Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/940 E. 2026/128 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ :

DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/08/2024 KARAR TARİHİ : 10/02/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE TALEP : Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ....tarihinde yolcu olarak bulunduğu .....Plakalı araçta geçirmiş olduğu tek taraflı trafık kazasında, ağır yaralandığını, bu kazanın oluşumunda müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını, müvekkilinir zararının tazmini amacıyla davalı sigorta şirketine yapmış olduğu başvuruda ve devamında uzlaşamadıklarını, tahkikat sonucunda maddi tazminat değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalara uygulanan en yüksek ticari faizi ile birlikte müvekkilimin ekonomik geleceğinin sarsılması nedeni ile meydana gelen zarar olarak şimdilik 50,00 TL tam süreli maluliyet, 50,00 TL kısmi süreli maluliyet ve 50,00 TL de bakıcı gideri olmak üzere toplam 150,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA : Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu talepleri kabul anlamına gelmemek kaydıyla, başvuran taraf karayolları trafik kanunu gereğince usulü yükümlülüğü olan başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin dava açtığından, davanın usulden reddi gerektiğini, hasar aşamasında maluliyet raporu, genel adli muayene raporu ve tüm tedavi evrakı sunulmadığını, kaza tarihi .....olup iyileşme süresi de dolmadığını, davayı kabul manasında olmamak üzere, aksi kanaat halinde kaza ile sakatlık arasındaki illiyet bağının ve davacının maluliyet oranının tespiti gerektiğini dosyada kusur durumunun tespiti gerektiğini, davanın reddi ile yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER : Davacı tarafından .....tarihinde ara buluculuk başvurusu yapıldığı, .....dosya numaralı .....son oturum tarihli ara buluculuk anlaşamama tutanağının dava dilekçesi ekinde sunulduğu görüldü. Davacı tarafından davalı sigorta şirketine dava tarihi öncesi yapılan başvurunun tebliğine ilişkin .....tarihli tebliğ belgesinin dava dilekçesi ekinde sunulduğu görüldü. SGK ya yazılan müzekkereye verilen yanıtta SGK tarafından başvuru sahibine herhangi bir geçici ödeme yapılmadığının belirtildiği görüldü. Mahkememizce kazanın tek taraflı gerçekleşmesi ve davacının kaza esnasında araçta yolcu olarak bulunması nedeniyle kusur raporu alınmamış yalnız maluliyet ve aktüerya raporları alınmıştır. 1-Mahkememizce aldırılan .....tarihli maluliyet raporu; .....doğumlu .....T.C. numaralı ....tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sanucu yaralanması nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde; kişinin engel oranının %2 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 6 hafta olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatine varıldığı anlaşıldı. 2-Mahkememizce aktüerya bilirkişisinden aldırılan .....tarihli rapor; Yapılan inceleme, tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sebebiyle davacı kazazedenin zararının; Geçici iş göremezlik Dönemi 102.579,46 TL, Bakıcı Gideri 28.003,50 TL, Geçmiş Dönemi 12.774,20 TL, Gelecek Aktif Dönem: 284.680,50 TL, Gelecek Pasif Dönem: 65.695,50 TL, olmak üzere, toplam 493.733,16 TL olduğunu kanaatine varıldığı anlaşıldı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, .....tarihinde davacının içinde yolcu olarak bulunduğu .....plaka sayılı araçta seyir halinde iken gerçekleşen tek taraflı yaralamalı trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı 50 TL sürekli iş göremezlik, 50 TL geçici iş göremezlik ve 50 TL de bakıcı gideri tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminat taleplerine ilişkin açılan dava olduğu anlaşılmıştır. Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır. ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır. .....tarihinde gerçekleşen kazada davacının yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsünün akrabası .....olduğu, davalı sigortanın ise davacının içinde bulunduğu aracın ZMSS sigortacısı olduğu, ZMSS sigorta poliçesine göre .....-.....tarihleri aralığını kapsar şekilde kişi başı sakatlanma ve ölüm limitinin 1.800.000,00 TL; kişi başı sağlık gideri limitinin ise 1.800.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının talebine konu sürekli iş göremezlik zararının kişi başı sakatlanma ve ölüm teminatına; kalan taleplerinin ise sağlık gideri teminatına dahil olduğu, SGK ya yazılan .....tarihli müzekkere cevabına göre kaza tarihi sonrası davacı lehine geçici iş göremezlik ödenmesinin mümkün bulunmadığı ve ödeme yapılmadığının belirtildiği görülmüştür. Davacı ile davalı arasındaki ilişki ise davacının araçta tüketici konumunda olmadığı ve davalı sigorta şirketi ile arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığından bahisle Mahkememizin görevli bulunduğu kanaati ile yargılama yapılmıştır. Mahkememizce davacının SGK hizmet dökümleri, hastane tedavi kayıtları, Kırşehir CBS .....dosyası dosyamız arasına alındıktan sonra maluliyet durumunun tespiti amacıyla kaza tarihi olan .....tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan .....tarihli raporda davacının engel oranının % 4 ve sürekli olduğu, bakıcı ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu, iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği görülmüştür. Rapora karşı itirazlar bulunsa da davacının yaralanmasına ilişkin olarak heyetin oluşturulmuş olduğu ve raporun ilgili Yönetmelik kapsamında alındığı anlaşıldığından hükme esas Alınmasına karar verilmiştir. Mahkememizce kazaya ilişkin olarak kazanın tek taraflı gerçekleşmesi ve buna ilişkin kaza tespit tutanağı bulunması davacının da araçta "yolcu" olarak yer alması nedeni ile kusura yönelik olarak rapor alınmamıştır. Ancak hatır taşıması yönünden davalı şirketin cevap dilekçesinde itirazı bulunduğu anlaşıldığından bu yönde değerlendirilme yapılması gerekmiş, gelen kolluk araştırma tutanağından ve CBS deki ifadelerden davacının .....plaka sayılı aracın sürücüsü .....ile akraba olup sürücünün, babasının dayısının oğlu olduğu anlaşılmıştır. Yakın aile bireylerinde olduğu gibi maddi ve manevi menfaattin bulunduğu akrabalar arasındaki ücretsiz taşıma ahlaki bir ödev niteliğinde olduğundan, belirlenen tazminat miktarından hatır taşıması indirimi yapılamaz. Buna göre yakın aile bireyleri arasında hatır taşımasının söz konusu olamayacağı anlaşılarak hatır taşımasına ilişkin itirazların reddine karar verilmiştir. ( Emsal niteliğinde Yargıtay kapatılan 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/1026 Esas 2019/12123 Karar sayılı içtihadı) Bundan sonra dosyanın davacının maluliyet tespiti içen Dicle ATK dan .....tarihli alınan rapor uyarınca engel oranının %2 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 6 hafta olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 6 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiğinin belirtildiği görülmüştür. Raporun ilgili Yönetmelik kapsamında hazırlandığı davacının maluliyetinin omzunda oluşan kırığa yönelik olduğu, buna dair de fizik tedavi uzmanının heyette yer aldığı görülmekle alınan rapor hükme esas alınmıştır. Maluliyet tespitinden sonra ise dosya, TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi üzerinden rapor tanzimi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, aktüerya bilirkişisince hazırlanan .....tarihli raporda davacının geçici iş göremezlik Dönemi 102.579,46 TL, Bakıcı Gideri 28.003,50 TL, Geçmiş Dönemi 12.774,20 TL, Gelecek Aktif Dönem: 284.680,50 TL, Gelecek Pasif Dönem: 65.695,50 TL, olmak üzere, toplam 493.733,16 TL tazminat hesap edildiği anlaşılmıştır. Raporun yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davacının yaşı, aylık gelirinin asgari ücret seviyesinde olması TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine uygun şekilde hesap edildiği görülmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Davalı vekili sürekli iş göremezlik zararı ve tedavi gideri ile bakıcı giderinin , ZMMS poliçesinde teminat altına alınmadığını ileri sürse de "Tedavi giderleri kapsamında, sigorta şirketinin, motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun zorunlu olarak sigorta teminatına bağlanması nedeniyle yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 Sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiştir. Trafik kazası sonucu hastalık sigortası kapsamında Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, yasa kapsamı içerisinde bulunmamakta olup, Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, işletenden, şoföründen ve zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitleri içerisinde kalmak koşuluyla sigorta şirketinden tahsili mümkün olduğu bulunmaktadır."(Yargıtay 10.HD.2014/5225 E-2014/6200 K) "01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde "Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar, 1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, 2-Tedaviyle ilgili diğer giderler, 3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler, Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir. Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki; 1-Bakıcı giderleri 2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları) 3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir. Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez. Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya Barosu yayınları. sayfa 7-8 Yargıtay HGK Üyesi: Hüseyin TUZTAŞ). İzah edilen nedenlerle, davalı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir. Buna göre Mahkememizce yukarıda açıklanan nedenler ile usule uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporları doğrultusunda ve de poliçe teminat limitleri olan 1.800.000,00 TL olduğu tespiti ile davacı tarafça poliçe teminat limiti göz önünde bulundurularak .....tarihinde talep artırımında bulunduğu tespiti ile açılan davanın aşağıdaki şekilde kabulüne ilişkin hüküm ihdas edilmiştir. Davacının dava tarihinden önce KTK'nun 97. maddesi uyarınca davalıya başvurduğu sabit olup sigorta şirketine başvurduğu tarihten itibaren 8 iş günü sonrası olan .....tarihinde temerrüt tarihi belirlenmiş olup kazaya sebebiyet veren aracın kullanım amacının hususi olduğu görülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile 363.100,20 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 102.529,46 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 27.953,50 TL bakıcı gideri tazminatı toplamı olan 493.583,16 TL tazminatın sigorta şirketine başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden sigorta teminat limitleri dahilinde alınarak davacıya ödenmesine, 2-Kabul edilen 493.733,16 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 33.726,91 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.114,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 31.612,31 TL harcın davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 1.687,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.542,20 TL harcın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının karşıladığı 748,50 TL tebligat gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.748,50 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 5-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 3.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş'den tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına, 6-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 493.733,16 TL üzerinden takdir edilen 78.997,31 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim