İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/45 E. 2025/543 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/112 KARAR NO : 2025/562

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/02/2023 KARAR TARİHİ : 01/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------plakalı yolcu otobüsünün, 08.08.2021 tarihi saat 4:30 sıralarında-----karayolunun ---- ilinden ------ ilçesi istikametine seyir halindeyken yol dışına çıkıp savrulması ve devrilmesi suretiyle hasara konu kaza meydana geldiğini, kaza sonucunda ----- plakalı araçta büyük bir hasar oluştuğunu, müvekkili şirketin maliki olduğu ve kazaya karışan ----- model -------plakalı araç,---- Kasko Filo Sigorta Poliçesi kapsamında 24.02.2021 - 24.02.2022 tarihleri arasında------nolu Genişletilmiş Kasko Filo Sigorta Poliçesi kapsamında 23.02.2021 - 23.02.2022 tarihleri arasında, ------ nolu Trafik Sigorta Poliçesi kapsamında 23.01.2021 - 23.01.2022 tarihleri arasında davalı ... tarafından sigortalandığını, yaşanan kaza sebebi ile gerçekleşen hasarın ve aracın pert bedelinin karşılanması için davalı şirkete başvuru yapıldığını, başvuru sonucunda araç bedeli olarak müvekkiline 1.250.000,00 TL ödeme yapıldığını ve müvekkili şirket bu ödemeleri ihtirazi kayıt ile kabul ettiğini, yapılan ödemeye ilişkin davalı .... ile müvekkili arasında 01/08/2022 tarihinde "Kasko Ağır Hasarlı Pert Araç Mutabakatı" imzalandığını, ilgili mutabakat metni matbu bir metin olduğu için müvekkili tarafından metin altına el yazısıyla ihtirazi kayıt konulduğunu, 08/08/2021 tarihinde yaşanan kaza sonucunda------ plakalı aracın pert olması sebebiyle müvekkili şirkete 1.250.000,00 TL ödeme yapılmışsa da iş bu tutarın emsal araç değerlerinin fazlasıyla altında kaldığı tespit edildiğini, davaya konu araç ile aynı marka ve modele ilişkin piyasa araştırması yapıldığında araçların piyasa değerinin ortalama 3.000.000,00 TL ve üzerinde olduğnu, davalı ... şirketinin, müvekkilinin zararını tam olarak karşılamadığını, bu sebeple müvekkilinin mali olarak zarar gördüğünü, eksik ödenen araç pert bedeli nedeniyle müvekkilinin uğradığı maddi zararın 6100 sayılı HMK m.107 gereğince toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkiline ait---- plakalı araç için davalı ... tarafından eksik ödenen araç pert farkı için 1.000,00 TL ve müvekkilinin taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olması ve sigorta şirketi tarafından müvekkilinin zararının süresinde karşılanmaması neticesinde müvekkili şirketin oluşan araç mahrumiyet bedeli için 100 TL, kısmi dava olarak, müvekkili şirket tarafından çekici bedeli olarak ödenen 12.980,00 TL olmak üzere şimdilik toplamda 14.080,00 TL maddi tazminat tutarının davalı ... tarafından temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış, davalı davaya cevap vermemiştir. Davacı vekili 22.04.2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Eksik ödenen araç pert farkı için HMK 107. maddesi uyarınca 1.000,00 TL bedelli dava açıldığını, araç pert bedeli farkı talepleri yönünden 16.10.2024 tarihli ek bilirkişi raporuna istinaden taleplerinin 249.000,00 TL arttırılarak araç pert bedeli taleplerinin toplam 250.000,00 TL'ye çıkardıklarını, bu doğrultuda dava dilekçesi ve işbu bedel arttırım dilekçeleri ile ileri sürdükleri taleplerine kaza tarihinden itibaren ticari faiz işletilerek hüküm kurulmasını talep etmiştir.

Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.Davalı ... şirketine yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.-----Noterler Birliği' ne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.Trafik kusuru konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava, 08.08.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davalı ... nezdinde sigortalı bulunan ve davacıya ait olan ----- plakalı aracın savrulup devrilmesi ile meydana gelen kaza sonucu, kusurun irdelenmesi, araçta eksik ödenen pert farkı alacağı oluşup oluşmadığı, araç mahrumiyet alacağı varsa miktarının ne olduğu hususlarında HMK 107.maddesi uyarınca açılmış 1.100,00 TL maddi tazminat ile, HMK 109.maddesi uyarınca açılmış 12.980,00 TL çekici bedeline yönelik maddi tazminat davasıdır.Mahkememizce dava dilekçesi, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Dosya, trafik kusuru konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; 10.08.2023 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve ibraz edilen deliller ışığında, ------ plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a maddesini ihlal etmesi sebebiyle %100 oranında asli kusurlu olduğu, sigortalı aracın hasar tarihindeki hasarsız emsalinin piyasa peşin rayiç değeri 1.250.000,00 TL' nin kadri maruf olduğu ve araçta eksik ödenen pert farkı alacağı oluşmadığı, aracın kaza yerinden kurtarılması, otoparka çekilmesi ve beklediği otoparktan davacı şirketin ------ merkez adresine çekici ile getirilmesi için ödenen çekici ve vinç hizmet bedeli olan KDV dahil 12.980,00 TL'nin kadri maruf olduğu; araç çekme bedelinin tazmini yönünden davacının, davalı sigortaya başvurusu dosyada tespit edilemediğinden, bu alacağına dava tarihinden itibaren ticari faiz işletilebileceği (TTK 1427; TBK 117), araç mahrumiyet tazminatı talebi poliçe kapsamında olmadığından hesaplanamadığı rapor edilmiş olup, davacı tarafça sunulan rapora itirazların değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre, sigortalı aracın hasar tarihindeki hasarsız emsalinin piyasa peşin rayiç değeri 1.250.000,00 TL'nin kadri maruf olduğu ve araçta eksik ödenen pert farkı alacağı oluşmadığı; ancak, davacının geç ödeme ve bundan dolayı faiz alacağı olduğu iddiası da bulunduğundan, davalı ... şirketinin temerrüde düşüp düşmediğinin belirlenmesinin gerekeceği, davacının davalı sigortacıya başvuru (ihbar) tarihi belirlenemediğinden temerrüt tarihinin de net olarak belirlenemediği, bununla birlikte dosyada mübrez ekspertiz raporunda, eksper müracaatının 14.09.2021 tarihinde yapıldığı ve 45 günlük muacceliyet (aynı zamanda temerrüt) süresinin başlangıcının 14.09.2021 tarihi olarak baz alınması mümkün görülmüş olmakla, 45 gün sonrası olan 30.10.2021 itibariyle davalının mütemerrit olacağının değerlendirilebileceği, böylelikle, bu tarihten sonra yapılmış olan (528.700,00 + 521.300,00 =) 1.050.000,00 TL ödeme için 30.10.2021 tarihinden itibaren avans faizi talep edilebileceği görüşüne ulaşıldığı; hasar ihbarının (gerekli belgelerle birlikte) davalı ... şirketine yapıldığı tarihin kesin olarak belirlenmesi durumunda bu konuda net bir değerlendirme yapabilmenin mümkün olacağı rapor edilmiştir.Dosya kapsamı ve sunulan beyanlar nazara alınarak dosya, önceki bilirkişi heyetinden farklı trafik kusuru konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; 15.05.2024 tarihli rapora göre ------ plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a maddesini ihlal etmesi sebebiyle %100 oranında asli kusurlu olduğu, aracın kaza tarihindeki kasko değeri 1.111.902,00 TL olduğu, hasar tutarının 721.300,00 TL olduğu, aracın hasarsız eşdeğerinin kaza tarihindeki ikinci el piyasa fiyatının ise 1.500.000,00 TL olduğu, dava konusu aracın tamir edilmesi ekonomik olmadığından, araç pert total olduğu, sovtaj tutarının ise 528.700,00 TL olduğu, buna bağlı olarak davacının toplam zararının 971.300,00 TL olduğu, davacı şirketin kazanç kaybının ise kaza tarihinde günlük olarak 1.200,00 TL'den, yeni aracın 10 gün içinde alınabileceği öngörülerek 12.000,00 TL olabileceği rapor edilmiş olup, davacı tarafça sunulan rapora itirazların değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre, davacının, aracının pert olması nedeni ile toplam zararının 971.300,00 TL olduğu, davacı tarafa 30.09.2021 tarihinde 200.000,00 TL, 01.09.2022 tarihinde 521.300,00 TL olmak 721.300,00 TL ödeme yapıldığı, buna bağlı olarak 971.300,00- 721.300,00 = 250.000,00 TL eksik ödeme yapıldığı, otobüsün kazanç kaybı tekrar incelenmiş olup, kazancın kaza tarihinde sehven biraz düşük tutulduğu ve günlük kazancın 6.000,00 TL olabileceği ve 10 günlük kazanç kaybının 60.000,00 TL olabileceği sonucuna varıldığı rapor edilmiştir.Davacı vekili, bilirkişi raporu doğrultusunda 22.04.2025 tarihli talep artırım dilekçesi ile pert farkı alacağı ve araç mahrumiyet alacağına yönelik taleplerini 250.000,00 TL'ye çıkarmıştır. Dava konusu araçta kaza tarihinden önce herhangi bir hasar yok ise; aracın kazasız piyasa rayici belirlenip buna göre hasarlı hali arasındaki fark değer kaybı kabul edilmelidir.Davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararın belirlenmesi için mahkemece yapılacak iş, aracın kaza tarihindeki hasarsız piyasa değeri ve hasarlı haldeki piyasa değeri arasındaki farkı belirlemek için konusunda uzman bilirkişiden ayrıntılı denetime açık ve gerekçeli rapor alınarak, davalının kusur oranı nispetinde tazminata hükmedilmesi olmalıdır. Mahkememizce aldırılan 2.bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarının bu yönleriyle hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunması sebebiyle yeniden rapor alınması cihetine gidilmediği anlaşılmakla, artırılan miktar mahkememizce makul bulunmuştur. Yargıtay ----- Hukuk Dairesinin 28/05/2013 tarih ---- esas------ karar sayılı ilamında:"Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulüne, davalının icra takibine itirazının 65.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dava, 6762 sayılı TTK.’nin 1301. maddesinden (6102 sayılı TTK'nin 1472. maddesi) kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.Trafik kazaları, nitelikleri itibariyle haksız fiillerdendir. Haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihbar ve ihtar edilmesine gerek yoktur. Sigorta ettirenin dava hakkı, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle işleten ve sürücünün faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir. Bu durumda mahkemece, hükmedilen tazminata ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. 2-Davacı tarafça temerrüt faizi olarak avans faiz istenilmiştir. Davalının işleteni olduğu araç minibüs olup ticari araçtır. O halde, davada temerrüt faizi olarak ticari faiz niteliğindeki avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi de doğru değil bozma nedeni ise de; bu yanılgıların giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK.nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK.nun 438/7 maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir." belirtilmiştir. Yukarıda anılan içtihat uyarınca davacı tarafça, ticari işlerde uygulanan faiz talebinde bulunulmuş olup, araç ticari araç olduğundan ticari faize hükmetmek gerekmiş, davacı tarafça pert farkı alacağı, araç mahrumiyet alacağı ve çekici bedeline dair talepler Mahkememizce de uygun bulunmuş, davalı tarafın davadan önce temerrüde düşürüldüğüne dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge olmadığından temerrüdün dava ile gerkçekleştiği kabul edilmiş, netice olarak davacının davasının kabulü ile, pert farkı alacağı ve araç mahrumiyet alacağına dair toplam 250.000,00 TL'nin 16.02.2023 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, çekici bedeline dair toplam 12.980,00 TL'nin 16.02.2023 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; -Pert farkı alacağı ve araç mahrumiyet alacağına dair toplam 250.000,00 TL'nin 16.02.2023 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, -Çekici bedeline dair toplam 12.980,00 TL'nin 16.02.2023 dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 17.964,16 TL harçtan, peşin alınan 240,46 TL ile 8.000,00 TL ıslah harcının toplamı olan 8.240,46 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.723,70 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan peşin alınan 240,46 TL ile 8.000,00 TL ıslah harcının toplamı olan 8.240,46 TL harç gideri, 11.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 663,75 TL posta masrafı olmak üzere toplam 19.904,21 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 42.076,80 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ------ Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.