İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/1062 E. 2025/998 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1062 ESAS

KARAR NO : 2025/998 KARAR

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 07/11/2025

KARAR TARİHİ : 07/11/2025

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Ve Bilişim unvanlı şahıs şirketinin sahibi olduğunu, şirket çalışanı ...'ün şirkete ait ... plaka sayılı ... marka mavi renkli aracı işten ötürü kullanmakta iken 28.10.2025 günü saat: 12.30 sıralarında; ... mah. ... caddesi üzerine yol kenarına park ettiğini, arka koltuğun üzerinde yine şirkete ait siyah renkli sırt çantası bulunduğunu, çalışan ...'ün aradan yaklaşık 10-15 dakika geçip geri geldiğinde ise sol arka kapının camını açık unuttuğunu fark ettiğini, çantanın araçta olmadığını gördüğünü, çantanın açık unutulan camdan çalındığını, çantanın içerisinde bir adet ... marka diz üstü bilgisayar, şirket evrakları ve sayısını tam olarak bilinmeyen 5 adet çek defteri olduğunu, çanta ile birlikte müvekkiline ait 5 adet çek defterinin de çalındığını, bu konuyla ilgili 28.10.2025 tarihinde şirket çalışanı karakola gidip şikayetçi olduğunu, müvekkili tarafından yapılan incelemeler ve araştırmalar sonucunda çeklerin herhangi bir üçüncü şahısa keşide edilmediği ve ibrazının da yapılmadığının tespit edildiğini, yapılan araştırmada çek bedellerinin tahsili için yetkili muhatap bankalara herhangi bir başvuru olmadığını ve çek yapraklarının ibraz edilmediğini tespit ettiğini, müvekkilinin bu çeklerden dolayı muhatap bankalara karşı sorumluluğunun devam ettiğini, bankanın müvekkilinin ipotek ve teminatları üzerinde sözleşme ile doğmuş ve doğacak her türlü alacakları üzerinde rehin takas ve mahsup hakkı olduğunu, müvekkilinin bankada olan alacaklarını alamadığını, müvekkiline ait çek karnelerinde doldurulmayan ve imzasız olarak, ... bank Bankası ... Şubesine Ait; ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (...), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... seri numaralı, ... bank Bankası ... Şubesine Ait; ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... seri numaralı,... ... Şubesine Ait; ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... seri numaralı, ... Bankası ... Şubesine Ait; ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... seri numaralı, ... Bankası ... Şubesine Ait; ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... (...), ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... Seri numaralı keşideci sıfatı müvekkili olan yitik çek yapraklarının durumunun tespiti ve geçersizliğini, İptali talep edilen çekin bilgi dışında üçüncü şahısların eline geçme riskine karşı, ödemenin tedbiren durdurulmasını, müvekkilinin çek sahibi olduğunu ve muhatap bankaya müzekkere yazılarak ödeme yasağı getirilmesini ve ayrıca mahkemenizce uygun görülmesi halinde kararın ilanen duyurulmasına dosya üzerinde duruşma yapmaksızın veya duruşmalı olarak karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 757. vd. maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 Sayılı TTK Madde 651- (1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

6100 sy HMK nın 114(1) d ) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.

6102 Sayılı TTK.nun 651/2.maddesi gereğince çek iptal davası açma hakkı, çek hamiline tanınmış bir hak olup, eldeki davayı çek hesap sahibi yani söz konusu çekleri her an keşide etme ihtimali bulunan davacı açmıştır.

6100 sayılı HMK.nun 114.maddesine göre; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları arasında sayılmıştır.

6100 Sayılı HMK.nun 115.maddesine göre ise; açılan davada dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır.

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, 6102 Sayılı TTK da keşidecinin veya çek hesap sahibinin çek iptali davası açabileceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmadığı, davacının aktif husumet ehliyetinin iş bu dava yönünden gerçekleşmediği, dolayısıyla dava şartının da bulunmadığı anlaşılmakla, davanın aktif dava şartı yokluğundan HMK.nun 115.Maddesi gereğince usulden reddine dair aşağıdaki hükmün tesisi gerekmiştir.

H Ü K Ü M :

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nun 114/1-d ve 115/2 maddesi gereğince aktif husumete ilişkin DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin, davanın niteliği itibariyle kendi üzerinde bırakılmasına,

4-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafça yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansından kararın tebliği giderleri düşüldükten sonra kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.07/11/2025

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı