İlk Derece Mahkemesi 2023/749 E. 2026/132 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/749 Esas KARAR NO : 2026/132

DAVA : Çekin İstirdatı DAVA TARİHİ : 15/11/2023 KARAR TARİHİ : 03/03/2026

Mahkememizde görülmekte olanÇekin İstirdatı davasının yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili, inşaat sektöründe boya üretimi yapan bir firma olduğunu, müvekkili ile dava dışı ... Müvekkilinin satışını yaptığı ürünlerin satımı konusunda ticari ilişki kurduğunu, bu ilişki kapsamında dava dışı ..., ... (“...”) Müvekkiline yapması gereken toplam 250.000,00-TL bedel için aşağıda detaylı bilgileri yer alan her biri 50.000,00-TL bedelli olan ve ... Şubesi’ne kayıtlı ... çek numaralı 30.08.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli, ... çek numaralı 30.09.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli, ...çek numaralı 30.06.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli, ... çek numaralı 30.07.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli, ... çek numaralı 31.05.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli çeklerin müvekkili lehine keşide edilen çeklerin müvekkilinin ... bölge sorumlusu ...’a 06.01.2023 tarihinde ... tarafından teslim edilmiş olduğunu ilgili kişinin de müvekkiline gönderim için söz konusu çekleri ... kargo firması aracılığı ile ... gönderi kodu ile kargoya verdiğini, bu kapsamda ilgili kargo müvekkiline 05.01.2023 tarihinde teslim edildiğini, ancak müvekkili tarafından teslim alınan kargo içerisinden söz konusu çeklerin çıkmadığını, toplam 250.000,00-TL bedelli beş adet çekin kaybolduğunu, bu sebeple Müvekkili tarafından 09.01.2023 tarihinde ilgili çeklerin iptali için ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile Müvekkili tarafından kıymetli evrakın iptali davası açıldığını, ilgili dosya kapsamında taraflarınca gerekli teminat yatırılmış olduğunu ilgili çeklerin haksız kişilerce ibrazının önlenmesi için ödeme yasağı tedbiri konulduğunu, ve kanun koyucu tarafından getirilen tüm ilanların da usulüne uygun şekilde yapıldığını, müvekkili tarafından başlatılan yasal süreç kapsamında ...’a yazılan müzekkere uyarınca ilgili beş adet çekten iki tanesinin ...’a kalan üç tanesinin ise Davalı ... Bankası’na ibraz edildiği bilgisinin edinildiğini, işbu dava bakımından özel yetki şartı görülmediği için genel yetkili mahkeme olan Davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, somut olayda davalı tarafın ticari merkezinin ... olması nedeni ile mahkememizin yetkili mahkememe olduğunu, Davalı ...Bankası Anonim Şirketi tarafından müvekkili aleyhinde 08.11.2023 tarihinde ... Banka Alacakları İcra Dairesi ...esas numaralı icra takibi başlatıldığını, başlatılan bu icra takibi kendisine muhtelif zamanlarda ... Şirketi tarafından ibraz edilen E1 680 7093 çek numaralı 30.06.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli, ...çek numaralı 30.07.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli ve ...çek numaralı 31.05.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli üç adet çeke ilişkin olduğunu, Davalı tarafın bu üç adet çeki icra dairesi kasasına depo ettiğini, işbu sebeple bilgisi verilmiş olan bu üç çekin ... Şirketi yerine Davalı elinde bulunduğunun anlaşıldığını, Davalı tarafın nezdinde de bulunan ... çek numaralı 30.06.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli, ... çek numaralı 30.07.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli ve ...çek numaralı 31.05.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli çeklerin istirdadı için işbu davayı başlatmak hasıl olduğunu, geri kalan iki adet çek için... Şirketi’ne karşı taraflarınca ayrı bir yasal süreç başlatılacak olduğunu, somut olaya konu olan üç adet çekin halihazırda Davalı tarafın elinde bulunsa da ilgili çeklerin davalı tarafın eline nasıl geçtiğinin taraflarınca bilinmediğini, müvekkilinin vergi dairesinin ... Vergi Dairesi olmayıp ... Vergi Dairesi olduğunu, Müvekkilinin ticari merkezinin de ... ilçesinde bulunduğunu, çeklerin arkasında bulunan müvekkiline ait kaşede vergi dairesi olarak ... Vergi Dairesi gösterildiğini, çek iptal davasının görüldüğü mahkemece taraflarınca istirdat davası açılabilmesi için kesin süre vermiş olması sebebi ile işbu dilekçenin yazımı aşamasında tarafımızca aynı zamanda Davalıya karşı arabulucuya başvurulmuş olduğunu, anlaşmama ile sonuçlandığını,... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. Sayılı dosyaya teminat ödendiği ve ilgili mahkemece koyulan ödeme menni olması sebebi ile işbu dava kapsamında söz konusu ödeme menni yasağının herhangi bir hak kaybına sebebiyet vermemek için teminatsız bir şekilde tedbiren çekler üzerine ödemenden men yasağı konulmasını talep ettiklerini belirterek Çekler üzerinde olan ödeme menni yasağının teminatsız olarak devamına karar verilmesini, mahkemece taleplerinin kabul edilmemesi halinde işbu dosya kapsamında öncelikle teminatsız olarak yeni bir ödeme yasağı kararı verilmesini, bu taleplerinin de kabul görmemesi halinde ise mahkememizce takdir edilen teminat bedeli karşılığında yeni bir ödeme yasağı karar verilmesini, Davalının uhdesinde haksız ve hukuksuz şekilde bulunan... çek numaralı 30.06.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli,...çek numaralı 30.07.2023 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli ve ... çek numaralı 31.05.2023 vade tarihli50.000,00-TL bedelli çeklerin istirdadını, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket vekili tarafından ...Numaralı 30.06.2023 Vade tarihli 50.000,00 TL bedelli,... Numaralı 30.07.2023 Vade tarihli 50.000,00 TL bedelli ve ... Numaralı 31.05.2023 Vade tarihli 50.000,00 TL bedelli çeklerin istirdatı için huzurdaki davanın ikame edildiğini, ancak açılan dava ve dilekçede belirtilen hususların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu davanın reddini talep ettiklerini, dava dilekçesinde, çekteki imzanın çekin lehtarı olan ... Ltd. Şti. yetkilisine ait olmadığı iddia edildiğini ancak çekteki lehtar imzasının sahte olması TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği çekteki imzasına itiraz etmeyen keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, Yargıtay kararları da aynı yönde olduğunu, yine davacının da dava dilekçesinde TTK 792. Maddesine vurgu yaparak belirttiği üzere müvekkili çekte yetkili meşru hamil olduğundan ancak çeki kötüniyetle iktisap etmesi veya iktisapta ağır kusurunun bulunması halinde iade yükümlüğü altında olduğunu, müvekkilinin, dava konusu çeki ... Tic. Aş den kredi borcuna karşılık olarak aldığını önceki cirantaların arasındaki ticari ilişkiyi ve de imzaların gerçek olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, davacıların müvekkilinin kötüniyetli olduğunu ispatlaması gerektiğini, dosya kapsamında da müvekkilinin kötüniyetli olduğuna ilişkin hiçbir bilgi ve belge bulunmadığını, .... Şti. Yani lehtar tarafından, keşideci tarafından imza inkar edilmeden lehtarın cirosunun sahte olduğu iddiasına dayalı olarak istirdat, menfi tespit ve çekin istirdatını talep edemeyeceği de açıkça belirterek davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. 20/08/2025 tarihli ATK raporuna göre; "...Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; İnceleme konusu arka yüzlerinde "Genaş Gen Boya..." kaşe izi üzerinde atılı 1. ciranta imzaları ile ... ve ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği, hususlarını bildirir KANAAT RAPORUDUR..." sonuç ve mütalaa edildiği anlaşıldı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 6102 Sayılı TTK'nun 792. maddesine göre açılan çek istirdadı davasıdır. Davacı tarafça istirdat davasının ikame edilmesi için dava şartı olan Arabuluculuk müessesine başvurulmuş olduğu, İstanbul Arabuluculuk Bürosu vasıtasıyla yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama olarak sonuçlanmış olduğunu anlaşıldı. Davacı tarafça dava konusu çeklerin rızası dışında elinden çıktığı iddiası ile çeklerin istirdadının talep edildiği, davalı tarafça ise iyi niyetli hamil olmaları ve çekin iktisabında kusurlarının bulunmadığı iddiası ile davanın reddinin talep edildiği anlaşıldı. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenleme olduğu görüldü. Doktrinde ve uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. (Yargıtay HGK ... esas ,... karar sayılı 4.3.2015 tarihli ilamı) Dosya kapsamı, bilirkişi raporu ile toplanılan tüm deliller incelendiğinde; davaya konu çeklerdeki davacı şirkete atfen atılan imzaların davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olup olmadığı noktasında dosyanın ATK'ya tevdi edildiği, davaya konu çeklerdeki davacı şirkete atfen atılan imzaların davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olup olmadığı noktasında dosyanın ATK'ya tevdi edildiği, rapor neticesinde ..." kaşe izi üzerinde atılı 1. ciranta imzaları ile ... ve ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediğinin tespit edildiği, davacının davaya konu çeklerdeki imzanın kendilerine ait olmadığını ileri sürerek eldeki davayı açtığı, imzanın sahteliğinin mutlak defilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceği, çek istirdatı davalarında davacının; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerektiği, davaya konu çeklerin rıza dışında elden çıktığına ilişkin imza incelemesinde imzaya ilişkin iddianın ispatlandığı, çekin iktisabına ilişkin davalı bankaya müzekkere yazıldığı, dava konusu çeklerin ne şekilde uhdelerine geçtiğine ilişkin bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesinin istenildiği ancak davalı tarafça iflas dosyasına alacak kabul kaydına ilişkin belge sunulduğu, çekin iktisabına ilişkin belge sunulmadığı, çekin usulüne uygun şekilde iktisabına ilişkin delil sunulmadığı, iş bu halin ağır kusur olarak takdiri ile davacının davasında haklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, ..., ... şubesine ait, "..." çek seri nolu,30/07/2023 keşide tarihli, 50.000 TL bedelli, ... ,... şubesine ait, "..." çek seri nolu, 30/06/2023 keşide tarihli, 50.000 TL bedelli, ...şubesine ait, "..." çek seri nolu, 31/05/2023 keşide tarihli, 50.000 TL bedelli'' çeklerin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KABULÜNE, ''..., ... şubesine ait, "..." çek seri nolu,30/07/2023 keşide tarihli, 50.000 TL. bedelli, ... ,... şubesine ait, "..." çek seri nolu, 30/06/2023 keşide tarihli, 50.000 TL. bedelli, ... ... şubesine ait, "..." çek seri nolu, 31/05/2023 keşide tarihli, 50.000 TL. bedelli'' çeklerin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, Alınması gereken 10.246,50 TL harçtan peşin alınan 2.561,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.684,87 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvurma harcı ve 2.561,63 TL peşin harç toplamı olan 2.831,48 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 1.485,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120 TL arabuluculuk ücretinin tamamının davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına, Artan avansın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/03/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.