Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1458 E. 2025/787 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/12/2023 KARAR TARİHİ : 26/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, .....tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde traktör genişletilmiş kasko sigorta poliçesi düzenlenen, .....maliki olduğu ve .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın müvekkiline ait .....plaka sayılı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait araçta 120.000,00 TL hasar ve oluşan hasara bağlı yaklaşık 200.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, kaza sonrası trafik görevlileri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında kazanın meydana gelmesinde davalı şirket sigortalısının tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, .....plaka sayılı aracın ZMMS sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere 120.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak araçta oluşan değer kaybı ile ikame araç bedelinin ödenmediğini, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL değer kaybı ile 50,00 TL ikame araç bedelinin hasarın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli ıslah dilekçesi ile değer kaybı yönünden talep sonucunu 72.337,00 TL'na yükseltmiştir. Davalı vekili, sigortalı .....ait .....plaka sayılı aracın müvekkil şirket tarafından .....-.....tarihleri arasında ...../poliçe numaralı Traktör Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, kasko sigorta poliçesinden doğan uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin HMK.'nun 6. Ve devamı maddelerine göre belirleneceğini, bunun yanında tarafların sigorta sözleşmesine hangi mahkemenin yetkili olacağına ilişkin yetki şartı koymalarının HMK'nın 17. maddesi uyarınca mümkün olduğunu, Kasko Sigortaları Genel Şartları c.8. maddesindeki yetki koşulunun taraflar arasında yapılan bir yetki sözleşmesi niteliğinde olduğunu, müvekkili şirketin merkezi Ümraniye/İstanbul olduğundan davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu, Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının ilgili maddeleri ve ...../ numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi gereğince müvekkili şirketin sorumluluğunun belirlenecek olan gerçek zarardan poliçe kapsamında teminat limitleriyle sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin ancak gerçek zarardan sorumlu olduğunu, davacı tarafın iddialarının kabulünün mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, .....plaka sayılı aracın davalı .....Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenen kasko sigorta poliçesi ve dava dışı .....Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenen ZMMS sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile davacıya ait .....plaka sayılı aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden, değer kaybı ve ikame araç bedelinin tespiti yönünden ise makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır. Dava, davacıya ait .....plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı araç arasında gerçekleşen trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı ile ikame araç bedeli istemine ilişkindir. .....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihte dava dışı .....Sigorta A.Ş. Nezdinde ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, ZMMS sigorta poliçesinde araç başı maddi tazminat üst limitinin 120.000,00 TL olarak belirlendiği, .....plaka sayılı aracın aynı zamanda kaza tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede 500.000,00 TL limitle sınırlı olmak üzere ihtiyarı mali mesuliyet teminatına yer verildiği, kaza sonrası düzenlenen .....tarihli ekspertiz raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin 103.800,00 TL yedek parça ve 16.200,00 TL işçiliğe ilişkin olmak üzere toplamda 120.000,00 TL olarak belirlendiği, dava dışı .....Sigorta A.Ş. tarafından davacı tarafa .....tarihinde 120.000,00 TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı, davacının aracın tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir. Davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İl sınırları içerisinde gerçekleştiği ve 6100 sayılı HMK.'nun 16.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin de yetkili olduğu anlaşılmakla, davalı tarafın yetki itirazı yerinde görülmemiş ve işin esasının incelenmesine geçilmiştir. Kaza tespit tutanağına göre; .....tarihinde saat .....sıralarında .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı traktör cinsi araç ile Diyarbakır İli istikametinden Silvan İlçesi istikametine seyir halinde iken Yolarası Mevkiine geldiği esnada karşı istikamette bulunan .....giriş yapmak için sağ şeritten sol şeride geçtiği esnada romörkün arka kısmına, aynı istikamette seyir halinde olan .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın ön kısımları ile çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır. Kaza tespit tutanağında, kazanın meydana gelmesinde, .....plaka sayılı araç sürücüsü .....2918 sayılı KTK.'nun 56. maddesinde düzenlenen şerit izleme ve değiştirme kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir. Davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda; kaza tespit tutanağının aksine kazanın meydana geldiği mahallin yerleşim yeri olduğu değerlendirilerek, .....plakalı traktör Sürücüsü ....., 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 46. maddesinde belirtilen (Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların geçişini beklemek, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmek) ve sola dönüş kuralına uymayarak, Kanunun 53'üncü maddelerini ihlal ettiği, yine aynı Kanunun 56 maddesi "Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak," trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/G maddesinde yer alan asli kusurlardan "Şeride Tecavüz Etme," ve 84/F maddesinde yer alan "Doğrultu Değiştirme Manevralarını Yanlış Yapma" kurallarını ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde % 80 oranında kusurlu olduğu, .....plakalı Otomobil sürücüsü .....ise, aracının hızını yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı, hızını azaltarak gerekli tedbiri almadığı, dikkat etmediği yolda seyir hızı ile ilerlediği görüş alanı içerisindeki tehlikeyi fark edip zamanında tedbir alamadığı, herhangi bir tehlike karşısında güvenle duramayacak şekilde seyrine devam ettiği, yoldan çıkma öncesi durmadığı/duramadığı kontrolsüz bir şekilde seyrine devam ettiğinden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/11-a ve b maddesinde "Sürücüler araçlarının hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, ... hızlarını azaltmak ve hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,... Zorunludurlar" şeklinde belirtilen kuralları ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde % 20 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. TRafik bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporu mahkememizce denetime elverişli olması nedeniyle benimsenmiş ve davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsü .....% 80 oranında, davacı .....ise %20 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının sigorta teminatının kapsamı başlıklı 1. maddesinde sigortacı aracın işletenine yükletilebilecek hukuki sorumluluğu poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin edeceği düzenlenmiştir. İhtiyari mali sorumluluk sigortası bir sorumluluk sigortası türü olup sorumluluk sigortaları sigortalının üçüncü şahıslara vereceği zararlar sonucu, ödemekle yükümlü olacağı tazminatların güvence altına alındığı sigortalardır. Başka bir deyişle sorumluluk sigortası sigorta ettirene sorumluluk hukuku hükümlerinden doğan tazminat taleplerine karşı koruma sağlar. Yapılan açıklamalar gereğince davalı .....Sigorta A.Ş. sigortalının kusuru nedeniyle oluşan ve zorunlu mali sorumluluk sigortasını aşan ve ihtiyari mali mesuliyet poliçesinde belirtilen miktarla sınırlı olmak üzere zarar görene tazminat ödemekle yükümlüdür. Davacı taraf, açılan davada kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan hasara bağlı meydana gelen değer kaybı ile aracın onarımı aşamasında kullanılamamasından kaynaklı ikame araç bedelini istemiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarı 90.421,00 TL olarak tespit edilmiştir. Bu bedelden davalı sigortalı araç sürücüsünün % 80 kusuruna isabet eden miktar 72.337,00 TL'dir. Kaza sonrası davacıya ait araçta belirlenen hasar bedeli için dava dışı ZMMS sigortacısı .....Sigorta A.Ş. Tarafından davacı tarafa poliçe limiti dahilinde 120.000,00 TL ödeme yapıldığından zorunlu trafik sigortası yönünden bakiye poliçe limiti bulunmamaktadır. Bu halde,, davalı .....Sigorta A.Ş., ihtayari mali mesuliyet teminatı gereğince, ZMMS sigorta limitini aşan ve sigortalının % 80 kusuruna isabet eden 72.337,00 TL değer kaybının ödenmesinden sorumlu olup, davacının değer kaybı isteminin bu miktar üzerinden kabulüne ve sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu ve davacı tarafından davalı sigorta şirketine .....tarihinde başvuru yaptığı ve ödeme yapılmaması nedeniyle davalı sigorta şirketinin .....tarihinde temerrüde düştüğü gözetilerek, kabul edilen miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Davacı tarafça, aracın onarımı aşamasında kullanılamamasından kaynaklı ikame araç bedeli de talep edilmiş ise de, kasko sigorta poliçesinde yer verilen ihtiyari mali mesuliyet teminatında, açıkça finansal kayıpların teminat kapsamında olmayacağı belirtildiğinden davacının ikame araç bedeli talebinin reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davacı tarafından değer kaybı istemine ilişkin açılan davanın KABULÜNE, 72.337,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 99.930 2-Davacı tarafından ikame araç bedeli istemine ilişkin açılan davanın REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.941,34 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.240,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 3.431,40 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.240,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.779,70 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından 220,25 TL tebligat ve posta masrafı ile 4.800,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 5.020,25 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 5.016,73 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinden bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 3.117,81 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye kalan 2,19 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 9-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim