İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/1490 E. 2024/1499 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/1490
- Karar No
- 2024/1499
- Karar Tarihi
T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : 1- VEKİLİ : Av. DAVALILAR : 2- 3- 4- DAVA : Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/09/2020 KARAR TARİHİ : 17/12/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 20/12/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin 14/06/2010 tarihinde davalı kooperatife üye olduğunu, 2015 yılına kadar ödemekle yükümlü olduğu tüm aidat ve yan giderleri eksiksiz bir şekilde ifa ettiğini, davalı kooperatifçe müvekkiline daire verileceği vaat edilen blokların yapılmadığını, davalı kooperatifin 02/09/2015 tarihli 36 no.lu yönetim kurulu kararı ile, "Kayseri İli Talas İlçesi Mevlana Mah. Hamurkesen Mevkii 930 Ada 1 Parsel" sayılı taşınmazda kayıtlı tapunun 13 nolu bağımsız bölümünün müvekkiline devredileceğinin kararlaştırıldığını, bahsi geçen yönetim kurulu kararı neticesinde, 02/09/2015 tarihinde davaya konu dairenin zilyetliğinin müvekkile verildiğini ,dairenin üzerindeki ipotekler sebep gösterilerek tapu devri yapılmadığını, aradan geçen bir aylık süreye rağmen tapu devrinin gerçekleşmemesi üzerine müvekkilinin davalı kooperatifin yetkilileri ile görüştüğünü ve kendisine "Diğer üyelerden aidatları toplayamadığımız için sizin dairenizdeki ipoteği kaldıramıyoruz. İpoteği kaldırdığımız an tapu devrini yapacağız." şeklinde beyanda bulunmaları ve zaten dairenin zilyetliğinin de kendisinde bulunması sebebiyle 2018 yılı Aralık ayına kadar daireyi kullandığını, dairenin üzerinde ... T.A.Ş'nin ipoteği olması ve davalı kooperatifçe bankanın alacaklarının ödenmemesi sebebiyle müvekkiline tahsis edilen ... nolu bağımsız bölüm, Kayseri 7. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı icra dosyası ile satışa çıkarıldığını ve açık artırma yoluyla satıldığını, kooperatif tarafından cebri icra yoluyla yapılan satışta usulsüzlüklerin bulunması sebebiyle ihalenin feshi davası açılarak satışa itiraz edildiğini ve davalı kooperatifin haklı itirazları neticesinde ihalenin feshedilerek müvekkiline tahsis edilen 13 nolu bağımsız bölümün tapusunun tekrar davalı kooperatif adına tescil edildiğini ve müvekkiline tapusu devredilmeden tekrar cebri icra yoluyla satıldığını, müvekkilin aidat ve sair borçlarını düzenli olarak ödemesine rağmen kendisine tahsis edilen taşınmazı devralamaması karşısında yaşadığı mağduriyetin ve hukuksuzluğun giderilmesi adına, uyuşmazlık konusu dairenin dava tarihindeki rayiç değerinin faiziyle birlikte tahsilini talep ettiğini ayrıca, dava konusu taşınmazın yönetim kurulu kararı ile kendisine tahsis edildikten ve zilyetliği devredildikten hemen sonra dairesini kiraya vererek kira geliri elde ettiğini fakat henüz tapu devrini alamadığı için dairesinin satılması neticesinde yaklaşık 3 yıl süren zilyetliğini de kaybettiğini 20/12/2018 tarihinden beri dairesini kendisi kullanamadığı gibi kiraya da veremediğini 20/12/2018 tahliye tarihinden itibari ile kira bedelini talep etmekle, Kayseri İli Talas İlçesi Mevlana Mah. Hamurkesen Mevkii 930 Ada ....Parsel sayılı taşınmazda kayıtlı 13 nolu bağımsız bölümün dava tarihindeki rayiç değerine karşılık şimdilik 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı kooperatiften tahsiline, Müvekkilin, dava konusu taşınmazın satışı sebebiyle 20/12/2018 tahliye tarihinden itibaren uğradığı kira kaybına karşılık şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ve davalı kooperatif ve yönetim kurulu üyeleri aleyhinde devam eden pek çok dava ve icra takibi olması sebebiyle dava sonunda elde edilebilecek tazminata karşılık, davalı kooperatif tüzel kişiliği ile yönetim kurulu üyelerinin şahsi mal varlıkları üzerine, iş bu dava kesinleşinceye kadar üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla takdiren teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü. DELİLLER Denizbank A.Ş'ye, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne, Talas Tapu Müdürlüğü'ne, Akbank T.A.Ş.'ye, Vakıfbank A.Ş.'ye, Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere ve Kayseri 13. Asliye Ceza Mahkemesine, Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesine, Kayseri CBS'ye yazılan müzekkerelere cevap olduğu, ilgili kayıt ve belgelerin dosyamız arasına celp edildiği görüldü. Mahkememizce tanık ... beyanı alınması hususunda Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı ve tanığının beyanında; "2010 yılında eşim benim ısrarımla ... Konut Yapı Kooperatifine üye oldu. 6 aylık peşin ödeme yaptık. Hatırladığım kadarıyla 2.400,00 TL peşin ödedik. Aylık ödemeleri eşim düzenli olarak yaptı. Dönem dönem çekilişler yapılıyordu. Çekişilişlerle ilgili eşim gerekli ödemeleri yaptı. Çekiliş yapıldı, yapılacak binada hak sahibi olmuş olduk. Kooperatif bize bitmiş olan bir daireyi ödemenin tamamının yapılmış olması şartıyla devretmeyi teklif etti. Geçmiş ödemelerle birlikte toplam 153.000,00 TL'yi ödeme yaptık. Bize geçici bir daire devir teslim belgesi verdiler. 10 gün en geç 1 ay içerisinde tapu devrinin gerçekleşeceğini söylediler. Ancak tapuyu vermediler. Biz de daireyi kiraya verdik. 2,5-3 yıl kadar daire kirada kaldı. 13 nolu daireydi. Dairenin ipotekli olduğunu bilmiyorduk. Bize söylenmemişti. Kooperatifin borcundan dolayı daire satışa çıkarıldı ve satıldı. Kooperatif ile eşim görüştüğünde satışın iptal edileceğini ve evin bize devredileceğini söylemişler. Ancak dairenin satışı iptal olmuş ve ev başkasına satılmıştır. Benim bilgi ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. Mahkememizce dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde HMK'nun 278/4 hükmü uyarınca yerinde inceleme yetkisi ve görevi verilerek rapor tanzimi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Mahkememizce alınan Gayrimenkul Değerleme Uzamı Bilirkişinin 02/08/2021 tarihli raporundan özetle; 20/12/2018 tarihinden dava tarihi olan 01/09/2020 tarihine kadar ki kira alacağının hesaplanması: 20/12/2018 - 20/12/2019 dönemi için 9.000,00-TL, 20/12/2019 - 01/09/2020 dönemi için 9.000,00 TL x 1.1518 : 10.366,20-TL, 20/12/2019 - 01/09/2020 (250 günlük dönem için günlük kira bedeli 10.366,20 TL ) = 28,795 / 360 250 günlük dönem için günlük kira bedeli = 28.795x250 =7.198,75-TL toplam 16.198,75-TL Taşınmaz Talas ilçesi, 930 Ada, 1 parsel ... Kat ......nolu mesken 01/09/202 dava tarihi itibari ile değeri 320.000,00 TL, 20/12/2018 tarihinden dava tarihi olan 01/09/2020 tarihine kadar ki toplam kira alacağı 16.198,75 TL olduğu yönünde rapor edilmiştir. Mahkememizce dosya kapsamı, davalı kooperatifin kayıtları, takibe konu genel kurul kararları ve tüm belge ve kayıtlar incelenmek suretiyle, davacının davalı kooperatifin üyesi olup olmadığı, davacıya tahsis edilen daire bulunup bulunmadığı, davaya konu taşınmazın icra kanalıyla satılmasına konu kredi çekilmesi işleminin hangi karara dayandığı, davacının kooperatife karşı yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği, eksik ödemesi varsa Yargıtay uygulamaları doğrultusunda talep edebileceği tazmint miktarı, davacının kira kaybı talebi yönünden değerlendirme yapılarak davacınn dava konusu taşınmazın tescilini talep etme şartları oluştu ise davacının kira bedeli talebi yönünden alacak talep edip edemeyeceği, talep edebilecekse alacak miktarının ne olduğu hususlarında rapor tanzimi hususunda dosya mali müşavir ile kooperatif konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir. Mahkememizce alınan Mali Müşavir bilirkişi ile Kooperatif konusunda uzman bilirkişi heyetinin 26/08/2024 tarihli raporundan özetle; Mali Müşavir bilirkişi incelemesi; Davacının davalı kooperatifin 130.01.195 numaralı üyesi olduğu hazirun listesinden tespit edilmektedir. Ayrıca davacının bu üyelik için kooperatif hesabına ödemeler yaptığı anlaşılmaktadır. Dosyadaki belgeler incelendiğinde davalı kooperatifçe davacıya tahsis edilen daire için 148.970 TL maliyet belirlendiği anlaşılmaktadır. Maliyetin belirlendiği aşamada davacı ödemesi 143.150 TL olarak dikkate alınmış ve davacının 5.820 TL borçlu kaldığı hesaplanmıştır. Davacı taraf söz konusu 5.820 TL ve 3.500 TL mesken bedelini 28.11.2017 tarihinde ödemiştir. Bu durumda davalı tarafça belirlenen bedeli davacının ödediği anlaşılmaktadır. Davalı uhdesinde davacıya tahsis ve tescil edilecek daire olup olmadığına ilişkin bilgi dosyada bulunmamaktadır. Davacının talebinin tazminat olduğu görülmektedir. Mahkemece yapılacak araştırma sonucunda davacıya tahsis ve tescil edilecek daire olmaması durumunda davacının tüm ödemeleri yapmış olması nedeniyle daire bedeli kadar tazminat verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Davacının kira talebi ve tutarının hukukçu bilirkişi tarafından değerlendirilmesinin uygun olacağı yönünde rapor edilmiştir. Kooperatif konusunda uzman bilirkişi incelemesi; Davacı tarafından kooperatifçe kendisine tahsis edilen dairenin kooperatifin borçları nedeniyle satıldığı gerekçesi ile tazminat talep ettiği heyetimizde yer alan mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan tespitte, davacının davalı kooperatifçe belirlenen bedeli ödediği, davacıya tahsis edilecek daire bulunmaması halinde daire bedeli kadar tazminat verilmesi gerektiği hususunun tespit edildiği, davacı tarafın ayrıca davaya konu taşınmazın kendisine tahsisi ile kiraya vererek gelir elde ettiğini, taşınmazın cebri icra yoluyla satılması nedeniyle 20.12.2018 tarihinden itibaren kira geliri elde edemediğini belirterek kira talep ettiği görülmekle konuya ilişkin Yargıtay kararlarına yukarıda yer verilmiş olup Yargıtay kararlarında özetle kooperatifin 1163 sayılı Yasa 23. Maddesi gereği eşit durumdaki üyelere eşit işlem yapması gerektiği eşitlik ilkesi uyarınca konutu teslim edilmeyen üyenin teslim tarihine kadar kira bedeli isteyebileceğini yönünde kararlar verildiği, Yargıtay kararlarının kararların takdir ve değerlendirmesinin sayın mahkemeye ait olduğu, mahkemeniz dosyasında yer alan 02.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda 20.12.2018 tarihinden dava tarihi olan 01.09.2020 tarihine kadar 16.198,75 TL kira alacağı hesaplandığı yönünde rapor edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, kooperatif üyeliğine dayalı tazminat ve kira bedeli istemi ile yönetici sorumluluğuna dayanan tazminat istemine ilişkindir. Yapı Kooperatifinin ana amacı ortakların akçeli yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında anasözleşmeye uygun, konut ya da işyeri teslim etmektir. Konut karşılığı tazminat isteyebilmesi için, kooperatifin inşaatlarının bitirilip konut tahsisi aşamasına gelindiği ve diğer üyelere tahsis ve teslim yapıldığı halde davacıya konut tahsis ve tesliminin yapılmaması gerekir. Bu husus, bu tazminatın istenebilmesinin ön koşuludur. Bu önkoşulun gerçekleşmesinden sonra, davacı için çeşitli nedenlerle konut ya da işyeri tahsisi imkânsızlığı ortaya çıktığında ortağın uygun bir tazminat isteme hakkı bulunmaktadır. Normal ödemesini yapıp konut sahibi olan üyelerle eşit miktarda ödemesi bulunduğu tespit edilen, diğer anlatımla eksik ödemesi bulunmadığı belirlenen, ancak kendisine konut tahsis ve teslimi yapılamayan ortağın, ödemesi eksik olmayan diğer üyelere verilen emsal bir konutun dava tarihi itibariyle rayiç değerini talep edebileceğinin, hiç ödemesi yok ise konut karşılığı tazminat talep hakkı olup, bu isteminin reddi gerektiğinin kabulü gerekir. Eldeki dosyada davacı, davalı kooperatif üyesi olduğunu, kendisine 13 nolu bağımsız bölümün kendisine tahsis edildiğini ve zilyetliğinin kendisine verildiğini ancak kooperatifin borçları nedeniyle ipotekli taşınmazın cebri icra yoluyla satılması nedeniyle taşınmazı tahliye etmek zorunda kaldığını belirterek 13 nolu bağımsız bölümün değerinin tazmini ile davacının taşınmazı tahliye ettiği tarihten itibaren kira alacağının davalı kooperatiften tahsilini talep etmektedir. Kooperatif kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde davacının davalı kooperatif üyesi olduğu ve 13 nolu taşınmazın davacıya tahsisi edildiği belirlenmiştir. Dava dışı İsmail Şensoy ve Ali Şensoy'un şikayeti üzerine davalı kooperatif başkanı ... ve diğer yönetim kurulu üyeleri hakkında görevi kötüye kullanmak suçundan dava açıldığı, Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyasının konusu, borcunun tamamını ödeyen kooperatif üyesi İsmail Şensoy'a taşınmazın devrinin yapılmaması ve tahsis edilen taşınmazın kooperatif borçları yüzünden satılmasına sebep olan kooperatif yönetim kurulu başkanı ... ve yönetim kurulu üyeleri ... ile ... görevlerini gereği gibi yapmaması nedeniyle müştekilerin zarara uğratılmasına ilişkindir. Yargılama neticesinde Kayseri 16. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında "Her ne kadar sanıklar aşamalarda alınan beyanlarında kooperatif üyelerinin borçlarını zamanında ödememeleri nedeniyle kooperatife sorumluluklarını yerine getiren üyelerin bu sebeple zarar gördüğü ve kooperatifin borçlarına şahsi mal varlıkları ile kefil oldukları şeklinde beyanda bulunmuşlar ise de; yapılan yargılamalar, toplanan deliller, ... Konut Yapı Kooperatifi cevabi yazısı, Banka Hesap Hareketlerine ilişkin belgeler, Bilirkişi raporu, Talas Tapu Müdürlüğü cevabi yazısı, talimat yoluyla Emekli Sayıştay Uzman Denetçisi, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Denetçisi ve Serbest Muhasebeci bilirkişi heyetinden aldırılan sanıkların görevlerinin gereklerine aykırı hareket ettikleri tespitini içerir bilirkişi heyet raporu, mahkememizde bilgi sahibi olarak beyanlarına başvurulan tanık Atilla Işık'ın "... Bize kira öder gibi ev sahibi olacağımızı söylediler. Biz her ay bankaya belirli meblağlarda para ödüyorduk. Sanıklardan Ahmet ve Murat'ta kooperatife üye olduğu için onlarında bizim gibi her ay rutin ödeme yapmaları gerekmekteydi. Biz bakanlıktan evrak aldığımız sırada aidatlarımızı düzenlediğimiz halde Ahmet ve Murat'ın aidatlarını eksik ödediklerini fark ettik. Ben o dönemde 70.000 küsür bir ödeme yapmıştım. O tarihte AHmet ve Murat'ın ise yaklaşık on altı bin küsür liralık bir ödeme yaptıklarını gördük. Güvenimiz sarsıldı. ..." şeklindeki beyanı, tanık Kadir Bozkuş'un "... Biz haricen yaptığımız araştırmada gerçekte üye olmayan fakat kağıt üzerinde üye görünen şahısların olduğunu tespit edince yeniden yönetim kurulu belirlenmesini talep ettik. Kabul edildi. Fakat üye listelerinde ciddi bir artış oldu. İnşaatta çalışan işçiler dahi kooperatifte üye gösterilip tekrar sanıklar bu şekilde yönetim kurulunda görev aldılar. ..." şeklindeki beyanı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Katılanların kooperatife üyelikleri süresince yükümlülüklerini tümüyle yerine getirdikleri, hatta kooperatif yöneticileri tarafından ikinci defa çıkartılan maliyet hesabına istinaden tekrardan kooperatife ödeme yaptıkları, katılan İsmail Şensoy'un kooperatife hiçbir borcunun kalmaması ve bağımsız bölümün tapusunun kendisine verilmesi gerekirken kooperatif yöneticisi olan her üç sanığın görevlerinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle katılanların mağduriyetlerine sebebiyet verdikleri anlaşılmakla sanıkların üzerlerine atılı sübut bulan Görevi Kötüye Kullanma suçundan alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle ceza tayin edilerek teşdiden cezalandırılmalarına," gerekçesiyle tüm sanıklar hakkında mahkumiyet kararı verildiği, kararın henüz istinaf aşamasında olduğu görüldü. Davacı Servet Adıyeke tarafından da kooperatif yönetim kurulu başkanı ... ve yönetim kurulu üyeleri ... ile Murat Üstügül hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, (Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ....soruşturma no) adı geçen şüpheliler hakkında görevi kötüye kullanma suçundan dava açıldığı, yargılamanın Kayseri 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyasında devam ettiği tetkik edilmiştir. Mahalinde icra edilen keşif neticesinde gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirmede; davacıya tahsis edilen 930 ada 1 parselde kain 4.kat 13 nolu bağımsız bölümün dava tarihindeki değerinin 320.000,00-TL olduğu, tahliye tarihinden(20/12/2018) dava tarihine kadar kira alacağının ise 16.198,75-TL olduğu belirlenmiştir. Davacı vekili 28/12/2021 tarihli dilekçesi ile dava değerini taşınmazın rayiç değeri yönünden 320.000,00-TL'ye, kira alacağı yönünden ise 16.198,75-TL'ye yükseltmiş ve davacı vekili 25/02/2022 tarihli dilekçesi ile ıslah dilekçesinin tam ıslah niteliğinde olduğunu, dava dilekçesinde kooperatiften tahsilini istediği tazminat kalemlerinin tam ıslah dilekçesine binaen davanın sorumluluk davası olarak görülmesi ve davacının zararının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istediğini, beyan etmiştir. Kooperatifler Yasası'nın 62/3 fıkrası uyarınca yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif memurları kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludur. Kooperatifler Yasası'nın 98. maddesi yollaması ile kooperatiflere de uygulanabilecek TTK'nın 553. maddesi uyarınca kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar. Yönetim kurulu üyelerinin yasa ve anasözleşme hükümlerine aykırı davranışları ile ortaklığın malvarlığını azaltan veya kötüleştiren davranışları, ortaklar ve alacaklıların dolaylı zarar görmesine yol açar. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin .... E, .... K. Sayılı ilamı) Başka bir anlatımla, ortaklığın doğrudan doğruya zarar görmesi, kooperatif üyelerinin dolaylı zararıdır. Somut olayda da davacının ileri sürdüğü zarar talebi, davalı yöneticilerin ortaklığın malvarlığını azaltan veya kötüleştiren davranışlarına ilişkin olduğundan, dolaylı zarar kapsamındadır. Nitekim eldeki davada da davalı kooperatif yöneticilerin usulsüz olarak çektiği krediler ve borçlanmalar nedeniyle kooperatife ait taşınmazların satıldığı bundan dolayı zarar görüldüğü iddia olunmaktadır. Ancak kooperatifin bir zarara maruz kalması halinde, bundan dolaylı zarar gören kooperatif üyelerinin, hükmolunacak tazminatın kooperatife verilmesi koşulu ile dava açma hakları bulunduğu, ancak ileri sürülen zararın bizzat kendilerine ödenmesini isteyen davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gözetilerek davalılar ..., ... ve Murat Üstügül'e karşı açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.( Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/1490 E.2024/1499 K. Sayılı ilamı benzer yöndedir) Aktif husumet ehliyeti bulunmadığından Kayseri 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyasının sonucunun da beklenmesine gerek kalmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Davalı kooperatife yönelik açılan dava yönünden yapılan incelemede; Yapı kooperatifinin ana amacı ortakların akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında anasözleşmeye uygun, konut ya da işyeri teslim etmektir. Konut karşılığı tazminat isteyebilmesi için, kooperatifin inşaatlarının bitirilip konut tahsisi aşamasına gelindiği ve diğer üyelere tahsis ve teslim yapıldığı halde davacıya konut tahsis ve tesliminin yapılmaması gerekir. Bu husus, bu tazminatın istenebilmesinin ön koşuludur. Bu önkoşulun gerçekleşmesinden sonra, davacı için çeşitli nedenlerle konut ya da işyeri tahsisi imkânsızlığı ortaya çıktığında ortağın uygun bir tazminat isteme hakkı bulunmaktadır. Normal ödemesini yapıp konut sahibi olan üyelerle eşit miktarda ödemesi bulunduğu tespit edilen, diğer anlatımla eksik ödemesi bulunmadığı belirlenen, ancak kendisine konut tahsis ve teslimi yapılamayan ortağın, ödemesi eksik olmayan diğer üyelere verilen emsal bir konutun dava tarihi itibariyle rayiç değerini talep edebileceğinin, hiç ödemesi yok ise konut karşılığı tazminat talep hakkı olup, bu isteminin reddi gerektiğinin kabulü gerekir. ( Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/3259 E.2021/206 K. Sayılı ilamı aynı yöndedir) Yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde; davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, davalı kooperatifçe davacıya tahsis edilen daire için 148.970 TL maliyet belirlendiği, maliyetin belirlendiği aşamada davacı ödemesi 143.150 TL olarak dikkate alınmış ve davacının 5.820 TL borçlu kaldığı hesaplanmıştır. Davacı taraf söz konusu 5.820 TL ve 3.500 TL mesken bedelini 28.11.2017 tarihinde ödediği belirlenmiştir. Bu durumda davalı tarafça belirlenen bedeli davacının ödediği, davacının eksik ödemesi bulunmadığı, davacının talebinin taşınmazın rayiç değerinin verilmesine yönelik olduğu ve davacının tüm ödemeleri yapmış olması nedeniyle dava tarihindeki daire bedeli olan 320.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften tahsiline karar verilmiştir. Hemen burada belirtmek gerekir ki kooperatife karşı talep hakkı bulunduğu sürece davacının yöneticilere karşı henüz dava açma hakkı da yoktur. ( Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2013/5837E .2013/7492 K. Sayılı ilamı aynı yöndedir) Ayrıca davacının tahliye tarihinde itibaren kira kaybı zararı olduğu iddiasıyla kira alacağı talebi de haklı görülerek davacıya tahsis edilip zilyetliği devredilen taşınmazın cebri icra yoluyla satılması nedeniyle davacının dava tarihine kadar kira kaybı da bulunduğundan 16.198,75-TL'nin davalı kooperatiften tahsiline karar verilmiştir. Kira alacağı talebine yönelik faiz talebi olmadığı gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; DAVANIN KISMEN KABULÜ ile; 1-Davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'ne karşı açılan davada; a-Davacının taşınmazın rayiç bedelinin ödenmesine yönelik talebinin kabulü ile 320.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasıl faizi ile birlikte davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine, b- Davacının kira alacağına yönelik talebinin kabulü ile 16.198,75-TL'nin davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine, 2- Davalılar ..., ... ve .....'e karşı açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, 3-Alınması gereken 22.965,74-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan alınan 54,40-TL peşin harç ile 6.120,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 16.791,34-TL karar ve ilam harcının davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafça yatırılan 54,40-TL başvurma harcı, 54,40-TL peşin harç ile 6.120,00-TL ıslah harcının davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 1.344,00-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri ile 800,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.144,00-TL yargılama giderinin davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine, 6- Davalı Murat Üstügül tarafından yargılama boyunca yapılan 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 237,75 TL posta giderinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine, 7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 53.791,80-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine, 8-Aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilen kısım yönünden davlı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T 7/2. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine, 9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak Hazineye gelir kaydına, 10-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine, Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/12/2024 Başkan ¸E-imzalıdır Üye ¸E-imzalıdır Üye ¸E-imzalıdır Katip ¸E-imzalıdır