İlk Derece Mahkemesi 2023/384 E. 2025/810 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/384 Esas KARAR NO:2025/810

DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:06/06/2023 KARAR TARİHİ:26/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkil ... Tic Ltd Şti (...) “... adresinde faaliyet gösterdiği, dava dışı ... Tic. Koll. Şti.-... dava dışı ...’in bayisi olduğu, ... Tic.Koll.Şti. ticari ilişki nedeniyle ...Tur. İnş. San ve Tic Ltd Şti ‘den aldığı, keşidecesi ...…Ltd Şti olan T.... /... Şub 09.01.2023 tarihli ... seri nolu 100.000.00 TL bedelli çeki yine ticari ilişkisi nedeniyle müvekkil ... tic Ltd Şti’ne beyaz ciro ile verdiği, Dava konusu çekin gerçek ve meşru hamili Müvekkil şirket uhdesinde iken ; Müvekkilin yukarıda belirtilen adresindeki Genel Merkez Ofisinde 24.10.2022 tarihinde faili meçhul kişi/kişilerce gerçekleştirilen hırsızlık ile ofiste bulunan kasası spiralle kesilerek içindeki altın ve değerli eşyalar ile müvekkilin müşterilerinden alınan ve cirosu bulunan/bulunmayan çekler ile müvekkile ait boş çek koçanlarının çalındığı, Akabinde ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne şikayette bulunulduğu, soruşturma araştırmanın devam ettiği, Müvekkil ... Ltd Şti adına İstanbul Anadolu C. Başsavcılığına 24.10.2022 tarihinde şikayette bulunulduğu 2022/... ve 2023/... Soruşturma dosyaları üzerinden şikayette bulunulduğu, Ayrıca çeklerle ilgili olarak ... ATM ... E Sayılı dosyasından çek zayi ve İptal davası açıldığı, dosyadan Ödemeden Men kararı verildiği, ....ATM ... E.Sayılı çek zayi ve iptal davasından T....’na yazılan müzekkere cevabında dava konusu ... seri numaralı çekin davalı tarafından 09.01.2023 tarihinde bankaya ibraz edildiği, yapılan kontrollerde çek hakkında ödemeden men yasağı verilmiş olduğundan, polis ekiplerine haber verildiği sonuç olarak çekin aslının ve ibraz edenin polis ekiplerine teslim edildiği bilgisi verildiği, bunun üzerine işbu davanın açılmasının zarureti hasıl olduğu, Davalının kötü niyetli olduğu, huzurdaki davaya konu çekin gerçek ve meşru hamili, maddi hukuk anlamında gerçek alacaklısı ...…LTD ŞTİ olduğu, ...…Ltd Şti ‘nın veya Ciro Silsilesine göre ... Tic Koll.Şti ‘nın kendinden sonra ciranta görünen kişi ile hiçbir şekilde ticari ilişkisi ve borcunun bulunmadığı, Müvekkil şirket yetkilinin olay sonrasında çalınan çeklere ilişkin verdiği dökümde dava konusu çekin ve yukarıda suretleri bulunan çeklerinde olduğu açıkça görüleceği, Müvekkilin bayilerinden beyaz ciro ile alınan çeklerin şirket merkezindenki kasada muhafaza altında iken çalındığı, dolayısıyla çekler üzerindeki hak ve alacağın müvekkili şirkete ait olduğu, Çalınan çeklerden bir kısmının icra takibine kaonulduğu, bir kısısım çalınan çeklerin görsellerine dava dilekçesinde belirtildiği, Davalının UYAP Üzerinden borçlu ve alacaklı olduğu, davacı ve davalı olduğu, şüphelisi konumunda olduğu, İcra takibi, davalar ve soruşturma dosyalarının dökümünün de dosyaya celp edilmesinin talep edildiği, Arz ve izah edilen ve resen gözetilecek sebeplerden dolayı, Davanın kabulüne, Keşidecisi ... GIDA Otomotiv. Tur. İnş. San ve Tic Ltd Şti olan T..../ ... Şubesi 09.01.2023 tarihli ... seri nolu 100.000.00 TL bedelli çekin davalıdan İstirdadına ve müvekkile iadesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir. CEVAP: Davalı tarafça dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır. DELİLLER VE GEREKÇE : Dava; davacının ticari ilişki kapsamında dava dışı ...Ltd. Şti.den aldığı keşidecisi ... Gıda Otomotiv ... Ltd. Şti. Olan ... ... Şubesi, 09/01/2023 tarihli, ... seri numaralı 100.000,00 TL bedelli çekte davacının hamil olup olmadığı, çekin rızası dışında elinden çıkıp çıkmadığı, davalıdan çekin istirdadını talep etme hakkının bulunup bulunmadığına ilişkindir. İstanbul ..., İstanbul 3., 4.,13.,14. ve 15. Asliye Ticaret Mahkemesine, ... Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü, .... Asliye Hukuk Mahkemesi, .... Asliye Ticaret Mahkemesi, ..., İstanbul Anadolu CBS, yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi ... 02/03/2025 tarihli raporunda'' Nihai takdir Mahkemenizde olmak üzere, Tarafların iddia ve savunmaları, Davacı ile dava dışı ... Tic. Koll. Şti ‘nın incelenen ticari defter kayıtları, CBS Soruşturma dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan ve detaylarına işbu raporun yukarıdaki ilgili bölümlerinde yer verilen inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda: Dava konusu T..../... Şubesi nezdindeki hesap üzerine ... GIDA OTOMOTİV…TİC.LTD.ŞTİ tarafından Dava dışı ... Tic. Koll. Şti’ne Ticari ilişki gereğince ... Tic Koll. Şti’ne olan cari hesap borcuna mahsuben ... Tic Koll.Şti emrine 09.01.2023 tarihli ... Seri nolu 100.000 TL bedelli olarak keşide edildiği ve 25.08.2022 tarih ... nolu tahsilat makbuzu ile teslim alındığı tespit edildiği,Söz konusu Çek Dava dışı ... Tic. Koll. Şti tarafından, davacı ... Tic. Ltd. Şti’ne Ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap borcuna istinaden Ciro edilerek 04.10.2022 tarihinde davacı şirkete teslim edildiği, Dava konusu çek, gerek Davacı, gerekse Dava dışı ... Tic. Koll. Şti’nin 2022 yılı Ticari defter ve muavin deflerinde kayıtlı olduğu, Davacı ile dava dışı ... Tic Koll. Şti Kayıtlarının birbirini doğruladığı, Davacı şirket, söz konusu çeki teslim alması akabinde İşyerinde 24.10.2022 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı ile işyerindeki KASANIN Spiralle parçalanıp açılması ile kasadaki diğer çek ve kıymetli evraklar, diğer kasa mevcutlarının hırsızlama/çalıntı yolu ile dava konusu çekinde çalındığını, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne Şikayette bulunulduğu, inceleme ve soruşturmanın devam ettiği, Alabinde de İstanbul ... C. Başsavcılığına şikayette bulunulduğu 2022/... Soruşturma dosyası ile failler hakkında şikayette bulunularak, kamu adına dava açılması talep edildiği, Çekin İşyerinden hırsızlama/ yoluyla çalınması akabinde Davacı ... Gıda San Tic Ltd Şti tarafından ... ATM ... E Sayılı dosyasından Ödemeden men ve çek iptal davası açıldığı, Mahkemece çek için ödeme yasağı kararı verildiği ve İlgili Bankaya da Müzekkere yazılarak ödeme yasağının bildirildiği, Dava konusu Çekin, Son Ciranta olarak görünen davalı ... tarafından 09.01.2023 tarihinde çekin ibraz edildiği ve ....ATM ... E Sayılı dosyasından verilen ödemeden men kararı geeğince her hangi bir işlem yapılmadığı, Davalı ...’in alacağın hangi hukuki ilişki sebebi ile, hangi miktar ölçüsünde doğduğu ile bu alacağın doğumuna yol açan hukuki ilişki ya da işlemin HMK m.200 gereğince kesin delille ispatının lazım geldiği, bu aşamada böylesi bir ispat faaliyetinin davalı tarafından yerine getirilemediği, Dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... hakkında İstanbul Adliyelerinde benzer nitelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğuna ilişkin somut belgelerin de dosya kapsamında olduğu, Çekte alacaklı olarak görülen Ciranta durumundaki Davalı ...’in dava konusu çekin elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı, Davacı Şirket ile çekte ciro imzaları bulunan ... –... ve diğer cirantalarla her hangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı davacı ... Gıda Ltd Şti kayıtlarından ve dava dışı ... Tic. Koll. Şti kayıtlarından anlaşıldığı, Çek bir ödeme vasıtası olduğuna göre ... Tic. Ltd Şti sonra gelen ciro zincirinin tamamının kopmuş olacağı, başka bir ifadeyle davacı ve dava dışı ... Tic Koll. Şti’den sonra şeklen imza sahibi olarak gözüken gerçek kişi ya da tüzel kişilere karşı herhangi bir sorumluluğundan söz edilemeyeceği Tarafların diğer talepleri Mahkemeniz takdirlerinde olduğu, Sonuç ve kanaatine varılmıştır.Takdirinize saygı ile arz ederim. 02.03.2025'' şeklinde görüşte bulunmuşlardır. Huzurdaki davaya konu edilen .../ ... Şubesinin 09.01.2023 keşide tarihli ... seri nolu 100.000.00 TL bedelli çekin ...Turizm İnşaat ve Sanayi Limited Şirketi tarafından keşide edilen çekin beyaz ciro yoluyla davacı tarafından teslim alındığı ancak söz konusu çekin çalınması nedeniyle elinden çıktığından bahisle eldeki istirdat davasının açıldığı görülmüştür. Davacı, çekin çalındığı iddiası üzerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/... Soruşturma dosyası üzerinden muhtemel şüpheliler hakkında hırsızlık ve dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik yaptıklarına ilişkin şikayette bulunulduğu, dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... hakkında Türkiye'nin farklı adliyelerinde benzer nitelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi 2023/114 Esas, 2023/490 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalının benzer nitelikte ciro silsilesi ile çek iktisabına ilişkin ve bu çekler hakkında hırsızlık suçlarına konu iddialar bakımından benzer nitelikte dosyalarının bulunup bulunmadığı tetkiki hususunda UYAP kayıtları incelenmiş davalının farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çekin elinde bulundurulması nedeniyle başlatılan ceza kovuşturması bulunduğu, bunun yanı sıra farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çeklerin benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunun son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu edildiği anlaşılmış ve kargodan çalınan ve Türkiye'nin çeşitli yerlerinde kaybolan çek veya bonoların bir şekilde son hamilin eline geçmiş olması hayatın olağan akışına aykırı olacağı ve bu durumda son hamilin basiretli bir işadamı gibi davranma yükümlülüğü gereği çekin iktisabında, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekeceği anlaşılmıştır. Bu husus Yargıtay 11. HD'nin 26.05.2021 tarih, 2020/5570 E. - 2021/4450 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır. Somut olayda davacı öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu, ardından davalı tarafın çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir ki davacı taraf mevcut defter ve muavin kayıtlarında dava konusu çekin dava dışı çek lehtarı ... Tic. Kol. Şti'den cari hesabp borcuna istinaden tahsilat olarak 05.10.2022 tarihinde ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı görülmüştür. Davacının çekte ciroları bulunan sonraki cirantalar ile herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı çek iptali dosyası ve İstanbul ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2022/... soruşturma sayılı dosyaları ile bu hususu ispatlamıştır. Davalının benzer ciro yoluyla iktisap ettiği çok sayıda ceza soruşturmasına konu çek bulunduğu, diğer cirantalar ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu ispatlayamadığı bilakis davacı tarafın ticari ilişkisini somut verilerle ispatladığı buna ilişkin belgelerin de dosya kapsamında olduğu, çekte son hamil durumundaki davalının dava konusu çekin elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı, senedin bile bile borçlu zararına iktisap edilmiş olduğu hususunun tespit ve rapor edildiği denetlemeye ve hükme elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Kötü niyet tazminatı talebi bakımından ise davacının defter ve kayıtlarının incelenemediği, iyiniyetli hamil olduğuna dair kanaat oluşmamasının doğrudan kötü niyetli kabul edilmesi için yeterli olmadığı sonucuyla kötü niyet tazminatı talebinin şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle; 1-Davacının davasının KABULÜ ile; Keşidecisi ...Tur. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan Türkiye ... ... şubesinin 09/01/2023 keşide tarihli, ... seri nolu, 100.000,00-TL bedelli çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, 2-Şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 6.831,00 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.123,25 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 1.707,75 TL peşin harç ve 179,90 TL Başvuru harcı olmak üzere toplam 1.887,65 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 5-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan 7.335,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, 7-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yerolmadığına, 8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/11/2025

Katip ... E-imza

Hakim ... E-imza