İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/485 E. 2025/77 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2023/485 Esas KARAR NO: 2025/77 DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) DAVA TARİHİ: 07/07/2023 KARAR TARİHİ: 29/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacılar vekilinin--- tarihli dava dilekçesinde; ----tarihinde yapılan genel kurul toplantısından alınan kararların iptali ile özellikle iptal davasına konu edilen 10. Madde yönünden de uygulanması durumunda tüm müvekkiller adına telafisi imkânsız zarar ve mağduriyetlere yol açacağından dava sonuna kadar ihtiyati tedbir verilmesi taleplerinin olduğunu, Müvekkilleri-----ortakları, diğer müvekkilleri -----ise ortak olmayıp kooperatifte belirli bir süre ile görev almış denetçiler olduğunu, ikame ettikleri işbu davanın ise davalı ----tarafından 10.06.2023 tarihinde yapılan kooperatif genel kurul toplantısında usul ve yasaya aykırı bir şekilde alınan kararların iptali ve hükümsüzlüğünün tespitine ilişkin açılan dava olduğunu, müvekkillerinden -------kooperatifin ortağı olmayıp sadece kooperatif genel kurul toplantısında alınan 10. Maddenin iptaline yönelik dava açtıklarını, müvekkillerin kanundan gelen yetki kapsamında iptal davası yoluna başvurduklarını, diğer müvekkilleri ----- hem gündemin 10. Maddesi hem de aşağıda detaylı olarak açıklanacak diğer maddelerin kanunun emredicihükümlerine aykırı bir şekilde genel kurul yapıldığı için mutlak butlan ile iptalini istediklerini, Genel Kurul Kararlarının usule uygun olması için, kararın kanunun emredici hükümlerine ve ana sözleşmeye aykırı olmaması gerektiğini, alınan kararın ortakların menfaatini zedeleyici ve yok sayıcı nitelikle olmaması gerektiğini, Kooperatif Kanunu'nun 46. Maddesi uyarınca gündemde olmayan konuların Görüşülemeyeceğini, davalının da bunu da yapmayarak sadece gündeme eklenmesi yönünde bir oylama yaptığını, Bu ortaklar yönünden eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle önergenin reddine karar vermesi, önergeyi işleme almaması gerekirken divan başkanı önergeyi dikkate alarak önergeyi oylamaya açtığını, gündeme eklenen maddenin kanunun emredici hükümlerine (eşitlik ilkesine) ve ahlaka adaba aykırı ise red oyu vermeye ya da muhalefet şerhi vermeye gerek olmadığını, burada tam olarak yetki gaspı yapılarak ortakların kendini eşit bir şekilde ifade etme ve bilgi alma ve soru sorma hakları açık bir şekilde engellendiğini, gündemin 4. Maddesi uyarınca ------- dönemi, bilanço, envanter ve gelir -gider hesapları hakkında bilgi verilmesi, görüşülmesi ve ayrı ayrı onaya sunulması görüşülmüş olduğunu, bu maddenin görüşülmesi esnasında çok belirgin ve net bir şekilde ortaya konulabilecek şekilde oy sayımında ve vekaletlerde usulsüzlük yapıldığını, tüm bu usulsüzlüklerin yanı sıra her şeyden önce ibraya konu olan dönemleri içerir 4. Maddenin oylanmasında yapılan belirgin usulsüzlük 5. Maddenin oylanmasına açıkça engel teşkil etmekte olduğunu, divan başkanı buna rağmen kendi menfaatlerine yönelik her usulsüzlüğe sessiz kalmış ve tamamen kanunun emredici hükümlerine aykırı bir genel kurul toplantısı organize ettiğini, vekaleti olmayan, temsil yetkisine haiz olmayan kişilerin oyları tüm itirazlarımıza rağmen eklenerek geniş bir sayım yapılmış olduğunu, gündemin bu maddesi tamamen kötü niyetli hedef gösterme kastıyla hukuki bir alt yapısı olmadan hazırlanmış bir madde olduğunu, alınan hizmetler ve malzemeler yönünden de görevde kalındığı süre içerisinde en uygun rakamlar ve kooperatif lehine olacak fiyatlar baz alınarak işlemler yapıldığını, denetim ve faaliyet raporunda yer alan usulsüz olduğu ileri sürülen harcamaların büyük bölümü ------ harcamalarına ait olup yönetim ve denetim kurulu bu dönemlerle ilgili olarak genel kurul tarafından ibra edildiğini, davalı kooperatifin, gündemin 10. Maddesi kapsamında kooperatif yönetiminin usulsüz bir şekilde yapmış olduğu toplantıda almış olduğu bu kararın uygulanması durumunda müvekkilleri maddi anlamda telafisi mümkün olmayan zararlara uğraması söz konusu olacağından yargılama sonucunda kesin olarak karar verilinceye kadar maddenin uygulanmasının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekili tarafından dava dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacılardan ---- kooperatif denetçisi ve üyesi olmayıp dava ehliyetlerinin olmadığını,---- iptalini ancak gerekli şartları taşıyan kooperatif ortakları ile fiilen görevde olan yönetim ve denetim kurulu üyelerinin talep edebileceğini, Kooperatifler Kanunu 53. Maddesinin 3. Fıkrasında “Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri;” ifadesine şamil olduğunu, buna mukabil bu kişilerin kooperatif deneticisi değil, eski denetici olduklarını, Kanun ibra edilmeyerek azledilmiş eski deneticilere her hangi bir dava açma hakkı vermediğini, Üstelik kanun maddesi vadede uygulanacak genel kurul kararının Yönetim ve Denetim Kurulu üyelerinin sorumluluğunu gerektirmesinden bahsettiğini, azledilmiş eski denetici genel kurulun kararını yerine getiremeyeceğine göre; bu hükme göre dava açma yetkisi olmadığını, Kooperatifi üyesi olan bir kısım davacıya da bu kapsamda gündemin gönderildiğini, Davacılar ve kendilerine destek veren azınlığın ilk başta nisap sağlanamaz umudu ile hazirun cetveline kayıt yaptırmadıklarını, ancak yapılan kayıtlarla toplantı yeter sayısının sağlanması üzerine davacılar ve yandaşlarının kayıtlarını yaptırmaya başladıklarını, Davacılar ve taraftarlarının oylamalarda bazen oy kullanmamış, bazen de hem kabul hem de ret oyu vererek farklı rakamlar çıkmasına sebebiyet verdiklerini, Üyenin hem kabul, hem de ret oyu kullanması hukuka aykırı olmayıp,kararlar büyük bir oy farkı ile alındığını, Davacının fark iddiası oylama sonucunu değiştirir nitelikte olmadığını, iptali istenen Genel Kurul toplantısında Bağımsız Denetici seçilmesi konusu dışında gündeme her hangi bir ekleme olmadığını, gündem dışı bir konunun görüşülmediğini ve kararabağlanmadığını, Hükümet Komiserinin ikazı ve zorunlu halle geldiğinin belirlenmesi üzerine Bağımsız Denetici seçilmesi hususunun gündeme alındığını ve görüşülerek kabul edildiğini, Genel Kurul toplantılarının belirli bir nizam dairesinde yapılmasının esas olduğunu, bu noktada tüm üyelere gündeme ilişkin yapacağı konuşmalarda belirli süre verilmesi ve bu süreyi aşmamalarının istenmesinin eşitliğe ve hukuka aykırı olmadığını, Davacıların iddiasının aksine faaliyet ve denetim raporunun okunarak oylamaya sunulduğunu ve kabul edildiğini, Gündemin 7. maddesinde yönetim kuruluna yeni imar planı kapsamında ifraz yapılması ve üçüncü şahısla ortak olan parselin ortaklığı gidermek üzere iki parçaya ayrılması için yetki verildiğini, esasen imar planı konusunda çalışma yapmak, tevhit terk işlemlerini yapmak, inşaat ruhsatı almak, kat irtifakı, kat mülkiyeti kurmak yönetim kurulunun yetkileri dahilinde olduğunu, ayrıca genel kurul kararına dahi gerek olmadığını, Şeffaf çalışma ve kabul edilen bütçe dairesinde bu işlerin yapılması için konu genel kurul gündemine alındığını ve ezici çoğunlukla kabul edildiğini, ---- kararı alındığını, o tarihte kooperatifte bağımsız denetimin yasal olarak mümkün olmadığını, bu konu bir yana, seçilen hesap tetkik komisyonuna genel kurulca verilen tek görevin en az üç bağımsız denetim kurumundan fiyat alınması ve en uygun fiyat veren kuruma bağımsız denetim yaptırılması olduğunu, İmzacıların kooperatife iki-üç gün gelmiş oldukları kooperatif tarafından tutulan zabıtlarla sabit olduğunu, esasen 2020 yılında bütçe kabul edilmediğini,----- Ticaret tarafından bütçenin mutlak butlanla batıl olduğuna karar verildiğini, yani davacıların batıl bütçeden harcama yapıldığını, Davacıların haklarında açılacak sorumluluk davasına ilişkin kararın tedbiren durdurulmasını istemişlerse de bu talebin yasaya aykırı olduğunu, her şeyden önce tedbir verilebilmesi için kooperatif yönünden telafisi imkansız bir zarar oluşması gerektiğini, Sorumluluk davası açılması zarar doğurucu bir işlem olmamakla, kooperatifin bu davayı açmakla nasıl zarara uğrayacağının davacı yanca izah etmesi gerektiğini, Tam tersine sorumluluk davasının açılmaması veya geç açılması kooperatifin zararlarının derinleşmesine sebebiyet vereceğini, bu nedenledir ki kanun genel kurul kararından itibaren bir ay içerisinde sorumluluk davasının açılmasını emrettiğini, davalıların kooperatifi zarara uğratıp uğratmadığı, kooperatif tarafından açılacak sorumluk davasının konusu olup, bir diğer davanın sonucuna etki edecek bir tedbirin mahkemece verilmesinin usulen mümkün olmadığını, mahkemenin Genel Kurul kararını ancak usul yönünden inceleyebileceğini, Tedbir kararının bir diğer şartı da davanın haklılığının büyük oranda ispat edilmesidir ki davacılar, davalarının haklılığını ispatlayamadıkları gibi dilekçeleri davanın haksız mesnetsiz açıldığını ikrarı niteliğinde olduğu belirtilerek arz ve izah edilen ve resen nazara alınacak nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın ve tedbir talebinin reddi ile dava masrafı ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE;Dava, davacıların davalı -----tarafından yapılan ---tarihli ---- alınan kararların iptali talebi ile 10.maddenin uygulanmasının durdurulması talebidir.Davacıların, davalı Kooperatifin üyesi oldukları 1163 Sayılı Kooperatif Kanunun 98. Maddesi atıf yoluyla 6102 Sayılı TTK'nın 445.maddesi uyarınca 3 aylık hak düşürücü sürede şirket merkezinin bulunduğu yerde alınan kararların iptaline yönelik dava açıldığı tespit edilmiştir. Dosya içerisine davaya konu olan ----- toplantısının iptali şartlarının olup olmadığına yönelik teknik bilirkişi tarafından hükme esas alınan ---- tarihli ek rapor alınmıştır.Yapılan yargılama sonucu; davalı Kooperatif Yönetim Kurulunun --- tarihli kararı ile----- tarihli tasdikli kararı uyarınca Kooperatifin ----- yapılmasına ilişkin karar alındığı, yeterli çoğunluğun sağlanamaması durumunda ise 24.06.2023 tarihinde aynı yerde ve saatte ilansız olarak toplantı yapılmasının kararlaştırıldığı, iptali istenen toplantının incelenmesi sonucu ---- temsilcilerinin toplantıda mevcut oldukları, toplantı davetiyesinin -----yolu ile taahhütlü mektupla ortaklara gönderildiği, yönetim kurulunca tasdik edilen hazır olanlara ilişkin hazirun cetvelinin incelenmesi sonucu ----- toplantıda hazır bulunduğu, bu haliyle toplantı yeterli sayısının sağlandığı tespit edilmiştir. Kooperatif Kanununun 45.maddesi uyarınca; "Toplantı nisabı ana sözleşmede gösterilir. Ancak Yapı Kooperatiflerinin Genel Kurul Toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunması şarttır." maddesi uyarınca toplantı yeter sayısının mevcut olduğu tespit edilmiştir. İptali istenen 10.maddenin incelenmesi sonucu; "17.09.2022 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurulunda ibra edilmeyerek görevden azledilen yönetim kurulunun usul ve yasaya aykırı olarak yaptıkları ödemeler nedeniyle Kooperatifin uğradığı zararların tazmini için sorumlu olan yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri hakkında dava açılmasının görüşülmesi, dava açılması hususunda yönetim ve denetim kuruluna yetki verilmesi" şeklinde oylamaya sunulan maddenin 445 kabul oyu 87 ret oyu ile kabul edildiği tespit edilmiş olup bu haliyle usulüne uygun olarak oy çokluğu ile alınması nedeniyle iptali şartlarının mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Davacıların muhalefet şerhi verdikleri anlaşılmaktadır. Davacıların iddialarından bir diğeri de toplantı yeter sayısının ilgili madde görüşülürken arttığını ancak oylamaların yapıldığı sırada farklı oyların kullanıldığı, bazı maddelerde oy kullanılmadığı yada çekimser oy kullanıldığı iddiası mevcut olup Kooperatif Kanunun 45.maddesi uyarınca kooperatiflerde toplantı yeter sayısının ne olacağı açıklanmıştır. Toplantı nisabı ana sözleşmede gösterilebilir. -------Toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen yada temsilen hazır bulunması şarttır. Davalı Kooperatifin esas sözleşmesinin 33.maddesinin incelenmesi sonucu; "Genel kurula kayıtlı ortakların en az 1/4'ü ile toplanacağı düzenlenmiştir." kararların geçerli sayılabilmesi içinde bu yeter sayının tüm toplantı boyunca korunması gerekmektedir. Toplantının açılması ile her bir üye kooperatifin toplantısına katılabileceği gibi toplantının devamı sırasında da isteyen ortak toplantıdan ayrılabilir. Bunu kısıtlayan yasal bir düzenleme mevcut değildir. Önemli olan husus ise toplantıda her bir maddenin görüşülmesi sırasında üye sayısının 1/4'ünün hazır olması yeterlidir. Hazirun cetvelinin incelenmesi sonucu bu sayıdan çok daha fazlasının toplantıya katıldığı ve her bir kararın da yeterli sayıyla alındığı tespit edilmiştir. Çekimser oy kullanmakta üyelere tanınan doğal haklardan bir diğeridir. Genel Kurul Toplantısına katılmak, oy kullanmak gibi çekimser kalmakta bir tercihtir. Davacıların iddiası 90 üyenin çekimser oy kullandığı ve bu nedenle Genel Kurul Toplantısının iptali talep edilmiş ise de bu durumda ortakların bir tabii hakkı olduğundan sırf çekimser oy kullanıldı diye toplantı yeter sayısına uygun olarak yapılan bir toplantının iptali hakkaniyetli değildir. Genel Kurul Toplantısının yapılması, her bir gündem maddesinin görüşülmesi, usulüne uygun olarak yeterli ortak tarafından oy çokluğu ile alınması nedeniyle yapılan incelemeler sonucu toplantının iptalini gerektirir herhangi bir usulsüzlük tespit edilemediğinden açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Açılan davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli karar harcı 615,40 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13 maddesindeki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine, İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------ Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/01/2025