Bölge Adliye Mahkemesi 2015/685 E. 2019/2268 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2020/989 KARAR NO : 2024/196 KARAR TARİHİ : 23/01/2024 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/02/2020 NUMARASI : 2019/1070 Esas 2020/134 Karar DAVANIN KONUSU : Tazminat (Rücuen Tazminat) BAM KARAR TARİHİ : 23/01/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 23/01/2024 Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; "Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçiler ..., ..., ... ve ...'ın davacıya bağlı işyerinden ihale ile iş alan davalı alt işverenler nezdinde çalıştığını, dava dışı işçilerin işçilik alacaklarının tahsili amacıyla İş Mahkemelerinde açılan davalarda verilen kararda hükmedilen işçilik alacaklarının tahsili için İcra Müdürlerince başlatılan takip üzerine toplam 77.499,26 TL ödeme yapıldığını, yasal zorunluluktan dolayı ödenen işçilik alacaklarından asıl borçlusunun taraflar arasında yapılan sözleşme hükümleri uyarınca davalı alt işveren işrketer olduğu, bu nedenlerle davalılara kendi dönemleri kapsamında rücu edilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 77.499,26 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı şirketlere yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı ... Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Limited Şirketi vekilinin mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesi ile özetle; rücu davalarında zamanaşımı süresi ile hakdüşürücü sürelerinin geçmiş olduğunu ve davanın bu yönden öncelikle reddi gerektiğini, taraflar arasında imza edilen sözleşme ve şartname hükümleri incelendiğinde işçilik alacaklarından müvekkili şirketin sorumluluğuna ilişkin düzenlemenin bulunmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... Limited Şirketi vekili mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesi ile özetle; 21/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren 7166 sayılı yasaya göre müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini, kanuni vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur. Mahkememizce UYAP üzerinden İzmir 10.İş Mahkemesi'nin 2015/685 E., Karşıyaka 2.İş Mahkemesi 2015/154 E., Karşıyaka 3.İş Mahkemesi 2015/304 E., İzmir 11.İş Mahkemesi'nin 2015/681 E., İzmir 10.İş Mahkemesi'nin 2015/687 E., İzmir 22.İcra Müdürlüğü'nün 2017/3532 E. Sayılı , İzmir 22.İcra Müdürlüğü'nün 2016/17425 E., İzmir 9.İcra Müdürlüğü'nün 2016/15780 E. Sayılı, İzmir 10.İcra Müdürlüğü'nün 2017/3757 E. Ve İzmir 10.İcra Müdürlüğü'nün 2017/13879 E. sayılı dosyaları dosyamız içerisine celb edilmiştir. Dosya üzerinden uyuşmazlık konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi dosya içerisine sunmuş olduğu raporunda özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki şartnamelerde kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti gibi işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olacağına dair açık hükümlere yer verildiği, sözleşmelerin eki teknik şartnamelerde yer alan hükümler karşısında dava dışı işçiyi çalıştıran davalı alt işverenlerin dönemleriyle sınırlı olmak üzere davacı ... A.Ş'nin ödemiş olduğu kıdem tazminatı yıllık izin ücreti ve diğer işçilik alacakları ile ferilerinden sorumlu olacağı, ihbar tazminatından ise son alt işverenlerin sorumlu olacağının belirtilerek hesaplama yapıldığı, İş Mahkemesi kararı ile karara dayanak yapılan bilirkişi raporunda dava dışı işçi ...'ın davalı ... Limited Şirketi'nde çalışmasının varlığı tespit edilemediğinden bu alt işverenin sorumluluğunun hesaplanmadığını, 15/10/2019 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edilen 7166 sayılı yasanın uyuşmazlıkta uygulama yeri olmayacağı analiz edildiğini, dava ve uyuşmazlığı iş hukuku değil borçlar hukuku hükümlerine göre çözümlerinmesi gerektiğinden "İş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" iş bu rücu davasında hükme esas alınmadığını, davalıların sorumlulukları müşterek ve müteselsil şekilde olamayacağını, İş Kanunu 2.maddesi gereği işçilik alacaklarından müteselsil borçluluğun dış ilişki yani işçi ile işverenler arası ilişkin bakımından geçerli olduğu, borçluların (alt işverenlerin) kendi aralarındaki ilişki bakımından ise müteselsil borçluluk değil kısmi borçluluk olgusu söz konusu olacağı ancak adi ortaklık yapısında ortakların müteselsil sorumlu olması gerektiği, davacının ödediği 77.499,26 TL'den davalıların sorumlu olacağı miktar ile belirlenecek olan bu tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz takdirinin mahkemeye ait olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır. Dava; hizmet satın alma kapsamında dava dışı işçiler ..., ..., ... ve ...'a yapılan toplam 77.499,26 TL ödemelerin her bir işçiye ödeme yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ve reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Mahkememiz dosyasında davacı vekili tarafından ihtiyati haciz talebinde bulunulmuş mahkememizin 26/07/2019 tarihli ara kararı ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı vekilince mahkememizin 26/07/2019 tarihli ara kararının istinaf edildiği ve İzmir 17.Hukuk Dairesi'nin 05/12/2019 tarih 2019/2620 E.-2019/2268 K. Sayılı ilamı ile İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce uyap üzerinden celp edilen Karşıyaka 3.İş Mahkemesinin 2015/304 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde davacısının ... davalısının ise ... A.Ş olduğu, dava dışı işçi ...'ın 17/05/2010-31/08/2015 tarihleri arasında ... hattında aynı işyerinde muhtelif alt işverenlere bağlı olarak belirsiz süreli iş akdi ile çalıştığı, iş akdinin haklı neden olmadan sonlandırıldığı, işçi ...'ın hizmet süresine göre 11.286,32 TL brüt kıdem tazminatı brüt 3.984,33 TL ihbar tazminatı, 4.415,60 TL yıllık izin ücreti, brüt 2.460,03 TL UBGT ücret alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmedildiği, dosyanın istinafa gönderildiği, istinaf incelemesi neticesinde istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce uyap üzerinden celp edilen Karşıyaka 2.İş Mahkemesinin 2015/154 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının ... davalısının ise ... A.Ş olduğu, dava dışı işçi ...'nun 26/04/2012-04/05/2015 tarihleri arasında ... hattında aynı işyerinde muhtelif alt işverenlere bağlı olarak belirsiz süreli iş akdi ile çalıştığı, iş akdinin haklı neden olmadan sonlandırıldığı, dava dışı işçinin hizmet süresine göre taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, dava dışı işçisinin davalı alt işverenler nezdinde geçen hizmet süresi dikkate alınarak 5.324,99 TL brüt kıdem tazminatı, brüt 3.033,52 TL ihbar tazminatı, 300,37 TL yıllık izin ücreti alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmedildiği, dosyanın istinaf incelemesine gönderildiği, istinaf incelemesinde istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce uyap üzerinden celp edilen İzmir 10.İş Mahkemesinin 2015/685 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının ... davalısının ise ... A.Ş olduğu, dava dışı işçisinin 05/11/2011-31/08/2015 tarihleri arasında ... hattında aynı işyerinde muhtelif alt işverenlere bağlı olarak belirsiz süreli iş akdi ile çalıştığı, iş akdinin haklı neden olmadan sonlandırıldığı, dava dışı işçinin hizmet süresine göre taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, dava dışı işçisinin davalı alt işverenler nezdinde geçen hizmet süresi dikkate alınarak 8.146,04 TL brüt kıdem tazminatı, brüt 3.984,33 TL ihbar tazminatı, 2.649,06 TL yıllık izin ücreti, 1.726,75 TL UBGT ücret alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmedildiği, dosyanın istinaf incelemesined gönderildiği, istinaf incelemesinde istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce uyap üzerinden celp edilen İzmir 11.İş Mahkemesinin 2015/681 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının ..., davalısının ise ... A.Ş olduğu, dava dışı işçisinin 01/10/2010-30/06/2014 tarihleri arasında ... hattında aynı işyerinde muhtelif alt işverenlere bağlı olarak belirsiz süreli iş akdi ile çalıştığı, iş akdinin haklı neden olmadan sonlandırıldığı, dava dışı işçinin hizmet süresine göre taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, dava dışı işçisinin davalı alt işverenler nezdinde geçen hizmet süresi dikkate alınarak 1.000,00 TL brüt kıdem tazminatı, brüt 1.000,00 TL ihbar tazminatı, 100,00 TL yıllık izin ücreti, 100,00 TL fazla çalışma ücret alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmedildiği, dosyanın istinaf incelemesined gönderildiği, istinaf incelemesinde istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce celp edilen İzmir 22.İcra Müdürlüğü'nün 2016/17425 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...'ın borçlu ... A.Ş'ye İzmir 11.İş Mahkemesi kararına istinaden toplam 10.307,62 TL'nin tahsili için 22/12/2016 tarihinde takip başlattığı, yine mahkememizce celp edilen İzmir 9.İcra Müdürlüğü'nün 2016/15780 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ..., borçlular ... Limited Şirketi ve ... A.Ş'ye Karşıyaka 2.İş Mahkemesi'nin kararına istinaden toplam 11.986,39 TL'nin tahsili için 05/12/2016 tarihinde takip başlattığı, yine mahkememizce celp edilen İzmir 10.İcra Müdürlüğü'nün 2017/3757 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...'ın ... Taşımacılığı A.Ş'ye Karşıyaka 3.İş Mahkemesi'nin kararına istinaden toplam 23.679,42 TL'nin tahsili için 15/03/2017 tarihinde takip başlattığı anlaşılmıştır. Mahkememizce celp edilen İzmir 10.İcra Müdürlüğünün 2017/13879 E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ...'in ... Taşımacılığı A.Ş'ye İzmir 10.İş Mahkemesi'nin 2015/685-2016/470 E-K sayılı kararına istinaden toplam 20.346,84 TL'nin tahsili için 19/10/2017 tarihinde takip başlattığı anlaşılmıştır. Mahkememizin 12/02/2020 tarihli celsesinde davalılardan ... Hizmetleri Ltd.Şti ile ... Eğitim Limited Şirketi vekilinin zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının reddine karar verilmiştir. Somut olayda mahkemece davalıların dava dışı işçiler ..., ..., ... ve ...'ı çalıştırdığı döneme isabet eden kıdem, ihbar, yıllık izin, fazla çalışma ve UBGT ücret tazminatları alacağından sorumlu tutulması gerektiği, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak davacı ile davalı arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi ve ekleri olan şartnamelerin hükümleri incelendiğinde, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin 23.maddesinde "yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirtilmiş olup, yüklenici bunlara aynen uymakla yükümlüdür" şeklinde düzenlendiği açıkça belirtilmiş olup, Genel Şartnamenin 6.maddesine göre de yüklenicinin yükümlülükleri başlığı altında tüm çalışan güvenlikçilerin her türlü yasal haklarından ve ödemelerinden yüklenicinin sorumlu olacağı düzenlenmiş olup tacir olan davalının çalıştırdıkları işçilerin fiili işçilik dışında sair tazminat haklarından sorumlu olacakları, davacı ... A.Ş'nin asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alındığında doğan zararlardan davalıların sorumluluklarının müteselsil borçluluk değil kısmi borçluluk kapsamında olduğu kabul edilerek her bir davalının sorumlu olduğu miktar ayrı ayrı tespit edilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davanın kabulü ile; -Açılan davanın kabulü ile dava dışı kişi ...'a yapılan ödemeye ilişkin olarak 27.773,76 TL den 16.326,27 TL nin davalı ... Limited Şirketi, 1.428,40 TL nin davalı ... Hizmetleri Limited Şirketi, 10.019,09 TL nin davalı ... Limited Şirketi'nden 07/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, Dava dışı kişi ...'na yapılan ödemeye ilişkin olarak 14.425,74 TL den 6.169,87 TL' nin davalı ... Limited Şirketi, 1.122,64 TL nin davalı ... Hizmetleri Limited Şirketi, 7.133,23 TL nin davalı ... Limited Şirketi'nden 07/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, Davadışı kişi ...'e yapılan ödeme yönünden 23.179,96 TL den 10.966,90 TL nin davalı ... Limited Şirketi, 1.568,55 TL nin davalı ... Hizmetleri Limited Şirketi, 10.344,44 TL nin davalı ... Limited Şirketi'nden 31/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, Davadışı kişi ...'a yapılan ödeme yönünden 12.119,80 TL den 9.303,75 TL nin davalı ... Limited Şirketi, 2.816,05 TL nin davalı ... Hizmetleri Limited Şirketi'nden 31/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte olmak üzere toplam 77.499,26 TL nin davalılardan alınıp davacı tarafa verilmesine, dair karar verilmiştir. Davalı ... Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dışı işçilere ödenen tazminatlar nedeniyle müvekkili şirketin ihale kapsamında vermiş olduğu ... Bankasının ... Şubesine ait 540.000,00 TL kesin teminat mektubuna el koyduğunu, davacı tarafın zaten söz konusu işçilere ödenen tazminatları bu yolla tahsil ettiğini, bu nedenle davacı tarafın müvekkili şirketten talep edebileceği bir alacağı kalmadığını, kıdem tazminatları yönünden müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olmadığını, kanunen 11/09/2014 tarihinden sonra artık kıdem tazminatlarından asıl işveren konumundaki idarelerin sorumlu olduğunu, kıdem tazminatlarından müvekkili şirketin sorumlu tutularak işçilerin hesaplarına ödeme yaptırılması ile açıkça kanunun ihlal edildiğini, kıdem tazminatları yönünden müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olmadığını, zaten kamu ihale kanunu kapsamında ihaleli işlerde kıdem tazminatı tutarının yaklaşık maliyet içerisinden çıkarıldığını, söz konusu işçilere ödenen tutarlar içerisinde yıllık ücretli izin alacağı da olduğunu, söz konusu bu tutar yönünden müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının kanun ve hukuka aykırı düştüğünü, Yargıtay içtihatları doğrultusunda yıllık ücretli izin alacağından son işverenin sorumlu olduğunu, 21.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7166 sayılı kanun 11 maddesi ile İş kanunun 112 maddesine kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücuedileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez hükmü eklendiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELLİLER VE GEREKÇE : Dava, rücuen tazminat davasıdır. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Davacı vekilince dava dışı işçilere ilama dayalı işçilik alacakları nedeniyle ödenen tazminatların rücuen tahsili talep edilmiştir. Davalı ... şirketi cevap delikçesinde yasa değişikliği nedeniyle kıdem tazminatı ödemelerinden dolayı kamu kurumlarının sorumlu olduğu beyanıyla davanın reddi talep edilmiştir. 6522 sayılı yasa ile işçiye karşı asıl işverenin sorumluluğuna ilişkin iş yasasında yapılan düzenlemelerin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine etki etmeyeceği, bu düzenlemenin işçinin mağduriyetinin önlenmesine ilişkin bir düzenleme olduğu, iş yasasında işçiye karşı düzenlenen asıl işverenin sorumluluğuna ilişkin düzenlemenin taraflar arasındaki iç ilişkide uygulanamayacağı, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler ve ekindeki teknik şartnameye göre yüklenicinin , iş ve sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca istihdam edilen hizmet personelinin işvereni olarak kabul edileceği ve mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm personelin özlük ve her türlü hakları ile ilgili Kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş yükümlülüklerin yüklenici tarafından yerine getirileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; gerekçeli, tarafların ve mahkemenin denetimine elverişli, oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenmiş olmakla mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca karar verilmiş bulunmasına, taraflar arasında imzalanmış sözleşmeler ve eki şartnameler gereğince dava dışı işçilere ödenen işçilik haklarına ilişkin tazminatlar nedeniyle davalı yüklenicinin sorumlu olduğunun anlaşılmasına göre davalı ... Limited Şirketi vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/02/2020 tarih, 2019/1070 Esas ve 2020/134 kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Ltd. Şti'nden alınması gereken 1.878,31 istinaf harcından başlangıçta alınan 1.270,00 TL nispi ve 54,40 TL maktu olmak üzere 1.324,40 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 553,91 TL'nin davalı ... Ltd. Şti'den alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davalı ... Ltd. Şti tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 5-İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 23/01/2024