Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1585 E. 2025/1383 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/12/2024 KARAR TARİHİ : 30/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... tarihinde oğlu olan ...‘un sevk ve idaresinde olan ...plakalı araçta yolculuk yaparken aracın kontrolden çıkarak takla atması sonucu aracı kullanan ...olay yerinde vefat ettiğini ve aracın içerisinde bulunan diğer yolcularla birlikte sürücünün babası müvekkilininde yaralandığını, uzun süre tedavi gören ...halen dahi herhangi bir işte çalışamamakta ve ağır iş görememekte olduğunu, herhangi bir işte çalışamayıp akrabalarının desteğiyle yaşamını idame edebilmekte olduğunu, müvekkili adına Sigorta şirketinin temerrüde düşürülmesi amacı ile tüm evrakları kargo gönderi ile tazminat taleplerini iletmiş iseler de sigorta şirketi tarafından zorunlu başvuruya rağmen uzlaşıya yanaşılmadığını, hak, talep ve tazminat meblağını sorumluluk kapsamı ve tazminat miktarı belli olduktan sonra ıslah edilmek üzere şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle tahsiline, Müvekkilinin iş görememezlik durum ve raporları ile Yasa kapsamında değerlendirilmesi yapılması ile Adli Yardım talebinin kabulüne karar verilmesi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA :

Davalı ...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Hiçbir surette açılan davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; ...plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ...nolu Trafik Sigorta Poliçesi Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile ...-...tarihleri arasında sigortalı olduğunu, öncelikle sigortalı aracın kusursuz olduğunun kabulü ile davanın reddini, dava konusu kazadan sonra düzenlenen Kaza Tespit Tutanağı incelendiğinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu açıkça tespit edilmiş olduğunu, Müvekkili şirket nezdinde bulunan sigortalı aracın hususi kullanıma özgü olması sebebiyle (davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla) dava tarihinden itibaren yasal faizin hükme esas alınmasını gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi aleyhine açılan tamamen haksız ve mesnetsiz davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER :

1-Mahkememizce aldırılan ...tarihli maluliyet raporu; ...doğumlu ...T.C. numaralı ...tarihinde maruz kaldığı trafik kazası soncu yaralanmasına ilişkin yapılan değerlendirmede; kişinin engel oranının %4 ve sürekli olduğu, ...tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme, içme, vb.) ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu, ...tarihinden İtibaren kişinin iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatini varıldığı anlaşıldı. 2-Mahkememizce tedavi giderlerine ilişkin aldırılan ...tarihli bilirkişi raporunda;Kişinin hastaneden çıktıktan sonra evine özel araçla dönmesi, takip-tedavi, kontrol ve fizik tedavi için özel araçla ev ve hastane arasında gidiş-dönüş yapması gerekmektedir. 2021 yılı için bu ulaşım masrafı 800 TL uygun bulunduğu, Ayrıca pansuman ve temizlik ürünleri için 200 TL harcama ön görüldüğü, Bandaj için 200 TL uygun olduğu, kişinin trafik Kazasına bağlı yaralanmasının ağırlık ölçüsü dikkate alındığında, SGK kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen tedavi giderlerinin (ulaşım ve pansuman gideri) tarafımca hesaplandığında 1200 TL kabul edilmesi kanaatine varıldığı anlaşıldı. 3-Mahkememizce aktüerya bilirkişisinden aldırılan ...tarihli bilirkişi raporunda;Tazminat Hesabının asgari ücret düzeyinde yapıldığı, hesaplamaların progresif rant formülüne ve TRH 2010 Yaşam tablosuna göre yapılmış olup, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca peşin değerli devre zararı hesabında son net ücret her yıl için %10 arttırılmış ve daha sonra da %10 da ıskonto edilmiş olup, gid, bakıcı gideri, geçmiş dönem, gelecek aktif dönem, gelecek pasif dönem olmak üzere toplam tutarın 176.465,62-TL olduğu kanaatine varıldığı anlaşıldı.

BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER : Dava, ...tarihinde davacının içinde yolcu olarak bulunduğu ...plaka sayılı araçta seyir halinde iken gerçekleşen tek taraflı yaralamalı trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı 50 TL sürekli iş göremezlik, 25 TL geçici iş göremezlik ve 25 TL de tedavi gideri tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminat taleplerine ilişkin açılan dava olduğu anlaşılmıştır. Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır. ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır. ...tarihinde gerçekleşen kazada davacının yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsünün oğlu ...olduğu, davalı sigortanın ise davacının içinde bulunduğu aracın ZMSS sigortacısı olduğu, ZMSS sigorta poliçesine göre ...-...tarihleri aralığını kapsar şekilde kişi başı sakatlanma ve ölüm limitinin 430.000,00 TL; kişi başı sağlık gideri limitinin ise 430.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının talebine konu sürekli iş göremezlik zararının kişi başı sakatlanma ve ölüm teminatına; kalan taleplerinin ise sağlık gideri teminatına dahil olduğu, SGK ya yazılan müzekkere cevabına göre kaza tarihi sonrası davacı lehine geçici iş göremezlik ödenmesinin mümkün bulunmadığı ve ödeme yapılmadığının belirtildiği görülmüştür. Davacı ile davalı arasındaki ilişki ise davacının araçta tüketici konumunda olmadığı ve davalı sigorta şirketi ile arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığından bahisle Mahkememizin görevli bulunduğu kanaati ile yargılama yapılmıştır. Mahkememizce davacının SGK hizmet dökümleri, hastane tedavi kayıtları, CBS dosyası dosyamız arasına alındıktan sonra maluliyet durumunun tespiti amacıyla kaza tarihi olan ...tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan ...tarihli raporda davacının engel oranının % 4 ve sürekli olduğu, bakıcı ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu, iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği görülmüştür. Rapora karşı itirazlar bulunsa da davacının yaralanmasına ilişkin olarak heyetin oluşturulmuş olduğu ve raporun ilgili Yönetmelik kapsamında alındığı anlaşıldığından hükme esas Alınmasına karar verilmiştir. Mahkememizce kazaya ilişkin olarak kazanın tek taraflı gerçekleşmesi ve buna ilişkin kaza tespit tutanağı bulunması davacının da araçta "yolcu" olarak yer alması nedeni ile kusura yönelik olarak rapor alınmamıştır. Ancak hatır taşıması yönünden davalı şirketin cevap dilekçesinde itirazı bulunduğu anlaşıldığından bu yönde değerlendirilme yapılması gerekmiş, davacının, ...plaka sayılı aracın sürücüsünün annesi olduğu bu nedenle aile bireyleri arasında hatır taşımasının söz konusu olamayacağı anlaşılarak hatır taşımasına ilişkin itirazların reddine karar verilmiştir. ( Emsal niteliğinde Yargıtay kapatılan 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2018/1026 Esas 2019/12123 Karar sayılı içtihadı) Bundan sonra dosyanın davacının maluliyeti göz önünde bulundurularak TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi üzerinden rapor tanzimi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, aktüerya bilirkişisince hazırlanan ...tarihli raporda davacının 7.871,07 TL geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik tazminatının bilinen dönem için 26.269,54 TL, bilinmeyen dönem için 139.701,51 TL olarak hesap edildiği anlaşılmıştır. Raporun Yargıtay içtihatları uyarınca doğru hesap edildiği görülmekle hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Bunun dışında ...tarihinde dosyamız arasına sunulan ve SUT uzmanı tarafından hazırlanan tedavi giderlerine ilişkin raporda 1.200,00 TL tedavi masrafının bulunduğunun belirtildiği görülmüştür. İlgili rapor da hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır. (Ancak davacı tarafça talep artırım dilekçesinde tedavi gideri yönünden talep bulunmadığı tespit edilmiştir. ) Davalı vekili sürekli iş göremezlik zararı ve tedavi gideri ile bakıcı giderinin , ZMMS poliçesinde teminat altına alınmadığını ileri sürse de "Tedavi giderleri kapsamında, sigorta şirketinin, motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun zorunlu olarak sigorta teminatına bağlanması nedeniyle yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 Sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. Söz konusu düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiştir. Trafik kazası sonucu hastalık sigortası kapsamında Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, yasa kapsamı içerisinde bulunmamakta olup, Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, işletenden, şoföründen ve zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitleri içerisinde kalmak koşuluyla sigorta şirketinden tahsili mümkün olduğu bulunmaktadır."(Yargıtay 10.HD.2014/5225 E-2014/6200 K) "01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Sigorta Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 maddesinin "Sağlık Giderleri teminatı" başlıklı (b) maddesinde "Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamındadır. Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesi ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler ile trafik kazası nedeniyle çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır. Bir başka ifade ile mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar, 1-Tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri, 2-Tedaviyle ilgili diğer giderler, 3-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler, Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir. Oysa 6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır. Bu düzenleme gereği ZMSS Genel Şartlar A.5 (b) maddesi ile yaralının tedavisine başlanmasından maluliyet raporu alınıncaya kadarki süre içindeki; 1-Bakıcı giderleri 2-Çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler (geçici iş göremezlik kayıpları) 3-Sağlık hizmeti giderleri kapsamında sayılarak 6111 sayılı torba Kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98.maddesi ile sınırları belirlenen sağlık giderleri teminatı kapsamını genişletmiştir. Bu nedenle bir kanun maddesinin kapsamı idarenin bir düzenlemesi olan genel şartlar ile genişletmesi ve daraltması düşünülemez. Böyle bir durum varsa kanuna aykırı genel şart maddesi, tebliğ vs uygulanması kanunun ilgili maddesine aykırılık teşkil eder.(Trafik kazalarından doğan cismani zararlar ve tazmini- Konya Barosu yayınları. sayfa 7-8 Yargıtay HGK Üyesi: Hüseyin TUZTAŞ). İzah edilen nedenlerle, davalı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir. Buna göre Mahkememizce yukarıda açıklanan nedenler ile usule uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporları doğrultusunda ve de poliçe teminat limitleri olan 430.000,00 TL olduğu tespiti ile davacı tarafça poliçe teminat limiti göz önünde bulundurularak ...tarihinde talep artırımında bulunduğu tespiti ile açılan davanın aşağıdaki şekilde kabulüne ilişkin hüküm ihdas edilmiştir. Davacının dava tarihinden önce KTK'nun 97. maddesi uyarınca davalıya başvurduğu sabit olup sigorta şirketine başvurduğu tarihten itibaren 8 iş günü sonrası olan ...tarihinde temerrüt tarihi belirlenmiş olup kazaya sebebiyet veren aracın kullanım amacının hususi olduğu görülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, DAVANIN KABULÜ İLE, 1-25 TL tedavi gideri tazminatı ( taleple bağlı kalınarak), 7.871,07 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 165.971,05 TL sürekli iş göremezlik tazminatı toplamı olan 173.867,12 TL tazminatın sigorta şirketine başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden sigorta teminat limitleri dahilinde alınarak davacıya ödenmesine, 2-Kabul edilen 173.867,12 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 11.876,86 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Suç üstü ödeneğinden yapıldığı anlaşılan 7.200,00 TL Bilirkişi ücreti, 4.862,14 TL Adli Tıp Rapor Ücreti, 140,00 TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam TL 12.202,14 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 173.867,12 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irad kaydına, Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim