İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/642 E. 2025/691 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/642 Esas KARAR NO:2025/691

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:01/11/2024 KARAR TARİHİ:11/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 02/03/2020 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli yazılı “Özel Güvenlik Hizmet Sözleşmesi”nin akdedildiğini, sözleşmenin 26/02/2021 tarihli ve 01 sıra numaralı, 01/03/2022 tarihli ve 02 sıra numaralı ek protokoller ile her yıl uzatıldığını, tarafların son olarak 10/08/2022 tarihli fesih protokolü ile sözleşmeyi 20.09.2022 tarihinde hüküm ifade etmek üzere karşılıklı olarak feshettiğini, sözleşme ile davacının davalıdan özel güvenlik hizmeti aldığını, sözleşmenin 6. Ve 12. Maddeleri uyarınca davalı tarafından davacıya ait işyerinde görevlendirilen özel güvenlik personellerinin ücret, alacak, tazminat vs tüm hak ve alacaklarından iç ilişkide davalının sorumlu olduğunu, asıl işveren sıfatı bulunan (Hizmet Alan) davacının 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca personellerin ödenmeyen tüm hak ve alacaklarından, 3. Kişi konumundaki personellere karşı, dış ilişkide davalı ile birlikte müteselsil sorumluluğu bulunduğunu, davalının davacıya ait işyerinde görevlendirdiği ... ve ... isimli çalışanların .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyaları üzerinden bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğinden bahisle dava ikame ettiğini, davaların kısmen kabul, kısmen reddedildiğini, kabul edilen kısımlarla ilgili olarak .... İcra Dairesi'nin ... ve 2024/... Esas sayılı dosyalar üzerinden davacı ve davalı hakkında ilamlı icra takibi başlatıldığını, ... ve ... isimli personellerin açtıkları davalar sonucunda toplamda (78.642,55 + 82.596,12) 161.238,67-TL ödeme yapıldığını, davacının katlandığı toplam bedelden (161.238,67-TL), davalının müvekkil nezdinde bulunan 43.366,31-TL tutarındaki alacağı takas-mahsup edildikten sonra kalan 117.872,36-TL tutarındaki bakiye alacağın rücuen tahsili amacıyla davalı hakkında .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından takibe itiraz edilerek, takibin durduğunu, her iki tarafın tacir olması ve sözleşme konusu işin her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması nedeniyle dava konusu uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğunu, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını beyanla, davalının .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına konu borca yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin aynı koşullarda devamına, alacağın likit ve muaccel olduğundan haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davalının asıl alacağın %20 sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davalının 31.01.2020 imza tarihli hizmet sözleşmesi gereği, davacı şirkete 02.03.2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 1 yıl süreli özel güvenlik hizmeti verdiğini, tarafların ortak iradesi ile hizmet sözleşmesinin 02.03.2022 sona erme tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 1 yıl daha 02.03.2023 tarihine kadar uzatılmasına karar verildiğini, davacı şirketin, özel güvenlik hizmeti veren başka bir şirket ile çalışacağını beyan etmesi üzerine haksız bir şekilde davacı şirketin talebi doğrultusunda sözleşmenin süresinden önce 20.09.2022 tarihinde sona erdirildiğini, hizmet süresi boyunca davalı şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, 2022 yılı Eylül ayına ait 20 günlük hizmetin karşılığı olan 43.366,39 TL’nin davacı şirketten talep edilmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, fatura ve cari hesaptan kaynaklı alacağın ödenmemesi nedeni ile davacı şirket aleyhine.... İcra Müdürlüğünün 2023/ ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı şirketin icra dosyasına haksız itirazı nedeni ile takibin durduğunu ve arabuluculuk sürecinin anlaşamama olarak neticelendiğini, davacı şirketin haksız şekilde sözleşmeyi feshetmesi neticesinde davacı şirkete ait işyerinde çalışan işçilerin işçilik alacaklarının tahsili amacı ile .... İş Mahkemesinin .... Sayılı dosyaları ile davacı ve davalı şirket aleyhine dava ikame ettiklerini, taraflar arasında imza edilen özel güvenlik hizmet sözleşmesinin “İş Kanunu ve Sosyal sigortalar Kanunundan doğan yükümlülükler ve hizmet kusurundan doğan sorumluluklar” başlıklı 6. Maddesinde ilgili mevzuattan kaynaklı tüm yükümlülük ve sorumluluğunun müvekkili şirkete ait olduğunu, bu yükümlülüğün ihlalinden kaynaklı işçilik alacaklarından da müvekkili şirketin sorumlu olduğunun taraflarca kabul edildiğini, işçilerin sadece feshe bağlı alacaklarının tahsiline karar verildiğini, hizmet sözleşmesinin 6. Ve 12. Maddeleri gereği davalı şirketin hizmet kusuru bulunmadığından davalı şirkete rücu hakkı bulunmadığını, haksız ve sözleşmeye aykırı olarak müvekkili şirket alacağından mahsup yapıldığından dava açma haklarının saklı tuttuklarını, alacağın likit olmadığı için icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini beyanla davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: 02.03.2020 tarihli özel güvenlik hizmet sözleşmesi, 01.03.2022 tarihli sözleşme uzatımı ek protokolü, arabuluculuk son tutanağı, .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası, .... İş Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası, .... İş Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası, .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyası, ... ve ...'in hizmet döküm kayıtları ve davalı şirkette çalışmalarına ilişkin işe giriş ve ayrılış bildirgeleri, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 02/03/2020 tarihli özel güvenlik hizmet sözleşmesinin düzenlendiğini, sözleşme uyarınca davalı tarafından davacının işyerinde görevlendirilen özel güvenlik personellerinin ücret, alacak, tazminat vs. tüm hak ve alacaklarından iç ilişkide davalının sorumlu olduğunu, davalı tarafından davacının işyerinde görevlendirilen ... ve ...'in ödenen işçilik ücreti alacaklarının, davalının davacı nezdinde bulunan 43.366,31 TL alacağı takas-mahsup edildikten sonra kalan 117.872,36 TL bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haksız yere süresinden önce sona erdirildiğini, davalının hizmet kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 25/10/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. .... İş Mahkemesinin .... Sayılı dosyasının gönderildiği ve dosyanın incelemesinde; davacı ... tarafından davalılar ... ... ve .... A.Ş yönelik olarak işçilik alacaklarından kaynaklı olarak alacak davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile, net 14.996,74 TL kıdem tazminatının akdin fesih tarihi olan 20/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, net 8.292,84 TL İhbar tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, net 2.158,89 TL Yıllık izin ücreti alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının UBGT, hafta tatili ve fazla mesai alacağı talebinin ayrı ayrı reddine karar verildiği, anlaşılmıştır. .... İş Mahkemesinin .... Sayılı dosyasının gönderildiği ve dosyanın incelemesinde; davacı ... tarafından davalılar ... ... ve .... A.Ş yönelik olarak işçilik alacaklarından kaynaklı olarak alacak davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile, net 17.913,83 TL kıdem tazminatının akdin fesih tarihi olan 20/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, net 8.341,78 TL ihbar tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının yıllık izin, UBGT, hafta tatili ve fazla mesai alacağı talebinin ayrı ayrı reddine karar verildiği anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 117.872,36 TL borcun ödenmesi amacıyla 16/09/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 20/09/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 27/09/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ... tarafından 25/06/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; " Taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinde, işçi hak ve alacakları nedeniyle açıkça yüklenicinin sorumlu olacağı belirtilmiş olup, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri tarafları bağlayacaktır. Çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden yüklenici çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumludur. Sözleşme ile açıkça sorumluluk belirlendiğine göre davacı şirketin, davalı şirketin dava dışı işçileri çalıştırdığı süre ile orantılı olarak ödediği tazminat ve icra takibine konu tüm ferileri de dahil tahsili gerekeceği sonucuna ulaşılacaktır. Dava dışı ... isimli çalışan tarafından davalılar aleyhine .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı alacak talepli dava dosyasının yapılan yargılamasının sonunda 17.913,83 TL kıdem tazminatı, 8.341,78 TL ihbar tazminatı, 609,40 TL harç gideri, 2.402,59 TL yargılama gideri, 17.900,00 TL vekalet ücreti, 1.677,44 TL arabulucu gideri, 1.264,82 TL bakiye karar harcından her iki davalının müştekeren ve müteselsilen sorumlu bulunduğuna ve tahsili gerektiğine ilişkin KESİN olmak üzere 23.07.2024 tarihinde karar verildiği, mezkur kararın .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu ve davacı tarafından anılan dosyaya borç tahsilatı açıklaması ile toplam 75.315,00 TL tutarında ödeme gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Dava dışı ... isimli çalışan tarafından davalılar aleyhine .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı alacak talepli dava dosyasının yapılan yargılamasının sonunda 14.996,74 TL kıdem tazminatı, 8.292,84 TL ihbar tazminatı, 2.158,89 TL yıllık izin ücreti, 596,40 TL harç gideri, 2.469,34 TL yargılama gideri, 17.900,00 TL vekalet ücreti, 1.678,02 TL arabulucu gideri, 1.222,68 TL bakiye karar harcından her iki davalının müştekeren ve müteselsilen sorumlu bulunduğuna ve tahsili gerektiğine ilişkin KESİN olmak üzere 23.07.2024 tarihinde karar verildiği, mezkur kararın .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu ve davacı tarafından anılan dosyaya borç tahsilatı açıklaması ile toplam 71.470,00 TL tutarında ödeme gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Adı geçen her iki dava dışı işçinin de tüm hizmet süreleri boyunca davalı güvenlik şirketinde sigortalı çalışmalarının bildirildiği tespit edilmiştir. Davalı ... şirketinin eski unvanının Securiser olduğu kayıtlardan tetkik edilmiştir. Tüm yukarıdaki açıklamalar dikkate alındığında davalı güvenlik şirketinin tazminat ve işçilik alacakları ile tüm ferilerinden sorumlu olduğu dikkate alındığında, sorumluluk miktarının 117.872,36 TL olduğu " şeklinde rapor düzenlenmiştir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. Dava konusu olayda da, davacı şirket ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanun'undan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibari ile müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, İşçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Alacaklıya karşı müteselsil sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi taraflara ait olduğu konusunda anlaşma yapabilirler. Borçlar Kanunu 167. maddesinde düzenlenen “aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifa da bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır." şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırlabileceği de açıkça belirtilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin incelemesinde işçi alacaklarından kaynaklı hukuki sorumluluğun davalıya ait olduğunun belirtildiği, bu nedenle davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarından davalıya rücu hakkının bulunduğu anlaşılmıştır. Tüm bu açıklamalar kapsamında somut dava incelendiğinde; davacı tarafça dava dışı işçilere ödenen işçilik alacağının davalı alt işverenden rücuen tahsili istemine ilişkin iş bu davada, asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacaklarından davalı alt işveren sorumlu olacağı, somut davada, davacı ile davalı arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, hizmet alım sözleşmesi kapsamında işçilik alacakları bakımından davalının sorumluluğunun bulunduğunun kararlaştırıldığı, bilirkişi raporunda davalının sorumlu oldukları tarih aralıkları ve işçinin bu süreçteki çalışma tarihleri dikkate alınarak ve davalının davacı nezdinde olan alacağı mahsup edilerek hesaplama yapıldığı ve hesaplanan miktarların denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış olmakla, bilirkişi raporu doğrultusunda davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, asıl alacak likit olduğundan hükmolunan asıl alacağın %20'si (23.574,47 TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile; a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, b) Hükmolunan asıl alacağın %20'si (23.574,47 TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 8.051,86-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 1.423,61-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 6.628,25-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 1.423,61-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.851,21-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafça yapılan 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 320,00-TL posta giderinden ibaret toplam 6.320,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 11/11/2025

Katip ... e-imzalı*

Hakim ... e-imzalı*