İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/24 E. 2026/363 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/24 Esas KARAR NO : 2026/363 Karar

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 10/01/2025 KARAR TARİHİ : 15/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin müşterilerin ihtiyaçlarını karşılayan otomobil, konut ve ferdi kaza sigortalarının yanı sıra nakliyat, mühendislik, tarım, iş yeri sigortaları gibi çok çeşitli ürün ve hizmetler sunan bir sigorta şirketi olduğunu, dava dışı ... Şti. ile müvekkili şirket arasında "... plakalı, ... marka, ... model" aracın sigortalanması adına 25.04.2023 başlangıç, 25.04.2024 bitiş tarihli Genişletilmiş Kasko Poliçesi imzalandığını, 12.06.2023 günü saat 09.45 sıralarında ... ilçesi ... nolu ışıklara doğru yokuş aşağı seyir halinde olan sürücü davalı ...sevk ve idaresindeki davalı ... Müdürlüğü 'nün maliki olduğu .... plakalı aracın, önce yan sol arka ve muhtelif kısımlarıyla sonra aracının ön tampon ve muhtelif kısımlarıyla ... nolu ışıklarda duraklama halinde olan dava dışı ... idaresindeki ... plakalı araca yan kısımlarıyla çarparak ... plakalı aracın ön sağ sol ve muhtelif yerlerinin, akabinde çarpmanın etkisiyle dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın arka, sağ muhtelif kısımlarının hasar almasının ardından dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın sağ yan kısımlarının hasar almasının akabinde dava dışı ... idaresindeki müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın arka, sol arka, sol ön ve ön kısımlarının hasar almasının akabinde dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın arka, sağ ve ön kısımlarının hasar almasının akabinde dava dışı ... idaresindeki ... plakalı aracın arka, sağ ve sol yan kısımlarının hasar görmesi sonucu 7 araçlı zincirleme maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda ...plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın 2918 sayılı K.T.K'nın 52/1-B (aracının hızını aracın yük ve teknik özelliğine görüş yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) maddesini ihlal ettiği kaza yeri incelemesi ve sürücü beyanlarına dayanılarak Kaza Tespit Tutanağı'nda tespit edildiğini, dava dışı sigortalının talebi üzerine müvekkili şirket tarafından ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasarın tespiti için ekspertiz işlemi yaptırıldığı ve düzenlenen eksper raporu uyarınca kaza sonrası sigortalı araçta meydana gelen hasar miktarının toplamda 183.160,87-TL olarak belirlendiğini, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından dava dışı OHOM'ne 05/06/2024 tarihinde 184.661,48TL toplu ödeme kapsamında 5.565,79-TL ve tevkifat olmak üzere toplam 6.300,90-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin; dava dışı sigortalının kaza sonucu ortaya çıkan maddi hasarını gidermekle ve hasara ilişkin olarak zararını tazmin etmekle, 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortalının halefi konumuna geldiğini, kazanın gerçekleşmesinde sorumluluğu bulunan davalının, hasar tazminatı miktarını müvekkili şirkete ödemesi gerektiğini, dava konusu somut olayda da davalının söz konusu hasarın ve kaybın meydana gelmesine ilişkin sorumluluğu olduğundan ve Türk Ticaret Kanunu’nun 1472. maddesindeki "kanuni halefiyet ilkesi" gereğince, dava dışı sigortalıya ödenen 6.300,90-TL hasar tazminatı miktarının ferileriyle birlikte davalı tarafından müvekkili şirkete ödenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sigorta poliçesi genel şartları ve mevzuat gereğince, zararın oluşmasında sorumlu olan davalıya hasar bedelini rücu etme hakkına sahip olduğunu, sigorta poliçesi kapsamında ödenen söz konusu bedelden davalı tarafın sorumlu olup, ortaya çıkan zararı rücuen tazmin etmesi gerektiğini, yapılan itirazlar üzerine davacı tarafından ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğu, taraflarca uyuşmazlık konusunda anlaşılamadığını, bu nedenlerle müvekkili şirket tarafından rücu hakkına ilişkin olarak ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine icra takibine başlandığını, davalı tarafından borca, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak itiraz edildiğini, müvekkili şirketçe yapılan ödemelere ödeme tarihlerinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine karşı davalı tarafından yapılan haksız ve hukuka aykırı itirazın iptalini, takibin tüm ferileriyle birlikte kaldığı yerden devamını, davalı aleyhine alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının rucü hakkı bulunmadığını, sigorta tarafından ödenen bedellerin hangi şartlarda rücu edebileceği Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B4. Maddesinde tek tek sayıldığını, rücu şartları gerçekleşmediğinden ortada bir alacak bulunmadığını, kazanın, işletenin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin “kasti bir hareketi veya ağır kusuru” sonucu olması maddesi değerlendirildiğinde kaza da ağır kusurlu, kusuruyla kazaya sebebiyet veren müvekkili idare otobüsünün sürücüsü olmadığını, bu durumun yargılama sırasında yapılacak kusur incelemesinde aydınlanacağını, davacı tarafından beyan edilen kusur oranının taraflarınca kabul edilmediğini, davacının sigortalısının kusuru neticesinde idare aracında da maddi hasar meydana geldiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, talep edilen bedel miktarı ortaya çıktığı iddia edilen maddi hasarla orantılı olmayıp sebepsiz zenginleşme yaratacak nitelikte olduğunu belirterek davanın öncelikle görev,yetki, husumet, zamanaşımı ve devamla esastan reddini, davanın zorunlu trafik sigortacısına ihbarını, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı.... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hak ve alacaklarının zamanaşımına uğradığını, meydana gelen kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, kazanın varlığı, oluşumu, kaza ile zarar arasında illiyet bağının olup olmadığının tespiti ve tarafların kusur oranları delil durumuna göre uzman Bilirkişilerce yapılacak olan incelemeler ve yargılama sonucunda ortaya çıkacağını, davacının talep ettiği tutarların haksız ve afaki olduğunu, davacının kazayı, taleplerini somut ve yazılı delillerle ispatlaması gerektiğini, davacının mahrumiyet bedeli talebinin kabul edilemeyeceğini, davacının icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin hukuka aykırı olduğunu bu sebeplerle dava konusu kazada hiçbir kusuru bulunmayan müvekkili yönünden davanın reddini, yargılama harç ve giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf, dava dışı ... Şti.'ne ait ... plakalı aracı 25/04/2023-25/04/2024 tarihleri arasında kasko poliçesi ile sigortaladığını, 12/06/2023 tarihinde davalı ....sevk ve idaresinde olan ve diğer davalı... müdürlüğünün malik olduğu ... plakalı aracın kusuru ile 7 aracın karıştığı kazanın olduğunu, davacı tarafından davadışı ...'a 05/06/2024 tarihinde toplu ödeme kapsamında 6.300,90 TL ödeme yapıldığını ve bu sebeple davacının sigortalısına halef olduğunu belirterek bu tazminatın rücuen tahsili için davalı aleyhine ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir. ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklının dosyamız davacısı, borçlunun dosyamız davalısı olduğu, alacak kaleminin 12.06.2023 tarihinde beyoğlunda meydana gelen kaza sebebiyle ... plakalı araca ilişkin yapılan ödemenin rücuen tazminine ilişkin 6.300,90 TL asıl alacak, 116,01 TL işlemiş faiz olmak üzere 6.416,91 TL olduğu görülmüştür. Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır. Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir. İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır. Somut olayda davacı taraf davalılardan rücuen tazminat talep etmesinin şartlarının oluştuğunu ve bu kazada davalının kusurlu olduğunu ispatlamak durumundadır. Davalı taraf hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de davalıların icra takibine yaptıkları itirazları tebliğ ettirmediklerinden davacının itirazın iptali davası için kanunda belirtilen 1 yıllık süresi başlamamış olup bu sebeple davalıların hak düşürücü süre itirazlarının reddine karar verilmiştir. Kazanın oluş tarihi ve davacının tazminatı ödeme tarihleri incelendiğinde davacının süresi içinde icra takibi başlattığı anlaşılmakla davalıların zamanaşımı itirazları da reddedilmiştir. Dosya 1 sigortacı 1 SMMM ve 1 otomotiv bilirkişisinden oluşacak heyete tevdi edilmiş ve meydana gelen kaza neticesinde davacının dava dışı şirkete yapmış olduğu ödeme kapsamında icra takibinde talep etmiş olduğu alacak ve tefkifatta haklı olup olmadığı, davacının davalılar aleyhine başlatmış olduğu icra takibinin haklı olup olmadığı, kazadaki kusur oranları da değerlendirilerek rapor tanzim edilmesi istenilmiş. Bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu 08/09/2025 tarihli raporda; ... plakalı toplu taşıma otobüs sürücüsü davalı ...'nın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında % 100 ( yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu,... plakalı dava dışı otomobil sürücüsü ... in maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, davacı şirketin 2023, 2024 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliği taşıdığı, davacı şirketin 2023, 2024 yılı ticari defter incelemesi neticesinde davaya konu hasar bedeline ilişkin rücu işlemine ait hesap hareketlerinin görüldüğü, dava dosyasına sunulan davaya konu hasar bedeline ilişkin dava dışı ...A.Ş.tarafından davacı şirkete düzenlenen 163.019,98 TL bedelli e-faturanın bulunduğu, Davacı şirketin davaya konu hasar bedeline ilişkin olarak dava dışı ... şirketine.. nolu tamirhane ödemesi açıklamalı olarak 184.661,48 TL ödeme yapmış olduğu davacı şirketin kasko sigortası kapsamında zarar görenin onarımı için 20.617,38 TL tevkifat ve 163.543,49 TL servis ve yedek parça bedeli olmak üzere, toplam 183.160,87 TL ödeme yaptığı, 117 seri no'lu Katma Değer Vergisi Genel Tebli çerçevesinde uygulanan 7/10 tevkifat oranının yerinde olduğu, Davacının Kasko Genel Şartları çerçevesinde öncelikle ilgili risk için aracın dava dışı sigortacısı ...'ya sigorta limitleri dahilinde rücu edebileceği, limit dışı tutar için ise kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsüne ve araç malikine rücu hakkı olduğu, Ancak davacının tevkifat dahil 6.300,90 TL rücu hakkı olduğunun rakamsal olarak doğrulanabilmesi için ödediği tazminata karşılık kazaya sebebiyet verenin sigortacısından tahsil etmiş olması gereken tutarı gösteren poliçe ve ödeme belgesinin dosyada bulunmadığı, davacının rücu hakkı olduğu ve rücu edebileceği tutar için ilamsız icra takibi yapabileceği ,Davacının rücu edebileceği tutarın 6.300,90 TL olması halinde, 12.06.2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebi ile davalı yana yapılan ödeme tarihi olan 05.06.2024 tarihinden icra takip tarihi olan 03.07.2024 tarihine kadar 6.300,90 TL asıl alacak, 117,62 TL işlemiş faiz ile birlikte TOPLAM 6.418,52 TL alacağa ödeme tarihine kadar işleyecek faiz hesaplanabileceği şeklinde rapor ibraz etmiştir. Kazada davalı sürücü ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu anlaşıldığından, davalı ... TBK 49 .maddesi gereği haksız fiil sorumluğu kapsamında, aracın maliki olan diğer davalı ... ise aracın işleteni olduğundan KTK 85. Maddesi gereği sorumludur. TTK 1472 maddesinde sigortacı ödemiş olduğu tazminat sebebi ile sigortalısının yerine geçeceği ve sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı olan dava hakkının tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği belirtilmiş olup davacı sigorta şirketinin 3. Kişiye ödemiş olduğu tazminat miktarı oranında sigortalısı yerine kazada kusuru olan tarafa rücu hakkı bulunmaktadır. Davalılar ZMMS limitinin dolmadığını, bu limit dolmadan kendilerine başvuru yapılamayacağını beyan etmişler ise de davalı araç olan ...plakalı aracın ZMMS sigortacısı olan Magdeburger sigortadan gelen yazı cevabında ZMMS limitinin dolduğu anlaşıldığından davalıların bu itirazları da reddedilmiştir. Dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu ile davalı ...'nın kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu anlaşıldığından davalı ... ve aracın işleteni olan ... 3. Kişinin zararını ödeyen davacı sigorta şirketine ödediği tazminatı rücuen ödemek durumundadır. Davacının 3. Kişiye ödediği 6.300,90 TL asıl alacak tutarına taleple bağlılık kuralı gereği 116,01 TL faiz ile birlikte 6.416,91 TL talep edebileceği anlaşılmakla davanın kabulü ile, davalıların ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 6.300,90 TL asıl alacak 116,01 TL faiz olmak üzere 6.416,91 TL üzerinden devamına, asıl alacak 6.300,90 TL'ye takip tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanmasına, alacak likit olduğundan asıl alacağın %20 oranındaki 1.260,18TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile, Davalıların ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 6.300,90 TL asıl alacak 116,01 TL faiz olmak üzere 6.416,91 TL üzerinden devamına, asıl alacak 6.300,90 TL'ye takip tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanmasına, %20 oranındaki 1.260,18TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine 2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00TL karar harcından peşin alınan 615,40TL'nin mahsubu ile bakiye 116,60TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40TL başvurma harcı ve 615,40TL peşin harç bedelinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 15.840,00 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 6.416,91TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, 6-Arabuluculuk ücreti olan 4.700,00 TL bedelin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek Hazineye irat kaydına, 7-Bakiye gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 15/04/2026

Katip e-imzalıdır

Hakim e-imzalıdır