İlk Derece Mahkemesi · İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/75 E. 2025/437 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2025/75
- Karar No
- 2025/437
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/75 KARAR NO : 2025/437 DAVA : İtirazın İptali ( Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminatın Tahsili İstemli) DAVA TARİHİ : 11/08/2023 KARAR TARİHİ : 15/05/2025 İzmir...Tüketici Mahkemesinin... Karar sayılı ilamı ile göreve dair dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair verilen kararın kesinleşmesi sonucu mahkememize tevzi edilen ile görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Davalı ...’na ait... plakalı aracın davaya konu kaza tarihi itibariyle... nolu zorunlu trafik poliçesi ile müvekkili sigorta şirketince teminat altına alındığını, 30.01.2021 günü davalı sigortalının maliki ve sürücüsü olduğu... plakalı araç ile alkollü, asli ve tam kusurlu şekilde maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, davalı sigortalıya ait aracın alkollü, asli ve tam kusurlu olarak sebebiyet verdiği bu kazada kazaya karışan mağdur konumundaki İzmir İl Emniyet Müdürlüğü’ne ait ... plakalı araçta maddi hasar oluştuğunu, kazaya karışan ve mağdur konumundaki... plakalı araçta oluşan hasar nedeniyle müvekkili sigorta şirketince kazaya sebebiyet veren davalı tarafın trafik sigortacısı olarak 14.04.2021 tarihinde toplam 40.000,00-TL maddi tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından trafik sigorta poliçesine istinaden ödenen tazminat bedelinin akde muhalefet eden davalı sigortalıdan rücuen tahsili gerektiğini, davalı aleyhine İzmir... İcra Dairesinin ...ası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun borca itirazı üzerine icra dairesince takibin durdurulmasına karar verildiğini belirterek, İzmir ... İcra Dairesinin...Esas sayılı dosyasına itirazın iptalini, takibin devamını,%20’ den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Ankara.. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı itirazın iptali istemli dava ile bu davanın konusu ve taraflarının aynı olduğu ve derdest olduğunu, iki yıllık zamanaşımı süresinin geçmesi sebebiyle zamanaşımı itirazında bulunulduğunu, davanın İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına ihbarını, araç sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmediğini, hasarın teminat dışı kaldığının kanıt yükünün de davacı sigorta şirketine düştüğünü, bu sebeple yolun kaza anındaki yapısının ve diğer çevresel faktörlerin mezkur kazaya sebebiyet verdiği araştırılmadan kazanın yalnızca alkolün etkisiyle olduğunun kabulüyle işbu davaya konu edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, 1.30 promil alkol miktarının her bireyde farklı etki yaratacağını, müvekkilinin sürüş yeteneğini etkilediği hatta güvenli sürüş yeteneğinin kaybolduğunun farazi olarak kabul etmenin de hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının üçüncü kişilere ödediği tazminat miktarının müvekkilinden tazmin edebilmesine yönelik herhangi bir rücu sebebinin bulunmadığını, kazanın oluş şekli neticesinde resmi araç sürücüsünün aşırı hızlı olduğunu ve dönüşünü tamamlamak üzere olan müvekkiline ilk geçiş hakkını vermediğinin açık olduğunu, müvekkilinin geçişini tamamlamak üzere olması sebebiyle çarpışma noktasının 206. sokağın girişi olduğunu, özellikle belirtmek gerekir ki çarpışma noktasının tutanakta yer aldığı gibi kavşağın içi olmadığını, 30.01.2021 tarihinde gerçekleşen mezkur kazanın üçüncü kişilerin kusuru ile meydana geldiğini, müvekkilinin söz konusu kazanın oluşumundan sorumlu tutulamayacağını, kusur tespitinin yapılması gerektiğini, dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, 2011 model ve...marka aracın hasarının 40.000,00TL olmasının kabul edilebilir olmadığını, aracın hasarının fahiş miktar üzerinden hesaplandığını, talep edilen alacağın likit olmadığını, likit olmayan alacaklar yönünden icra inkar tazminatının talep edilemeyeceğini belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacı sigorta şirketince dava dışı üçüncü kişiye zorunlu trafik sigorta poliçesi uyarınca ödenen tazminatın, davalı sigortalıya ait araç sürücüsünün alkollü olduğu iddiasıyla rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ve takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. Yine 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 95. maddesinde ‘‘Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.’’ düzenlemesi yer almaktadır. Ayrıca 2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir. Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır. O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü sigortacıya düşmektedir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve...; YHGK 7.4.2004 gün ve...; YHGK 2.3.2005 gün ve ...; YHGK 14.12.2005 gün... sayılı ilamları) Somut olayda, davacı vekili. davalı aleyhine başlatmış olduğu İzmir .... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasına davalının itirazının iptalini, takibin devamını ve icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir. Davaya konu İzmir... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu aleyhine 40.000,00-TL asıl alacak ile 2.470,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 42.470,00-TL alacak üzerinden 17.12.2021 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlu vekiline 28.12.2022 tarihinde elektronik tebligat yolu ile tebliğe çıkarıldığı, davalı borçlu vekili tarafından aynı tarihte süresi içinde borca, faize ve borcun fer'ilerine itiraz edildiği, icra dairesince 28.12.2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği ve eldeki davanın 11.08.2023 tarihinde, 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır. Davalıya ait ... plakalı aracın, davacı sigorta şirketi tarafından 08/01/2021 - 08/01/2022 tarihleri arasında zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, davaya konu trafik kazasının 30/01/2021 tarihinde poliçenin geçerlilik süresi içinde gerçekleştiği, poliçe limitinin 43.000-TL olduğu, davacı sigorta şirketince kazada hasar gören ... plakalı araç için zarar görene 14.04.2021 tarihinde 40.000,00-TL tazminat ödendiği anlaşılmıştır. Davacı vekili eldeki davayı, dava dışı üçüncü kişiye ödediği zorunlu trafik sigortası poliçesi teminat bedelinin, kazaya alkollü olarak sebebiyet verdiği iddia olunan ... plaka sayılı aracın işleteni ve sürücüsü olan davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine itirazın iptali, takibin devamı amacıyla açmıştır. Resmi kolluk görevlilerince tanzim edilen kaza tespit tutanağına göre, davaya konu trafik kazasının oluşumunda ...'nun KTK nın 53/1-b maddesi uyarınca kusurlu olduğu, dava dışı sürücüsüler ... ile ...'ün kusursuz olduklarının belirtildiği görülmüştür. Görevsiz mahkemede trafik bilirkişi, nörolog doktor, makine mühendisi ve sigortacı bilirkişiden oluşan heyetten bilirkişi raporu alınmış, 17.04.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; kazanın münhasıran... plakalı araç sürücüsü sigortalı davalı ...'nun 1.30 promil alkollü olmasından ötürü salt alkol etkisi ile meydana geldiğinin belirlendiği, zarar gören araçta KDV hariç 40.000-TL hasar bedelinin bulunduğunun bildirildiği görülmüş, söz konusu raporun denetime elverişli, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya yeterli olduğu anlaşılmış, yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek duyulmamıştır. Açıklanan tüm maddi ve hukuki nedenlerden ötürü, davaya konu trafik kazasının münhasıran alkol etkisi altında gerçekleştiği, davacı sigorta şirketinin yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca davalı sigortalıya rücu hakkının doğacağı, davacının üçüncü kişiye ödediği bedelin(40.000-TL nın) iadesini sigortalısından istemekte haklı olduğu görülmüştür. Davacının üçüncü kişiye ödeme yaptığı 14/04/2021 ödeme tarihi ile 28/12/2022 icra takip tarihi arasında 1 yıl 8 ay 14 gün için, 40.000-TL alacak üzerinden yasal faiz oranı olan %15,361643835616 üzerinden hesaplanan işlemiş faiz 6.144,66-TL ise de itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı dava türlerinden olduğundan takip talebindeki işlemiş faiz miktarı olan 2.470,00-TL ile bağlı kalınmıştır. Bu itibarla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak yargılamayı gerektirdiğinden ve likit olmadığından, davacı yararına icra inkar tazminatı takdir olunmamış, iş bu dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri HMK nın 326. Maddesi uyarınca davalı üzerinde bırakılmış, davacı yararına hüküm altına alınan miktar gözetilerek maktu vekalet ücreti takdir olunarak aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Kabulü ile davalının İzmir ... İcra Dairesinin...Esas sayılı icra dosyasına itirazının iptali ile anılan takibin 40.000-TL asıl alacak ile 2.470,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 42.470,00-TL üzerinden aynen devamına, 2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden ve likit olmadığından davacı yararına icra inkar tazminatı takdirine yer olmadığına, 3-Kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 2.901,13-TL nispi harçtan, peşin alınan 725,29-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.175,84-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL başvuru harcı, 725,29-TL peşin harç olmak üzere toplam 995,14- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacının yapmış olduğu 107,00-TL'si tebligat-posta gideri, 4.000,00-TL'si bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.107,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 7-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00-TL'nin, işbu davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanmış olan; 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa verilmesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. veya 20. Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/05/2025
Katip ... Hakim ... ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır