teslim alan kısmının imzalanmadığının görüldüğü, fatura ve sevk irsaliyesi içeriğinde yer alan ürünlerin davacı şirkete teslimi olgusu usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispat edilemediği gibi, sözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı üzere sözleşmeye aykırılıktan bahsedebilmek için, davalı şirketin reklam ürünlerinin iadesi amacıyla sözleşmenin 9 numaralı maddesinde düzenlendiği şekilde davacı şirketten talepte bulunmasının gerektiği, ancak reklam ürünlerinin sözleşme hükümlerine göre iadesine ilişkin herhangi bir talep ve ihtarnamenin dosya içeriğinde yer almadığı, dosya kapsamında bulunan mail çıktılarında reklam ürünlerinin davacı şirkete fatura edilmek istenildiğine ilişkin yazışmalar bulunmakta ise de, yine ürünlerin sözleşme hükümleri doğrultusunda iadesine ilişkin bir talep veya ihtar bulunmadığı, davalı şirketin davacı şirkete teslim edildiği iddia olunan reklam malzemelerinin iadesini talep etmediği, ürünlerin güncel bedellerini fatura ederek bu bedelleri davacı şirketten tahsil etmeye çalıştığı, bunun kabul edilmemesi üzerine ise davacı şirket tarafından verilen dava konusu teminat senedini tahsil etme yoluna gittiği, davalı şirketin taraflar arasında imzalanan sözleşmeye uygun olarak davranmadığı, davalı şirketin dava konusu teminat senedini paraya çevirerek tahsil etmesi haksız olup, belirtilen gerekçelerle davacı şirketin maddi tazminat talebinin yerinde olduğu kanaatine varılarak, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur," gerekçesi ile; "Açılan davanın KABULÜ İLE, 20.000,00-TL'nin 22/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı ... Şirketinden alınarak davacı ...ne verilmesine, şeklinde karar verilmiştir. Mahkeme kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle istinafa konu kararda, taraflar arasındaki sözleşmenin sadece müvekkili aleyhine gibi görünen kısımların dayanak yapıldığının görüldüğünü oysa sözleşme geneli incelendiğinde müvekkilinin haklı olarak teminatı nakde çevirdiğinin açığa çıkacağını, davacı ile müvekkili şirket arasında akdedilen 31.08.2012 tarihli Yetkili Satıcılık sözleşmesi gereği davacının, müvekkili şirketin bayisi olduğunu ve diğer bayiler gibi showroomunun olmazı gerektiğini, müvekkili şirketin ürünlerini satabilmesi, pazarlaması için; vitrine, seramik dolaplarına, özetle showrooma ihtiyacının bulunduğunu, tüm bunların müvekkili şirketin mimarları tarafından yapılmakla birlikte seramiklerini gösterir dolapların siparişinin ...'e verildiğini, davacı temerrüde düştüğünde, diğer bir deyişle sözleşmeye aykırı davranıp aldığı ürünlerin karşılığını belirtilen vadede ödemediği için Yetkili Satıcılık Sözleşmesinin sona erdiğini ve müvekkili şirket tarafından bedelleri ödenen seramik dolaplarının maliyetinin talep edildiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı davrandığını, müvekkili şirket tarafından yaptırılan ve bedelleri ödenen seramik dolaplarının bedellerini sözleşmeye aykırı davrandığı halde ödemekten imtina ettiğini, sözleşmede açıkça ifade edildiği üzere; yetkili satıcının görev ve yetkisini kötüye kullanması ve müvekkilinin zararına hareket etmesinin, müvekkiline teminatı nakde koşulsuz dönüştürme hakkı sağladığını, müvekkilinin sözleşmede yer alan, davacının reklam malzemelerine dair yükümlülüklerinin ihlali halinde tazminat talep etme yükümlülüğüne rağmen, davacıdan tazminat dahi istemediğini, sadece kendi ödemiş olduğu reklam pano ve ürünlerin bedeli için teminatı nakde çevirdiğini, davacı, taraflar arasındaki sözleşme ile müvekkilinin defter, kayıt, belge ve diğer evraklarını kesin delil olduğunu kabul ettiğini, bu husus kapsamında müvekkilinin 20.886,00.-TL.tutarındaki faturasının da kesin delil halinde olup davalı tarafça sözleşme ile peşinen kabul edildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, davacı şirketin davalı şirket nezdinde bulunan teminat mektubunun tahsilinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Davacı, taraflar arasında uzun yıllar süren ticari alışveriş ve cari hesap ilişkisi söz konusu olduğunu, yapılan ticari çalışmanın teminatı olarak 20.000,00-TL bedelli teminat mektubunun verildiğini, çeşitli zamanlarda yapılan mutabakatlarda davalı alacağından bahsedilmediğini, mutabakatlara onay verildiğini, yıllar sonra davalı tarafından her hangi bir alacağa dayanılmadan teminat mektubunun paraya çevrildiğini, davalının yaptığı eyleme meşruluk kazandırmak amacıyla yansıtma faturası kestiğini, kesilen faturanın teşhir ürünlerine ilişkin olduğunu, faturanın davalıya iade edildiğini, teşhir ürünün davacıya teslimine ilişkin bir belge bulunmadığını, yansıtma faturasına konu teşhir ürünlerinin kime ne zaman teslim edildiğinin bilinmediğini, davalıya bir borcun bulunmadığını, muaccel bir alacakta bulunmamasına rağmen teminat mektubunun paraya çevrilmesinin haksız olduğunu beyanla tahsil edilen 20.000,00-TL'nın davacıya iadesine karar verilmesi talep etmiştir. Davalı taraf, teminat mektubunun seramik dolaplarının teminatı olarak verildiğini, davacının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve ekonomik anlamda sıkıntıya düşmesi ile sözleşmenin feshedildiğini, davacıya teşhir dolaplarının bedellerinin ödenmesini, aksi halde teminat mektubunun paraya çevrileceğinin ihtar edildiğini, ancak davacı tarafından her hangi bir ödeme yapılmadığını, sadece dolap maliyetlerinin yansıtıldığını beyanla davanın reddini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, taraflar arasındaki sözleşmenin ürün tanıtımı ile ilgili 9. maddesinde reklam malzemesinin mülkiyetinin davalı şirkete ait olduğun, talep edilmesi halinde reklam malzemelerinin 10 gün içerisinde davalı şirkete ait fabrikada davacı şirket tarafından teslim edileceği kararlaştırmış olup sözleşme hükümlerinde reklam malzemelerinin bedelinin ödeneceği düzenlemediğininin anlaşılmasına göre davalı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/06/2021 tarih, 2019/778 Esas ve 2021/393 Karar sayılı kararına karşı davalının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı taraftan alınması gereken 1.366,20 TL istinaf nispi karar harcından başlangıçta alınan 341,55 TL'nin mahsubu ile eksik yatırılan 1.024,65 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 17/04/2025