İlk Derece Mahkemesi 2025/513 E. 2026/51 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ :

DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 18/04/2025 KARAR TARİHİ : 20/01/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE TALEP :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili .....Diyarbakır İli Merkeze bağlı Yenişehir İlçesi Güzelköy mahallesinde kain .....ve .....nolu parsellerin müştereken maliki olup söz konusu parseller üzerinde çiftçilik yapmakta olduğunu, sulu tarla vasfındaki .....parsel de kain arazisini .....-.....tarih ve .....nolu police ile , .....nolu parselde kain arazisini ise .....tarih ve .....nolu police ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalattığını, .....tarihleri arası için dolu,fırtına, hortum, heyelan, yangın, deprem,sel ve su baskınına karşı sigortalı bulunan ekinler .....tarihinde ilimizdeki dolu ve sağanak yağış dolayısı ile zayi olduğunu,, aynı gün hasar ihbarında bulunulduğunu, .....tarihinde incelemede bulunan eksperler, ekili pamuk bitkisinin %12 sinin zarar gördüğü gerekçesi ile rapor tutup müvekkile sulh için imzalatmak istemiş müvekkilinin tespiti kabul etmediğini, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla; davamızın kabülü ile sigorta poliçesi kapsamında kalmasına rağmen davalı tarafça ödenmeyen sigorta bedelinin 100,00 TL sinin davalı şirkete başvuru tarighinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline hükmedilmesini, delil tespiti nedniyle yapılan 2.661,40TL yargılama gideri ile iş bu dava dosyasından doğan yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA :

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf numaralı .....-.....numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçelerinin sigortalısı olduğunu, dava konusu ürünlerde oluşan hasara ilişkin yeterli ödeme yapılmış ve davacının zararı tazmin edildiğini, .....numaralı poliçe için belirlenen %13 hasar oranı üzerinden 34.548,00 TL tazminat ödemesi .....tarihinde gerçekleştirildiğini, TARSİM olarak adlandırılan tarım sigortaları sistemi, diğer sigorta sistemlerinden farklıdır. Tarım Sigortaları Havuzu diğer sigorta şirketlerinden farklı olarak kar amacı gütmemekte olduğunu, havuzda yer alan sigorta şirketleri riskin %100’ünü havuza devrettikleri için sistemde kar-zarar ortaklıkları söz konusu olmadığını, başka bir ifade ile sigorta şirketlerinin hasarın ödenmemesinden doğrudan bir menfaat sağlamaları söz konusu olmadığını, Hasar işlemleri tüm poliçeler için mevzuata ve mevcut duruma uygun olarak gerçekleştirildiğini, haksız davanın reddi ile dava masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER Arabuluculuk tutanağı: Dava açmadan önce Diyarbakır Adliyesi Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. Hasar dosyası: .....numaralı poliçe için hesaplanan 34.548,00 TL hasar tazminatının .....tarihinde davacıya ödenmiş olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce bilirkişi heyetinden aldırılan .....tarihli rapor uyarınca; Davaya konu taşınmazdaki Pamuk bitkisine zarar veren dolu yağışı zararının hesabı yapılması gerektiği, pamuk ekili olan .....ada/parsel no'lu ve 77.000.00.-m2 yüzölçümlü alanda dolu Yağışından dolayı zararının % 50 oranında olduğunu ve zarar miktarı oluştuğu, pamuk ekili olan .....ada/parsel no'lu ve 40.162,00.-m2 yüzölçümlü alanda Dolu Yağışından dolayı zararının Ye 60 oranında olduğunu ve zarar miktarı oluştuğu, dava konusu taşınmazların özellikleri ve toprak yapısı dikkatte alındığında “DOLU YAĞIŞI” Afeti nedeniyle meydana gelen zararın pamuk Ürününde % 50 ve % 60 oranında olacağı kanaatine varıldığı, dava konusu .....ada/parsel no'lu taşınmazda; Davacı .....2022 Yılı ÇKS kayıtları incelendiğinde 2022 Yılı ÇKS kayıtlarında;77.000.-dekarlık alanda Pamuk ekimi yapıldığı ve dava konusu .....ada/parsel no'lu taşınmazda; Davacı .....2022 Yılı ÇKS kayıtları incelendiğinde 2022 Yılı ÇKS kayıtlarında;40.162.-dekarlık alanda Pamuk ekimi yapıldığı, Dava konusu .....ve .....ada/parsel no'lu taşınmazlarda ekili olan ve davacı .....ait pamuk ürününde; .....tarihinde meydana gelen teminat kapsamındaki dolu hasarı nedeniyle; TARSİM poliçesinde belirlenen ve tanzim edilen poliçelerdeki bilgi ve veriler baz alınarak, zararının Mayıs ayında meydana geldiği ve zarar oluştuğu, dava konusu Yenişehir İlçesi, Güzelköy Mahallesi sınırları dahilinde bulunan .....ada/parsel no'lu taşınmazda meydana gelen Dolu Yağışı zararının 9e 50 oranında olduğu ve Dava konusu Yenişehir İlçesi, Güzelköy Mahallesi sınırları dahilinde bulunan .....ada/parsel no'lu taşınmazda meydana gelen Dolu Yağışı zararının e 60 oranında olduğu kabul edilerek aşağıdaki hesaplamalar TARSİM POLİÇESİNDEN belirtilen sigorta bedeli üzerinden hesaplama yapıldığı, buna göre tablo halinde aşağıdaki gibi bir hesaplama yapıldığı, ¸

Dava konusu Yenişehir İlçesi, Güzelköy Mahallesi sınırları dahilinde bulunan .....ada/parsel no'lu taşınmaz için; 275.275,00.-TL üzerinden % 8 Muafiyet bedeli =22.022,00.-TL düşüldüğünde 253.253,00.-TL. pamuk ürünü zararı oluştuğu, dava konusu Yenişehir İlçesi, Güzelköy Mahallesi sınırları dahilinde bulunan .....ada/parsel no'lu taşınmaz için; 172.294,98.-TL üzerinden % 8 Muafiyet bedeli =13.783,60.-TL düşüldüğünde 158.511,38.- TL pamuk ürünü zararı oluştuğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. Belirli Hale Getirme Dilekçesi: Davacı vekilince davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, bu sebeple sunulan dilekçenin talep artırım dilekçesi olduğu tespiti ile dava değeri 100,00 TL olarak belirtilmesi sonrasında .....tarihli dilekçe ile birlikte 377.216,30 TL tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacıya ait 2022 yılı ÇKS kayıtlarının incelenmesinden, Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi Güzelköy Mahallesi .....ada .....parsel ve .....ada .....parsel nolu taşınmazların kullanım şeklinin pamuk üretimine ilişkin olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır. Tapu kayıt örneklerinin incelenmesinden Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi Güzelköy .....ada .....parsel ve .....ada .....parsel nolu taşınmazların alanının sırası ile .....m2 ve .....m2 olduğu, davacının kullanım alanın ise 77.000,00 m2 ve .....m2 olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlığa konu edilen poliçelerin incelenmesinden,.....numaralı Bitkisel ürün poliçesine göre .....ada/parsel no'lu taşınmazın 77.000.-dekarlık alanı ve 550.-Kg/da Verim ile 13,00.-TL ; .....numaralı Bitkisel ürün poliçesine göre ise .....ada/parsel no'lu taşınmazın 40.162.-dekarlık alanı ve 550.-Kg/da Verim ile 13,00.-TL birim bedel beyanı ile .....başlangıç ve .....bitiş tarihli olarak tanzim edildiği görülmüştür. 2022 yılı Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlarının "Sigortanın Konusu" başlıklı A.1 maddesinde, "Bu sigorta ile Tarım Sigortaları Havuzu, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun 12'nci maddesine istinaden, Cumhurbaşkanı kararı ile kapsama alınan risklerin, Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı kuru tarım alanlarında üretimi yapılan buğday, arpa, çavdar, yulaf, ritikale, nohut, kırmızı mercimek ve yeşil mercimek ürünleri ile bu ürünlerin sertifikalı tohumluk ürünlerinde köy genelinde doğrudan neden olacağı verim kaybı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Tarım Sigortaları Havuzu verileri esas alınarak tespit edilen eşik verim değerine kadar teminat altına alır. Sigortalının poliçede belirtilen parseline özgü verim kayıp talepleri dikkate alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeden de açıkça anlaşılacağı üzere poliçenin düzenlenmesinde sigorta yaptıracak kişinin ÇKS kayıtlarının esas alınacağı belirtilmiştir. Davacıya ait 2022 yılı ÇKS belgelerinde davaya konu taşınmazların, Diyarbakır İli, Yenişehir İlçesi Güzelköy Mahallesi .....ada .....parsel ve .....ada .....parsel nolu taşınmazlar olduğu, tapu kayıtlarından davacının bu taşınmazlarda iştirak halinde malik olduğu, poliçelerde belirtilen sigortalı taşınmazların kullanım alanları ile ÇKS kayıtlarının uyumlu olduğunun anlaşılması karşısında davacının sigortalı taşınmazlara yönelik poliçe kapsamında tazminat talep edip edemeyeceğinin Diyarbakır İli Yenişehir İlçesi Güzelköy Mahallesine ilişkin veriler esas alınarak değerlendirilmesi gerekmiştir. Davacının tazminat alacağının bulunup bulunmadığının hesaplanması için ziraat mühendisi bilirkişilerden oluşan 3 kişilik heyet tarafından dosyaya sunulan .....tarihli rapor uyarınca; Taraflar arasında Diyarbakır ili Yenişehir ilçesi .....mahallesi .....ada .....parsel ve .....ada .....parsellere ilişkin olarak ayrı ayrı devlet destekli bitkisel ürün sigorta poliçesi bulunduğu, sigorta poliçesinin dolu yağışı rizikosunu teminat altına aldığı, dolu yağışının, .....tarihinde yaşandığı, davacı tarafça aynı gün hasar ihbarında bulunulduğu, .....tarihinde sigorta eksperlerince yapılan incelemede ekili pamuk bitkisinin %12sinin zarar gördüğünün tespit edildiği ancak davacı tarafça bu tespitin kabul edilmemesi üzerine Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesinin .....Değişik İş sayılı dosyasında keşif yapılarak rapor tanzim edildiği, bu rapora göre .....ada .....parsel sayılı taşınmazda %55 oranına tekabül eden bir zarar meydana geldi geldiği 144 ada 8 parsel sayılı taşınmazda ise % 40 a tekabül eden bir zarar meydana geldiği görülmekle davalı tarafça davacı lehine .....numaralı poliçe için %13 hasar oranı üzerinden 34.548,00 TL tazminat ödemesi yapıldığı, Yenişehir İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün ise .....tarihinde yapmış olduğu hasar tespit çalışması neticesinde .....tarihli dolu yağışı nedeniyle pamuk ekili alanın 13,65 dekar olup pamuk ürününün %90 veya 95 oranında zarar gördüğü, pamuk eken çiftçi sayısının 84 olduğu, buna dair tutanak tanzim edildiği ayrıca İlçe Tarım Müdürlüğünün yazı cevabı ekinde davacı adına 2 adet parselde toplamda 117.162 dekarlık alanda kütlü pamuk bitkisinde %70- %90 oranında zarar oluştuğunun tespit edildiğinin anlaşılması üzerine davacıya ait bulunan Güzelköy mahallesi 144 ada 8 parselde zarar oranının %50; 145 ada 7 parseldeki zarar oranının ise %60 olduğunun tespit edildiği, buna göre yapılan hesaplama uyarınca %8 muafiyet bedellerinin de düşülmesi suretiyle sonuç zararlar hesap edilmiş ve bu zarar tutarından .....numaralı poliçe için %13 hasar oranı üzerinden ödemesi yapılan 34.548 TL nin mahsubu suretiyle rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır. Poliçelerde .....Bankası lehine daini mürtehin kaydı bulunmakta olup .....Bankasına muvafakat verip vermediğine ilişkin yazılan müzekkere cevabında poliçe süresinin dolduğu ve bu nedenle daini mürtehin sıfatı ortadan kalkması nedeniyle herhangi bir haklarının kalmadığından bahisle bila ikmal yanıt verildiği görülmüştür. Buna göre bilirkişilerce yapılan hesaplamanın, poliçeye, Devlet Destekli İlçe Bazlı " Dolu Zararı" Verim Sigortası Genel Şartları ile Tarife ve Talimatlara uygun olması karşısında mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilerek davalı TARSİM in davacının meydana gelen zararından rapor uyarınca sorumlu olduğu kanaati ile davacı vekilince de % 8 muafiyet ile ödenilen bedelin düşülmesi sonrası kalan bedeller yönünden talep artırım dilekçesi sunduğu gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir. Davalı vekilince ıslaha karşı itiraz dilekçesinde zamanaşımı itirazında bulunduğu görülmüştür.Bilindiği üzere TTK'nun 1420/1. maddesi uyarınca sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl içinde zamanaşımına uğrar. Bu sürenin başlangıç tarihi ise BK 149 maddeside gözönünde bulundurularak sigorta ettirenin rizikoyu öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Davacı tarafça davalı sigorta şirketine .....tarihinde başvuru yapıldığı, başvuru üzerine son olarak .....tarihinde ödeme yapıldığı, davanın ise .....tarihinde açıldığı ancak davalı tarafça süresinde verilen cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunulmadığı anlaşılmakla ıslaha karşı yapılan itiraz dilekçesinde ileri sürülen itirazın reddine karar vermek gerekmiştir. Faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden, sırası ile .....ve .....tarihinde hasar tespit raporunun düzenlendiği, davaya konu edilen sigorta poliçesinin tabi olduğu genel şartların "Tazminatın Ödenmesi" başlıklı B.7 maddesinin birinci bendinde, hasar dosyasının tamamlanmasından sonra, kesinleşmiş olan tazminat miktarının en geç 30 gün içerisinde sigortalıya ödeneceği belirtilmiş, aynı husus poliçede de belirtilmiştir.Buna göre faizin işletileceği süreye yönelik olarak; 144 ada 8 parsel yönünden 253.253,00 TL tazminatın sigorta eksper tarihi olan .....tarihinden itibaren 30 gün sonrası olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 145 ada 7 parsel yönünden ise 123.963,30 TL tazminatın sigorta eksper tarihi olan .....tarihinden itibaren 30 gün sonrası olan .....tarihinden itibaren hüküm ihdas edilmiş, taraflar arasındaki ilişkinin davalı yönünden ticari iş olmasına ve 6102 sayılı TTK.'nun 19.maddesine göre bir taraf için ticari sayılan işin diğer taraf içinde ticari iş sayıldığının ve davanın belirsiz alacak davası olduğunun anlaşılması karşısında kabul edilen alacağın tamamına temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın KABULÜ ile .....ada .....parsel yönünden 253.253,00 TL tazminatın sigorta eksper tarihi olan .....tarihinden itibaren 30 gün sonrası olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, .....ada .....parsel yönünden ise 123.963,30 TL tazminatın sigorta eksper tarihi olan .....tarihinden itibaren 30 gün sonrası olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Kabul edilen 377.216,30 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 25.767,65 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 7.057,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 18.710,25 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 6.442,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.672,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının karşıladığı 331,00 TL tebligat gideri, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.331,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 377.216,30 TL üzerinden takdir edilen 60.354,61 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irad kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim