İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2026/306 E. 2026/407 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/306 KARAR NO : 2026/407

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 27/03/2026 KARAR TARİHİ : 20/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait ----. Noterliğinden 16 Şubat 2016 Tarih ve ----- yevmiye numarası ile tasdik edilmiş olan Genel Kurul Toplantı Ve Müzakere Defterinin ve -----. Noterliğinden 16 Şubat 2016 Tarih ve ------ yevmiye numarası ile tasdik edilmiş olan Pay Defterinin ofislerinden çalındığını, bu hususa ilişkin ----- Cumhuriyet Başsavcılığına başvuruda bulunulduğunu, davacı şirkete ait defter zilyetliğinin bilgileri dışında sona erdiğini, müvekkili şirket ile birlikte diğer müvekkili şirketlere ait defterlerin de kaybolduğunu ve ----. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin --- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ., ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- sayılı dosyaları üzerinden zayi belgesi verilmesi talepli davaların açıldığını, davacı şirketin ticari faaliyetlerinin devam ettiğini ve ticari defterlerinin yokluğunda şirketin olağan faaliyetlerine devam edemediğini ve alması gerekli önemli karaları alamadığını, davacı şirketin olağan genel kurul toplantısına dair işlemlerin yürütülmesi gerektiğini, sonuç olarak; müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice Talep, 6102 sayılı Yasanın 82 ve devamı hükümlerine göre zayi belgesi verilmesine ilişkindir.Yasal dayanağını 6102 sayılı Yasanın 82/7 maddesinin oluşturduğu "tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin zayi olması halinde kendisine bu hususta belge verilmesi" isteminin kabul edilmesi için aşağıdaki koşulların tamamının gerçekleşmiş olması gerekir; - Zayi belgesi isteyen defter tutmakla ve/veya saklamakla yükümlü olmalı - Zayi edilen defter ve belgeler tacirin saklamakla yükümlü olduğu ve kullanılmış ticari defter ve belgeler olmalı - Defterler mücbir sebep sonucunda zayi olmalı - Defter ve belgeler saklama süresi içerisinde zayi olmalı - Zayi belgesi isteyen tacir usulüne uygun defter tutmuş olmalı - Başvuru otuz günlük hak düşürücü süre içerisinde yapılmalı dır Defter ve belgeler için zayi belgesi alınması imkanının tanınması, ileride açılacak davalarda tacirin defterlerini ibraz edememesi nedeniyle olumsuz bir durumla karşılaşmasını önlemeyi amaçlamaktadır. Talep, mutlak bir ticari dava olduğundan (TTK 4) asliye ticaret mahkemesinde görülür. Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde ticari davalara bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesi zayi belgesi talebinin değerlendirilmesi bakımından görevli mahkemedir. Yetkili mahkeme bakımından kanun, delillerin daha kolaylıkla toplanabilmesi amacıyla ticari işletmenin bulunduğu yerden zayi belgesi için talepte bulunulması gerektiğini belirtmektedir. Burada, esnafların defter tutmak zorunda olmadıklarını belirtmek gerekir. 6102 sayılı Yasanın 15 inci maddesi, Yasanın 82 vd. hükümlerine herhangi bir gönderme yapmamıştır. Bunun sonucu olarak esnafların defterlerinin zayi olduğu gerekçesiyle mahkemeden zayi belgesi almak olanağı yoktur. Dolayısıyla mahkemenin öncelikle zayi belgesi almak için başvuranların tacir sıfatını haiz olup olmadıklarını belirlemesi gerekir. Saklanması zorunlu olan ticari defter ve belgeler dışındakiler için, zayi olduğu iddiasıyla mahkemeden zayi belgesi istenemez. Ayrıca ticari defter ve belgelerin zıyaı nedeniyle zayi belgesi alınabilmesi için, bu defter ve belgelerin kullanılmış olması da zorunludur. Henüz kullanılmamış defter ve belgeler, bu madde kapsamında sayılmazlar. Dolayısıyla bu tür belgelerin kaybı nedeniyle, zayi belgesi alınamaması gerekir. Öte yandan 6102 sayılı Yasanın 82/7 maddesine göre, zayi belgesinin verilebilmesi için, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyaa uğraması gerekmektedir. Kanun koyucu, bu düzenlemeyle sadece mücbir sebep teşkil eden olayların söz konusu olması halinde zayi belgesi istenebileceğini ifade etmeye çalışmaktadır. Gerçekten de buradaki haller (yani yangın, su baskını ve deprem), hukukta mücbir sebep olarak sayılan durumlardır. Bu durumlarda öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan olağanüstü olaylar söz konusudur. Bu nitelikte olmayan olaylarla defter ve belgelerin zayi olması halinde, zayi belgesi verilemez.İkinci olarak buradaki sayımın sınırlayıcı olmadığı, aksine örnekseme suretiyle yapıldığı, düzenlemede yer alan “gibi” ifadesinden anlaşılmaktadır. Böylelikle kanun koyucu bu hallere benzeyen ve mücbir sebep teşkil eden başka durumlar için de zayi belgesi alınabileceğine işaret etmektedir. Bu çerçevede örneğin savaş, isyan ya da ihtilal gibi, diğer mücbir sebep sayılabilecek olaylarla defter ve belgelerin zayi olması halinde de zayi belgesi verilmelidir.Ayrıca zayi belgesi istenebilecek olan olay, tacirin faaliyet ve işletmesi dışında kalan, harici bir olay olmalıdır. Dolayısıyla defterlerin zıyaına neden olan olayla, bu olayın cereyan ettiği işletme arasında bir bağlantı olmamalı, mücbir sebep teşkil eden olay, kaynağını işletme dışında bulmalıdır. Diğer bir anlatımla, olay ile olayın meydana geldiği işletme arasında, fonksiyonel bir bağ olmaması gerekir.Bir mücbir sebepten söz edebilmek için en önemli unsur kaçınılmazlıktır. Kaçınılmazlık, mutlak ve objektif bir kavramdır. Yani alınan tüm tedbirler, sahip olunan her türlü imkâna ve araca rağmen, mücbir sebep teşkil eden olayın defterlerin zıyaına neden olması engellenememelidir. Özellikle bu noktada "basiretli bir iş adamı gibi davranma" yükümü büyük bir önem taşıyacaktır. Bu çerçevede bilhassa tacir, basiretli bir iş adamına düşen özeni göstererek defterlerini iyi saklamalı ve onların zayi olmaması için kendine düşen yükümlülükleri yerine getirmelidir. Aksi taktirde zayi belgesi alınması olanağı yoktur -----, Ticari Defterlerin ve Belgelerin Saklanması, Zıyaı, Zayi Belgesi, Böyle Bir Belgenin Alınması ve Alınmamasının Hüküm ve Sonuçları, ---- Mahkememiz tensip zaptı ile; ----- Noterliğinden 16 Şubat 2016 Tarih ve ----- yevmiye numarası ile tasdik edildiği iddia olunan Genel Kurul Toplantı Ve Müzakere Defteri ile 16 Şubat 2016 Tarih ve ------ yevmiye numarası ile tasdik edildiği iddia olunan pay defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı yapılmış ise bu defterlerin kime ait bulunduğu hususunda mahkememize bilgi verilmesi, - ---Cumhuriyet Başsavcılığına ait ----- soruşturma sayılı dosya bir sureti temin edilmiş ilgili evraklar dosya içerisine alınmıştır. Mahkememiz tensibi ile her ne kadar 14/05/2026 gününe duruşma günü verilmiş ise de davacı vekili tarafından sunulan 16/04/2026 tarihli talep dilekçesi ile müvekkilinin ticari faaliyetlerine devam etmesi gerektiğini, ticari defterlerinin yokluğunda şirketin olağan faaliyetlerine devam edemediğini ve önemli kararlarını alamadığını, sonuç olarak duruşma günü beklenilmeksizin resen zayi belgesi verilmesi yönünde karar verilmesini talep ettiği görülmüş; usulen bir sakıncası bulunmadığı dosyanın hasımsız olup duruşma açılmaksızın neticelendirilebileceği, hırsızlık nedeniyle zayi olan anılı defter ve kayıtlar bakımından yasal şartları oluştuğundan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜNE, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince, davacı ... ait karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve pay defterlerinin zayi olduğunun tespiti ile ilgili karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve pay defterleri için zayi belgesi verilmesine, 2-HARÇLAR Alınması gerekli 732,00 TL harç peşin yatırılmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-YARGILAMA GİDERLERİ a-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, b-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, kararın davacı tarafa tebliğinden itibaren iki (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzeriden karar verildi.