Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2011/9438 E. 2012/16097 K.

Mahkemesi :İş Mahkemesi No : 656-469 Davacı, davalı Tütün ve Yaprak İşletme Merkez müdürlüğü nezdinde öğrencilik döneminde geçirdiği zorunlu çalışma dönemlerinin, bu kapsamda 01.10.1986 tarihinden itibaren 1986-1987 ve 1987-1988 dönemlerindeki iki yılının sigortalı çalışma olarak tespitini istemiştir. Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi 1-)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Yukarıda açıklanan ilke ışığında her türlü delille ispatı mümkün olan davaya konu somut olayda; Mahkemece, 506 sayılı Yasanın 3/II-B maddesi gereğince çıraklık devresinde uzun vadeli sigorta kollarının uygulanmayacağı, davacının talep edilen 1986/88 yıllarında stajyer olarak çalıştığı sabit görülerek malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları hükümlerine tabi olamayacakları ve bu hükmün sonucu belirtilen sürelerin sözü edilen yasanın 108. Maddesinde gösterilen sigortalılık süresi ve başlangıcı olarak kabul edilemeyeceği gerekçeleri ile, davanın reddedildiği anlaşılmakta ise de; dosya arasında mevcut olan 01.01.1987 tarihli İşe giriş bildirgesinde, davacının ...Ticaret Lisesinde öğrenim gördüğü belirgin olup, davacının talep ettiği sürede staj süresi dışında herhangi bir çalışmasının olup olmadığının araştırılması, buna göre, öğrencilik ve staj sürelerinin ve stajyerlik kapsamında geçen çalışmalarının net olarak belirlenmesi ve buna ilişkin yazılı belgelerin ...Ticaret Lisesinden ve davalı işletmeden sorulması ve şayet staj süresi dışında da davalı işletmede çalışmaları var ise bu sürelerin tespitinin diğer şartların da varlığı halinde mümkün olabileceği gözetilmeden belirtilen hususlarda yeterli araştırma yapılmaksızın karar verilmesi isabetiz görülmüştür. Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre bir karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, 24.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.