İlk Derece Mahkemesi 2024/334 E. 2026/219 K.

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/334 Esas KARAR NO : 2026/219

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/09/2024 KARAR TARİHİ : 25/03/2026 G. K. YAZILDIĞI TARİH : 16/04/2026

Davacı tarafından mahkememizde açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı tarafça müvekkili aleyhine Bakırköy .... İcra Dairesi .... esas sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığını, icra takibine konu senetlerde yer alan borç ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, senette yer alan imzaya ve borca itirazımıza yönelik olarak Bakırköy ... İcra Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosya ile borca ve imzaya itiraz ettiklerini, söz konusu dosyanın halen derdest olduğunu, müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespiti amacıyla iş bu davayı açtıklarını, müvekkilinin karşı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, takip dayanağı senetlerin müvekkili tarafından imzalanmadığını, müvekkilinin davalı ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, takip konusu senette yer alan imzanın ve borcun müvekkiline ait olmadığını, bu hususta Bakırköy ... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosya ile borca ve imzaya itirazlarını içerir dava açtıklarını, davalı tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde; senetlerin dava dışı ... isimli şahıs tarafından ve müvekkilinin dava dışı ...'i yetkilendirdiği iddia edilen Bakırköy .... Noterliği 27/09/2019 tarih ... yevmiye numaralı vekaletname kapsamında senetlerin imzalandığının iddia edildiğini, senetlerde imzası bulunduğu iddia edilen dava dışı ..., söz konusu vekaletnameden Kahramanmaraş .... Noterliği 15/03/2024 tarih .... yevmiye numaralı işlemle AZLEDİLdiğini, Azilnamenin dava dışı ...'e 22/03/2024 tarihinde saat 11:22'de tebliğ edildiğini, hemen akabinde; Dava dışı ...'in, vekaletnameden azledilmiş olmasına ve bu azilname kendisine tebliğ edilmiş olmasına rağmen; azilnamenin tebliğ edildiği 22/03/2024 tarihi saat 15.15'te müvekkile ait banka hesabının bulunduğu .... Bankası A.Ş.'nin ... şubesine giderek, geçerliliği sona eren vekaletname ile müvekkiline ait hesaplardan 1.200.000,00TL parayı çekerek haksız kazanç sağladığını, davalı ...'in, azil işlemi kendisine tebliğ edildikten sonra tamamen kötü niyetle söz konusu para çekme işlemini yaptığını, ...'in bu eylemini tamamen kötü niyetle gerçekleştirdiğini, söz konusu azilnamenin, azilnamenin tebligat koçanı ve dava dışı ...'in yetkisi olmadığı halde müvekkiline ait hesaplardan para çektiğini gösteren işlem dekontunu da ekte sunduklarını, bu hususa ilişkin olarak da taraflarınca Kahramanmaraş ...Asliye Hukuk Mahkemesi ... Değişik iş dosyası ile ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, dava dışı ... aleyhine ihtiyati tedbir kararı verildiğini, senetleri ve senetteki imzaları kabul etmemekle birlikte; dava dışı ...'in müvekkili tarafından azledilmesi ve müvekkilinin hesaplarından haksız ve hukuka aykırı olarak para çekmesi sonrasında icra takibine konu edilen senetlerin muvazaalı ve geçmiş tarihli olarak düzenlenmiş olabileceğini, işbu senetlerin herhangi bir surette protestoya konu edilmemesi ve herhangi bir surette resmi olarak temerrüt işleminin gerçekleştirilmemesiyle de örtüştüğünü, davalı tarafından icra takibine konu edilmiş olan senetlerin herhangi bir borç ilişkisine dayanmayan, haksız ve kötü niyetli bir şekilde kazanç sağlamak maksadıyla icraya konu edildiğini düşündüklerini, 30/04/2024 tarihinde yatırmış oldukları teminatın dikkate alınarak aynı borca ilişkin tekrardan teminat yatırılması gayri hukuki ve hiçbir borcu olmayan müvekkilinin ekonomik durumunu riske atacak hale getireceğinden dolayı icra dosyasına yatırmış oldukları 800.000TL tutarındaki teminatın mahkemenizce de teminat kabul edilerek ihtiyati tedbir yolu ile icra takip işlemlerinin durmasını, eğer mahkeme aksi kanaatte ise icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini, bu sebeple de mahkemece icra dosyasında mevcut olan teminatın işbu mahkeme dosyası için kararlaştırılacak teminat yerine geçmek üzere de kabul edilmesini, neticede müvekkillin Bakırköy ... İcra Dairesi ... esas sayılı icra takip dosyası nedeni ile borçlu bulunmadğının tespiti ile haksız ve kötüniyetli alacaklının alacak miktarının %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ile cezalandırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Mahkememizce davalı tarafa dava dilekçesi ile tensip zaptının tebliğe çıkartıldığı, çıkartılan davetiyenin usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır. Mali Müşavir Bilirkişi .... ile Sözleşmeler Konusunda Uzman bilirkişi Prof. Dr. .... tarafından heyetçe düzenlenen 19/01/2026 tarihli raporda; "Davacı tarafın 2023-2024-2025 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 2. Davalı tarafın 22.12.2025 tarihli defter inceleme günü gelmediği, yerinde inceleme talebinde bulunmadığı, bu nedenlerle davalı tarafın ticari defterleri üzerinden inceleme yapılamadığı, bu husustaki değerlendirmenin sayın mahkemenin takdirine bırakıldığı, HMK 222 (5) maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." ifadesi yer almıştır. 3. Davacı Tarafın Menfi Tespit Talebi, Davacının davalıya herhangi bir borcunun olmadığını, takibe konu olan senetleri davacının imzalamadığını, davalı ile herhangi bir ticari ilişkilerinin olmadığını, davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, takibin tedbiren durdurulduğunu, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası nedeni ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ettiği, Davalı Tarafın Takip Talebi, Davalı tarafın davacı taraf hakkında 2.000.000,00 TL asıl alacağın, 1.132,10 TL yargılama gideri, 4.700,00 TL vekalet ücreti olmak üzere 2.005.832,10 TL toplam alacağın takip tarihinden itibaren icra harç masrafları ve vekalet ücretiyle asıl alacağa işleyecek yıllık reeskont avans faizi ve yargılama gideri ile vekalet ücretine işleyecek yıllık yasal faizi tahsili talebi ile (Türk Borçlar Kanunun 100. maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikli faiz ve masraflara mahsubuyla) Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası üzerinden 19.04.2024 tarihinde takibe geçtiği, takip talebine açıklama olarak “1.000.000,00 TL Miktarlı 01/04/2023 Tanzim Tarihli, 01/06/2023 Vade Tarihli Senet, 1.000.000,00 TL Miktarlı 01/05/2023 Tanzim Tarihli, 01/09/2023 Vade Tarihli Senet” bilgilerinin yazıldığı, Takibe ve Davaya Konu Senetler, Takibe ve davaya konu 01.04.2023 düzenleme tarihli, 01.06.2023 keşide tarihli, 1.000.000,00 TL tutarlı, 01.05.2023 düzenleme tarihli, 01.09.2023 keşide tarihli, 1.000.000,00 TL tutarlı olmak üzere toplam 2 adet ve 2.000.000,00 TL tutarlı senedin olduğu, senetlerin düzenleyen/ödeyecek kısmında davacı tarafın, düzenlenen kısmında davalı tarafın yer aldığı, iş bu senetlerin davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı için bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılamadığı, Davalı tarafın davacı taraftan 2.000.000,00 TL tutarlı senedin tamamı kadar alacaklı olduğunu iddia ettiği ve takip talebinde bulunduğu, Davacı tarafın davalı tarafa 2.000.000,00 TL tutarlı senedin tamamı kadar borcu olmadığını iddia ettiği ve borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunduğu, Davacı tarafın davalı tarafa 2.000.000,00 TL tutarlı senedin tamamı kadar borcu olmadığını iddia ettiği ve borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunduğu, Taraflar Arasında Düzenlenmiş Herhangi Bir Fatura Olup Olmadığının İrdelenmesi, Dosya muhteviyatında taraflar arasında düzenlenmiş herhangi bir faturanın olmadığı, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında davalı taraf adına herhangi bir faturanın yer almadığı, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı için bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılamadığı, Tarafların 2023 Yılı BS-BA Formu Beyanlarının Karşılaştırılması, Tarafların 2023 yılında BS-BA Formu ile birbirleri adına herhangi bir faturayı beyan etmediği, Davacı Tarafın 2023-2024-2025 Yılı Ticari Defter ve Kayıtları, Davacı tarafın 2023-2024-2025 yılı ticari defter ve kayıtlarında, davalı tarafla ilgili herhangi bir cari hesap ilişkisinin, borç-alacak bakiye durumunun olmadığı, Tarafların Ticari Defter ve Kayıtlarının Karşılaştırılması-Değerlendirme, Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında takip ve dava tarihi itibariyle takibe ve davaya konu senetler yönünden veya başkaca herhangi bir borcunun olmadığı, Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı, takip ve dava tarihi itibariyle takibe ve davaya konu senetler yönünden alacaklı olduğunu ispat etmesi gerektiği, 4. Dosyaya ibraz edilen belgelerden davacının tacir sıfatı taşıdığı, dava dışı ...’in ticari temsilci/ticari mümessil olarak atandığına dair kanaat getirecek bir veriye rastlanmadığı, ...’in ticari vekil olarak kabulü halinde de vekalet ile düzenleyebileceği kambiyo senedi türünün ve konusunun açıkça sınırlandırıldığı, bu durumda yapılan işlemin yetkisiz temsilci hükümlerine tabi olması gerektiği, 5. senetteki malen kaydının davacı yanca talil edildiği, davacının ticari defterleri ile bu durumun desteklendiği, buna mukabil davalı lehdar tarafından malen kaydını destekleyecek bir belge sunulmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Dava dilekçesi, taraf beyanları, icra dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Dava, menfi tespit isteminden ibarettir. Dava konusunun; Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasındaki takibe esas 1.000.000,00 TL bedelli 2 adet senetten ve ilgili icra dosyasından kaynaklı olarak davacının davalıya borçlu olmadığı iddiasına dayalı menfi tespit mahiyetinde olduğu görülmüştür. Dava konusu Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı Kambiyo Senetlerine Mahsus takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacı aleyhine "alacaklısı ..., borçlusu ...., 01/04/2023 Tanzim Tarihli, 01/06/2023 Vade Tarihli, 1.000.000,00 TL Miktarlı senet ile 01/05/2023 Tanzim Tarihli, 01/09/2023 Vade Tarihli, 1.000.000,00 TL Miktarlı senetler" senetlerden dolayı 2.000.000,00-TL asıl alacağın faiziyle tahsili talep edilmiştir. Takibe konu senetlerin incelenmesinde; Alacaklısı ..., borçlusu ...., 01/04/2023 Tanzim Tarihli, 01/06/2023 vade Tarihli, 1.000.000,00 TL Miktarlı senet ile 01/05/2023 Tanzim Tarihli, 01/09/2023 Vade Tarihli, 1.000.000,00 TL Miktarlı oldukları görülmüştür. Dava konusu miktar 2.000.000,00-TL'dir. Dava konusu senetler, davacı adına ... tarafından düzenlenmiş ve imzalanmıştır. Bu hususun, davalı tarafın da bilgisi dahilinde olduğu davalı ...' in 20.12.2024 tarihli polis ifade tutanağı içerisinden anlaşılmaktadır. Dosyaya celp edilen Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarından anlaşıldığı üzere, davacının bilanço usulüne göre defter tuttuğu ve bu durumda tacir sıfatını haiz olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda ticari işletmesine hem ticari mümessil hem de ticari vekil atayabilecektir. Dava dışı ...' in, ticari mümessil/temsilci olarak atanması için ticaret siciline tescil şart olmamakla birlikte üçüncü kişilerde bu yönde izlenim uyandıracak bir bilgi belge de dosyada yer almamaktadır. Davaya konu bonoların dayandırıldığı 27 Eylül 2019 tarihli düzenleme şeklindeki vekaletnamede de ...’e verilen yetkinin sınırları çizilmiş olup, ilgili vekaletnamede iş yerine ilişkin yetkileri de kısıtlı olup ticari mümessil/temsilci görüntüsü uyandırabilecek TBK md. 549 da belirlenen birlikte temsil ve şube yönünden bir sınırlama da bulunmamaktadır. Yine, bu yönde bir tescil ve ilan da bulunmamaktadır. Yukarıda sayılan hususlar dikkate alındığında, 27 Eylül 2019 tarihli düzenleme şeklindeki vekaletnameye dayalı olarak, dava dışı ...’in ticari mümessil/temsilci veya ticari vekil olduğu mahkememizce kabul edilmemiştir. Bu vekalette yer alan 'işyerime satın alacağım mallarla ilgili olarak adıma ÇEK KEŞİDESİ HARİÇ OLMAK ÜZERE diğer emre muharrer senetler düzenlemeye' ifadesi, açıkça kambiyo senedi düzenlenmesi bakımından ...’in yetkilerini sınırlamıştır. Vekaletin, vekil eden tarafından sınırlarının belirlenmesinin önünde yasal bir engel bulunmamaktadır. Somut olayda da, dava dışı ...’in ticari mümessil/temsilci olduğu kabul edilse dahi iş yerine satın alınacak mallar için çek düzenleyemeyeceğine ve yine sadece iş yerine satın alınacak mallar için bono keşide edebileceğine ilişkin sınırlama geçerlidir. Bu sınırlamayı aşması halinde yetkisiz temsil hükümleri uygulama bulacaktır. Dosyadaki vekaletname içeriği dikkate alındığında, dava dışı ...’in ticari vekil olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Ticari vekilin kambiyo senedi düzenleme yetkisi olmadığı kanunda açıkça belirtildiinden, üçüncü kişilerce ticari vekilin yetkisinin sorgulanması gerekmektedir. Başka bir ifade ile üçüncü kişiler ticari vekilin kambiyo senedi düzenleme yetkisi bulunup bulunmadığını kontrol ile yükümlü olduklarından, ticari vekilin kambiyo senedi düzenleyemeyeceğini bilmediklerini ileri süremez ve yine görünüşe güven ilkesine dayanamazlar. Somut olayda; düzenlenen vekalet ile vekil kılınan kimsenin düzenleyebileceği kambiyo senetleri türü ve konusu itibarıyla açıkça sınırlandırılmıştır. Netice itibarıyla dava dışı ...’e kambiyo senetlerinden bono düzenleme yetkisi faaliyet alanı ile sınırlandırılarak verilmiş olup, bonoların davacının faaliyet alanı ile ilgili olduğunu ispatlayabilecek bir bilgi ve belge davalı tarafça dosya içerisine sunulamamıştır. Yine, lehdar tarafından malen teslim edilen mala ilişkin olarak davacıya düzenlenmiş bir fatura ya da sevk irsaliyesi de ibraz edilmiş değildir. Yukarıda açıklanan nedenlerle düzenlenen bonoların yetkisiz temsil hükümlerine tabi olduğu anlaşılmış olup, davacının lehdara karşı bu bonolardan ve bonolara dayalı icra takibinden dolayı borçlu olmadığı mahkememizce kabul edilmiştir. Davaya konu senetler üzerindeki imzaların davacıya ait olmadığını bilen ve yine ticari vekilin kambiyo senedi düzenleme yetkisi bulunup bulunmadığını kontrol etmeyen davalının, başlatmış olduğu takibin haksız olduğu kanaati ile davalı kötüniyet tazminatına mahkum edilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından dolayı ve takibe konu; alacaklısı ..., borçlusu ...., 01/04/2023 Tanzim Tarihli, 01/06/2023 Vade Tarihli, 1.000.000,00 TL Miktarlı senet ile 01/05/2023 Tanzim Tarihli, 01/09/2023 Vade Tarihli, 1.000.000,00 TL Miktarlı senetlerden dolayı davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, 2--Davacının kötü niyet tazminatı talebinin KABULÜNE, dava konusu değerin % 20'si olan 400.000,00-TL kötü niyet tazminatın davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, 3-Mahkememizce koyulan tedbirin hüküm kesinleşinceye kadar DEVAMINA, - 6100 sayılı HMK' nın 392/2. maddesi uyarınca, kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya İADESİNE,

4-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 136.620,00-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 34.155,00-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 102.465,00-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA, -Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin; davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA, -Davacı tarafça sarf edilen toplam 34.643,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından sarf edilen tebligat, posta gideri ve bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 40.563,55-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, -Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına) 6- Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 298.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7- HMK' nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/03/2026

Başkan ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Katip .... ¸e-imzalı