İlk Derece Mahkemesi 2023/21 E. 2025/464 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACILAR :

VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) DAVA TARİHİ : 04/01/2023 KARAR TARİHİ : 21/04/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili .....adına kayıtlı .....Plakalı yolcu otobüs davalı şirketin .....poliçe nosu ile Birleşik kasko Poliçesi ile davalı taraf sigortalısı olduğunu, poliçe kapsamında sınırsız tutarlı artan mali sorumluluk ile manevi tazminat teminatı, sigortalısı olduğunu, müvekkili .....adına kayıtlı diğer müvekkili .....Tic.Ltd.Şti. işletmesindeki .....plakalı yolcu otobüsü .....tarihinde .....plakalı araçla Darende ilçesi sınırları içerisinde çarpışması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş kaza nedeni ile Ankara .....Ticaret Mahkemesi, .....sayılı dosyaları ile maddi ve manevi tazminat talepli dava açılmış olduğunu, yapılan yargılama sonucunda .....tarih .....K. sayılı karar ile manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verildiği, kararın davacı tarafça Ankara .....İcra Müdürlüğü .....sayılı dosya ile takibine konu edilmiş olduğunu, Ankara .....Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen kararın tüm davacıların müteselsilen sorumluluğu yönünde olduğunu, bu nedenle hükmedilen tüm miktardan sorumluluk söz konusu olduğunu, Ankara .....Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ve takibe konu edilen tutarların; İshak Gemici Yönünden 2.500,00 TL manevi tazminat, .....TL vekalet ücreti, .....TL işlemiş faiz .....yönünden 2.500,00 TL manevi tazminat, 2.500,00 TL vekalet ücreti, 2.416.52Tl işlemiş faiz .....5.000.00 TL Manevi tazminat, 5.000,00 TL vekalet ücreti, 4.813.05TL işlemiş faiz olmak üzere 29.635.TL alacak ve yargılama gideri,icra harç gideri ve icra vekalet vekalet ücreti olduğunu, yukarıda belirtilen tutarların Ankara .....İcra Müdürlüğü .....E sayılı dosyasına yatırılması .....tarihinde davalı şirketten talep edilmesi üzerine .....nolu hasar dosyasının açıldığı, ancak davalı sigorta şirketi tarafından dönüş yapılmadığını, icra dosyasına ödemede bulunulmamış olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından bir ödeme yapılmadığı ve tarafına cevap verilmediğinden dolayı haciz baskısı altında müvekkili .....Tic.Ltd.Şti. tarafından 20.000.00TL .....tarafından 11.600.00Tl olmak üzere toplam 31.600.00TL ödeme yapılmak zorunda kalınmış olduğunu, müvekkilleri tarafından yapılan ödemenin rücuen iadesi için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, başvuru sonucu .....nolu geri bildirim yapıldığını, ancak ödeme yapılmamış olduğunu, tarafların tacir olması ve sigorta ettirilen aracın yolcu otobüsü olmakla ticari araç olması, nedeni ile yapılan ödemeye reeskont avans faizi uygulanması gerekmekte olduğunu belirterek, yukarıdaki açıklamalar göz önüne alınarak; karşılanmayan fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile 15.000.00TL rücuen tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle dava dilekçesine ekli deliller tarafına tebliğ edilmemiş olduğunu, bu durum karşısında öncelikle delillerin tarafına tebliğini talep ettiğini, HMK m. 121-130 uyarınca deliller tarafına tebliğ edildiğinde cevap verme ve karşı delil sunma hakkını saklı tuttuğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin Sorumluluğu Trafik Poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, ancak önemle belirtir ki dava konusu kazanın meydana geliş biçimi yönünden, müvekkili sigortalısı araca atfedilen kusurun kabulü mümkün olmadığını, nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu .....-.....K. Sayılı ilamında, sigorta şirketinin ancak sigortalı araç kusuru oranında zarardan sorumlu olacağı açıkça ifade edilmiş olduğunu, yargıtay'ın yerleşmiş uygulamasında açıkça görüldüğü üzere, zarar görenin müterafik kusurunun bulunması durumunda tazminattan uygun bir oranda indirim yapılması gerekmekte olduğunu, bu oran belirlenirken zararın meydana geliş biçimi, zarar görenin müterafik kusurunun zararın meydana gelmesi ve artmasındaki etkisi dikkatle değerlendirilmeli olduğunu, her halükarda davacı yanın müterafik kusurunun değerlendirilmesini talep ettiğini, tehlikenin meydana gelmesine veya artmasına kendi kusurlu filleriyle sebep olması halinde müterafik kusur sebebiyle hesaplanacak tazminattan uygun oranda indirim yapılmasını talep ettiğini, 6098 Sayılı T.B.K'nun 56. maddesine göre ''Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.'' denilerek hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi zarar adı ile ödenmesine karar verebileceğini öngörülmüş olduğunu, hükmedilecek manevi tazminat tutarı usul ve yasaya uygun olmalı olduğunu, ayrıca bu para, bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna dair zararın karşılanmasını da amaç edinmemiş olduğunu, tazminatın sınırı amacına göre belirlenmeli olduğunu, takdir edilecek miktar belirlenirken ülkenin ekonomik koşulları, davacıların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu ile davacının müterafik kusurları, olayın ağırlığı, davacının yaşı, olay tarihi gibi özelliklerin göz önünde tutulması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusunu sağlaması gibi unsurların dikkate alınması gerekmekte olduğunu, yani hükmedilecek tazminat miktarı öyle belirlenmelidir ki zarar gören zenginleşmemeli, zarar sorumlusu ise fakirleşmemeli olduğunu, nitekim yerleşik Yargıtay içtihatları gereği manevi tazminatın zenginleşme aracı olarak kullanılmaması esastır ve Yargıtay .......... ...... sayılı kararında bu hususu açıkça ortaya koyulmuş olduğunu, davacıların ve sigorta ettirenin sosyal ve ekonomik durumlarının araştırılarak davacıların Sosyal Güvenlik kuruluşlarından herhangi bir ödeme alıp almadığının da tespiti gerekmekte olduğunu, açıklanan hususlar dikkate alınmayarak her iki davacı için de hükmedilen fahiş orandaki manevi tazminatların incelenerek; verilen kararın kaldırılmasını talep ettiğini, rücu şartları değerlendirilmeli olduğunu, rücu şartlarından birisinin mevcut olması halinde sigortalı uyuşmazlık konusu miktarı müvekkili şirketten talep edemeyeceği sabit olduğunu, poliçe genel şartlarında yer alan rücu hallerinden biri mevcutsa davanın reddini talep ettiğini, bu nedenle, genel şartlar uyarınca rücuya imkan sağlayan hallerin dava konusu kazada bulunmadığının ispatı gerekmekte olduğunu, davacı yan, araç sürücüsünün ehliyeti olduğunu ve alkollü olmadığını ispatlamalı olduğunu, aksi halde ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, davacı taraf işbu dava açılmadan önce müvekkiline herhangi bir başvuru yapılmamış olduğunu, tazminatla yükümlü olma durumunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, Yargıtay içtihatları ve ilgili mevzuat uyarınca sigorta şirketinin temerrüdü, talep edilen tazminat için hasarın teminat kapsamına girip girmediğini incelemeye yeterli belgelerle ihbar tarihinden itibaren başladığını, bunun yanı sıra yapılacak ödeme miktarının belirlenebilmesi için kusur durumu ve aktüeryal hesabın da belirlenmesi gerekecek olduğunu, zira Yargıtay yerleşik içtihatları ve Trafik Sigortası Genel Şartları B.2 maddesi gereği, hasarın sigorta tazminatı kapsamında yer alıp almadığının, kusur durumunun yani ödemeye esas alınabilecek tüm belgelerin toplanmasından önce Sigorta şirketinin temerrüdü gerçekleşmediğini, nitekim somut olayda rücu şartları bulunmakta olduğunu, bu durumda sigorta şirketinin ödeme yapması kabul edilemediğini belirterek, yukarıda arz ve izah edilen nedenler ve Mahkemece re'sen tespit edilecek sebeplerle; mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini, aksi halde celp edilmesi gereken delillerinin toplanmasına, herhalde haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava; davalı sigorta şirketine Genişletilmiş Kasko Sigortası Poliçesi ile sigortalı bulunan .....plakalı aracın karıştığı .....tarihli trafik kazasında yaralanan dava dışı davacılar tarafından maddi ve manevi tazminat davasının Ankara .....Asliye Ticaret mahkemesi nezdinde açıldığı, ilgili dosyada asıl ve birleşen dosyalar yönünden karar verildiği ve Ankara .....İcra Müdürlüğü .....E sayılı dosya ile takibine konu edildiği, Ankara .....Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen kararın tüm davalıların müteselsilen sorumluluğu olması nedeniyle davacılar araç sürücüsü ve araç işleteni tarafından ilgili takip dosyasına geçici iş göremezlik, tedavi gideri ve ayrı ayrı manevi tazminat ödemesi ile karar ve icra ferilerine yönelik toplamda 31.600,00 TL ödeme yapıldığı, akabinde ilgili dosyanın istinaf incelemesi neticesinde bozulmasıyla Ankara .....Tüketici Mahkemesinin .....Esas sayılı dosyasıyla karara bağlandığı, dava ve icra takipleri sonunda maddi ve manevi tazminat miktarı ile karar ve icra ferilerinin davacı şirket tarafından 20.000,00 TL davacı asil tarafından 11.600,00 TL ödendiği belirtilerek yapılan ödemenin genişletilmiş kasko sigortası poliçesi kapsamında davalı .....Sigorta A.Ş.'den tahsiline yönelik rücuen tazminat davasıdır. .....plakalı araca ilişkin .....nolu sigorta poliçesinin başlangıç tarihinin ....., bitiş tarihinin .....tarihi olduğu, Genişletilmiş kasko sigortası poliçesinin artan mali sorumluluk sınırsız teminatı başlıklı bölümünde, "Manevi tazminat talepleri 2.500.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere teminat kapsamındadır" açıklamasına yer verildiği, rücuya konu mahkeme kararının incelenmesinde davalı sigorta şirketi tarafından davacılara yönelik zorunlu karayolu taşımacılık sigortasının düzenlendiği ve dava dışı .....ve .....yönünden geçici iş göremezlik tazminatı .....yönünden tedavi gideri tazimatının bu poliça kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, araç sürücüsü .....%50 oranında kusurlu olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, davalı sigorta şirketinin genişletilmiş kasko poliçesi ile manevi tazminat zorunlu karayolu taşımacılık sigortası ile maddi tazminat kapsamında sigortalı bulunan .....plakalı aracın karıştığı trafik kazasında vefat eden .....mirasçıları tarafından Ankara .....Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ve bozma ilamı sonunda kesinleşen Ankara .....Tüketici Mahkemesi .....sayılı dosya ile açılan dava sonunda verilen kararda hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminat miktarından davacılar tarafından icra takip dosyasına ödenen tazminat miktarları, karar ve icra ferilerin olan toplam 31.600,00 TL'nin ödenmesinden sorumlu olacağı, davacı .....araç işleteni davacı ...... Şti.'nin araç işleteni olarak sorumlu oldukları ve rücuya tabi ödeme yaptıkları kabul edilmiş olup .....tarihli bilirkişi raporunda yapılan denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli hesaplama dikkate alınarak davanın kabulü ile davacı .....yönünden 11.600 TL'nin ödeme tarihi olan .....tarihinden, davacı .....Ltd. Şti. yönünden 20.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan .....tarihinden işleyecek dava konusu araç ticari olmakla ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile ayrı ayrı davacılara verilmesine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir. G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere; HÜKÜM: DAVANIN KABULÜ İLE; 1-a)Davacı .....yönünden; 11.600,00 TL'nin ödeme tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacı .....verilmesine, b)Davacı .....Ltd. Şti. yönünden; 20.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan .....itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacı Davacı .....Ticaret Ltd. Şti'ye verilmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.158,59 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 256,17 TL peşin harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 300,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.602,42 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından 300,00 TL ıslah harcı ve 179,90 TL başvuru harcı ile 256,17 TL peşin harç olmak üzere yatırılan 736,07 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından 183,50 TL tebligat ve posta masrafı ve 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 1.383,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 11.600,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı .....verilmesine, 6-Davacı .....Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı .....Ticaret Ltd. Şti'ne verilmesine, 7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, kesin olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim