İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/441 E. 2024/816 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2024/441 Esas KARAR NO :2024/816 DAVA:İtirazın İptali DAVA TARİHİ:23/07/2024 KARAR TARİHİ:24/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Turz. Teks. İnş. ve Oto. San.ve Tic. Ltd. Şti arasında "yurtiçi/yurtdışı kayıtlı/kayıtsız olarak postaya verilen gönderiler ile göndericinin talebi halinde adresinden kabulü ve bu gönderilerin dağıtım araçlarına yükleme-boşaltma, dağıtılacak gönderilerin grup/cihet ayrımı, dağıtım ve teslim işlemleri, gönderici adresinden kabul edilen gönderilerin paketleme/ambalajlama, öçlme , tartım, kayıt, düşüm işlemleri ile bu gönderilere ait ücretlerin göndericiden tahsili" işine ilişkin sözleşmeler imzalandığını ve bu işlere ilişkin taahhüt kapsamında dava dışı ... firması tarafından ... Şubesince düzenlenen 08/07/2015 tarih ... nolu 19.369,75-TL değerindeki teminat mektubunun müvekkili şirkete teslim edildiğini, sonraki süreçte ... firması iflas ederek taahhüdünü sözleşme hükümlerine ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği sebebiyle firma işçilerinin açmış oldukları işçilik alacakları davaları ve yapmış oldukları arabuluculuk başvuruları sebebiyle müvekkili şirket tarafından asıl işveren sıfatı ile ödemeler yapıldığını, bu sebeplerle ... - ... Şubesi ile yazışmalara geçilerek; ... ... Başmüdürlüğü 26/05/2017 tarih ve ...-... sayılı, 07/06/2017 tarih ...-...-E... sayılı, 03/10/2018 tarih ...-...-E... sayılı ve 04/08/2022 Tarih E-...-... sayılı yazıları ile... ... Şubesince düzenlenen 08/07/2015 tarih ... nolu 19.369,75-TL değerindeki teminat mektubunun nakde çevrilmesi ve müvekkili şirket hesabına yatırılmasının ilgili bankadan talep edildiğini, düzenlenerek müvekkili şirkete teslim edilen yukarıda belirtilmiş olan teminat mektubunun nakde çevrilmesini teminen davalı bankaya talepte bulunulduğunu, talep esnasında, dava dilekçesi ekindeki delilleri de bankaya ibraz edilerek teminat mektubuna ilişkin riskin doğduğu hususu somutlaştırılmak suretiyle mektup bedelinin tamamının nakde çevrilmesinin talep edildiğini, davalı bankanın dava konusu teminat mektubu ile garanti ettiği riskin doğduğunu, davalı banka tarafından talepleri reddedildiğinden alacaklarının tahsili amacıyla .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosya üzerinden teminat mektubunda yer alan tutar ve işlemiş faizi ile birlikte davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlattıklarını, ödeme emrine davalı bankaca haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz edildiğini, iş akitleri sona eren ayrım ve dağıtım işçileri tarafından işçilik alacaklarının ödenmesi talebiyle açılan davalar ve yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde işçilik alacaklarının yasa gereği ödenmiş olduğunu, her bir işçi için ayrı ayrı iş davalarının, icra dosyaları ve arabuluculuk ile ödenmek zorunda kalınan meblağların belirtilmiş olduğunu, Mahkememizce aşağıda bir kısmı belirtilen arabuluculuk, icra ve mahkeme dosyalarının celp edilmesi halinde görülecektir ki; ... İş Mahkemesinde E.... ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına ödenen 34.941,38 TL, ... ... 3. İş Mahkemesi .... ... Genel İcra Müdürlüğünün .. sayılı dosyasına ödenen 31.747,73-TL, ... ... 5. İş Mahkemesi .... ... Genel İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına ödenen 66.561,64-TL, ... ... 5. İş Mahkemesi .... (Kapatılan) ... ...Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına ödenen 20.187,62-TL, ... ... 6. İş Mahkemesi ... E. ... K. (Kapatılan) ... 1.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına ödenen 44.838,23-TL, ... ... 6. İş Mahkemesi .... (Kapatılan) ... 3.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına ödenen 41.090,65-TL, ... ... Arabuluculuk Bürosu ... numaralı dosyasına ödenen 48.928,51-TL'nın müvekkili şirketçe ödenmek zorunda kalındığını, bahsi geçen dava dışı işçilere ödenen meblağlardan yine dava dışı ... firmasının sorumlu olduğunu, davalı bankanın şirketlerine vermiş olduğu taahhüdünü yerine getirmediğini, ... firmasının iflas etmesini, ... firmasının işçilerine şirketlerince iş akdinden kaynaklı olarak yapılmış olan ödemeleri dikkate almayarak bunun teminat konusu işle alakalı olmadığı iddia ederek girişimlerini reddetmiş olduğunu, davalı bankanın yüklenmiş olduğu asli borcunu ifa etmekten kaçınmış lehtar ile muhatap arasındaki çekişmeyi sorgulamış olduğunu, halbuki davalı bankanın böyle bir sorgulama görevi ve yetkisi olmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle; öncelikle davalarının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyaya yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptalini ve takibin devamını; haksız ve kötü niyetle itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere İcra İnkar Tazminatına hükmedilmesini; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; teminat mektubunun 26/05/2017 tarihinde sebeplerinin somutlaştırılarak tazmininin talep edildiği ileri sürülmüş olup haksız davanın reddini talep ettiklerini, davaya konu teminat mektubunun “yurt içi/yurt dışı, kayıtlı kayıtsız olarak postaya verilen gönderiler ile göndericinin talebi halinde adresinden kabulü ve gönderilerinin dağıtım araçlarına yükleme, boşaltma, dağıtılacak gönderilerin grup/cihet ayrımı, dağıtım ve teslim işlemleri, gönderici adresinden kabul edilen gönderilerin paketleme, ambalajlama, ölçme, tartım, kayıt düşüm işlemleri ile bu gönderilere ait ücretlerin göndericiden tahsili” işi için verilmiş olup, davacının geniş yorumlaması ile iş akdinden kaynaklı alacakları teminat mektubu kapsamında talep etmesinin hukuka uygun olmadığını, davacı tarafından dava dışı ... ile arasındaki sözleşme ve şartnamelerde işçilik alacakları ile ilgili maddelerin bulunduğu ileri sürülmüş olmakla ilgili sözleşmeler incelendiğinde sözleşme ve şartnamelerde işçilik alacakları ile ilgili herhangi bir hüküm bulunmadığının görüleceğini, müvekkili bankanın işçilik alacaklarını ödemeyi taahhüt etmesi hayatın olağan akışına aykırı olup davacı tarafından mektup konusu iş genişletilmeye çalışıldığından davacının haksız taleplerini kabul etmediklerini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafından dava dilekçesinde bir kısım dosya bilgileri verilmiş olup ilgili dosyaların davaya konu teminat mektubuna dair iş ile ilgili olup olmadığının tespiti gerektiğini, işbu dava ile aynı konuda olan ve müvekkili banka lehine sonuçlanan emsal nitelikli kararlar bulunduğunu, davanın ... .... Ve Tic. Ltd. Şti’ye ve dolayısıyla .... İcra Ve İflas Müdürlüğü ... İflas sayılı dosya gereğince iflas masasına ihbarını talep ettiklerini, yukarıda açıklanan nedenlerle; zamanaşımı itirazları nedeniyle davanın esasa girilmeksizin reddini, davanın dava dışı ... .... Ve Tic. Ltd. Şti’ye ve dolayısıyla .... İcra ve İflas Müdürlüğü ... iflas sayılı dosya gereğince iflas masasına ihbar edilmesini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava , davalı banka tarafından düzenlenen teminat mektubuna istinaden başlatılan ilamsız icra takibinde davalının itirazının iptali istemine ilişkindir. Teminat Mektubu sureti, sözleşmeler, yazışmalar, icra takip dosyası ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş ve tüm deliller toplanmıştır. .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından ... .... Ve Tic. Ltd. Şti lehine verilen 08/07/2015 tarih ... numaralı 19.693,75 TL tutarlı kesin ve süresiz teminat mektubuna istinaden davacı tarafından genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatıldığı, 19.693,75 TL asıl alacak , 9.372,07 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 29.065,82 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, davalı tarafından yasal 7 günlük süre içinde borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır. Teminat mektubu, borçlunun alacaklıya karşı üzerine aldığı bir edimi yerine getirmemesi halinde, belirli bir miktar parayı alacaklının ilk talebinde ona derhal ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğine dair banka tarafından verilen teminattır. İlk talepte ödeme kayıtlı teminat mektuplarının ayırıcı özelliği, mektup metninde, lehtarın edimini garanti eden bankanın, teminat mektubunda belirtilen riskin meydana gelmesi, bir başka deyişle garanti kapsamında yer alan edimin hiç ya da tamamı ile yerine getirilmemesi sebebiyle muhatabın tazmin talebinin gerçekleşmesi halinde, protesto düzenlenmesine, mahkeme kararına, herhangi bir ihtar ya da ihbara, lehtarın yazılı ya da sözlü onayına ihtiyaç duyulmaksızın, ayrıca talebin hukukiliği araştırılmaksızın, tazmin talebinin kabulünü engelleyen def'iler ileri sürülmeksizin, lehtar ile muhatap arasındaki hukuki ilişki münasebetiyle ortaya çıkan uyuşmazlık dikkate alınmaksızın, muhataba veya temsilcisine, teminat mektubunda açık bir süre belirtilmediği takdirde derhal ve gecikmeksizin, teminat mektubu bedelini talep tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için işleyecek gecikme faizi ile birlikte nakden ve tamamen ödeyeceği şeklindeki taahhütlerine veya aynı anlama gelen benzer ifadelerine yer verilmesidir. 6098 Sayılı TBK'nın 128. maddesinde düzenlenen üçüncü kişinin fiilini üstlenme kapsamında bir tür garanti sözleşmesi olan teminat mektuplarının vadeli ya da vadesiz olarak düzenlenmeleri mümkündür. Vadesiz teminat mektuplarında zamanaşımı, bu tür ilişkiler için yasalarda ayrı bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden 10 yıl olup bu süre alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren başlayacaktır. (Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2023/299 E. 2023/7213 K. sayılı kararı) Somut olayda;10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı görülmekle davalının zamanaşımı defiinin reddine karar vermek gerekmiştir. Dava konusu teminat mektubunun incelenmesinde; "YURTİÇİ/YURTDIŞI KAYIRTI/KAYITSIZ OLARAK POSTAYA VERİLEN GÖNDERİLER İLE GÖNDERİCİNİN TALEBİ HALİNDE ADRESİNDEN KABULÜ VE BU GÖNDERİLERİN DAĞITIM ARAÇLARINA YÜKLEME-BOŞALTMA, DAĞITILACAK GÖNDERİLERİN GRUP/CİHET AYRIMI, DAĞITIM VE TESLİM İŞLEMLERİ, GÖNDERİCİ ADRESİNDEN KABUL EDİLEN GÖNDERİLERİN PAKETLEME/AMBALAJLAMA, ÖÇLME , TARTIM, KAYIT, DÜŞÜM İŞLEMLERİ İLE BU GÖNDERİLERE AİT ÜCRETLERİN GÖNDERİCİDEN TAHSİLİ" işini taahhüt eden ... .... Ve Tic. Ltd.Şti.nin; ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu kesin teminat mektubu tutarı 19.693,75TL ’nı ... A.Ş. garanti ettiğinden, yüklenici taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediği taktirde, protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve ... .... Ve Tic. Ltd.Şti. ile idareniz arasında ortaya çıkacak her hangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbeti ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı, ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmesizin idarenize nakden ve tamamen, talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen sürelere ait kanuni faizi ile birlikte ödeneceğini…. taahhüt ve beyan ederiz. Bu teminat mektubu süresizdir." ibarelerinin yer aldığı, "ilk talepte ödeme kayıtlı teminat mektubu" vasfında olduğu anlaşılmıştır. Tarafları ve konusu aynı olan, ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin, 11/10/2019 T. 2019/... E.- 2019/... K. sayılı kararı ile "davanın kabulüne" karar verildiği, ilgili kararın, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi’nin 16/04/2021 T. 2020/... E.-2021/... K. sayılı, "davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine" dair verilen kararının, Yargıtay 11.HD., 18/01/2023 T., 2021/5773 E.- 2023/343 K. nolu ilamı ile onanmasına karar verildiği görülmüştür. Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile dava dışı yüklenici ... .... Ve Tic. Ltd.Şti. arasında imzalanan sözleşmenin 11. Maddesi gereğince düzenlenen kesin teminat mektubunun 26/05/2017 tarihinde, “...teminat mektubu ile garanti edilen riskin gerçekleştiği...” tazmin talebinde bulunulduğu, talebin davalıya 15/06/2017 tarihinde tebliğ edildiği, davalı banka tarafından, 05/10/2018 tarihinde “ tazmin talebinin dayanağı olarak Alanya İş Mahkemesinin ... sayılı dosyasından ve ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından verilen ve icradan ödemesi yapılmış olan mahkeme kararı gösterilmiştir. Kesin teminat , taahhüdün sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınmakta olup kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işçi ücreti ve diğer işçi alacaklarını teminat altına almamaktadır. ” gerekçesi ile tazmin talebinin yerine getirilmediği anlaşılmış ise de, ilk yazılı talepte ödeme kayıtlı teminat mektuplarının özelliğinin, garantör bankanın muhataba, tazmin talebi karşısında bu talebi derhal yerine getirmeyi ve yerine getirirken riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa dair bir inceleme yaparak ödeme yapmaktan kaçınamayacağı yükümlülüğünü getirmekte olup, banka teminat mektupları garanti akdi niteliğindedir (Yargıtay 19. HD. 26/06/2019 T. 2017/5263 E.-2019/4086 K.) bunun doğal sonucu teminat mektubu veren banka asıl borcu yüklenmiş olur, banka teminat mektubu ilk talepte kaydını içermekte olup, muhatap bankadan ödeme talebinde bulunduğunda, banka sadece şekli manada bir inceleme yapabilecek olup, riskin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda esasa dair inceleme yapamayacağı gibi, riskin gerçekleştiğinin ispatını da isteyemeyeceği teminat mektubu lehtarı ile muhatabı arasındaki sözleşmenin ifa edilip edilmediği ya da gerektiği şekilde ifa edilip edilmediği gibi sözleşmenin taraflarınca ileri sürülebilecek def'i ve itirazları ileri sürerek ödeme yapmaktan kaçınamayacağı kanaati oluştuğundan, davacının 19.693,75TL teminat mektubu bedelini davalıdan talep etme hakkı olduğu, Mahkememizce re’sen yapılan hesaplamada davacının bankaya ilk başvuru tarihi olan 26.05.2017 tarihinin tebliğ edildiği 15.06.2017 tarihi ile takip tarihi olan 27.09.2022 tarihleri arasında işleyen %9 yasal faizin 9.372,07 TL olduğu, takipte de bu miktarın talep edilidiği görülmüş, davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptaline, alacak likit olduğundan kabul edilen tutar üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptali ile takibin aynı şartlarla devamına 2-Kabul edilen alacağın %20’si olan 5.813,16 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 1.985,48-TL. harçtan, peşin alınan 496,38-TL. harcın mahsubu ile geriye kalan 1489,10-TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 29.065,82-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL. başvurma harcı + 496,38-TL. peşin harç + 50-TL. tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 973,98-TL. yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120-TL. arabuluculuk ücretinin tamamının, davalıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına, 7-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/12/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır