Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/893 E. 2024/567 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2015/893 Esas - 2024/567 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ...Esas KARAR NO :... BAŞKAN :.... ÜYE :.... ÜYE :,... KATİP :... DAVACI : ... VEKİLLERİ :.... DAVALI :.... VEKİLLERİ :.... DAVA : Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/12/2015 KARAR TARİHİ : 03/10/2024 GR.KR.YZM.TARİHİ : 24/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili işletme envarterinde kayıtlı...(....) model ve tipinde...tescil işaretli 2 mürettebat+6 yolcu kapasiteli uçağın....poliçe numaralı.... yenileme numaralı, 01/01/2015 başlagıç ve 01/01/2016 bitiş tarihli ... müşteri nolu.... Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalandığını, müvekkili olan işletme pilotlarından pilot.... (...) pilot ....(...) 03/04/2014 tarihinde ... tescil işaretli.., tipi uçağı ile .... eğitimi kapsamında ... Meydanındnan eğitim ucuşu için kalkış yaptığını, kalkıştan sonra 01:00 saatlik uçuşu takiben meyadana dönüşe geçildiğinde havada emergency çalışması için iniş takımlarının aşağı alındığını, çalışmanın tamamlanması sonrasında iniş takımları yukarı alınmak istendiğini ancak sağ ana iniş takımı yukarı gelmediğinden iniş takım kolu tekrar aşağı alındığını, sağ ana iniş takımının açık-emniyetli ve kilitlendiği gözle kontrol edilerek tespit edildiğinden .... Meydanına (....) dönülerek emniyetle iniş yapıldığını, inişten sonra yapılan teknik incelemelerde sağ iniş takımı açılırken "...." 'ın gövdeye bağlantı yerinden koparak uçak ana gövdesinde iniş takım yuvarlamasının hasarlanmasına ve hidrolik kaçağına neden olduğunun tespit edildiğini,....Müdürlüğüne sunulmak üzere de 04/04/2014 tarihli operasyon olay bildirim raporu hazırlanıp sunulduğunu, 07/04/2014 tarihinde müvekkili işletmenin talebi üzerine 01/01/2014-01/01/2015 vadeli Hava Taşıtları Sigorta Poliçesi kapsamında 07/04/2015 tarihli beyan ve talep üzerine hasar dosyası açıldığını, müvekkil işletme tarafından KLT-113-2014/380 sayılı Hasar Bedeli Tazmini Talebi konulu 06/05/2014 tarihli yazı ile olay bildirim raporu ve.... Müdürlüğüne yazılan yazı da eklenerek davalı sigorta şirketine atayacağı.... firmasının değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıkacak hasar bedelinin tazmin edilmesi için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, müvekkil işletme tarafından 03/04/2014 tarihinde gerçekleşen hasara karşı yapılan başvuru davalı sigorta şirketince....sayılı yazı ile "Hasarın eskime ve yapranmaya dayalı olması" nedeni ile reddedildiğini, davalı tarafça 01/10/2014 tarih .... sayılı yazıyla " ekpertiz çalışmaları sonucunda hasara ilişkin teknik raporun temin edilemediği ve çalışmanın evrak üzerinden yürütüldüğünü, ekspertiz çalışması sonucu sağ iniş takımları hidrolik hortumunun patladığı ve akçuatör ve gövde bağlantısında hasar bulunduğu, yapılan incelemelerde hasarın parçalardaki eskime yıpramadan kaynaklandığı,.... klozuna göre eskime-yıpranmadan kaynaklı hasarların teminat harici olduğunun bildirildiğini, müvekkil İşletme yetkilisi tarafından 06/01/2015 tarihinde hazırladığı rapor da eklenerek itiraz edildiğini, itiraz üzerine davalı şirket tarafından itirazın reddedilerek e-posta ile ret gerekçelerinin taraflarına bilidrildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından hasarı kabul etmemekle birlikte parçalardaki eskime-yıpranmadan kaynaklandığı belirtilmişse de hava araçlarında malzeme yıpranmasından kaynaklı kaza-kırım yaşanmaması için bu tür malzemelerin ömürlü parça olarak Üretici Bakım Manuellerinde belirtildiği ve ....Otoritesi olan ....Müdürlüğü tarafından yetkilendirilen Uçuşa Elverişlilik Yönetim Kuruluşu tarafından takip edildiğini, Üretici bakım manuallerine göre 626 landig overhaul ömrü bulunan bir parçanın eskime-yıpranmasından bahsetmenin mümkün olmadığını, aksinin kabulünün üretici firmanın bakım manuallerini hatalı hazırladığı sonucuna götüreceğini, yetkili bakım kuruluşu olan ....nin yapmış olduğu incelemeler ve hava aracı üreticisi olan... ile yapılan görüşmeler neticesinde bahse konu parçanın neden kırıldığı konusunda teknik bir açıklama yapılmadığını, bahse konu olay neticesinde ortaya çıkan hasar nedeniyle üretici firma olan ...ve .... tarafından hazırlanan Teknik Raporda da görüleceği üzere hasar davalı sigorta firmasının raporunda belirtildiği gibi eskime-yıpranmadan kaynaklanmadığının açık olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik.... tutarında hasar tazmininin reddildiği 01/10/2014 tarihinden itibaren başlayarak işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. ISLAH: Davacı vekili 12/06/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile 96.236 USD hasar tazmininin, reddedildiği 01/10/2014 tarihinde itibaren başlayacak ticari temerrüt faiziyle beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili 11/03/2016 havale tarihli cevap dilekcesinde özetle;...İşletmesine ait.... ile 01/01/2014-01/01/2015 tarihleri arasında rizikolara karşı müvekkil şirket tarafından sigortalandığını, müvekkili şirkete davadan önce yapılan başvuru üzerine hasar dosyası oluşturulduğunu ve ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, yapılan ekspertiz incelemesinde sağ iniş takımları hidrolik hortumunun patladığı ve akçuatör ve gövde bağlantısında hasar bulunduğunun tespit edildiğini, hasarın parçalardaki eskime-yıpranmadan kaynaklandığının tespit edildiğini, teknik olarak yapılan incelemede, uçağın sol iniş takımlarının bağlı olduğu gövde kısmında teknik bültenlere uygun olarak sağlamlaştırma yapıldığı hasar olan diğer sağ iniş kısımlarının bağlı olduğu gövde bölümlerinin bültenlere uygun olarak sağlamlaştırmasının yapılmadığının tespit edildiğini, hasarın daha kullanım süresi /iniş adadi dolmamış actuator parçasından değil sağlamlaştırması yapılmamış ana gövde bağlantısından kaynaklandığını, Üretici Firma.....'in bu uçağın ana iniş takımlarının gövde bağlantı noktalarındaki zafiyetini 1976 yılında tespit ettiğini ve... sayılı bülten ile yapılması gereken işlemleri kullanıcıya bildirdiğini, aynı konu ... ve 2012 tarihinde güncelleştirme ve kullanıcıların uyarıldığını, uçuş emniyetini ihlal etmeyen bu sebeple de... Uçuşa elverişlilik kontrollerinden etkilenmeyen kaza meydana geldiğinde maddi hasara neden olacak bu zafiyetin giderilmesinin kullanıcı tarafından göz ardı edildiğini, .... firmasının, bu hasarın nedenini gövde ile akçuatörün birleştiği noktadaki gövde zafiyetine bağladığını, davaya konu hasarın 38 yıldan bu yana yapılması gerekip yapılmayan-ihmal edilen- ve bundan dolayı oluşan maddi zarar olduğunu, hasar bağlantı parçasının eskimeden ötürü iniş-kalkış baskılarına dayanamayarak kırılmasından kaynaklandığını, bu kırılma sonucu iniş takımı hidroliğinin de hasarlanmasının dolaylı hasar olarak ortaya çıktığını,....klozuna istinaden; eskime, aşınma, yıpranma kaynaklı hasarlar teminat haricinde olduğunu, uçak kasko teminatı 2.500.000.00 USD olup, poliçede her bir hasarda uygulanacak 50.000 USD muafiyetinin olduğunu, bu nedenlerle hasar talebi poliçe teminatı kapsamı dışında olduğundan davacı yanın taleplerinin reddine, müvekkil şirket dava açılmasına sebep olmadığından geçmişe yönelik faiz, masraf ve vekalet ücretinin hükmolunmamasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: 04/04/2014 düzenleme tarihli 01/01/2014 başlangıç tarihli 01/01/2015 bitiş tarihli uçak tekne sigorta poliçe ve ekinde yer alan ...teminatı 03/04/2014 tarihli Olay Bildirim Formu. ... .. Davalı sigorta şirketinin 01/10/2014 tarihli .... Numaralı Hasar dosyası ve email bilgileri. ...tarafından hazırlanan 07/05/2014 tarihli Teknik Rapor, “Uçuş sonrası yapılan kontrollerde actuator bölmesinin hasarlandığı ve actuator piston milinin kırıldığının tespit edildiği, Arıza sonrasında bakım kuruluşu olarak yaptığımız incelemeler ve üretici firma olan ... ile yapılan telekonferans görüşmelerinin sonucunda arızanın teknik nedeni belirlenememiştir. Ayrıca, söz konusu telekonferanslarda hasarın giderilmesi için izlenecek yöntemler görüşülmüştür. ... firması .... ve.... numaralı servis bültenlerinin uygulanması gerektiğini belirtmiştir” şeklinde düzenlenmiştir. ... tarafından ...Başkanlığı'na gönderilen 01/10/2014 tarih ...sayılı yazıda;.... numaralı hasar dosyasından bahsedilerek hasar dosyanın açıldığı, hasara ilişkin tespitlerin yapılması için ... görevlendirildiği ve ekspertiz çalışmaları sonrasında hasara ilişkin teknik raporun temin edilemediği, çalışmanın mevcut evrak üzerinden yürütüldüğü, ekspertiz çalışması sonucu sağ iniş takımları hidrolik hortumunun patladığı ve akçuatör ve gövde bağlantısında hasar bulunduğunun tespit edildiği, yapılan inceleme sonrasında hasarın parçalardaki eskime- yıpranmadan kaynaklandığının anlaşıldığı ve hava taşıtları sigorta poliçesi uçak gövde teminatı.... klozu çerçevesinde belirlendiği ve klozun eskime- yıpranmadan kaynaklanan hasarı karşılamadığının ve teminat dışı kaldığının bildirildiği görülmüştür. ...şletmesi tarafından davalı...ya gönderilen 06/05/2014 tarih....sayılı yazılarında,... sayılı 04/04/2014 tarihli Olay Bildirim Raporu gönderilerek hasar bedelinin tazmininin talep edildiği görülmüştür. ....i tarafından davalı....Şirketine 06/01/2015 tarihli başvurusuyla arızadan bahsedildiği ve bahse konu olaydan kaynaklı hasarın giderilmesi işlemlerinin....) tescil işaretli uçağın sigortası kapsamında değerlendirilerek gerekli çalışmanın yapılmasının istendiği görülmüştür. ...tarafından daval...'ne gönderilen 20/03/2015 tarih .... sayılı yazıyla, 03/04/2014 tarihinde gerçekleşen hasarın.... sayılı davalı yazısıyla reddedilmediği, söz konusu hasara davacı şirket tarafından itiraz edildiği, .... İşletmesi Teknik Müdürlüğü'nün yazısının sunularak yeniden ekspertiz incelemesinin talep edildiği görülmüştür. Davacı tarafından belirtilen 13.06.2017 tarihinde sunulan .... Uçak mühendisi... 07/02/2017 tarihli raporunda özetle; davaya konu....'lerin havacılıkta zorunlu olmayan yayın grubuna girdiğini, hava aracına ....gereklerini, geliştirdikleri politika doğrultusunda uygulayıp/uygulamamanın firmanın kendi tasarrufunda olduğunu, olay sonrası üretici firma tarafından istenen....'lerin uygulama talebinin, mevzuat açısından kuruluşun tamirat için üretici firma direktiflerine uyması gerektiğinden, üretici tarafından uygulanması istendi ise kesinlikle uygulamak zorunda olduğunu, üreticinin bu konuyu firma insiyatifine bıraktıysa uygulamak zorunda olmadığını, üreticinin tamirat için ....'leri zorunlu tutmasının daha önce uygulanmamasının mevzuat açısından sonra teşkil etmediği kanaatinde olduğunu, ... . talebinde ve savunmasında haklı olduğu ve sigorta firmasının öne sürdüğü "eskime, aşınma, yıpranma kaynaklı hasar" olarak değerlendirmenin mümkün olmadığı şeklinde görüş bildirdiği görülmüştür. Uçak mühendisi..., Makine mühendisi...ve Hukukçu ...den oluşan 06/03/2017 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; taraflar arasında imzalanmış .... nolu sigorta poliçesi dosyasında bulunan tüm bilgi ve belgelerin ....klozu hükümleri uyarınca; ....klozu 2/a maddesinde uçağın herhangi bir biriminde meydana gelen aşınma ve yıpranma, bozulma, kusur veya arıza halinin düzenlenmesi ve 2/a ve 2/b maddelerine göre meydana gelen kaza ve hasarlarda 1/a maddesinin kapsamında değerlendirilebileceği düzenlenmesi ve dolayısıyla bu madde kapsamı dahilinde kazalarda ortaya çıkan hasarın giderilmesi veya ödemeyi kapsadığının açık olması, yani sıra taraflar arasındaki poliçede açıkça yıpranma, aşınmanın poliçe kapsamı dışında kalacağının yazmadığını, Sürekli Uçuşa Elverişlilik ve Bakım Sorumluluğu yönetmeliği hükümleri kapsamında onaylı kuruluşun parçaların yıprandığı veya aşındığına dair bakım raporuna dosyasında rastlanmadığının, onaylı kuruluşun ilk teknik tespit raporunda ise parçaların yıprandığına dair bir belirlemenin olmadığı ve davacının hasar tazmin talebinin yerinde olacağının beyan etmişlerdir. ... 01/03/2018 tarihli raporunda özetle; davalı... tarafından savunulan 38 yıldan beri ....'ün bakımının yapılmadığı, bundan dolayı maddi hasarın oluştuğu,....de açıkça aşınma, yıpranma, kusur, arıza ve bozulmanın kapsam dışı olduğunun belirtilmediği, davalı firmanın davacı firmaya 22.04.2015 tarihinde göndermiş olduğu Servis Bültenleri tavsiye niteliğinde olduğunu belirtmesi, ancak zorunlu S/B olması durumunda uçuşuna .... Genel Müdürlüğü tarafından izin verilmeyeceği, ayrıca burda belirtilen tavsiye niteliğindeki SB uygulanması zorunlu olmayan üretici firmanın tavsiyesi niteliğindeki servis bültenleri olduğunun belirtildiği; Endüstri Yüksek Mühendisi bilirkişi.... 02/05/2018 tarihli ek raporunda özetle; S/B uygulanmasının zorunlu olmayan üretici firmanın tavsiyesi niteliğindeki servis bültenleridir. Kullanıcı isteğine bağlı olarak uygulandığını, davacı tarafından belirtilen 13.06.2017 tarihinde sunulan ....ndan Genel Müdürlük tarafından uçuşuna izin verildiğinin görüldüğünü, davalı yanın ... 1444 maddesinin 1. fıkrasında hükme göre servis bültenine ve üretici firmanın bildirimine rağmen yaptırmamasının rizikonun gerçekleşmesine sebep olduğunun iddia edildiğini, fakat S/B uygulanması zorunlu olmayan üretici firmanın tavsiyesi niteliğindeki servis bültenleri olduğunu, kullanıcı isteğine bağlı olarak uygulanacağını, davalının....Kanunun 1445. maddesinin 5. fıkrasında "Rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigorta ettirenin ihmali belirlendiği ve değişikliklere ilişkin beyan yükümlülüğünün ihlal edildiği saptandığı takdirde, söz konusu ihlal tazminat miktarına veya bedele yada rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre, tazminattan veya bedelden indirim yapılır. Bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini öder" hükmüne değinildiğini, fakat dava konusunda davacı tarafın bir ihmali bulunmadığını, davalı firmanın davacı firmaya 22.04.2015 tarihinde göndermiş olduğu “Servis Bültenleri tavsiye niteliğinde olduğunu belirtmesini, ancak zorunlu S/B olması durumunda uçuşuna...Müdürlüğü tarafından izin verilmeyeceğini, ayrıca... klozunun 2. maddesinin a bendine göre hasarın zorunlu S/B içerisinde yer almadığından dolayı teminat dışı bırakılmayacağını, burada belirtilen tavsiye niteliğindeki S/B uygulanması zorunlu olmayan üretici firmanın tavsiyesi niteliğindeki servis bültenleri olduğu bu yüzden Sigorta kapsamında karşılanmayan hasar tazmininin red tarihi olan 01.10.2014 tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilmesi kararının verilmesi sonuç ve kanaatinde olunduğu belirtilmiştir. ... Mahkemesi'nin... Talimat sayılı dosyası ile uçak mühendis... ve mali müşavir.... tarafından dosyaya sunulan 24/03/2021 tarihli raporda özetle; Dava dosyasında yapılan inceleme sonucu Bilirkişi, ....“Malzeme temin tazminat bedelinin” 75.388, 11 USD olduğu, B. 01.10.2014 ile 24.03.2021 arasında 75.388,11 USD bedelden kaynaklı 7.598,15 USD “vade farkının” doğduğu, “Navlun Bedeli” ve “Gümrük Bedeli” hesaplanabilmesi için uygun belgelerin dosyaya sunulmadığı, Onarım işine karşılık gelen “adam/saat tazminat bedeli” hesabı için uygun belgelerin dosyaya sunulmadığı belirtilmiştir. ... Mahkemesi'nin .... ..sayılı dosyası ile bilirkişiler mali müşavir.... ve Sigorta bilirkişisi... tarafından mahkememize sunulan 07/06/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; davaya konu uçağın mevzuatımızda yer alan uçuşa yeterlilik şartlarını sağladığı ve üretici firma servis bültenlerinin emredici hüküm olmaması nedeniyle hasarın teminat dahilinde olduğunu, davacı tarafından yapılan güçlendirme ve yenileme talebi içinde BK. 77 madde hükmü gereğince yenileme ve güçlendirme masrafları dikkate alınmadan, oluşan hasar tutarı hesaplamasından sonra poliçede yazan 50.000 USD tenzili muafiyet rakamı düşülerek ödenebilir hasar rakamına ulaşılması gerektiği kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Uçak mühendisi...., mali müşavir...., Sigorta bilirkişisi....den oluşan 28/04/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle; asıl fatura belgesinin dava dosyasına sunulmuştur ve proforma fatura bedeli ile (21.756,61 USD) uyumlu olduğunu, davaya konu olayda konu olaydaki dosya kapsamında yer alan bilgi belgeler ışığında dava konu uçağın mevzuatımızda yer alan uçuşa yeterlilik şartlarını sağladığı ve üretici firma servis bültenlerinin emredici hüküm olmaması nedeniyle hasarın ve tamiratın teminat dâhilinde olduğu, oluşan hasar tutarı hesaplamasından sonra poliçede yazan 50.000 USD tenzili muafiyet rakamı düşülerek ödenebilir hasar rakamına ulaşılması gerektiği görüş ve kanaatine varılarak hesaplama yapıldığı, dava dosyasında yapılan inceleme sonucu “Malzeme Temin Tazminat bedelinin uçakta meydana gelen hasarla ilişkili olması sebebiyle” 75.388. 11 USD olduğu, “Navlun Bedeli” ve “Gümrük Bedeli” nin 2.640,55 USD olduğu, Onarım işine karşılık gelen “adam/saat tazminat bedeli” nin 34.437,50 USD olduğu, A,B ve C nin toplamının 112.416,36 USD olduğu 01.10.2014 ile 28.04.2023 arasında 112.416,36 “vade farkının” doğduğu, FSOR bedelden kaynaklı 33.769,84 USD ve toplamda 146.186,20 USD olduğu sigorta sonrasında 96.186,20 USD olduğunu, şirketinin 50.000 USD Muafiyetten; sovtaj bedeli .... mevzuatı gereği kullanılmış ve hasarlı malzemenin geri kullanma imkanının bulunmadığını, işbu sebeple hurda olarak değerlendirilmesi sebebiyle sovtaj bedelinin mahsup edilemeyeceğini beyan etmiştir. Uçak yüksek mühendisi..., mali müşavir....ve sigorta bilirkişisi....den oluşan bilirkişi kurulunun sunmuş olduğu 30/05/2024 tarihli ek raporda özetle; 01.05.2023 tarihli raporlarında sunulan belgelere istinaden, tarafların da itirazları doğrultusunda hesaplamaların tekrar yapıldığını, malzeme temin tazminat bedeli olarak....(14.04.2014)....No'lu Fiyat Teklifi'ne karşılık fatura bedelinin 44.741,20 USD, ...(23.07.2014) 2...No'lu Fiyat Teklifi'ne karşılık fatura bedelinin (21.756,61 USD), ... (11.07.2014) ... No'lu Fiyat Teklifine karşılık faturaların toplam bedelinin ise (8.552,35 USD) olup, toplamda 75.050,16 USD olarak hesaplandığını, “Navlun Bedeli” ve “Gümrük Bedeli”nin 2.640,55 USD olduğunu, Onarım işi adam/saat tazminat bedelinin 34.437,50 USD olduğunu, yukarıdaki 1, 2 ve 3'ncü maddelerin toplamının 112.128,21 USD olduğunu, toplam faiz tutarının 40.494,88 USD (30.04.2023 tarihine kadar hesaplanan faiz tutarı 33.682,31 USD, 01.05.2023 ile 30.05.2024 arası faiz tutarı ise 6.812,57 USD olduğunu, 01.05.2023 tarihli bilirkişi raporumuzda faiz hesaplamasının 30.04.2023 tarihine kadar olduğu, bu raporda ise faizin 30.05.2024 tarihine kadar olarak hesaplandığını, faiz dahil edildiğinde toplam tutarın 152.623,09 USD olduğu, sigorta şirketinin 50.000 USD muafiyet tenzili sonrasında ise 102.623,09 USD olduğu hesaplandığını beyan etmişlerdir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; sözleşmeden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davalı.... dava konusu olay ile ilgili olarak 04.06.2014 tarihinde davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunda kırılan akçüatörün kullanım ömrü ile ilgili bir sebep gösterilmiş olup konu edilen zaman 38 yıldan beri yapılması gereken ve yapılmadığı için maddi hasara yol açan ihmal süresi olarak nitelendirilmektedir. Geçerli şekilde kurulmuş bir özel hukuk sözleşmesinde, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri, edimin ifasını imkânsız hâle getiren her türlü davranıştan kaçınmaları zorunludur. Tarafların sözleşmeyle üstlendiği borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde ifa etmeme sonucu meydana gelir.(....'nun 07/06/2022 tarih ve .. ve ... Karar sayılı ve 28/09/2021 tarih, ... Esas, ... Karar) Olay tarihindeki yürürlükte olan 20/12/2012 tarihli ve....sayılı...'de yayımlanan ...Yönetmeliği'nin (SHY-M/Yönetmelik) “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 4üncü maddesinin ( nn ) fıkrasında “ ....” nin düzenlendiği ve düzenlemenin; " nn) (Ek: Resmi Gazete -20/12/2013 tarih ve -.... sayılı) Uçuşa Elverişlilik Direktifi : Belli bir modeldeki uçak için uçağın üretici firmasının bağlı bulunduğu havacılık otoritesi ya da uçağın işletmecisinin veya sahibinin veya bağlı bulunduğu .... otoritesinin hazırladığı uygulanması ve uyulması zorunlu olan yayın ... " olarak tariflendiği anlaşılmaktadır. Aynı Yönetmeliğin “ Sorumluluk “ halini düzenleyen 5'inci maddesine göre dava konusunu ilgilendiren (1) ve (7 )inci fıkraları şu şekildedir; " (1) Hava aracı işleticisi, hava aracının sürekli uçuşa elverişliliğinden sorumlu olup...Hava aracının bakımlarının,8 inci madde kapsamında belirtilen onaylı bakım programına göre uygulanmasını sağlar. Aksi takdirde hiçbir uçuş gerçekleştirilemez. (ç bendi) (7) Büyük hava araçlarının, ticari hava taşımacılığı için kullanılan hava araçlarının ve bunların komponentlerinin bakımı... veya ... onaylı bakım kuruluşu tarafından uygulanması gerekir. ” Yönetmeliğin “Olay Bildirimi” başlıklı 6'ıncı maddesine göre (1) 5 nci maddeye göre sorumlu olan her bir gerçek veya tüzel kişi, — hava aracından veya herhangi bir komponentte tespit edilen ve uçuş emniyetini tehlikeye düşüren olay ve durumları, Genel Müdürlüğe, tip tasarımı veya ilave tip tasarımından sorumlu kuruluşa rapor eder. (2) Hava aracı işletmecisi tarafından, bakımı gerçekleştirmek üzere sözleşme yapıldığında, hava aracını uygulayan gerçek veya tüzel kişi, ilgili hava aracını veya komponentini etkileyen her bir durumu hava aracı — işletmecisine veya... 'ya ve ...Müdürlüğe rapor eder. (3) Raporların en kısa sürede iletilmesi esastır. Bu süre ile ilgili olduğu durumun saptanmasından itibaren 72 saattir." Yönetmeliğin “ Sürekli Uçuşa Elverişlilik” başlıklı 7'inci maddesine göre (1) Bir hava aracının sürekli uçuşa elverişliliği ile operasyonel ve acil durum ekipmanlarının kullanılabilirliğini sağlamak için aşağıdaki hususlar yerine getirilir: Hava aracının tüm bakımlarının....tarafından 8 inci maddeye göre onaylanan hava aracı bakım programına uygun olarak gerçekleştirilmes.... ve tamirlerin onaylı verilere göre uygulanması zorunlu olmayan modifikasyonlar ve/veya kontrollerle ilgili olarak, büyük hava araçları veya ticari hava taşımacılığında kullanılan hava araçları için bir uygulama politikasının oluşturulması ..." Yönetmeliğin “ Komponentlerin Bakımı “ başlıklı 18'inci maddesine göre " (1) Komponentlerin bakımı altıncı bölüme veya...'ye göre yetkilendirilmiş bakım kuruluşları tarafından geçekleştirilir." Yönetmeliğin “ Hizmet Ömrü Sınırlı Komponentler “ başlıklı 19'uncu maddesine göre; " (1) Takılmış ömürlü komponentler için, 20 inci maddenin üçüncü fıkrası kapsamında belirtilenler hariç olmak üzere onaylanmış bakım programında ve uçuşa elverişlilik direktiflerinde belirtilen onaylanmış hizmet ömrü aşılamaz. (2) Onaylanmış hizmet ömrü, uygunluğuna göre takvim zamanı, uçuş saati, iniş-kalkış adedi cinsinden ifade edilir. (3) Onaylanmış hizmet ömrü dolan komponentler bakım için, sınırlı hizmet ömrüne sahip komponentler ise bir daha kullanılmamak üzere hava aracından sökülür. " Yönetmeliğin “.... “ başlıklı 20'inci maddesine göre, " (1) Aşağıdaki şartlardan herhangi biri oluştuğunda komponent gayrı faal sayılır: Hizmet ömrünün bakım programında tanımlandığı şekilde sona ermesi... tarafından uygulanması zorunlu tutulan geçerli uçuşa elverişlilik direktifleri ve diğer sürekli uçuşa elverişlilik gereklilikleri ile uygunsuzluk hali Uçuşa elverişlilik durumunu veya hava aracına takılmaya uygunluğu belirlemek üzer gerekli olan bilgilerin mevcut olmaması Hasarlara ve arızalara ilişkin belirtiler bulunması Kazaya veya faal durumuna tesir etmesi olası olan olaya karışmış olması (2) Gayri faal komponentler, bu tür komponentin gelecekteki durumuna ilişkin bir karar alınıncaya kadar, onaylı bakım kuruluşunun kontrolü altında bulundurulur ve emniyetli bir mahalde ayrı muhafaza edilir. (3) Hizmet ömürlerini doldurmuş olan veya tamir edilemez bir hasar veya arıza içeren komponentler, kurtarılamaz olarak sınıflandırılır ve bu komponentlerin, ömür sınırları uzatılmadığı veya 10 uncu maddeye göre bir tamir çözümü onaylanmadığı sürece komponent tedarik sistemine tekrar girmelerine izin verilmez. ..." Dava, cevap, tarafların karşılıklı ihtar ve bilgilendirmelerine ilişkin yazışmaları, teknip raporlar, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre somut uyuşmazlıkta....lerin uygulanmasının zorunlu olmayan üretici firmanın tavsiyesi niteliğindeki servis bültenleri olduğu, Kullanıcı isteğine bağlı olarak uygulandığı, davaya konu...erin havacılıkta zorunlu olmayan yayın grubuna girdiği, hava aracına.. gereklerini, geliştirdikleri politika doğrultusunda uygulayıp/uygulamamanın firmanın kendi tasarrufunda olduğunu, dava konusu uçağın bakımlarının onaylı bakım kuruluşu tarafından, yetkili personelce ve .... tarafından onaylanmış bakım programına uygun olarak yapılması zorunlu olduğu aksi takdirde herhangi bir uçuş gerçekleştiremeyeceği (Yönetmelik m. 5), davacının anılan onaylı kuruluş tarafından uçak bakımlarını yaptırdığı....” ait ...03.04.2014 tarihli ... Rapor No ile actuator arızasının vakit geçirilmeden bildirildiği (Yönetmelik m. 6), tüm tamir ve modifikasyonların üretici onaylı verilerle yapılmasının zorunlu olduğu (Yönetmelik m. 7), uçak komponentin bakımının, sadece yetkili kuruluşlarca yapılabildiği (Yönetmelik m. 18), onaylı Bakım kuruluşu yetkisine ek olarak komponent bakım yetkisi olmayan kuruluş bu komponent üzerinde sadece inspection (yardımcı ekipmanlar eşliğinde gözle kontrol) yetkisine sahip olduğu ve inspection'lar onaylı bakım kitabında bulunduğu ve yetkili personelce ....) yapılabildiği,...r için overhaul vakti gelmediğinden ve komponent hakkında herhangi bir bulgu olmadığından bu bakıma gerek duyulmadığı, komponentlerin bakım gayrı faal olan bir komponentin uçakta kullanılamayacağı (Yönetmelik m. 19), zorunlu ...'nin olması halinde ....Müdürlüğü tarafından uçuşuna izin verilmeyeceği, davacı tarafından belirtilen 13.06.2017 tarihinde sunulan “...Sertifikası'ndan...tarafından uçuşuna izin verildiği, Ayrıca tavsiye niteliğindeki... uygulanmasının zorunlu olmayan üretici firmanın tavsiyesi niteliğindeki servis bültenleri olduğu ve kullanıcı isteğine bağlı olarak uygulandığı ve olay nedeni ile davacı tarafın bir ihmali bulunmadığı keza,.... klozu 2/a maddesinde uçağın herhangi bir biriminde meydana gelen aşınma ve yıpranma, bozulma, kusur veya arıza halinin düzenlenmesi ve 2/a ve 2/b maddelerine göre meydana gelen kaza ve hasarlarda 1/a maddesinin kapsamında değerlendirilebileceği ve dolayısıyla bu madde kapsamı dahilinde kazalarda ortaya çıkan hasarın giderilmesi veya ödemeyi kapsadığı, taraflar arasındaki poliçede açıkça yıpranma, aşınmanın poliçe kapsamı dışında kalacağının belirtilmediği,... .Yönetmeliği hükümleri kapsamında onaylı kuruluşun parçaların yıprandığı veya aşındığına dair bakım raporuna dosyasında rastlanmadığı, onaylı kuruluşun ilk teknik tespit raporunda ise parçaların yıprandığına dair bir belirlemenin olmadığı ve 04/04/2014 düzenleme tarihli 01/01/2014 başlangıç tarihli 01/01/2015 bitiş tarihli uçak tekne sigorta poliçe ekinde yer alan .... teminatının poliçe kapsamında hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu ve sigorta kapsamında karşılanmayan hasar tazmininin red tarihi olan 01.10.2014 tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili gerektiği anlaşılmıştır. Tazminat bedeli a) Hasar tamiri malzemelerin temini, b) Hasarın onarılması için mühendis ve teknisyen kullanımı, c) Navlun ve gümrük bedellerinden oluşmaktadır. Malzeme temini tazminat bedeli olarak; ... (14.04.2014).... No'lu Fiyat Teklifi'ne karşılık fatura bedelinin 44.741,20 USD, Bombardier (23.07.2014) ... No'lu Fiyat Teklifi'ne karşılık fatura bedelinin (21.756,61 USD), Bombardier (11.07.2014) ... No'lu Fiyat Teklifine karşılık faturaların toplam bedelinin ise (8.552,35 USD) olup, toplamda 75.050,16 USD olarak hesaplandığını, “Navlun Bedeli” ve “Gümrük Bedeli”nin 2.640,55 USD olduğunu, Onarım işi adam/saat tazminat bedelinin 34.437,50 USD olduğu ve bunların toplamının 112.128,21 USD olduğu, toplam faiz tutarının 40.494,88 USD (30.04.2023 tarihine kadar hesaplanan faiz tutarı 33.682,31 USD, 01.05.2023 ile 30.05.2024 arası faiz tutarı ise 6.812,57 USD olduğu), faiz dahil edildiğinde toplam tutarın 152.623,09 USD olduğu, sigorta şirketinin 50.000 USD muafiyet tenzili sonrasında ise 102.623,09 USD olarak hesaplandığı ancak HMK'nın 21. maddesine göre talepten fazlaya hükmolunamayacağından davanın kabulü ile 96.236,00 USD’nin (Amerikan Birleşik Devletleri doları) fiili ödeme tarihindeki ....’nın efektif satış kuru üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığının, davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Davanın kısmen kabulüne göre karar ve ilam harcı hesaplanmasında dava değeri belirlenirken dava ıslah edilmekle... Mahkemesi... Dairesinin 01/03/2024 tarih...Esas,...Karar sayılı kararında belirtildiği üzere dava dilekçesinde talep edilen yabancı para alacağın TL karşılığı 22/12/2015 olan dava tarihindeki, ıslah dilekçesinde talep edilen yabancı para alacağın TL karşılığı 15/06/2023 olan ıslah tarihindeki yabancı para efektif satış kurları esas alınmıştır. Vekalet ücreti hesaplamasında... Dairesi'nin 06/12/2022 tarih, ... Esas, .... Dairesi'nin 03/03/2016 tarih, ....Esas,...Kararı, .... Mahkemesi .... Dairesi'nin 05/03/2021 tarih.... Esas,....Karar sayılı kararında belirtildiği üzere dava değerinin yabancı para olarak gösterilmesi halinde karar tarihi itibariyle ...efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası üzerinden nispi vekalet ücreti takdirine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere üzere 1-Davanın kabulü ile, 96.236,00 USD’nin (....) fiili ödeme tarihindek...’nın efektif satış kuru üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığının, davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 154.940,06-TL olduğundan peşin alınan 38.462,97-TL harcın mahsubu ile bakiye 116.477,09-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 407.840,62-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 27,70-TL başvurma harcı, 27,70-TL peşin harç, 38.435,27 TL ıslah harcı, 31.061,50 TL bilirkişi ve posta masrafı toplamı 69.552,17‬-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, (davalı vekilinin e-duruşma yoluyla) kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/10/2024 Başkan... ¸e-imza Üye .... ¸e-imza Üye.... ¸e-imza Katip... ¸e-imza