İlk Derece Mahkemesi 2025/663 E. 2026/283 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI :

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 29/11/2024 KARAR TARİHİ : 11/03/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....günü, saat .....sıralarında sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracıyla İnönü Caddesi üzerinde .....ve .....önüne aracını park etmek için geriye doğru gittiği esnada aracının arka kısımlarıyla, nizami şekilde park halinde bulunan .....plakalı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, bu kazada .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı KTK'nın 67( manevraları düzenleyen genel şartlara uymamak) kuralını ihlal ettiğinin kaza yeri incelemesi ve sürücü beyanı neticesinde görüş ve kanaatine varıldığını, bu kazanın oluşumunda .....plakalı araç sürücüsü .....% 100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu kazanın oluşumunda .....plakalı vasıta sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, .....plakalı vasıta sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun olmadığının kaza tespit tutanağından anlaşıldığını, müvekkilin aracı hasar aldığından dolayı eksper raporunda da belirtildiği üzere aracın sanayide yattığını, bu süreçte araçtan mahrum kalındığını, müvekkilinin şirkete araç mahrumiyet bedeli ödemesi gerektiğini, müvekkiline ait aracın tamir masraflarının dava dışı .....Sigorta A.Ş tarafından karşılandığını ancak tamir edilmesi süresi 7 iş günü boyunca sürdüğünü, müvekkili şirketin .....Firmasının araçlarını kiraya verdiğini, dava konusu aracın kaza döneminde günlük kiralama ücretinin de liste olarak ekte sunulduğunu, zaten hasar dosyasında da bu sürecin belli olduğunu, mahkemeniz aksi kanaatte ise hasar dosyası dikkate alınarak onarım süresi konusunda bilirkişi incelemesi yapılması gerekeceğini, müvekkiline ait .....aracın müvekkili tarafından aracın günlük olarak kiraya verildiğini, aracın 7 iş günü süresi boyunca serviste kalması nedeniyle kaza tarihinden itibaren kullanılamadığını, müvekkilinin aracını kullanamadığı süre içinde, aracın kullanılamamasından aracın maddi getirisini elde edememesinden kaynaklanan bir maddi zarara maruz kalmış olduğundan uygulama ve doktrinde kazanç kaybı araç mahrumiyet bedeli olarak nitelendirilen maddi zararın davalılar tarafından giderilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile müvekkiline ait .....plakalı aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edeceği kazanç miktarı belirlenerek davalıların araç sürücüsü ve araç işleteninden müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyası ile 17.500,00 TL asıl alacak ve 678,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.178,90 TL üzerinden başlatılan icra takibine de haksız olarak itiraz edildiğini, söz konusu itirazın iptal edilerek takibin kaldığı yerden devam etmesi gerektiğini, izah edilen sebeplerle, fazlaya ilişkin olan talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; 17.500,00 TL asıl alacak ve 678,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.178,90 TL alacakla ilgili olarak, davalı tarafından Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyasına yapılmış olan itirazın iptali ile söz konusu icra takibinin kaldığı yerden devamına, haksız itiraz nedeni ile % 20 icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin adresi G.O.Paşa olduğundan yetkiye itiraz ediyor ve dosyanın yetkili mahkeme olan İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, davacı haksız fiil olduğundan bahisle beyanda bulunmuş ise, bu halde de görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olup, dosyanın bu halde görevli mahkeme olan İstanbul Nöbetçi Asliye hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, davacı tarafça her ne kadar aracın 7 iş günlük bir tamir sürecinin olduğu ve aracı 7 iş günü kullanamadığından bahisle bir bedel istenmiş ise de, gerçekte bu tamir süresinin ne olacağının hesabının uzman bir bilirkişi aracılığı ile hesaplatılmasını gerektiğini, tanık beyanları da araçtaki zararın ne olduğunu ve ne kadar küçük bir zarar teşkil ettiğini bizzat görgü şahidi olarak açıklayacaklarını, davacı tarafça 17.500 TL kazanç kaybı bedeli faizi ile birlikte istenmiş ise de, bu bedel gerçek dışı ve hayatın olağan akışına aykırı olup, tüm bu alacağa, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini, davacı aracın serviste kaldığı süre boyunca çok daha uygun maliyetli ikame bir araç kiralayabileceğini, açıklanan nedenlerle; davanın öncelikle arabuluculuk dava şartı yönünden reddine, davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili mahkeme olan İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmesine, gerek zamanaşımı gerekse de esas yönünden davanın reddine, davanın .....İstanbul adresinde mukim .....Sigorta A.Ş. Genel Müdürlüğü’ne ihbarına, davanın ...... Buyaka 2 Sitesi 1 Blok No:8A, İç kapı No:2 Ümraniye/İstanbul adresinde mukim .....Sigorta A.Ş.'ye ihbarına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davacıya tahmiline, karar verilmesinini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu iddia edilen aracın sürücüsü ve işletenine yöneltilmiş ticari nitelikteki aracın onarımı aşamasında kullanılamamasından kaynaklı kazanç kaybının davalılardan tahsili istemi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. .....günü, saat .....sıralarında davalı sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracıyla İnönü Caddesi üzerinde .....ve .....önüne aracını park etmek için geriye doğru gittiği esnada aracının arka kısımlarıyla, park halinde bulunan .....plakalı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davalı ...... A.Ş.'ne ait olduğu dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiş olup, davalı işleten de diğer davalı sürücü gibi, sürücünün kusura nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür. Kaza tespit tutanağında, .....plaka sayılı araç sürücüsü davalının 2918 sayılı KTK.'nun 67. maddesinde düzenlenen "Manevraları düzenleyen genel şartlara uymamak” kuralını ihlal ettiği belirtilmiş, davacıya ait aracın kurallara aykırı olmayacak şekilde park halinde olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda davalı sürücü .....davaya konu kazanın meydana gelmesinde uygun şekilde manevra almayarak park halinde araca çarptığında %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Davacı taraf, açılan davada .....plakalı aracın ticari araç olması ve tamiri aşamasında kullanılamamasından kaynaklı kazanç kaybı isteğinde bulunmuştur. Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede davacı kiralama işlerinde kullanıldığına yönelik kiralama fiyat listelerini ve ruhsatını sunduğu ticari vasıfdaki aracını kullanıp kiraya veremeyeceğinden kazanç kaybı talep edebilir. Mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden alınan bilirkişi raporunda, yukarıda anılan ilkeler gereğince yapılan değerlendirme sonucu davaya konu kaza nedeniyle davacının kiralama faaliyetlerinde kullandığı aracın makul tamir süresinin 6 gün olduğu, dava konusu araçla emsal nitelikte kiralık olarak faaliyette bulunulan bir aracın günlük kiralama faaliyeti kazancının 2024 yılı Temmuz ayındaki parasal değerinin 1.553,03 TL olduğunun bildirildiği, buna göre hesaplama yapıldığında davacının 6 günlük ticari kazanç kaybının 9.318,23 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır. Davalı sürücü ve işleten kazanç kaybının ödenmesinden müteselsilen sorumludur. Açılan davada, davacının kazanç kaybı mahkememizce 9.318,23 TL olarak kabul edilmiş ve bu asıl alacak miktarı üzerinden davalıların Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyasında gönderilen ödeme emrine yapmış oldukları itirazın 9.318,23 TL üzerinden iptaline, asıl alacak yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, yine işlemiş faiz yönünden hesaplamının yerinde olmadığı kanatine varılarak işlemiş faize yönelik istemin de reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE; Davalı .....ve Uygulama Hizmetleri San. Tic. A.Ş ve davalı .....Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün .....sayılı takip dosyasına yapmış oldukları itirazların 9.318,23 TL asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin bu miktarda asıl alacak yönünden takip talebinde belirtilen şartlarla aynen DEVAMINA, asıl alacak ve işlemiş faize ilişkin fazlaya dair istemin REDDİNE, 2-Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 855,20 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri ücreti olarak toplam 4.478,50 TL yargılama giderinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 2.295,23 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 9.318,23 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 8.860,67 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....ve Uygulama Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmesine, 8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 2.408,75 TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan ücretin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 9-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin ve davalı .....Uygulama Hizmetleri San. Tic. A.Ş vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı .....yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim