İlk Derece Mahkemesi 2023/372 E. 2025/957 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/372 Esas KARAR NO : 2025/957

DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) DAVA TARİHİ : 16/11/2020 KARAR TARİHİ : 30/09/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından konkordato talebi ile Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile açılan davada, konkordato talebinin kabulüne ve konkordatonun İİK'nın 306. maddesi uyarınca tasdikine karar verildiğini ve kararın 16.09.2020 tarihinde ilan edildiğini, 05.11.2019 tarihi itibariyle davacıdan 369.905,95 TL nakdi 113.680,00 TL gayri nakdi alacaklı olduklarına ilişkin dilekçelerinin 04.11.2019 tarihinde komiserlere teslim edildiğini, ancak, Konkordato Komiserliğinin 06.01.2020 tarihli yazıları ile alacak tutarının 283.072,27 TL olarak hesaba katılacağının bildirildiğini, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/07/2020 tarihli, çekişmeli alacaklar hakkında verilen ara kararda müvekkil bankanın konkordatoya tabi alacağının 283.711,00 TL olarak hesaba katılmasına karar verildiğini, davalıya gönderilen Beyoğlu .... Noterliğinin 05.03.2019 tarih ve .... Yevmiye Numaralı hesap kat ihtarında Çek Bedeli Kredisinden doğan gayri nakdi banka alacağı mevcut olmasına rağmen Sayın Mahkeme tarafından, borç rakamına dahil edilmediğini, Çek Bedeli Kredisinden doğan gayri nakdi 124.405,00 TL alacağın tespit edilmesini, konkordato projesine dahil edilmesini ve kararın kesinleşmesine kadar davalı/borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya depo edilmesine karar verilmesini talen ve dava etmistir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı bankanın çek bedeli kredisinden doğan gayri nakdi 124.405,00-TL alacağının konkordato projesine dahil edilmeden eksik tasdik edildiği iddiasında bulunduğunu, — ancak dava konusu çekler hakkında, “karşılıksızdır” işlemi yapılmadığını, bu sebeple davacı bankanın ödemekle yükümlü olduğu herhangi bir tutar oluşmadığını, davalı şirket içerisinde bulunduğu ödeme güçlüğünden kurtulmak için konkordato mühleti talebinde bulunduğunu ve Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile davalılar hakkında 07.03.2019 tarihinde başlangıçta 3 aylık geçici mühlet kararı verildiğini, 30.05.2019 tarihinde ise 07.06.2019 tarihinden geçerli olmak üzere 2 aylık ek geçici mühlet kararı verildiğini, geçici mühletin bitiminde İlk Derece Mahkemesi tarafından 07.08.2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bir yıllık kesin mühlet kararı verilmiş ve nihayetinde 10/09/2020 tarihinde konkordato projesinin tasdiki yönünde hüküm kurulduğunu, davalı şirketin konkordato tasdik kararı ile, tüm borçları konkordato projesi kapsamına alındığını, dolayısıyla bankanın çeklerle ilgili herhangi bir sorumluluğu söz konusu olmadığını, dava konusu alacağa ilişkin olarak, İİK ve konkordatoya ilişkin düzenlemelerle uyarlı şekilde kurulan İlk Derece Mahkemesi nihai kararına karşın, hak edilmemiş bir tutarın tahsil edilmeye çalışılmasının hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, oluşmamış bir borcun, konkordato projesi kapsamına alınamayacağı beyan ederek davanın reddini savunmuştur. Dava, davacı bankanın çek bedeli kredisinden doğan gayri nakdi 124.405,00 TL alacağın tespiti ve konkordato projesine dahil edilmesi istemine ilişkindir. Mahkememizin 16/11/2021 tarihli ... esas ... karar sayılı kararı ile "yasal mevzuat ve HSK'nın kararı dikkate alındığında iş bu kayıt kabul davasına bakma görevi dava tarihinde yürürlükte bulunan ihtisas mahkemelerine ait olduğu" gerekçesiyle mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Bakırköy Nöbetçi 1, 2, 3 Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir. Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/03/2022 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı ile " davanın genel alacak davası niteliğinde oluşu ve bu itibarla davanın genel yetkili mahkemede açılmasının doğruluğu " dikkate alınarak karşı görevsizlik kararı verilmiş merci tayini için dosya istinaf ilgili dairesine gönderilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 21/03/2023 tarihli ... Esas ... Karar sayıyı ilamı ile "İİK 308/b maddesi uyarınca açılan iş bu davada genel hükümler uyarınca alacağın varlığına ve miktarına yönelik inceleme ve değerlendirme yapılacak olup konkordato hükümlerinin uygulama yeri bulunmadığı" gerekçesiyle mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmiştir. İstinaf ilamı doğrultusunda mahkememize tevzi edilen dava yukarıda yazılı esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizin dosyasına sunulan 05/07/2021 havale tarihli alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacı bankanın dava konusu çek bedeli Kredisinden doğan gayri nakdi 124.405,00 TL alacağı ile ilgili olarak; Yargıtay içtihatlarında bankaların yasal sorumluluk tutarlarına ilişkin olarak müşterilerinden henüz ibraz edilmeyen çek yaprakları için depo talebinde bulunabilecekleri ve/veya teminat isteyebilecekleri ve 5941 sayılı Çek Yasasının 2. ve 3 m. hükümleri uyarınca, Davacı bankanın Çek Bedeli Kredisinden doğan gayri nakdi 124.405,00 TL alacağının konkordato projesine dahil edilmesi ve kararın kesinleşmesine kadar davalı/borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya depo edilmesi hakkına sahip olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, Ancak davalı şirketin konkordato projesine dahil edilmesi nedeni ile çeklerin karşılıksız yazılamayacağı göz önünde bulundurularak çek bedeli krediden doğan gayri nakdi 124.405,00 TL alacağının depo edilip/edilmeyeceğinin talebinin takdirinin mahkemeye ait olacağı, kanaati bildirilmiştir. Dosyaya sunulan 08/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı bankanın dava konusu çek bedeli kredisinden doğan gayri nakdi 124.405,00-TL alacağı ile ilgili olarak çek bedeli kredisinden doğan gayri nakdi alacağının gerek GKS, gerekse (THS) ticari hizmetler sözleşmesi kapsamında bankanın nakit depo talep etme yetkisinin bulunduğunun gözüktüğü, davacı bakanın çek bedeli kredisinden doğan gayri nakdi 124.405,00-TL alacağının konkordato projesine dahil edilip edilmeyeceğinin çek bedeli kredisinden doğan gayri nakdi 124.405,00-TL alacağının depo edilip edilmeyeceğinin takdirinin mahkemeye ait olacağı yönünde kanaat bildirmiştir. Dosyaya sunulan 09/10/2024 tarihli 2. Ek bilirkişi raporunda özetle; davacı bankanın dava konusu çek bedeli kredisinden doğan gayri nakdi alacağı ile ilgili olarak; Çek Bedeli Kredisinden doğan gayri nakdi alacağının gerek GKS, gerekse (THS) Ticari Hizmetler Sözleşmesi kapsamında Banka'nın nakit depo talep etme yetkisinin bulunduğunun gözüktüğü, 1.seçenek çek bedeli krediden doğan gayri nakdi 113.280,00-TL alacağının depo edilip edilmeyeceğinin talebinin takdirinin sayın mahkemeye ait olacağı, 2.seçenek çek bedeli krediden doğan gayri nakdi 106.605,00-TL alacağının depo edilip edilmeyeceğinin talebinin takdirinin sayın mahkemeye ait olacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir. Dosyaya sunulan 06/08/2025 tarihli 3. Ek bilirkişi raporunda özetle; davacı bankanın dava konusu çek bedeli kredisinden doğan gayri nakdi alacağı ile ilgili olarak; Çek Bedeli Kredisinden doğan gayri nakdi alacağının gerek GKS, gerekse (THS) Ticari Hizmetler Sözleşmesi kapsamında Banka'nın nakit depo talep etme yetkisinin bulunduğunun gözüktüğü, 2020 yılı çek yasal yükümlülüğüne göre; Çek bedeli krediden doğan gayri nakdi 106.800,00 TL alacağının depo edilip/edilmeyeceğinin talebinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı, 2025 yılı çek yasal yükümlülüğüne göre; Çek bedeli krediden doğan gayri nakdi 607.200,00 TL alacağının depo edilip/edilmeyeceğinin talebinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir. Tüm dosya ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde açılan dava, davacı bankanın çek bedeli kredisinden doğan gayri nakdi 124.405,00 TL alacağın tespiti ve konkordato projesine dahil edilmesi istemine ilişkindir. İİK 308/b maddesinde "Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler. Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından, mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler; bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir" şeklinde hüküm tesis edilmiştir. Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile açılan davada, Davalı şirket ile ilgili konkordato talebinin kabulüne ve konkordatonun İİK'nın 306. maddesi uyarınca tasdikine karar verildiği ve kararın 16.09.2020 tarihinde ilan edildiği anlaşılmıştır. Davacı bankanın çekten kaynaklı gayri nakdi kredi alacağı talebi reddedilmiş ve konkordato projesine dahil edilmemiştir. Bu kapsamda açılan somut davada Banka gayri nakdi çek riskinin depo edilmesini talep etmektedir. GKS'nin 4.2.19 ve 4.4 maddesine göre depo talep etme yetkisinin bulunduğu, Ticari Hizmetler Sözleşmesi'nin 2.7.Çekle İşleyen Hesaplara Uygulanacak Hükümler başlığı altındaki 2.7.7. Maddesinde getirilen düzenleme ile Banka'nın teslim ettiği çek yaprakları için depo talep etme yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Buna göre yapılan inceleme sonucu ...- ... seri nolu 25 adet, ...-... seri nolu 25 adet ve ...- ... seri nolu 10 adet adet çek yaprağı olmak üzere toplam 60 yaprak çekin davalı şirkete verildiği, davalı şirketin çek hesabında toplam 55 adet çekin aktif olarak görüldüğü, çek listesinin son durumunda ise; a-) ...- ... seri nolu 25 adet çek yaprağından 4 adet çekin ödendiği, 4 adet çekin iptal edildiği, 17 adet çekin de aktif olduğu,b-) ...- ... seri nolu 25 adet çek yaprağından 3 adet çekin iptal edildiği, 22 adet çekin de aktif olduğu, c-) ... - ...70 seri nolu 10 adet çek yaprağından | adet çekin iptal edildiği, 9 adet çekin de aktif olduğu, toplam da aktif çek toplamının 48 adet olduğu, Ödenen, iptal edilen ve karşılıksızdan ödenen çeklerden sonra gayri nakdi riskinin toplamının 2020 yılı çek yasal yükümlülük tutarı 2.225,00 TL olduğundan 48 adet çek için 106,800,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Ödenen, iptal edilen ve karşılıksızdan ödenen çekler yönünden çekten kaynaklı gayri nakdi kredi alacağının 17.605,00-TL'lik kısmı için risk ve sorumluluk ortadan kalktığından bu talebin konusuz kalması nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına karar vermek gerekmiş, 48 adet aktif çek yönünden ise 106.800,00-TL gayri nakdi kredi alacağının tespiti ile gayri nakdi alacağın ... Bankasında açılacak bir aylık mevduat hesabına yatırılarak depo ettirilmesine, ayrıca Bakırköy .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında tastiklenen konkordato projesine dahil edilmesine ve davanın bu yönden kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; A- Çekten kaynaklı gayri nakdi kredi alacağının 17.605,00-TL'lik kısmı için risk ve sorumluluk ortadan kalktığından bu talebin konusuz kalması nedeniyle HÜKÜM KURULMASINA YER OLMADIĞINA, B-106.800,00-TL gayri nakdi kredi alacağının tespiti ile gayri nakdi alacağın ... Bankasında açılacak bir aylık mevduat hesabına yatırılarak depo ettirilmesine, ayrıca Bakırköy ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında tastiklenen konkordato projesine dahil edilmesine, -Alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 54,40-TL peşin harcın indirilmesiyle geriye kalan ‬‬561,00‬-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 7.332,10-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 7.386,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6- Davacı yargılamada kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca 1.320,00-TL arabulucuk ücretinin davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına, 8-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/09/2025

Katip ... E imza

Hakim ... E imza