İlk Derece Mahkemesi 2024/252 E. 2026/105 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/252 KARAR NO : 2026/105

DAVA : Alacak (Hava Taşımacılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/04/2024 KARAR TARİHİ : 05/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hava Taşımacılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACI :Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ---- merkezli ---- isimli firmaya davalı ----- aracılığı ile ------ gönderi numarası altında göndermiş olduğu malların ayıplı/eksik olarak karşı tarafa teslim edildiği, müvekkilinin taşımada zayi olan emtia için ------ Firması’na kayıp ürün nedeni ile 10.062,34 EUR Ödeme yaptığı, ödeme yapıldıktan sonra dikkatsiz ve özensiz davranan ------ şirketi ile müvekkili şirketin iletişime geçtiğini ancak mail yazışmaları sonucu davalı şirketin, müvekkilin zararını tazmin etmeyeceğini söylediği, dava öncesi başvurulan arabuluculuk görüşmesinde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10 EURO zarar tazminatının ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlık konusu gönderinin çıkış adresinin Türkiye varış adresinin --- olması nedeniyle söz konusu ilişkinin uluslararası bir taşıma ilişkisi olduğunu, Müvekkil Şirket’in söz konusu ilişkide uluslararası taşıyıcı olduğu, gönderinin geliş-varış yeri devletlerinin uluslararası sözleşmelere tabi olması ile uyuşmazlığın çözümünde CMR konvansiyonu (“CMR”) uygulanacağını, kesinlikle Müvekkil şirketin davacının iddia ettiği zarardan sorumluluğu olduğu kabul anlamına gelmemek kaydıyla, somut olayda müvekkili Şirketin ancak sınırlı sorumluluğunun söz konusu olabileceğini, davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu konşimentoda görüleceği üzere ilgili gönderinin sigorta altına alındığını gösterir ek bir ödeme yapılmamış olduğunu, konşimento üzerinde yazan “---- ---FATURA Değeri- 21276.3EUR” ifadesinin tek başına Konvansiyon’da bahsedilen ek ödeme beyanı olmadığını, davacı tarafından kabul edilen Taşıma Kural ve Koşulları’na ve mevzuata aykırı olarak Müvekkil şirket’ten, kaybolduğu iddia olunan gönderisine ilişkin olarak zararı hakkında talepte bulunmasının mümkün olmadığı, CMR Konvansiyonu 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Operasyonel süreç harici oluşan risklerden müvekkili şirket’in sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, somut olayda Müvekkil Şirket’in sorumluluğu kapsamında kusurlu bir eylemi olduğundan söz edilmesinin kesinlikle mümkün olmadığı beyan ederek, tümü ile haksız ve hukuka aykırı davanın tüm fer’ileri ile birlikte esastan reddini beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasında taşımaya ilişkin ticari ilişkinin bulunduğu, davacının davalı tarafından taşınan ürünlerin dikkatsiz ve özensiz taşınması nedeni ile ödediği bedeli rücuen tazminine ilişkin tazminat davası olduğu uyuşmazlığın taşımanın dikkatli yapılıp yapılmadığı, ortaya çıkan zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu olması durumunda miktarı noktalarında toplanmıştır.Dosya incelenmek üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, taşıma bilirkişisinin 01/12/2024 tarihli raporunda özetle; Davacı ----- tarafından, davadışı ----- ülkesinde yerleşik -----firmasına aynı sevkiyata ait aşağıda detayları verilen iki adet faturanın, alıcı ----- tarafından davacı ---- ise proforma fatura düzenlendiği, 05.05.2022 tarih, ----- numaralı, toplam 15.093,51Euro tutarında e-fatura muhtevasının toplam 19,5kg brüt ağırlığında, 5.013,17EURO/adet birim fiyatından 3 adet ---- açıklamalı emtianın, ----(Türkiye’nin de ------ olarak üyesi olduğu Milletlerarası Ticaret Odası (----) tarafındanyayınlanan ve uluslararası işlemlerde malların satışı için satıcıların ve alıcıların sorumluluklarını tanımlayan 11 ayrı kuraldan oluşan ---- göre; ----- teslim havalimanına kadar, yükleme, navlun, ihracat izinleri ve yükleme gümrükleme giderleri ile emtia sigortası göndericiye, teslim limanında tahliye, ithalat izinleri, ithalata ait gümrükleme giderleri alıcıya ait olmak üzere, emtia üzerindeki risklerin ise emtia uçağa yüklenmek üzere havalimanı sahasında teslime kadar gönderici/satıcının, sonrasında alıcının üzerine geçecek şekilde) teslim ve peşin ödeme şeklinde satımına ait olduğu,05.05.2022 tarih, ----- numaralı, toplam 6.569,16Euro tutarında e-fatura muhtevasının toplam 19,5kg brüt ağırlığında, 693,8EURO/adet birim fiyatından 2 adet ----; 5.181,56EURO/adet birim fiyatından 1 adet ----- açıklamalı toplam 3 adet ürünün, ------ (Türkiye’nin de ----- olarak üyesi olduğu Milletlerarası Ticaret Odası (-----) tarafından yayınlanan ve uluslararası işlemlerde malların satışı için satıcıların ve alıcıların sorumluluklarını tanımlayan 11 ayrı kuraldan oluşan ---- göre; ------ teslim havalimanına kadar, yükleme, navlun, ihracat izinleri ve yükleme gümrükleme giderleri ile emtia sigortası göndericiye, teslim limanında tahliye, ithalat izinleri, ithalata ait gümrükleme giderleri alıcıya ait olmak üzere, emtia üzerindeki risklerin ise emtia uçağa yüklenmek üzere havalimanı sahasında teslime kadar gönderici/satıcının, sonrasında alıcının üzerine geçecek şekilde) teslim ve peşin ödeme şeklinde satımına ait olduğu görülmüştür. c) Davadışı alıcı ---- tarafından davacı ---- (------ lisanında düzenlenip Türkçe onaylı tercümesi dosyada bulunmayan, ancak akademik ve mesleki zorunluluk gereği bilmekle yükümlü olduğumuz ve müktesebatımızda bulunan ------ bilgisi dahilinde Türkçe anlamının verildiği) Parçaların Tazminatı” adıyla 06.09.2022 tarihli proforma fatura düzenlendiği, 2 kalemden oluşan faturadaki her bir kalemin; ---- tarafından ----- nolu konşimento ile taşıma sırasında kaybolan, Bedeli peşin olarak ödenen ------ nolu faturaya dahil olan 1 adet actuator emtiası” açıklamasıyla 5.031,17EURO birim fiyatından, toplam 10.062,34Euro tutarında olduğu, (c) bendindeki (asıl=orijinal olmayan) proforma fatura tutarının, havayolu taşıma esnasında kaybolduğu iddia edilen emtia kısmı ile aynı olduğu anlaşılmakla, raporun sonuç kısmında; Dosya kapsamında, davacının iddia ettiği zayie ilişkin ispat külfetini karşılayan somut bir belgenin bulunmadığı, davacının iddia ettiği zayie ilişkin Montreal Konvansiyonu 31’inci maddesi hükümlerinde öngörülen süreler içinde davalı taşıyıcıya yapılmış bir hasar (kısmi zayi) ihbarına ait herhangi bir belgenin, davalı hava yolu taşıyıcısının kötü niyetli olduğuna dair bir bulgunun dosya kapsamında bulunmadığı dikkate alındığında, 31’inci maddenin 4.fıkrası hükmünce taşıyıcı aleyhine bir davanın olamayacağı, Konişmentoda davacı tarafından özel fayda bildiriminde bulunulduğu dikkate alındığında, davalı taşıyıcının tazminle yükümlü tutulabileceği gerçek zarar tutarının 10.06234Euro olarak hesap edilebileceği, emtianın teslim şeklinin CIF olduğu gözetildiğinde; dosya kapsamında zayi olduğu iddia edilen eşya üzerinde hak ve menfaat sahibi olan davadışı alıcı tarafından davacı satıcıya verilmiş yazılı bir temlik veya tazminatın kendisi adına satıcıya ödenmesine muvafakat edildiğine dair yazılı bir muvafakatnamenin bulunmadığı, davacının kendisine düzenlenen proforma faturaya istinaden davadışı alıcıya 10.062,30 EURO ödeme yaptığı ve bu ödemeye ait swift mesajını sunacağını belirtmesine rağmen raporun yazım tarihine kadar dosyaya bu ödemenin kanıtı niteliğinde bir swift mesajı sunulmadığı mütala edilmiştir. Dosya itirazlar üzerine bilirkişiye ek rapor hususunda tevdi edilmiş, bilirkişinin ek raporunda özetle; davacının davalıya taşıtacağı ürün ile ilgili Montreal Konvansiyonu 22’nci maddesi hükmünce, 21.276,30 Euro kıymet beyanında bulunduğu, davalının da bu özel fayda beyanı ile taşımayı kabul ettiği tespit edilmekle, davalı taşıyıcının meydana gelen zarardan dolayı sorumluluğunun 21.276,30 Euro ile sınırlı olacağı,zayi olan emtiada davacının hak ve menfaat sahibi olduğu, davacının zayi olan emtiadan dolayı davalıdan talep edebileceği toplam 10.077,72 Euro zararının, taşıyıcının 21.276,30 Euro sorumluluk sınırının altında kaldığı,davacı davalıdan 10.077,72 Euro zarar tazminatı talep edebilecekse de taleple bağlılık ilkesi gereği 10,00 Euro talep edebileceği, Sayın Mahkemenin davacı lehine hüküm kurması halinde, davacının hükmolunacak tazminat alacağına, 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesi gereğince, dava dışı alıcıya ödeme yaptığı 03.10.2022 tarihinden itibaren, Kamu Bankalarının EURO cinsinden bir yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranında faiz talep edebileceği mütala olunmuştur. Somut olayda davacı tarafından dava dışı alıcıya havayolu ile taşınarak teslim edilmek üzere teslim edilen emtiadan bir kısmının havayolu ile taşınması esnasında zayi olduğu, meydana gelen zayiden davalı havayolu taşıyıcısının Montreal Konvansiyonu hükümlerinde belirlenen süre içinde haberdar olduğunun davalı tarafından düzenlenen belgelerle dosya kapsamında sabit olduğu, davalı taşıyıcının hasarın süresinde ihbar edilmediği yönündeki itirazının geçerli olamayacağı, Davalı tarafından düzenlenen ----- nolu havayolu konişmentosunda, davacının davalıya taşıtacağı ürün ile ilgili Montreal Konvansiyonu 22’nci maddesi hükmünce, 21.276,30 Euro kıymet beyanında bulunduğu, davalının da bu özel fayda beyanı ile taşımayı kabul ettiği tespit edilmekle, davalı taşıyıcının meydana gelen zarardan dolayı sorumluluğunun 21.276,30 Euro ile sınırlı olacağı,zayi olan emtiada davacının hak ve menfaat sahibi olduğu, davacının zayi olan emtiadan dolayı davalıdan talep edebileceği toplam 10.077,72 Euro zararının, taşıyıcının 21.276,30 Euro sorumluluk sınırının altında kaldığı,davacı davalıdan 10.077,72 Euro zarar tazminatı talep edebilecekse de taleple bağlılık ilkesi gereği 10,00 Euro talebi ile bağlı kalınarak usul ve yasaya dosya kapsamına uygun bilirkişi ek raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: (Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere) Davanın KABULÜ İLE, 1-10 Euro zarar bedelinin 03/10/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4-a maddesine göre devlet bankalarının EURO hesaplara uyguladığı yıllık en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Harçlar Kanunu Uyarınca alınması gereken 732,00 TL harcın, dava açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 304,40 TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 427,60 başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç toplamı 855,2 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 292,00 TL tebligat- müzekkere reddiyatı, 6.000,00 TL bilirkişi reddiyatı olmak üzere toplam 6.292,00 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 10 Euro: ---- efektif satış kuru üzerinden hesap edilen 346,7 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından peşin yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.