İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/733 E. 2025/491 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/733 Esas KARAR NO : 2025/491

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/11/2024 KARAR TARİHİ : 09/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirket ile davalı şirket arasında imzalanan müvekkili tarafından teslim edilen pompa ve kamyonların davalı tarafından işletilmesini konu alan, bakım ve işletme sözleşmesinin ilgili maddeleri uyarınca davalı şirket tarafından işveren sıfatı ile ödemek zorunda olduğu işçilik hak ve alacaklarının, iş mahkemeleri kararları ve icra ödeme emirleri doğrultusunda müvekkili şirket tarafından ödendiğini, bu nedenle iş bu işçilerden olan ... için ... 6. İş Mahkemesi'nin...E.... K. sayılı dosyasına ödenmiş olan tutarların Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmiş mahkeme kararlarına istinaden, icra baskısı altında müvekkili şirket tarafından davalı şirket işçisi Dursun Karagücük 'e üst işveren sıfatıyla ödenmek zorunda kalındığını, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti, ücret, yıllık izin ücreti, mahkeme vekalet ücreti, icra vekalet ücreti, yargılama giderleri harçlar ve bunların işlemiş faizlerinden şimdilik 10.000.00 TL’nin dosyaya ödenme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan rücuan alınarak davacı müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan 17/12/2024 Tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden çalışan işçilerin ikame ettiği davaların tamamı davalı sıfatı ile ...'ya karşı ikame edildiğini, bu davalardan Müvekkil...'a ihbar edilen davalar müvekkili adına takip edildiği, ödeme belgeleri sunulmuş ve gerekli savunmalar yapıldığını, ... 6. İş Mahkemesi'nin...E. sayılı dosyasına ihbar olunan olarak 24/11/2015 tarihinde vekaletname ve cevap dilekçesi sunularak savunma yapıldığını, taraflarından takip edildiğini, rücu talebine konu edilen ...) 04.04.2013- 20.06.2014 tarihleri arasında çalışma döneminin yalnızca bir bölümünde taşeron olan müvekkili şirketin çalışanı olarak çalıştığını, müvekkil şirket bünyesindeki çalışma süreleri sabit hale geleceğini, müvekkil şirkete bir rücu talebi yansıtılabilmesinin mümkün olmadığını, çalışma sürelerine bakıldığında; (...) 04.04.2013-20.06.2014 müvekkil şirketteki çalışma süresine bağlı kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkil tarafından yapılan bu ödemelerin tekraren müvekkile yansıtılmaya çalışılarak rücu talebinde bulunulması imkansız ve kötü niyetli olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki davacı tarafından teslim edilen pompa ve kamyonların müvekkil tarafından işletilmesini konu alan ve 01.02.2012 tarihinde imzalanarak yürürlüğe giren sözleşme dolayısıyla kurulmuş olup, işbu sözleşmesel ilişki işin bitimi ile sona erdiğini, müvekkili de çalıştığı döneme ait olmak üzere yasal olarak ödemesi gereken tüm hak ve alacakları SGK alacaklarını ve var ise başka nam altındaki tüm ödemelerini tamamen yapıldığını, taraflar arasında yalnızca belirli bir süre ve belirli bir iş ile sınırlı olarak akdedilmiş bir sözleşmenin makul olmayan süreler boyunca ve davacı müvekkil aleyhine yorumlanrak, hüküm ve sonuçları ortadan kalktıktan sonra taraflar bakımından bağlayıcı olduğunu kabul edilemediğini, somut olay bakımından sözleşmenin taraflar arasında sona erdiğini, ...02/2011 - 04/2015 tarihleri arasında davalıya bağlı olarak çalıştığı iddiasıyla alacak talebinde bulunduğunu tüm açıklanan bu nedenlerle, Müvekkil hesabının bloke edilmesi ile ilgili taraflar arasında ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. Sayılı dava halen derdest olup devam ettiğini beyanla, davanın reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce, ... 6. İş Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına alındığı görülmüştür. Mahkememizin 03/03/2025 tarihli celse ara kararı ile, Dosyanın taraf iddia ve savunmaları, taraflar arasındaki sözleşme, ... 6. İş Mahkemesi ve ... 2. Genel İcra Müdürlüğü dosyaları ayrı ayrı irdelenmek suretiyle davacı tarafça dava dışı işçi için ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsili koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında inceleme yapılarak rapor tanzimi için günsüz olarak Borçlar Mevzuatında uzman Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi Kamil Kılıç'a tevdine karar verilerek, bilirkişi tarafından mahkememize sunalan raporda özetle; Davacı yanın her yıl dönemler halinde sözleşmelerle alt işveren taşeron firmalara işi ihale ettiğini, çalışanlarında büyük ölçüdeki kısmının ihaleyi kazanan alt- taşeron firmalara işçi olarak kaydedildiğini, gerek dayanak ilamdan gerekse Sigorta Hizmet Dökümleri ile sabit olduğunu, davacı yan ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl iş işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili olarak kanundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle ( dava dışı işçiye karşı ) müseselsilen sorumlu oldukklarını, bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluk olduğnu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişki ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekli olduğunu, ayrıca İhbar Tazminatı alacağı ile Yıllık İzin Alacağının ücrete dönüşmesiyle en son alt-taşeron firmanın sorumlu olacağını, somut olayda, davacı yan ile davalı yüklenici firma arasında düzenlenen sözleşme ve ekleri birlikte değerlendirildiğinde, işçilik ve sosyal güvenlik haklarından yüklenici firmacıların sorumlu olduğu ve alacaklarından davacı yanın sorumlu olduğuna dair açık ve seçik bulunmaması karşısında firmalar kendi dönemlerindeki çalışma süresi ile orantılı olarak İhbar Tazminatı ve Yıllık izin ücreti alacağı dışındaki tüm alacaklardan tam sorumlu olacağını, İhbar Tazminatı alacağı ve Yıllık izin ücret alacağından ise en son yüklenici firma sorumlu olacağını, bir diğer çekişme konusu ise, davalı taşeron firmaların sorumlu oldukları dönemdeki ücret mi yoksa kıdem tazminatına esas en son ücret yönünden mi sorumlu oldukları yönünde olup, yüksek yargıtay'ın kabul ve uygulaması itibariyle en son alınan ücret üzerinden hesaplanmanın yapılması yönünde olduğunu, talep ve dava konusu işçilik alacaklarından; 2.137,66.TL. yıllık izin ücret alacağından en son alt işveren taşeron dava dışı ... Şti. tek başına sorumlu olduğunu, bunun dışında ( 5.518,14.TL. Kıdem + 18.502,70.TL. Fazla Mesai 6.983,31.TL Hafta Tatil ücret alacağı + 653,11.TL.sini milli bayram alacağı ) 31.657,26.TL. Toplam alacaklardan ise tüm alt taşeron firmalar kendi dönemlerine isabet eden miktarın tamamından sorumlu olduğun, Davalı Firmanın Sorumlu olduğu Miktar Hesabı: Feri Alacaklar Yönünden; (5.518,14.TL. Kıdem 18.502,70.TL.+Fazla Mesai 6.983,31.TL+ Hafta Tatil ücret alacağı 653,11.TL'sini milli bayram alacağı + 2.137,66.TL. Yıllık İzin Üc.)= 33.794,92. TL. Esas Alacak Miktarı olup, davacı yanca Ödenen 98.737,72.TL. Miktardan Mahsubu ile kalan 64.942,80 TL Miktar Feri Alacak ( Yar.mas,harç,İş.Faizleri, dava/icra vek.üc,vb.) olduğunu, bu durumda feri alacak miktar yönünden davalının sorumlu olduğu Miktar Hesabı: 10.052,09.TL. X (64.942,80/ 33.794,92)= 19.316,83.TL. davalı şirketin toplam sorumlu olduğu miktar: (10.052,09.TL+19.316,83.TL.) = 29.368.92.TL olduğunu beyan ettiği görülmüştür. Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 19.06.2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda, 10.000.00 tl üzerinden açmış bulunduğu davada rücuan alacak tutarının güncel değeri bilirkişi raporunda 29.368.92 TL tespit edildiğini, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakkımızı saklı tutarak 10.000.00 tl olan talebinin 19.368.92 TL arttırarak 29.368.92 TL ye yükseltilmesini ve bu alacağının icra dosyalarına ödenme tarihinden itibaren en yüksek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ettiği görülmüştür. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesinde "bir işverenden iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet ürün üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerine sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren alt işveren denir. Bu ilişkide asıl işveren alt işverenenin işçilerine karşı o iş yeriyle ilgili olarak bu kanun da iş sözleşmesinde veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu bulunmaktadır." hükmüne yer verilmiştir. İhale sözleşmesi,teknik şartname, genel şartnamede dava dışı işçilere yapılan kıdem tazminatı ödemeleri yönünden alt işverenlerin sorumluluğunu belirleyici hüküm bulunmaması halinde 6098 sayılı TBKnun 167.nci m.de sorumlulukla ilgili iç ilişkisi; " Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir. Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler." şeklinde düzenlenmiştir. Alacaklıya halef olma 6098 s.TBK.nun 168.m.sinde "Diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur. Alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır." şeklinde düzenlenmiştir. Emsal nitelikteki Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin ... E....K.sayılı bozma ilamında da açıklandığı üzere davacı asıl işverenin açtığı ihale ile hizmet alım sözleşmesi yapılma halinde o ihale döneminde ihale yüklenicisi alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem ve ihbar tazminatı dahil tüm işçilik alacaklarından davalı alt işveren ihale dönemi ile sınırlı olarak sorumludur. Mevuzata ve yerleşik içtihatlara ilişkin yapılan tespitlerin somut dava açısından değerlendirilmesi neticesinde; davacı tarafça, davalı şirketten iş aldıkları dönemlerde işe alarak çalıştırmış oldukları dava dışı işçi Dursun Karagüçük'ün alacaklarının tahsili için davalı aleyhine açmış olduğu davada, .. 6. İş Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile alacaklarının davacıdan tahsiline karar verildiği, dava dışı işçi tarafından ... 2. Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibine konu edildiği, davacı tarafça icra dosya borcu olan 100.940.44 TL 'den 2.202.72 TL vekalet ücreti gelir vergisi tevkifatı sonrasında bakiye kalan 98.737.72 TL banka hesabına nakden yatırılmış ve icra dosyasının infaz edildiği, dava dışı işçinin 13.02.2011- 09.12.2014 dönemi arasında davalı işveren yanında çalıştığı, dolayısı ile davalının bu dönemler itibari ile sorumluluğunun olduğu, bilirkişi tarafından davalının sorumlu olduğu döneme ilişkin sorumlu tutulabileceği işçilik alacağının 10.052,09.TL olarak tespit edildiği, Feri Alacaklar Yönünden; (5.518,14.TL. Kıdem 18.502,70.TL.+Fazla Mesai 6.983,31.TL+ Hafta Tatil ücret alacağı 653,11.TL'sini milli bayram alacağı + 2.137,66.TL. Yıllık İzin Üc.)= 33.794,92. TL. Esas Alacak Miktarı olup, davacı yanca Ödenen 98.737,72.TL. Miktardan Mahsubu ile kalan 64.942,80 TL Miktar Feri Alacak ( Yar.mas,harç,İş.Faizleri, dava/icra vek.üc,vb.) olduğunu, bu durumda feri alacak miktar yönünden davalının sorumlu olduğu Miktar Hesabı: 10.052,09.TL. X (64.942,80/ 33.794,92)= 19.316,83.TL. davalı şirketin toplam sorumlu olduğu miktar: (10.052,09.TL+19.316,83.TL.) = 29.368.92.TL olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği, bilirkişi raporunun mevzuat ve yargısal içtihatlar ile uyumlu olduğu, bu nedenle hükme esas alınabileceği kanaatine varılmış olup ıslah dilekçesi de nazara alınarak davanın kabulüne, 29.368,92 TL'nin 08/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kabulüne, 2-29.368,92 TL'nin 08/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.006,19-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,6-TL harçtan ve 331,00 TL ıslah harcı toplamından mahsubu ile bakiye 1.247,59-TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,6-TL peşin ve 331,00 TL ıslah harcı toplamı 758,6 TL bedelinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 5.120-TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 29.368,92-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, 7-Arabuluculuk ücreti olan 3.600-TL bedelinin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına, 8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine, Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.09/07/2025

Katip E-imzalıdır.

Hakim E-imzalıdır.