İlk Derece Mahkemesi 2023/93 E. 2025/121 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/93 Esas KARAR NO :2025/121

BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN... ESAS, 2023/500 KARAR SAYILI DOSYA

DAVA:Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:08/02/2023 KARAR TARİHİ:06/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; LPG Bayilik Sözleşmesi akdedildiği, Sözleşme süresinin dolması ve Sağlık nedenlerinden dolayı Sözleşmenin yenilenmeyeceği ... ... İnş.Tur. San ve Tic Ltd Şti tarafından keşide edilen ....Noterliğinin 11.10.2021 tarih ... Yev. İhtarnamesi ile Müvekkile bildirildiği, (Ek. ... Not. 11.10.2021/... yev. İht.) Sözleşme süresinin dolması ve Sağlık sebeplerinden ötürü Sözleşmenin yenilenmemesi üzerine davalılara teslim edilen depozitolu tüplerin iadesinin gerçekleşmemesi halinde ise maliyet bedellerinin ödenmesi amacıyla Arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu, anlaşma sağlanamadığı, 2022/18393 arabuluculuk Dosya numarası üzerinde arabuluculuk görüşmesi anlaşamama ile sonuçlandığı, Taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 12 Maddi karşılığında verilecek çeşitli ölçülerde tüplerin (Tüp tabir mülkiyeti ...'da kalır...” Şeklinde olduğu, Sözleşmenin 21/a maddesi 'şmenin her ne sebeple olursa olsun feshi derhal mevcut yahut müşterilerinde veya tali bayilerinde bulunan dolu ve boş depozitolu veya depozitosuz tüpleri ...'a iade ve teslim etmekle yükümlüdür. Bayi, bu yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde İade etmediği tüplerin fiili ödeme tarihlerindeki maliyet bedellerini ...'a nakden ödemeyi kabul ve taahhüt eder.” Şeklinde düzenlendiği, Yine sözleşmenin 16/f maddesinde : “Taraflar arasındaki alacak ve borçların miktarının tespitinde ...'ın evrak, bordro, rapor, defter vs. kayıtlarının muteber olacağını, bu kayıt ve evraka, hiçbir sebep ve surette itiraz hakkı olmayacağını, delil olarak münhasıran bunlara dayanılacağını Bayi Kabul ve taahhüt eder.” Şeklinde olduğu, Sözleşmenin 33 Maddesi uyarınca taraflar arasındaki ihtilaflarda İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin münhasıran yetkili olduğu düzenlendiği, Sözleşme uyarınca Davalılardan ...'ya toplam 22.115 adet, davalı şirkete 63 adet TÜP Teslim edildiği, Huzurdaki dava; Müvekkil şirkete ait olan ve davalılara teslim edilen fakat sözleşme sonunda Müvekkile teslim edilmeyen tüplere istinaden Sözleşme hükümleri uyarınca İADE Edilmeyen tüplerin İADESİ, İADENİN mümkün olmaması halinde ise fiili ödeme tarihlerindeki Maliyet bedellerinin talep etme zorunluluğu hası olduğu, Açıklanan sebeplerle, Alacağın belirlenmesinden sonra ıslah edilmek üzere, Fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 TL depozito tüp bedeli alacağın 03.03.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkile verilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesi talep edilmiştir. “Bayiye bir depozito teminatı tüp ve valfini birlikte ifade eder, ASIL DAVA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; ..., davacının bayiliğini, çok öncesi yıllarda yapmış karşılıklı olarak anlaşarak bayiliği bıraktığı, Bayiliğin bitiş tarihinden dava tarihine kadar 10 yıldan çok fazla bir süre geçtiği, Davacının tüm alacak hakları zamanaşımına uğradığı, ... ile ilgili taleplere karşı zamanaşımı itirazında bulunulduğu, Zaten dava dilekçesi ekinde ... ile ilgili her hangi sözleşme de bulunmadığı, Davacının talep ettiği tüp miktarı dava dilekçesinde açıkça yazılı olup Sözleşmeye göre talep edeceği bedel de açıkça belirtildiği, bu sebeple davacının talep ettiği miktar belli olduğu, buna rağmen davacı belirsiz alacak davası açamayacağı, davacı talebini belirli hale getirip harcı tamamlaması gerektiği, aksi halde davanın reddi gerektiği, Öncelikle müvekkillerden ... le ilgili zamanaşımı itirazında bulunulduğu, Dava dilekçesi ekinde ... ile ilgili olarak da ne bir sözleşme, nede tüp teslim edildiğine ilişkin hiçbir delil ve belge sunulmadığı, davacının daha sonra bu konuda yeni delil sunmasına muvafakat edilmediği, ... şirketleri yasa gereği mülkiyeti kendilerine ait tescilli Markaları taşıyan LPG tüplerini bayileri aracılığı ile son kullanıcılara ulaştırdığı, Bu Dağıtım Faaliyetini yaparken de LPG Tüpleri için bir depozito bedeli belirler ve bu depozito bedeli mukabilinde tüpleri yetkili bayilere teslim ederler. Ancak, daha önce elinde o şirkete ait tüp bulunan tüketicilerden böyle bir bedel talep edemezler ve talep etmeden o tüpü vermek zorunda olduğu, son kullanıcı ne zaman gelip o tüpü İADE ederse Bayilerde o tahsil ettikleri depozito bedellerini aynen geri İADE edildiği, Bu durum Bayinin şirkete tüp İADE ettiği zamanda geçerlidir. Bu sebeple Bayilerin Sözleşme bittiğinde O Tüpleri müşterilerden geri toplayıp Şirketlere İADE Etmesi hukuken ve fiilen mümkün değildir. Ayrıca, Şirketler Bayileri Bayiliği bıraktığında aynı yerde yeni bayilik açarlar ve daha önceki BAYİNİN vermiş olduğu Tüplerle dağıtım hizmetine devam ederler. Sözleşmeler Tüplerin İADESİ yönünde konan tüm şartlar geçersiz işlem şartı taşıdığı, Müvekkillerden ... Ltd Şti , Davacı şirket ile bayilik sözleşmesi akdettiği ve 10 yıldan fazla davacının bayiliğini yaptığı, Sözleşme süresinin sonunda da bayiliği bıraktığı, Müvekkilin bayiliği sonunda Müşterilere teslim edilmeyip elinde kalan 63 ADET LPG tüpü şirkete İADE Ettiği, Bu hususu davacı tarafından Dava dilekçesinde de açıkça belirtildiği, görüleceği üzere Müvekkil şirket sözleşme uyarınca İADE Yükümlülüğünü yerine getirdiği, bu sebeple haksız olarak açılan davanın reddi gerektiği, Davacı, Müvekkile teslim ettiğini iddia ettiği tüplerin Müvekkile veya yetkilisinin imzasını taşıyan teslim, tesellüm belgeleriyle ispat etme zorunda olduğu, dava dosyasında bu yönde her hangi bir belge bulunmadığı, işbu sebeple haksız davanın reddi gerektiği, Arz ve izah edilen sebeplerle, Davalılardan ... hakkındaki davanın zamanaşımı yönünden, ... Ltd Şti hakkındaki davanın haksız ve mesnetsiz olması sebebiyle reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

BİRLEŞEN DAVA: İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... İnş.Tur.Taş.San. Ve Tic.Ltd.Şti. İle müvekkili şirket arasında akdedilen bayilik sözleşmesine istinaden İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. Sayılı dosyası ile huzurdaki davada yer alan davanın ikame edildiğini, anılan davanın derdest olduğunu, huzurdaki davanın davalısı ...'nın söz konusu sözleşmeyi müşterek borçlu - müteselsil kefil sıfatı ile imzaladığını, bu nedenle huzurdaki davanın kefil sıfatı ile davalı ... aleyhine açıldığını, huzurda ikame ettikleri dava ile İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. Sayılı dosyasının mesnet sözleşmesinin ve taraflarının aynı olduğunu, aralarında bağlantı bulunduğu, tüm bu nedenlerle öncelikle huzurda ikame edilen davanın HMK md. 166 uyarınca İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava alacak davasına ilişkindir. Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup, devreden ... adına olan devir taahhütname aslı mahkememiz kasasına alınmış, .... Ticaret mahkemesinin... E sayılı dosyasının UYAP suretinin dosya arasına alındığı anlaşılmıştır. Dosya Mali Müşavir ve Taşıma Hukuku alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 30/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; İfanın hakkı düşüren ve borcu sona erdiren bir işlem olması, Özellikle malın teslimi faraziyelerinde ispat sınırının aşılması durumunda senetle ispat kuralının geçerli olmaya devam edeceği, Malın tesliminin, bir tasarruf işlemi olduğu, tasarruf işleminin, bir kimsenin, malvarlığının aktifinde mevcut haklarda başkası lehine bir azalmayı, değişmeyi veya kayıtlamayı gerektiren bir hukuki işlem mahiyetinde bulunduğu, HMK m.200'de geçen hukuki işlemlerin içine tasarruf işlemlerinin de gireceği, tüm bu sebeple teslimin senetle (kesin delille) ispatının lazım geleceği, bu yönde bir ispat faaliyetinin davacı tarafından bu aşamada yerine getirilmiş olduğundan söz edilmesinin mümkün olup olmadığı hakkında takdirin tamamen sayın mahkemede olduğu, bu bağlamda, yapılan Mali inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda, Davacı tarafından davalılardan mülkiyeti ...'a ait olup iadesi istenen tüplerin varlığına ilişkin her hangi bir somut belge ibraz edilmediği, Depozito bedelli talep edilen tüpler için belirlenen tüp bellerine ilişkin de somut her hangi bir belge dosya kapsamında sunulu olmadığı birlikte değerlendirildiğinde, mevcut delillerle sınırlı olmak üzere, davacı talebinin ispata muhtaç olduğu değerlendirilmiş olup takdirin sayın mahkemede olduğu, Birleşen dosya davacısı ile ... ... Ltd Şti arasında akdedilen bayilik sözleşmesine istinaden İstanbul 10 Ticaret... E Sayılı dosyası ile huzurdaki davada yer alan davanın ikame edildiği, Anılan davanın derdest olduğu, huzurdaki davanın davalısı ... “nın söz konusu sözleşmeyi müşterek borçlu müteselsil kefil olarak sıfatı ile imzaladığı anlaşılmakla birleşen davanın davalısı bakımından pasif husumet ehliyetinin yokluğuna ilişkin savunmanın dinlenemeyeceği, zira müteselsil kefalette, müteselsil kefilin asıl borçlunun borcunun şartları ve kapsamı ölçüsünde sorumlu olmaya devam edeceği dikkate alındığında iddiaya konu borçtan birlikte sorumlu konumunda bulunduğu Tarafların diğer talepleri Mahkemeniz takdirlerinde olduğu, görüş ve kanaatine varılmış olup hukuki niteleme, değerlendirme ve nihai takdiri Mahkemeye sunulmuştur. Taraf iddiası, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 10.10.2016 Tarihli Tüplü LPG Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme süresinin dolması ve sözleşmenin yenilenmemesi üzerine davalılara teslim edilen depozitolu tüplerin iadesi mümkün olmadığı takdirde maliyet bedellerinin ödenmesine ilişkin alacak davası açıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında davalı ... ... Taş.San ve Tic Ltd Şti tarafından davacıya ihtarname çekildiği, ihtarnamede: “Sözleşme tarihinin bitimi ile firmanız ... ... A.Ş ‘ne herhangi bir cari hesap borcumuz, emtia, LPG tüp gaz depozito borcumuz ve iademiz bulunmamaktadır. Tarafınızda bulunan tapu ipoteklerimizin 15 gün içinde kaldırılmasını talep ederiz.” şeklindeki ihtarın muhataba keşide edildiği anlaşılmıştır. Depozito bedelleri talep edilen tüplere ilişkin A4 kağıda listelenen ve Davalı ... için 22.115 adet tüp, bedeli ise 77.916 TL, yine davalı ... LPG Ltd Şti için 63 adet Tüp için depozito bedeli ise 553 TL talep edildiği anlaşılmıştır.(İstanbul Bölge Asliye Mahkemesi 12. HD'nin 2020/572 Esas- 2023/215 Karar sayılı ilamı da benzer mahiyettedir.) Davacının tüp bedelini talep edebilmesi için davalı şirkete teslim edilen tüpleri ve sayısını ispat etmesi gerekmektedir. Davacının iade edilmediği belirtilen tüplerle ilgili iddiaları davalı tarafça kabul edilmemekte olup davalı şirket ve şahıslar açısından bağlayıcı nitelik arz eden imzalı teslim belgesi, irsaliye, depozito makbuzları ve kayıt sunulmamıştır. Her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmede uyuşmazlık halinde davacının kayıtlarının kesin ve münhasır delil olarak kabul edilmiş ise de tüp teslimine ilişkin dayanak kayıtlar ibraz edilmemiştir. Diğer taraftan ticari teamül gereği davalıya dolu tüp verilirken boş tüplerin davacı tarafından iade alınması esas olduğundan, tüp adedi dikkate alındığında iade edilmediği iddia edilen tüplerle ilgili sözleşme süresi içerisinde davalı bayiye bir bedel yansıtılmadan, bu konuda herhangi bir fatura düzenlenmeden ilişkiye bu şekilde devam edilmesi ticari hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durum karşısında davacı tarafından sunulan satış faturasının ve davalı şirket tarafından dava dışı abonelere tüplerin teslim edildiğine ilişkin teslim fişlerinin varlığı dava konusu tüplerin davalı bayinin zimmetinde kaldığını kabule tek başına yeterli olmadığından iade edilmeyen tüp bedelleri yönünden ispatlanamayan asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı REDDİNE, ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar harcının peşin alınan 179,90 TL den mahsubu ile 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan alınarak Hazine adına gelir kaydına, 6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; 7-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar harcının peşin alınan 179,90 TL den mahsubu ile 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 8-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan alınarak Hazine adına gelir kaydına, 10-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/02/2025

Katip ... E-İmzalıdır

Hakim ... E-İmzalıdır