İlk Derece Mahkemesi 2024/276 E. 2025/304 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO: 2024/276 Esas KARAR NO: 2025/304 DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/12/2024 KARAR TARİHİ: 20/11/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilinin ------ yazılımının tüm -----de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, Hak Sahipliği Belgesini sunduklarını, tüm dünyada hukuki olarak ----- yazılımının eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, davalı Şirket tarafından, bilgisayarlara izinsiz ve yasal olmayan şekilde -------- yazılımlarının yüklendiği ve bu bağlamda lisanssız yazılım kullanımının söz konusu olduğunun tespiti, ---------D.İş sayılı dosyasından tarafımızca talep edilmiş olup bu talep doğrultusunda davalı Şirketin o tarihteki işyeri adresinde -------- tarihinde delil tespiti işlemi gerçekleştirilmiş olduğunu, müvekkilin hak sahibi olduğu dava konusu 4 farklı bilgisayarda tespit edilen 4 adet lisanssız ------ yazılımların davalı şirket tarafından haksız, usulsüz, izinsiz ve lisanssız bir şekilde kullanılması sebebiyle davalı firma yetkilileri hakkında FSEK Md.71 hükümleri gereğince suç duyurusunda bulunulmuş olup, ------Sayılı Davası Sonucunda--------- tarihli hüküm ile davalı şirket yetkilisinin lisanssız yazılım kullanma suçunu işlediği sabit görülmüş ve kararın kesinleşmiş olduğunu, davalı Şirketin, adresinde yapılan bilirkişi incelemesiyle 4 bilgisayarda tespit edilen 4 adet Müvekkilimize ait ---------- lisanssız olarak kullanmakta olduğu tespit edilmiş olup; Davalının işbu haksız fiilleri sebebiyle FSEK m.68 kapsamında cezalandırılması gerektiğini, müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan haklarına karşı gerçekleşen tecavüzler neticesinde Davalıdan tespit edilen lisanssız yazılımların rayiç bedelinin 3 katı meblağında tazminat talep etme hakkı bulunduğunu, ----------- çıkabilen bir yazılımdır. Davalı tarafından yazılım cracklenmek / kırılmak sureti ile tüm bu modüller haksız ve hukuka aykırı kullanıma konu edilmiş olup, -------- yazılımının sadece birkaç özelliğine sahip modülünü değil, yazılımların en üst sürümünü ve birçok ek ürünlerini/modüllerini bilgisayarına lisanssız olarak yükleyerek kullandığını, bu nedenle müvekkilinin, tazminata konu --------- yazılımlarını lisanssız olarak çoğaltılan ve aktif hale getirilen ek ürünlerini de içerir fiyatının 3 katı tutarını konu etmeye hak sahibi olduğunu, İşbu dilekçe ekinde sunduğumuz emsal faturalar uyarınca: 1 adet ----------- lisans bedelinin (ek ürün olmaksızın) EN AZ 12.200 USD olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakta olup yukarıda da açıklandığı üzere bu EN AZ olarak belirttiğimiz bu bedele ek ürünlerin bedelinin dahil olmadığını, İşbu kapsamda FSEK madde 68 hükmüne göre toplam tazminat miktarı: Yargılamada (bilirkişi incelemesi neticesinde) netlik kazanacak olan rayiç yazılım bedelinin (dava konusu lisanssız yazılım sayısı 4 olduğundan) 4 katı tutarındaki toplam yazılım bedelinin 3 katı tutarında hesaplanması gerektiğini, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla; haklı ve hukuka uygun davamızın kabulüne, FSEK m.22 ve m. 68 vd. uyarınca lisanssız çoğaltıldığı ve kullanıldığı tespit edilen tüm yazılımların FSEK m.68 uyarınca toplam bedellerinin üç (3) katının tazminat tutarı olarak; bilirkişi incelemesi sonucunda hesaplanarak belirlenecek fazlaya ilişkin bedeli talep ve ıslah etme hakkımız saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 uyarınca açtığımız işbu kısmi davamızda (şimdilik) 1.000 USD'nin (zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği 28/09/2018 tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte) fiili ödeme tarihindeki ----- efektif satış kuru karşılığı üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı tarafın davacının eser ve lisans hakkı sahibi olduğu -------- programının izinsiz olarak bilgisayarlarına yüklemek sureti ile kullanarak davacının FSEK ten kaynaklı hakların ihlal edilip etmediği, FSEK 68 maddesi gereği tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkika aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ----kaydı ile davalı şirketin --- tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Dosyaya ------- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- numaralı markasının----sınıflarda ---- tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır. ----- Sayılı dosyası incelendiğinde, Müdahil -------- yapılan şikayet üzerine -------aleyhine açılan kamu davasında yapılan yargılama neticesinde; “Tespit Bilirkişi Raporu: ----- D. İş sayılı tespit dosyasında bilirkişi ----- tarafından 01/10/2018 tarihinde düzenlenen raporda, ---- adresinde bulunan --------- yapılan tespitte iş yerinde 5 adet bilgisayarda inceleme yapıldığı, bu bilgisayarların 4 adedinde tespite konu ------------yazılımının kurulu ve çalışır durumda olduğu, bu yazılımların demo ya da kısıtlı süreli yazılımlar olmadığı, yazılımların kullanılabilir olduğu ayrıca bu program ile yapılmış çizim dosyalarının olduğu tespit edildiği bildirilmiştir. Hak Sahipliği Belgeleri: Katılan vekili tarafından dosyaya sunulan hak sahipliği belgelerinden suça konu eser üzerinde hak sahipliğinin bulunduğu ve şikayetin süresinde yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce delil olarak kabul edilen ve hükme esas alınan sanık savunmaları ve tespit bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde sanık ------- ait işyerinde iddianamede belirtilen lisanssız programların hak sahibinin izni olmaksızın ticari amaçla kullanıldığı, sanığın bu şekilde üzerine yüklenen eylemi gerçekleştirdiği sonucuna varılmıştır. Hukuki Nitelendirme : Sanık --------- hukuka aykırı olarak çoğaltılan eseri kişisel kullanım amacı dışında bulundurmak suretiyle 5846 sayılı Yasanın 71/1 maddesinde düzenlenen "Bir eseri, icrayı, fonogramı veya yapımı hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan, her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten, yayımlayan ya da hukuka aykırı olarak işlenen veya çoğaltılan eserleri satışa arz eden, satan, kiralamak veya ödünç vermek suretiyle ya da sair şekilde yayan, ticari amaçla satın alan, ithal veya ihraç eden, kişisel kullanım amacı dışında elinde bulunduran veya depolayan kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır." maddesine aykırı hakeret ettiği ve bu şekilde üzerine atılı suçu işlediği anlaşıldığından atılı suçtan cezalandırılmasına karar verilmiştir.” Kararın ------- tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür. Mahkememizin---- D.İş sayılı dosyasının delil tespiti yaptırılmış olup 4 adet bilgisayar içerisinde tespiti konusu davacıya ait ---------kurulu ve çalışır durumda bulunduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen yazılımların demo sürüm ya da kısıtlı süreli kullanımına sahip yazılım olmadığı, lisanssız kullanımın bulunduğu, yazılımların kullanılabilir durumda olduğu tespit edilmiştir. İncelenen bilgisayar içerisinde tespite konu yazılımla yapılan çizim dosyaları bulunduğu ve yazılımın inceleme konu şirket tarafından aktif olarak kullanıldığı tespit edildiğine dair görüş bildirmişlerdir.Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre; ..." Tespit edilen ------yazılımının demo/öğrenci sürümü olmadığı görülmüştür. Tespit edilen yazılımlara ilişkin dosya kapsamında lisans faturası/belgesi vb. olmadığı görülmüştür. Dosya kapsamında yer alan marka tescil belgesi, ------- Hakları dairesi kayıtları, fatura ve sipariş formları ve yapılan bilişim incelemesi neticesinde; davacı tarafından yaratılmış olan bilgisayar yazılımının sahibinin hususiyetini taşıyan FSEK Mad 2/1 kapsamında eser olduğu, bilgisayar yazılımından kaynaklanan mali hakların davacı şirkete olduğu, Mali İnceleme sonucu; Dosyaya sunulan fatura örneklerindeki dava konusu bahsi geçen --------yazılım programının rayiç bedeli kontrol edilmiş ve ilgili program için kesilen fatura tutarları olan ------- olduğu, % 18 KDV dahil birim fiyatının 18.880,00 USD olduğu” görülmektedir. Genel itibari yapılan araştırma ve dosya kapamı değerlendirildiğinde davacının belirttiği gibi dava konusu bahsi geçen ------ yazılım programının 1 adet rayiç bedelinin (KDV Dahil) 18.880,00 USD olduğu kanaatine varılmıştır. ---- tespit tarihinde-------- olduğu görülmüştür. Davalının bilgisayarlarında kurulu ve çalışır durumda tespit edilmiş olan 4 adet -----yazılım programının (KDV Dahil) “18.880,00 USD. X 4 adet = 75.520,00 USD.” olduğu, Lisans bedelinin ------ olduğu, Sayın Mahkemenizin FSEK 68/1 maddesi uyarınca takdir etmesi halinde sözkonusu tazminatın 3 katı tutarının ---- olduğu tespit edildiği," yönünde görüş bildirilmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; FSEK m.22 ve m. 68 vd. uyarınca lisanssız çoğaltıldığı ve kullanıldığı tespit edilen tüm yazılımların FSEK m.68 uyarınca toplam bedellerinin üç (3) katının tazminat tutarı olarak (HMK madde 109 hükmü uyarınca kısmi dava şeklinde) talep ettiğimiz 1.000 USD'yi (zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği 28/09/2018 tarihinden itibaren hesaplanmak üzere ıslahla artırdığımız toplam tazminat talebimiz üzerinden işleyecek devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte) 192.000 USD'ye artırarak, fiili ödeme tarihindeki ----- satış kuru karşılığı üzerinden davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME: 5846 Sayılı FSEK 2, 19, 21,22,52,68. maddeleri

GEREKÇE:Dava, davacıya ait yazılımların davalı tarafça izinsiz şekilde kullanılması nedeniyle FSEK 68.madde gereğince tazminat davasıdır. Davacı taraf, ------- isimli yazılımın kendisine ait eser mahiyetinde yazılım olduğunu, yazılım programının davalıtarafça izinsiz olarak bilgisayarlarına yüklenmek suretiyle FSEK 22. Maddeden kaynaklı çoğaltma hakkının ihlal edildiğini iddia ederek tazminat talebinde bulunmuştur. Toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre,------ üretilip pazarlanan bilgisayar programının ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12 maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu sabittir. Bu tespit karşısında ihlalin varlığı halinde davacı tarafın talep hakkı bulunduğu da açıktır. Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda-------- D.İş sayılı dosyada yapılan tespit ile belirlendiği ve yargılama sırasında alınan ----- tarihli raporda belirlendiği üzere davalılara ait iş yerinde ----- adlı toplam 4 adet bilgisayarda ---------- isimli kurulumunun yapıldığı hususunun belirlendiği, tespit tarihi itibariyle bu programların çalışır vaziyette ve demo sürümü olmadıkları, davalı taraflarca lisans sözleşmesi sunulmadığının sabit olduğu, alınan bilirkişi raporu ile program üzerinde yapılan incelemede programın sahibinin husussiyetini taşıyan bilgisayar yazılımı olduğu ve eser mahiyetinde olduğu, bu haliyle davalının bu eylemleri ile davacı tarafın ait eserden kaynaklanan hakkını ihlal ettiğinin sabit olduğu, davacı tarafın davalı taraftan malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katına kadar telif tazminatı isteyebileceği, ----------- adedinin lisans bedelinin ihlalin sabit olduğu -----tarihi itibariyle ------- olduğu, kanunun düzenlemesinde davacı tarafın 68. Madde kapsamında 3 katına kadar tazminat talep hakkı bulunduğu, davalı tarafın birden fazla bilgisayarda aynı programı ihlal ettiğinin sabit olduğu, bu haliyle aynı programdan birden fazla kullanım olsa da ilk alınanın sağladığı fayda ve toplu alımlarda indirim uygulanması halleri nazara alındığında üç katı tazminata hükmetmenin tarafların hak ve menfaatleri ile uyumlu olmayacağı kabul edilerek 75.200,00-TL olarak hesaplanan lisans bedelinin bir buçuk kaytı tutarındaki 112.800,00USD tazminatın yerinde olduğu kanaatine varılmış,------ tarihinden bakiye----- kısmına ıslah tarihi olan ---- tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde --------- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, reddedilen kısmın takdiren ve hakkaniyet gereği belirlendiği dikkate alınarak reddedilen kısım yönünden davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, davacı tarafın tespit talep etmekte haklı olduğu bu sebeple tespit masraflarından da davalı tarafın sorumlu olacağı kanaati ile 863,80-TL tespit masrafının da davalılardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, yine arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlıkla sonuçlanması nedeniyle dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT tarifesi gereğince 8.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ; Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; 1-Takdiren ------ tutarında hesaplanan program bedelinin bir buçuk katı tutarındaki ----- tarihinden bakiye --------kısmına ıslah tarihi olan 16.10.2025 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde---------- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlıkla sonuçlanması nedeniyle dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT tarifesi gereğince 8.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Mahkememizin --------- D.İş sayılı tespit dosyasında sarf edilen 863,80-TL toplam masrafın davlı taraftan alınarak davacı tarafa ödenmesine, 4-Alınması gerekli 217.907,80 TL peşin alınan 594,15 TL ve ıslah harcı olarak 137.000.00 TL olmak üzere toplam 137.594,15 TL harcın mahsubu ile 80.313,65 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan 137.594,15 TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 456.697,92 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-Davacı tarafından yapılan toplam 20.577,6 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalanın davacı üzerine bırakılmasına, 8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 9-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/11/2025