İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/536 E. 2026/55 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/536 Esas KARAR NO: 2026/55 DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 09/08/2023 KARAR TARİHİ: 15/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACI: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ---- sigortalı ---- riziko adresli mahaldeki ----tarihinde yapılan kazı çalışması sırasında--- hattına hasar verildiği ve maddi zarar meydana geldiği, müvekkili şirkete vaki hasar ihbarına müteakip hazırlatılan ekspertiz raporuna istinaden meydana gelen hasar 119.263,85-TL olarak belirlendiği ve bu tazminat bedeli ilgilisine ödendiği, ödenen 119.263,85-TL tutarındaki tazminatın icra takip tarihi olan 11.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkil Sigorta şirketi, TTK m.1472 hükmü gereği sigortalısının haklarına halef olmuştur. Dava konusu olay sonucu sigortalı mahalde meydana gelen zarara ilişkin müvekkil şirket tarafından tanzim ettirilen ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere davalı/borçlu taraf, ödenen tazminattan Borçlar Kanunu’nun 49. Maddesi ve ---- gereğince sorumludur. İşbu rücuen tazminat alacağımız olan 119.263,85-TL hasar bedelinin takip tarihi olan --- tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için davalı/borçlu aleyhine ----- sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. Davalı/borçlu yasal süresi içinde borca, faize ve tüm fer’ilerine itiraz etmiştir.-----sayılı dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafta bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Yaşanan olay müvekkilin in yapımını üstlendiği ------- alt yüklenicisi olup bu kapsamda ---- ek odası korunması amacı ile yapılan fore kazık çalışması yapmak için --- tarihinde saat 14:00-14:30 civarında çalışma yapmak için harekete geçtiği sırada gerçekleştiği, b olay sonrasında taraflarınca alınan uzman görüşü ve---- D.İş sayılı kararları gereğince--- haritalarında 34 cm hata olmasından kaynaklandığı sabit olduğu, idarenin, idare hukuku ilkelerine göre kamu hizmetlerinin görülmesi sırasında veya kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında üçüncü kişilere verdiği zararı ifade edeceği, hizmet kusuru, kamu hizmetini yürüten personelin hiçbir kusuru olmasa dahi, yürütülen hizmetin kuruluş, işleyiş veya düzenlenmesindeki aksaklıklardan ve bozukluklardan sorumlu olması anlamına geldiği, kamu hizmetini yürütmekle yükümlü olan idarenin bu hizmeti kendiliğinden yerine getirmesi mümkün olmadığı, çünkü idare bir hükmi şahsiyet olduğu, bu nedenle idarenin yürütmekle yükümlü olduğu hizmetleri idare adına gerçek kişiler, yani kamu personeli dediğimiz gerçek kişiler yürütür. Kamu personeli tarafından idari işlemin yürütülmesi sırasında meydana gelen zarardan doğrudan kamu tüzel kişisi sorumlu olduğu, müvekkili firma ---- yüklenicisi olup bu kapsamda ------çalışmalar için ----ek odası korunması amacı ile yapılan fore kazık çalışması yapmak için --- tarihinde saat 14:00-14:30 civarında çalışma yapmak için harekete geçtiği sırada büyük bir patlama yaşandığı, ---patlaması sonrasında şantiye alanı hemen boşaltılmış ve yaklaşık 1-1,30 saat kadar bir dogalgaz çıkışı olmuş ve sonrasında İgdaş görevlilerince fore kazık makinesinin çalışması sırasında olauşan patlamadan kaynaklı gerekli çalışmalar yapılarak alanın kapatıldığ,----diş sayılı dosyasında mahkemece keşif yaptırılmış ve ekte sunduğumuz rapor tanzim edildiği, raporun sonuç kısmında görüldüğü üzere--- kusuru olduğu --- talep eden şirkete verilen projelerde yukarıda özellikle gösterildiği üzere --- sapma olduğu" tespit edilmiştir. Sözleşme konusu ihale kapsamında sunulan haritalarda, --- olayın oluşuna neden olduğu, işbu davada dava konusu olay dava dışı--- yanlış imalat yapmasından kaynaklanmaklamüvekkilinden kaynaklı bir zararı olamayacağından, illiyet bağından bahsetmek de mümkün bulunmadığı, dinlenme kaabiliyeti bulunmayan davanın esastan "haksız, "maddi ve hukuki" olgu ve dayanaklardan yoksun haksız ve mesnetsiz iddia ve davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve ücret-i vekâletin de davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı-----ekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin sigortalısı--- hattına kim tarafından ne şekilde nasıl zarar verildiği anlaşılamadığı, --- hattına verilen zarar ile --- bağlantısı anlaşılamadığı, Müdürlüklerince yapılan incelemede söz konusu adreste ---- tarihinde herhangi bir kurum tarafından alt yapı kazı ruhsatı başvurusu yapılmadığı gibi çalışma izni verilmediği bilgisine ulaşıldığı, bir zarar var ise belediye ile ilişkisi olmadığından, davanın belediye yönünden reddini savunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, ----- Esas sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettirİİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır. Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez. İtirazın iptali istemine konu, ------ Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde buludğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından itiraz dilekçesinde borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişilerin ----- tarihli kök raporlarında özetle; Davalı----- vekili cevap dilekçesinde, harita çakıştırmaları incelendiğinde ---- iş sonu projesinde olması gereken boru hattının, tatbikatta 34 cm saptığı Uzman Görüşü ----- Diş Sayılı dosyası ile sabit olduğu belirtildiği, bu raporların dilekçe ekinde sunulduğu belirtilmiş ise de dosya kapsamında bu belgelerin olmadığı tespit edilmiş, iş bu raporların uyap üzerinden sisteme yüklenmesini akabinde raporun inşai kısmı tamamlanabileceği, herhangi bir hafriyat esnasında su, elektrik, gaz. telefon v.b. yer altı tesislerine tesadüf edildiği taktirde bu aksamda yapılacak hasarın müteahhide ait olacağı, işin yapımı esnasında doğacak her türlü zarar ve ziyan ve bunlar sonucunda ortaya çıkabilecek bütün iddia, talepler dava ile bunlarla ilgili her türlü tazminat, ceza ve masraflara karşı sözleşme'nin süresiyle sınırlı olmaksızın doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olduğu aşağıda verilen sözleşmenin ilgili maddeleri ile verildiği ancak aşağıda,---- kapsamında oluşan olayın ilişikliği olduğu sözleşmenin ilgili maddelerinde, işin yapımında projenin esas olduğu, alt yapı tesislerinin yeri ile ilgili belgelerin müteahhit tarafından ilgili Kurumlardan alınacağı, kontrol teşkilatına sunulacağı belirtilmiş olup, müteahhit tarafından Kurumlardan alınması ve ilgili kontrol teşkilatına sunulması gereken, alt yapı tesislerinin yerlerini gösteren proje, kroki, koordinatlı belgelerin, sayısal verilerin dosyaya sunulması gerekmekte olup, tüm belgelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğinden, eksik veriler nedeni ile değerlendirme yapılamadığı belirtilmiş, dava konusu olayda itiraz noktası, hesaplanan gider değerlerinden kaynaklanmamakta, davalı yükleniciye verilen krokilerde yer altı borulama sisteminde 32 cm lik bir pozisyon hatası yüzünden 8”lilk çelik doğal gaz borusuna zarar verildiği, bu bağlamda kendi kusurlarının bulunmadığı bilirkişi raporuna dayandırılarak rücu edilen borca itiraz edildiği anlaşıldığı, hesaplanan gider kalemlerinin olay tarihi itibariyle makul bir seviyeyi ifade ettiği, gaz kaybı olarak verilen onarım öncesi tahliye edilen gazın gerekli bloklama yapılarak 192,32 m³ olarak hesaplandığı, doğal olarak 21 bar 8” çelik doğal gaz hattına verilen hasar sonucu iki aşamalı gaz kaybı olacağı, ilk aşamada boru hattı üzerinde 22500 mm² olarak verilen hasar deliğinden boşalan gaz raporda 100.878,750 m³olarak verilmektedir. Ancak gider kapsamında yer almamaktadır. İkinci olarak tamir bakım işlemlerinin başlayabilesi için belirli noktalardan bloke edilen doğal gaz hattında 21 barlık gazın tahliyesi ile hesaplanan miktarın 192,32 m³ olduğu dikkate alınarak salt bu değerin gider kalemlerine eklendiği anlaşıldığı, tarafların hasar hesaplanması kapsamında bir itirazları dosya içeriğinde yer almamaktadır. Davalı yüklenici tarafın itirazının dayanağı kendilerine verilen olay yerine ait yer altı borulama krokilerinin yanlışlığı nedeniyle rücu edilen borca itiraz edildiği, bu açıklamalar kapsamında davaya konu gider meblağı konusunda taraflar arasında bir anlaşmazlık bulunmadığı, gider kalemlerinin makul seviyeleri ifade ettiği değerlendirilmesi mahkemenin takdirinde bulunduğu, sigortacılık açısından inceleme ve değerlendirmeler de, uyuşmazlığın çözümü için 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği, Yangın Sigorta Poliçesi ve Yangın Sigortası Genel Şartları, ---- alınarak dava dosyası incelendiği, dosya kapsamında yapılan incelemede; davacı nezdinde ticari paket sigorta poliçesi ile sigortalı ---------riziko adresli mahaldeki -- tarihinde yapılan kazı çalışması sırasında----- hattına zarar verildiği ve meydana gelen hasar 119.263,85-TL olarak tespit edilerek dava dışı sigortalısına davacı şirket tarafından ödendiği, sigortalıya ait doğalgaz hattında meydana gelen zararın davalı/borçlular sorumluluğunda meydana geldiği, davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatı davalıların kusurlu olması nedeniyle TTK 1472. madde gereğince davalılardan işbu huzurdaki dava ile rücuen talep ettiği anlaşıldığı, inşaat yönünden sonuç: ----- oluşan olayın ilişikliği olduğu sözleşmenin ilgili maddelerinde, işin yapımında projenin esas olduğu, alt yapı tesislerinin yeri ile ilgili belgelerin müteahhit tarafından ilgili kurumlardan alınacağı, kontrol teşkilatına sunulacağı belirtilmiş olup, müteahhit tarafından kurumlardan alınması ve ilgili kontrol teşkilatına sunulması gereken, alt yapı tesislerinin yerlerini gösteren proje, kroki, koordinatlı belgelerin, sayısal verilerin dosyaya sunulması gerekmekte olup, tüm belgelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğinden, eksik veriler nedeni ile değerlendirme yapılamadığı,---- yönünden teknik sonuç gider kalemlerinin makul seviyeleri ifade ettiği sigortacılık yönünden sonuç: dava dosyasında rücuen tazminat talebi açısından incelenebilmesi için davacı şirket tarafından sigorta poliçesi ve tazminat ödeme dekontları dava dosyasına sunulmadığından sigortacılık yönünden değerlendirme yapılamadığı mütala olunmuştur. ------ yılı dava olay mahalline ait proje kestilerinin dosyaya celp edildiği ve itirazların değerlendirilmesi üzerine dosyanın ek rapora gönderildiği, bilirkişilerin --- tarihli ek raporlarının sonuç kısmında özetle; İnşaat Yönünden Sonuç: Dosyaya sunulan sözleşmeler Bilirkişi Kök raporunda değerlendirildiği, herhangi bir hafriyat esnasında su, elektrik, gaz. telefon v.b. yer altı tesislerine tesadüf edildiği taktirde bu aksamda yapılacak hasarın müteahhide ait olacağı, işin yapımı esnasında doğacak her türlü zarar ve ziyan ve bunlar sonucunda ortaya çıkabilecek bütün iddia, talepler dava ile bunlarla ilgili her türlü tazminat, ceza ve masraflara karşı sözleşme'nin süresiyle sınırlı olmaksızın doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olduğu aşağıda verilen sözleşmenin ilgili maddeleri ile verildiği, ----- kapsamında oluşan olayın ilişikliği olduğu sözleşmenin ilgili maddelerinde, işin yapımında projenin esas olduğu, alt yapı tesislerinin yeri ile ilgili belgelerin müteahhit tarafından ilgili Kurumlardan alınacağı, kontrol teşkilatına sunulacağı belirtilmiş olup, müteahhit tarafından Kurumlardan alınması ve ilgili kontrol teşkilatına sunulması gereken, alt yapı tesislerinin yerlerini gösteren proje, kroki, koordinatlı belgelerin, sayısal verilerin dosyaya sunulması gerekmekte olup, makine mühendisi tarafından ilgili belgelerin değerlendirilmesi gerekmektedir. Heyetimizde bir Makine Mühendisi yer alamadığından bu konuda makine mühendisinden bilirkişi raporu alınması uygun olacağı, ---- sayılı yazısı içeriğinde, ---- herhangi bir çalışması olmadığı belirtildiği, makine mühendisi tarafından yapılan değerlendirme de: makine mühendisi tarafından sunulan uzman görüşü ve D.İş tespit dosyası verilerine göre kazanın meydana gelmesindeki sorumluluğun müteahhit mi yoksa -----olduğu hususunda makine mühendisi tarafından değerlendirme yapılması gerektiği, ---yönünden teknik sonuç: Gider kalemlerinin makul seviyeleri ifade ettiği, sigortacılık yönünden sonuç: davacı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen ----- poliçesinin meydana gelen dava konusu hasarı teminat altına aldığı aldığına dair poliçedeki riziko adresi ve poliçe tanzim tarihinin hasardan sonra poliçenin düzenlendiği dikkate alındığında dava konusu hasarı teminat altına almadığı, önceki dönem yenileme poliçesi varsa da dava dosyasına sunulmaması nedeniyle değerlendirme yapılamadığı, dava dosyasına sunulan dekont üzerindeki tutar ve dosya no uyumsuz olduğundan değerlendirme yapılamadığı, davalının sorumluluğu teknik olarak tespit edilemediğinden değerlendirme yapılamadığı mütala olunmuştur. Dosyada eksiklikler yönünden bilirkişi heyetine ek bir makine müh. bilirkişisi eklenmesine karar verilmekle, bilirkişilerin ortak --- tarihli ikinci ek raporlarında makine bilirkişi tarafından yapılan değerlendirme de: -----alt yapılarına ait asbuilt projelerine uygun olarak hareket etmediği, ---- iş sonu projesinde olması gereken boru hattının tatbikatta 34 cm saptığı, boru hattının 56 cm olması gerekirken kazık projesinin 6 cm içerisine girmesi sonucu borunun yandan hasargördüğüdeğerlendirilmiştir.-----projelerine uygun davranmadığı kanaatine varıldığına ilişkin ortak rapor sunulmuştur. Dava, davacının ticari paket sigorta poliçesi kapsamında sigortalı ----- ödediği tazminatın rücuen tazminine ilişkin itirazın iptali davasıdır.6102 sayılı TTK’nın 1472. maddede halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği belirtilmiştir.Halefiyete dayalı olan rücu davası esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Bu nedenle sigortacı tarafından açılan rücu davası aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibarıyla aynı zamanda şahsi nitelikte bir eda davasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer.Eksiklikler giderilerek alınan bilirkişi heyeti ek raporunda ---- yapılarına ait asbuilt projelerine uygun olarak hareket etmediği, ---- iş sonu projesinde olması gereken boru hattının tatbikatta 34 cm saptığı, boru hattının 56 cm olması gerekirken kazık projesinin 6 cm içerisine girmesi sonucu borunun yandan hasar gördüğü değerlendirilmiştir.--- ---uygun davranmadığı, davacı tarafından düzenlenen poliçenin hasardan sonra düzenlenmiş olması ve riziko adresini teminat altına almaması nedeniyle davacının TTK 1472. Madde gereğince davalılara karşı rücu hakkı olmadığının bildirildiği, usul ve yasaya dosya kapsamına uygun ---- tarihli ek rapor hükme esas alınarak TTK 1472. Madde gereğince davalılara karşı rücu hakkı olmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;) 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının dava açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 1440,41 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 708,41 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, davalılar lehine karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------- bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/01/2026