İlk Derece Mahkemesi 2025/1207 E. 2025/1200 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1207 Esas KARAR NO : 2025/1200

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/12/2025 KARAR TARİHİ : 29/12/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 29/12/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketle, davalı ...Limited Şirketi arasında toplam 68.862Metre polyester kumaş tabir edilen bir takım tekstil ürünlerinin 4.950.000,00TL ücret karşılığında müvekkil şirkete teslimi hususunda anlaşma yapıldığını, taraflar arasında yapılan anlaşma gereği olarak davalı şirketin söz konusu tekstil ürünlerini müvekkili şirkete teslim edileceği davalı şirket tarafından taahhüt edildiğini, davalı şirkete, teslim edilecek tekstil ürünlerinin karşılığı olarak 6 adet avans çeki verildiğini, müvekkili şirkete teslim edilecek ürünler karşılığında çek bedellerinin peyderpey davalı şirkete ödenmesi hususunda taraflar anlaştığını, müvekkili şirkete teslim edilen toplam miktarı 59.262Metre tekstil ürünü karşılığında yukarıda belirtilen çeklerden 2007021, 2007022, 2007024 ve 2007025 Findeks Kare Kodlu çek bedelleri (2.950.000,00TL) davalı şirkete banka havalesi yoluyla ödendiğini, davalı şirket tarafından teslim edilmesi gereken bakiye 9600Metre Polyester Kumaş ürünü ise müvekkili şirkete teslimi gerçekleşmediğini, davalı taraf ile yapılan görüşmelerde bakiye kumaş miktarının tesliminin gerçekleşmeyeceği sözlü olarak müvekkili şirkete bildirildiğini, buna mukabil davalı, teslimini gerçekleştirmediği ürünleri hakkında teslim edilmiş gibi fatura düzenleyerek müvekkile iletmiş, müvekkili şirket teslim edilmeyen ürünlere ilişkin faturayı iptal ettiğini, teslim edilmeyen ürünlere ilişkin Bakırköy ....Noterliğinin 21.11.2025 tarih ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete bildirimde bulunulduğunu, ihtarname de, verilen avans çeklerinin iadesi talep edilmiş ancak davalı taraftan dönüş yapılamadığını, malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkil mağdur olacağı gibi aynı zamanda vermiş olduğu 2007026 ve 2007027 findeks karekodlu çeklerin vadesinin yaklaşmasından dolayı mağduriyeti daha da artacağını, anlaşmayla ilgili olarak vadesi gelen çek bedelleri düzenli olarak davalı tarafa ödendiği halde davalı taraf edimlerini yerine getirmeyerek eksik ifada bulunduğunu, izah dilen nedenlerle ... Bankası ... Şube 31.12.2025 tarih ... Findeks Kare Kodlu 1.000.000,00TL tutarlı avans çek bedeli ile ... Bankası .... Şube 31.12.2025 tarih 2007027 Findeks Kare Kodlu 1.000.000,00TL tutarlı avans çek bedeli olarak toplam 2.000.000,00TL tutarındaki avans çeklerinin icra takibine konulmasını önlemek amacıyla teminatlı veya teminatsız olarak icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı koyularak ödenmemesine ve bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasını ve neticede dava konusu çeklerin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir. Dava şartları bakımından HMK.nın 114 ve 115. maddeleri bakımından re'sen yapılan inceleme sonucunda; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’nın 114 maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış olup, mahkeme tarafından resen gözetilir. HUAK m. 18/A (2) hükmünde dava şartı arabuluculuğa mutlaka dava açmadan önce başvurulması zorunlu tutulmuştur. HMK 114/2 ye göre (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. denilerek özel kanunlarla da özel dava şartı getirildiğinden resen inceleme yapılacağı sabittir. Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 17/06/2020 gün, ... Esas sayılı, ... Karar sayılı ilamı; "Davacı tarafından yukarıda anılan mevzuat uyarınca dava tarihi itibariyle arabuluculuğa başvurduğundan bahsettiği ancak buna ilişkin tutanağın sunulmadığı da görülmüştür. Uyuşmazlığın giderilmesinde uyuşmazlık, davacı vekiline arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dosyaya ibraz edilmemesi halinde bu belgelere UYAP sisteminden ulaşılabilmesi nedeniyle suretinin yeterli olup olamayacağı noktasında toplanmaktadır.''Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi taktirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir'' hükmüyle davacının arabulucuk faaliyetine ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dosyasına sunulmasını ''dava şartı'' olarak kabul etmiş, bu şartın gerçekleşmemesi halinde de müeyyidesinin ne olacağını açıkça kural altına almıştır. Bu yönüyle emredici nitelikte olan norm, hakime taktir yetkisi tanımamıştır. şeklindedir. 6102 sayılı TTK' nın 5/A maddesi; " (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. " şeklindedir. Yine 7155 sayılı Yasa ile değişik 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2 maddesi hukmü ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindedir. "...Davacı tarafça sunulan tutanağa göre anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak düzenlenmeden dava açıldığı açık olduğundan 6325 sayılı kanunun 18/A-2. Fıkrasının birinci cümlesinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenle davacının bu yönlere ilişkin istinaf sebebi yerinde değildir." (İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi, 2021/815 Esas, 2021/894 Karar) Somut olayda; davacı tarafça dava açılmadan önce özel dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlanmadığı, dava dilekçesinde de arabuluculuk başvurusu yapılmadığının açıkça belirtildiği, dava konusu uyuşmazlığın menfi tespit istemine ilişkin olduğu, buna ilişkin davaların kanun değişikliği üzerine zorunlu arabuluculuğa tâbi olduğu ve dava şartı olarak kabul edildiği, arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı, bu nedenle işbu dosyada dava tarihi itibariyle arabuluculuk sürecinin tamamlanmadığı anlaşılmakla davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın arabuluculuk özel dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 615,40 ilam harcından peşin alınan 34.155,00TL harcın mahsubu ile bakiye 33.539,60TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Dosya kesinleştiğinde ve talep halinde gider avansların taraflara iadesine, Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/12/2025

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır