İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/717 E. 2026/24 K.

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/717 Esas KARAR NO : 2026/24 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 12/04/2021 KARAR TARİHİ : 20/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;15.01.2018 tarihinde, müvekkili şirket tarafından sigortalanmış bulunan sigortalı araç sürücüsü -------- idaresindeki --------- plakalı aracın sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle dava dışı ---------sevk ve idaresindeki, --------- plakalı araca çarpması nedeniyle maddi hasarlı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, davalıya ait araç sürücüsü --------, şerit izleme ve değiştirme kuralını ihlal ettiği ve sürücü belgesine sahip olmadığı gibi alkollü olduğu, kazada davalıya ait araç içerisinde bulunan sürücünün kızı -------- vefat ettiği, hak sahibi annesi --------- 115.136,34 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiği, yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- sayılı takip dosyası ile icra takibine başlandığı ancak davalının takibe haksız yere itiraz ettiğini, davalı sigortalıya ait araç sürücüsü -------- ehliyetsiz ve alkollü şekilde araç kullanması nedeniyle kazanın olduğu, davalı araç sürücüsünün taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçe şartlarına aykırı davrandığını, davacı şirket tarafından ödenen destekten yoksun kalma tazminat bedelinin sigortalı araç malikinden rücuen tazmini için yapılan icra takibine davalının itirazının haksız olduğundan dolayı itirazın iptali ile %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın 28/12/2017 tarihinde imzalanan kira sözleşmesi ile davalı tarafından dava dışı --------- isimli kişiye kiralandığını bu nedenle davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsü --------- kazada kusurunun tespit edilemediğini, destekten yoksun kalma tazminatının hak kazanılıp kazanılmadığı, ödenen miktarın doğru olup olmadığı hususlarının yargılama gerektirdiği davacı sigorta şirketi tarafından bu yönde bir yargı kararı olmadan ödeme yapıldığı bu nedenle bu durumun kabulünün mümkün olmadığını, davanın öncelikle pasif husumetten olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesinin ekinde bulunan poliçenin incelenmesi neticesinde davalı ile dava arasında yapılan sözleşme kapsamında--------- plakalı aracın 26.11.2017 başlangıç tarihli 26.11.2018 bitiş tarihli --------poliçe numarası ile davalı sigorta nezdinde sigortalı olduğu görüldü.--------- İcra Müdürlüğü'nün ----------sayılı takip dosyası dosyamız arasına alınmıştır. İncelemesinde; davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine 115.136,34 TL asıl alacak 1.003,89 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 116.140,23 TL bedelli takip başlattığı, ödeme emrinin borçluya 09.02.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun aynı gün borca itiraz ettiği, takibin durduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmediği belirlendi. -------- sayılı soruşturma dosyası içerisinde bulunan ölü muayene ve otopsi raporu istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.Davacı yanın alkol kullanımı iddiasına ilişkin İstanbul Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Dairesinden rapor alınmış olup ATK hazırlamış olduğu raporda özetle; -------- 15/01/2018 tarihinde yapılan otopsi esnasında alınan kanda; 04mg/dl Etanol ayrıca Etanol Metaboliti Etil Glukuronid (EtG) bulunduğu bildirildiğine göre; kişinin ölümün önceki bir zaman diliminde Alkol tüketmiş olduğunun, Esrar Etkin maddesi THC ve metaboliti THC-COOH saptandığına göre; ölümünden önceki bir zaman diliminde Esrar kullanmış olduğunun tespit edildiğini, mevcut uyuşturucu madde ve alkol etkisi altındaki --------- emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyeceğini bildirdikleri görüldü. Dosya kusurun tespitine ilişkin --------- Dairesinden rapor alınmış olup ATK hazırlamış olduğu raporda özetle; --------- idaresindeki otomobil ile seyir halindeyken yola gereken düzeyde dikkatini vermediği, seyrini bulunduğu şeridi takiben kontrollü şekilde sürdürmeye yeterli özeni göstermediği ve olay yerinde sevk-idare hatası ile kontrolünü kaybederek önce sağındaki şeritte seyreden otomobile çarpıp sonra da sağ tarafta bulunan ağaca çarptığı olayda %100 oranında asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini bildirdikleri görüldü.Dosya rapor tanzim etmek üzere aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu raporda özetle; müteveffanın kızı ---------- 06.01.2021 tarihi itibari ile yoksun kaldığı destekten yoksun kalma maddi zararının 82.499,33 TL, annesi -------- ise 06.01.2021 tarihi itibari ile yoksun kaldığı destekten yoksun kalma maddi zararının143.881,54 TL olduğunu belirtmiştir.Dava rücuya dayalı itirazın iptali davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında davacının davalıdan rücuen tazminat alacağının bulunup bulunmadığı, davalının icra takibine yaptığı itirazın iptal edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.2918 sayılı KTK'nın 95.maddesine göre "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.Olay tarihini kapsayan geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olup işletenin işletenlik sıfatının kalkması sigorta poliçesinin geçerliliğini ortadan kaldırmaz, sigorta poliçesi ve poliçe nedeni ile davalının sorumluluğu (K.T.K. 20/d-94. md.-107. ve vs. md. açıklanan bazı durumlar ayrık olmak üzere) devam eder. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Genel Şartlarının B.4/2.maddesinde “Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” hükmü mevcuttur. Şu halde, davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Rıza hilafına bir durum olmadığından illiyet bağının kesilmesi söz konusu olmayıp aracı uzun süreli kiralayan davalı şirketin işletenlik sıfatı devam ettiği gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir. 2918 sayılı KTK'nın 95.maddesine göre "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.Olay tarihini kapsayan geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olup işletenin işletenlik sıfatının kalkması sigorta poliçesinin geçerliliğini ortadan kaldırmaz, sigorta poliçesi ve poliçe nedeni ile davalının sorumluluğu (K.T.K. 20/d-94. md.-107. ve vs. md. açıklanan bazı durumlar ayrık olmak üzere) devam eder. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Genel Şartlarının B.4/2.maddesinde “Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” hükmü mevcuttur. Şu halde, davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Rıza hilafına bir durum olmadığından illiyet bağının kesilmesi söz konusu olmayıp aracı uzun süreli kiralayan davalı şirketin işletenlik sıfatı devam ettiği gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir. İşbu açıklamalar ışığında davalının pasif husumet itirazının reddine karar verilmiştir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartları'nın 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.Tüm dosya kapsamı yasal deliller ve alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, sürücünün alkollü olmasının kazaya sebebiyet verdiği anlaşılmakla davacının rücu talebinin yerinde olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlar bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir. Bu kapsamda, alacağın likit olmadığından icra inkar tazminatı talebi yerinde görülmemiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle 1-Davanın KABULÜ ile; davalının -------- İcra Müdürlüğü'nün---------- Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına, 2-İcra İnkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, 3-Alınması gerekli 7.933,53 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.402,69 TL ve yargılama sırasında yatırılan 1.983,38 TL tamamlama harcın mahsubu ile eksik bakiye 4.547,46 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 1.402,69 TL'nin ve yargılama sırasında yatırılan 1.983,38TL tamamlama harç ile toplamda 3.386,07 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından sarfedilen 7.245,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı tarafından sarfedilen masrafın üzerinde bırakılmasına, 7-Davadan önce gidilen arabulucukta devletçe karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına, 8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/01/2026