Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1518 E. 2025/1337 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ :

DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/12/2024 KARAR TARİHİ : 23/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ..... , .....plakalı aracın sahibi olduğunu, Müvekkili tarafında Karayolları Trafik Kanunu kapsamında müvekkil aracını davalı şirket nezdinde Kasko Sigorta Poliçe yaptırarak .....kasko poliçesiyle teminat altına aldığını, .....tarihinde Müvekkili .....sevk ve idaresindeki .....plakalı sayılı çekici ve buna bağlı .....plakalı yarı römorku ile tem otoyolu akyazı sakarya istikametine sağ şeritte seyir halinde iken km 14+500 e geldiğinde aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımları ile yolun solunda bulunan demir bariyerlere çarptıktan sonra yolun sağın bulunan demir bariyerlere çarpması ve yoldan çıkması sonucu tek taraflı kaza meydana geldiği, dava konusu .....tarihli kaza sonucunda; araçta meydana gelen hasarın bedelinin, aracın rayiç bedeline oranla yüksek olması sebebiyle, aracın onarımının ekonomik olmayacağı sonucuna varılmış ve araca pert total işlemi uygulandığını, kazanın meydana gelmesi neticesinde müvekkillinin aracında hasar meydana geldiğini, müvekkili, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında müvekkili aracını davalı şirket nezdinde yaptırmış olduğu .....numaralı kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısı olan davalı .....Sigorta A.Ş tarafından .....tarihinde müvekkiline kasko sigorta poliçe teminatı kapsamında 1.949.445,00- TL tutarında ödeme yapıldığını, ayrıca Total pert işlemine tabi tutulan araç için .....tarihinde müvekkiline .....tarafından 1.050.555,00-TL tutarında sovtaj bedeli ödemesi yapıldığını, müvekkilinin kaza neticesinde pert olan aracı için toplamda 3.000.000,00-TL ödeme yapılmış bunun dışında müvekkilline ödeme yapılmadığını, belirsiz alacak davamızın kabulüyle (fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydı) şimdilik 100,00 - TL olmak üzere araç (pert) bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline ve müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından sunulan ve emsal gösterilen Yargıtay Kararları ZMMS yani Zorunlu Trafik Poliçesi ile ilgili olup, dava konusu hasara ait teminat veren poliçe ZMMS değil KASKO poliçesi olduğunu, Müvekkili şirket nezdinde ...../ .....vade tarihli .....numaralı “Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi” ile sigortalı .....plaka sayılı araç maliki, .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle .....sayılı hasar dosyası açılmış ve poliçede karşılıklı kabul görmüş maddelere istinaden eksper raporu doğrultusunda müvekkil sigorta şirketi ile anlaşması bulunan özel servis tarafından ibraname ile araç sigortalıya teslim edildiğini, yapılan onarım ile ilgili işçilik ücreti .....hesabına .....tarihinde 1.949,445.00-TL olarak fatura karşılığında ödendiğini, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER : Mahkememiz dosyası sigorta hukukçusu ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmekle bilirkişi heyetince dosyaya sunulan .....tarihli rapor ile çarpma-çarpılma, Yanma, Çalınma, G.L.K.H.H - Terör, Deprem, Fırtına, Dolu, Yıldırım, Sel ve Su Baskını, Sigara ve Benzeri Madde Zararları, Aracın Yetkili Olmayan Kişilerce Çekilmesi,Anahtar Kaybı (Olay Başı/Yıllık Azami), Kemirgen ve Diğer Hayvanların Vereceği Zararlar, Yanlış Akaryakıt Dolumu (Olay Başı/Yıllık),7/24 Asistans, İhtiyari Mali Mesuliyet teminatları poliçe kapsamında kaldığı, aracın davalı şirketin talebi üzerine tanzim edilen hasar eksper raporuna göre ağır hasar işlemi yapıldığı, piyasa rayicinin eksik bir şekilde hesaplandığı, aracın emsaline uygun türkiye geneli sadece 2 tane araç tespit edildiği bunlar arasında da fiyat farklarının olduğu gözlemlendiği, aracın aynı model ancak farklı yaşlarındaki modelleri hakkında yapılan araştırmada kasko değer listesi ile ikinci el piyasa bedellerinin birbirlerine yakın fiyatlarda olduğu ancak davacıya ait model yılına ait kasko değer fiyatı ile ikinci el piyasa fiyatları arasında çok yüksek fiyat farklılıkları tespit edildiği, kasko şirketleri poliçe tanzim ettikleri zaman kasko değer listesindeki fiyatları baz aldığından dolayı, tarafımcada aracın kilometresi de göz önünde bulundurularak kasko değer fiyat listesindeki fiyat değerlendirilerek piyasası hesaplandığı, sovtaj bedeli hususunda ise sovtaj bedelinin ihale usulü ile rakam belirlendiğinden tespit edilen sovtaj bedel doğru kabul edildiği, buna göre sonuç olarak açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda davalı sigorta kuruluşu tarafından davacı tarafa başvuru yapılmadan önce piyasa rayici olarak belirlenen 3.000.000,00 tl rakamların eksik hesaplandığı, yapılan araştırma sonucunda piyasa bedelinin 3.750.000.00 tl piyasa rayicinden sovtaj bedeli olan düşürüldükten sonra 2.699.445,00 tl olduğu, 1.949.445,00 tl mahsubu sonrası kalan alacak tutar 750.000.00 tl olarak tespit edildiğinin tespit edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, kasko poliçesi nedeniyle bakiye araç pert bedelinin tahsili istemi ile açılan dava olduğu anlaşılmıştır. Dava dilekçesinden davacıya ait bulunan .....plaka sayılı çekici ve çekiciye takılı bulunan .....plakalı yarı römork ile .....tarihinde Sakarya tem otoyolu Akyazı mevkiinde davacı sevk ve idaresinde iken aracın direksiyon hakimiyetinin kaybedilmesi nedeni ile meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucunda aracın pert olduğu ve davalı Kasko şirketince aracın pert olması nedeni ile .....tarihinde 1.949,445,00 TL teminat kapsamında ödeme yapıldığı ve dava dışı .....tarafından da 1.050.555,00 TL ödeme yapıldığı ve aracın ancak yapılan ödemenin aracın rayiç değerini karşılamadığından bahisle işbu davanın açıldığı tespit edilmiştir. Davalı ise aracın Kasko şirketi olup öncelikle aradaki kasko sözleşmesi nedeni ile davaya bakmakla görevli Mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğuna dair görev itirazı bulunduğu; bunun dışında da aracın .....ila .....tarihleri arasını kapsayan " Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi " ile sigortalı .....plaka sayılı araç malikinin .....tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile başvurusu sonrası .....sayılı hasar dosyası açıldığı, alınan eksper raporu doğrultusunda özel servis tarafından ibraname ile araçta onarım yapıldığı, onarım bedelinin ise sigortalıya 1.949.445,00 TL olarak ödendiği bundan başkaca ödeme isteğinin haksız olduğu bu nedenle davanın reddi gerektiği savunması yapılmıştır. Buna göre davaya konu aracın davacının sigortalı; davalısının ise Kasko sigortacısı olduğu, aradaki ilişkinin kasko sigorta poliçesinden kaynaklı sözleşme ilişkisi olduğu sabit olmakla burada görevli Mahkemenin tespiti hususunda davaya konu aracın kullanım amacının ne olduğuna bakıldığında .....plaka sayılı aracın kullanım amacının ticari olduğu görülmekle görevli Mahkemenin "Asliye Ticaret Mahkemesi " tespiti sureti ile yargılamaya devam edilmiştir. Davacı tarafça dava dilekçesine ekli olan belgeler, SBGM tarafından gönderilen müzekkere cevabı ile sigorta şirketi tarafından dosyaya sunulan sigorta eksper belgeler birlikte incelendiğinde aracın poliçe süresi devam ederken tek taraflı olarak kazaya uğradığı, aracın poliçe kapsamı uyarınca tamirinin davalı sigorta şirketince yapılması gerektiği zira işbu kazanın oluşumunda Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ile Kasko Sigorta Poliçesi m.A.5 uyarınca davacı araç sürücüsünün "kasten" kazaya sebebiyet verdiğinin dosya kapsamından tespit edilemediği gibi diğer istisna hallerinin de mevcut olmadığı yani Kasko şirketinin poliçe kapsamında hasardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır. (Emsal niteliğinde Yargıtay 17.HD'nin 2014/23815 Esas,2017/4755 Karar ve 2016/3422 Esas, 2016/6357 Karar sayılı ilamı) Yine poliçede hasar teminat limiti olarak " rayiç bedel" yazılı olduğu, davacı tarafça kaza sonrası sigorta şirketine hasar bedeli için başvuru sonrası ekspertiz raporu alındığı ve davacı sigortalıya 1.949.445,00 TL olarak ödendiği, buna ilişkin olarak davacı ve davalı tarafça dosyaya sunulan .....tarihli ibranamede ise " rüçhan hakkı tarafıma ait olan aracı Yukarıda belirtilen sovtaj tutarı düşülerek üzerime almak istemediğimi ve çekme belgeli işlem yapmak üzere aracın satışı için gerekli tüm bilgileri satış işlemlerini yürütecek olan .....SOVTAJ alıcı firmasına bu tarihten itibaren 15 iş günü içerisinde ve her halükarda tarafıma tazminat ödenmeden önce teslim etmeyi ve hasarlı aracını satışına engel tüm durumları (ihtiyacı tedbir, ihtiyati haciz, rehin vs) derhal ortadan kaldıracağımı aksi halde araç satışı sırasında haciz dolayısıyla satışı engel bir durum oluşur ise sovtaj bedelini sovtaj firmasına iade edeceğimi tüm maddi zarar ve sorumluluğun tarafıma ait olacağını beyan kabul ve taahhüt ederim." şeklinde beyanı bulunduğu buna ek olarak "fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla" şeklinde ihtirazi kayıt konulmak suretiyle ibranamenin imzalandığı anlaşılmıştır . Emsal niteliğinde İstanbul BAM 8.Hukuk Dairesi 05/11/2025 tarih ve 2022/853 Esas ve 2025/1681 Karar sayılı kararında; "...Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlerle; Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre; Genel Şartların 4.maddesinde “tam kusur” dan değil, “kasıt” veya “ağır kusur”'dan söz edilmekte olup, ağır kusur kavramının kasta yakın bir kusurun varlığını ifade ettiğinin kabul edildiği ve ağır kusur kavramının özel hukuk kavramı olup kasıt olmamakla beraber kasta yakın bir kusurun mevcudiyetini ifade edeceğine dair içtihatları gözetildiğinde, kasko sigortası şirketinin sadece kasıt halindeki zarardan sorumlu olmadığı, bunun dışında, ağır kusur sayılan hallerde bile hasardan sorumlu olduğu (Bkz. Yargıtay 17.HD'nin 2014/20262 Esas,2014/17040 Karar sayılı ilamı) anlaşılmakla; somut uyuşmazlıkta, mevcut deliller ve taraf beyanlarına göre zararın meydana gelmesinde kasıttan bahsedilemeyecek olmasına ayrıca davacının, .....tarihli mutabakatnameyi ihtirazi kayıt koyarak (-fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak-) imzalanmış olmasına göre kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, kararda kamu düzenine aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine..." şeklinde ibranameye ihtirazi kayıt konulması halinde davacının hasar tazminat bedelinden bakiye alacak iddiası ile dava açılmasının usul ve yasaya uygun bulunduğu vurgulanmıştır. Kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hasarlı hali, hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti gerekir. (Yargıtay 4. H.D.'nin 2021/13793 E-2022/9551 K. sayılı kararı).

Bu doğrultuda aracın pert olup olmadığı, perte ayrılmasına dair işlemin doğru olup olmadığı hususunda alınan .....tarihli rapora göre aracın SBGM kayıtları, davalı tarafça tutulan eksper raporu ve sair tam belgeler birlikte değerlendirildiğinde aracın perte ayrılması işleminin uygun olduğu, aracın kaza tarihindeki rayiç bedeline ilişkin olarak da benzer mahiyette yalnız iki araç olup piyasa araştırması ile birlikte değerlendirildiğinde aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 3.750.000.00 TL olduğu, davalı tarafça yapılan ödeme ve davacının aracı teslim etmek kaydıyla sovtaj bedel ödemesi olan 1.050.555,00-TL düşüldükten sonra ( 3.750.000,00 TL -1.050.555,00-TL ve 1.949.445,00 TL=750.000,00 TL ) kaldığı, sovtaj bedelinin ise ihale sureti ile belirlendiği için ayrıca bu hususta araştırma yapılmadığı belirtilmekle aracın tam hasara uğramış olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.1.2.1 maddesi hükmü uyarınca, "Onarım masrafları, sigortalı taşıtın, rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşar ya da taşıt onarım kabul etmez ise taşıt tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği taktirde sigortacının malı olur. Yani davalı sigorta şirketi, meydana gelen hasar bedelini tamamen poliçe limitleri içerisinde ödeme yükümlülüğü altında olup, sigortalı araç hurdasını sigorta ettiren kendisine verilmesini istemedikçe, sigortacı tarafından, araç hurdası sigorta ettirenin uhdesinde bırakılıp, hurda bedelinin tazminattan indirilmesi olanaklı değildir. Mal sigortalarından olan Kasko sigortasında aslolan amaç zarar bedelinin tamamen karşılanmasıdır. Hasarlı aracın kimin uhdesinde kalacağı hususunda sigortalıya seçimlik hak tanınmıştır. Sovtajın sigortalı tarafından talep edilmemesi halinde, sigortacıda kalacağı anlaşılmaktadır. Buna göre davacı sigortacının aracın hurdasını davalıya teslim etmek üzere ibraname imzaladığı ve dava dışı sovtaj şirketi tarafından kendisine bu doğrultuda sovtaj bedelinin yatırıldığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenler ile davacı tarafça aracın tam hasar alması nedeni ile açmış olduğu işbu davada sigorta teminat kapsamı dahilinde olup aracın da pert olması, davacının aracı kendi uhdesinde kalmasını istemediğini açıkça belirtmesi nedeni ile aracın rayiç bedeli ile birlikte sovtaj bedeline hak kazandığı ancak rayiç değerin davalı sigorta şirketince eksik hesap edildiği görülmekle bu doğrultuda alınan bilirkişi raporu yukarıda açıklanan gerekçe ile hükme esas kabul edilerek davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile 750.000,00-TL bedelin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 51.232,50-TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL harç ve sonradan yatırılan 12,806.42.-TL tamamlama harcının ile eksik kalan 37.998,48.-TL karar ve ilam harcının, davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 3.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60.-TL başvurma harcı, 427,60.-TL peşin harç ve 12.806.42.-TL tamamalama harcı olmak üzere toplam 13.661,62.-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan gider avansından harcanan 1.465,00.-TL tebligat ve müzekkere gideri, 7.000,00.-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 8.465,00.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Yargılama sırasında davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 118.500,00.-TL vekâlet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, tarafların yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim