Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/140 E. 2025/209 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/140 Esas - 2025/209 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/140 Esas KARAR NO : 2025/209

... DAVA : Kooperatifin İhyası DAVA TARİHİ : 24/02/2023

...

DAVA : Kooperatifin İhyası DAVA TARİHİ : 07/06/2023 KARAR TARİHİ : 27/03/2025

GR. KR.YZM. TARİHİ : 10/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Şirketin İhyası davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA YÖNÜNDEN; TALEP Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin kooperatifin ortak üyesi olduğunu, ... isimli davalıların ise karar defterinin 03/03/1991 tarih ve... sıra numarasında kayıtlı karar uyarınca kooperatif tasfiye memurları olduklarını, kooperatifin 25/07/1992 tarihli genel kurulunda tasfiye işlemleri tamam edildiğinde tasfiyenin kapanmasına karar verildiğini, ... 21/08/1992 tarih, ... sayılı nüsha ve 58 sayfa numarasında tasfiyenin tescil edildiğini ve kapandığının ilan edildiğini, tapu kaydına dipnot edilen konut nitelikli taşınmazın müvekkili adına tahsis edildiğini, tasfiye memurlarının 21/02/1993 tarihli yazıları ile ... bildirildiğini, mülkiyetin tasfiye memurlarınca tapuda müvekkili adına ferağ edilmeksizin tasfiyenin tamam edildiğini, gerçekte eksik bırakıldığını, ama tamamlanmadığını, ... lehine olan ipoteğin terkini, bankanın ..... sayılı 01/04/1993 tarihli yazısı ile ... istenildiğini, kaydın müvekkili adına tescili için kooperatif tüzel kişiliğinin ihya edilmesine yahut ek olarak tasfiyesine karar verilmesini dava etmek zorunda kaldıklarını beyan ederek; ... tüzel kişiliğinin ek tasfiyesi için ihya edilmesine, davalı müdürlük kayıtlarına bu maksatla ihyanın tescil ve ilanına, davalı gerçek kişilerin yahut belirlenecek ayrı kişilerin ek tasfiye işlemleri için tasfiye memuru olarak tayinine, tescil ilanlarına, tasfiye memurlarınca tapuda ihya edilmiş kooperatifi temsilen ipotekten ari olarak kaydın müvekkili adına tescili için mülkiyeti ferağ beyanında bulunmalarına, masrafın kooperatiften tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı ... temsilcileri cevap dilekçesi ile özetle; sicil müdürlüklerinde kayıtlı ... sicil numaralı ..... ihyası için 24/02/2023 tarihinde dava açıldığını, kooperatifin 24/02/1991 tarihli genel kurulunda tasfiyeye girme kararı aldığını ve kooperatif tasfiye kuruluna ... seçildiğini, bu kararın 15/03/1991 tarihinde Müdürlüklerince tescil edildiğini, tasfiyeye girdiğine dair alacaklılara çağrı yapılan üç ilanın gazetede yayımlandığını, son 3. ilan olan 03/04/1991'den itibaren 1 yılı aşkın süre geçtikten sonra 25/07/1992 tarihli kooperatifin tasfiyesinin sonlandığına dair aldığı genel kurul kararı tescilinin 19/08/1992'de yapıldığını, söz konusu kooperatifin terkininin 21/08/1992 tarih ve...sayılı ... ilan edildiğini, söz konusu kooperatifin hukuka uygun bir şekilde kapatıldığını, kooperatifin terkin tarihinde derdest davalarını, alacak ve borçlarını Müdürlükleri tarafından bilinmesinin mümkün olmadığından ... işbu davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, ihyanın söz konusu olmadığını ve ek tasfiyeye karar verilmesi için tasfiye memuru atanması gerektiğini beyan ederek; ek tasfiyeye karar verilmesi halinde TTK'nin 547/2.madddesi uyarınca tasfiye memuru atanmasına, Müdürlükleri yasal (zorunlu) hasım olduğundan aleyhe vekalet ücreti, yargılama giderine hükmedilmemesine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... 24/03/2025 tarihli cevap dilekçesinde; davadan diğer mirasçılar vasıtasıyla haberdar olduğunu, dava konusu taşınmazın tescil kaydının davacı adına işlenmesine dair davacı talep sonucunu kabul ettiğini beyan etmiştir. Davalı ...12/03/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle, TTK'nun geçici 7. Maddesinin 15. Fıkrası gereğince davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, vasisi olduğu ... tarafından gerekli tüm özen ve yükümlülükleri yerine getirilmiş olup davacının kusuru sebebi ile tapu kayıtlarının yanlışlığının meydana geldiğini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar ... adına usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen, süresi içinde cevap dilekçesi sunmayarak, davacının iddialarını inkarla yetindiği kabul edilmiştir. BİRLEŞEN ..... SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN; TALEP Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; ...'in ..... ortak üyelerinden olduğunu, kooperatifin 25/07/1992 tarihli genel kurulundan tasfiye işlemlerinin tamam edildiğini, tasfiyenin kapanmasına karar verildiğini, Türkiye ticaret Sicili Gazetesi'nin 21 Ağustos 1992 tarih, 3097 sayılı nüshası, 58 sayfa numarasında tasfiyenin tescil edildiğini ve kapandığını ilan edildiğini, tapu kaydı dipnot edilen konutun nitelikli taşınmazın müvekkili adına tahsis olduğunu, tasfiye memurlarının 21/02/1993 tarihli yazıları ile ...'ne bildirildiğini, ... lehine olan ipotekin terkini, bankanın ... sayı, 01/04/1993 tarihli yazısı ile ...'nden istendiğini, kaydın müvekkili adına tescili için kooperatif tüzel kişiliğinin ek olarak tasfiyesi amacıyla ihya edilmesine arar verilmesini dava etmek durumuna düşmüş olduklarını, bu amaçla ..... Esasından açılan davanın 25/05/2023 günlü celsesinin ara kararında ...'a karşı da birleştirme istemli olarak dava açmalarına dair ara karar kurulduğunu belirterek iş bu dava ile kaydı geçen asıl davanın birleştirilmesine, ..... ek tasfiyesi için ihya edilmesine, müdürlük kayıtlarına bu maksatla ihyanın tescil edilmesine ve ilanına, davalının asıl davadaki üç gerçek kişi davalılar ile birlikte yahut, belirlenecek ayrı kişilerin ek tasfiye işlemleri için tasfiye memurları olarak tayinine, tescil ilanlarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen dava yönünden davalılar, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen, süresi içinde cevap dilekçesi sunmayarak, davacının iddialarını inkarla yetindiği kabul edilmiştir. DELİLLER ..... 09/03/2023 tarihli cevabi yazısından ve ekli belgelerden davaya konu olan ...'nin ..... sicil numarasına kayıtlı olduğu, kooperatifin 15/03/1991 tescil tarihi itibariyle tasfiyeye girdiğini, kooperatifin 25/07/1992 tarihli genel kurula göre tasfiye kapanışı yaptığını, tasfye memurlarının ..., ..., ..... ve ... oldukları, Müdürlüklerindeki sicil kaydının 19/08/1992 tarihinde tescil edilerek silindiğinin bildirildiği görülmüştür. ...'nün 28/02/2023 tarihli cevabi yazısında,..... nolu bağımsız bölümün takyidatlı tapu kaydının ekte gönderildiği belirtilmiştir. Ekindeki tapu kaydında malikin ..... olduğu, beyan kısmında asfalt parası yatırılmadan herhangi bir işlem yapılamaz. Tar. 18/04/2001 yev ..... olarak yazıldığı ve belirmenin terkininin 16/08/2005 tarihinde yapıldığı, aynı içerikli 09/01/1996 yev ... beyanının ise terkin edilmediği, ayrıca İpotek kısmında, alacaklının ..... A.Ş. (.....) tesis tarihinin 01/01/1900 olarak şerh olduğu görülmüştür. ...'nün 27/05/2024 tarihli, /..... sayılı cevabi yazısında tahsis evrağına müdürlük arşiv kayıtlarında rastlanılmadığı ve tahsise ilişkin bir işlemin yapılmamış olduğu belirtilmiştir. Davacı delil listesi ekinde ... Şubesi'nin 01/04/1993 tarih, ..... sayılı, .....e yönelik yazılı belge örneğinde .....üyesi ...'in ipotekli borçlu hesaplarının tamamını kapatmış olduğu, ilgiliye ait tapunun ipoteksiz olarak verilmesinin beyan edildiği görülmüştür. Davacı delil listesi ekinde 21/02/1993 tarih, .....'ye yönelik yazılı belge örneğinde, kooperatif üyesi olan ...'in ..... nolu konutun sahibi olduğunun belirtildiği görülmüştür. Tasfiye memurlarından ...'in 28/05/1998 tarihinde vefat ettiği, .... Noterliğinin 15/11/2024 tarih ve ... yevmiye sayılı mirasçılık belgesinde mirasçılarının eşi ..., çocuklarının ... (.....'ın) ve ...'in olduğu belirtilmiştir. Tasfiye memurlarından ...'ın 12/08/2024 tarihinde vefat ettiği, .... Noterliği'nin 29/01/2025 tarih, ..... yevmiye sayılı mirasçılık belgesinde mirasçısının ... olduğu belirtilmiştir. Dosyada mevcut nüfus kayıtlarından Tasfiye memurlarından ...'nin 06/09/1943, ...'nun 02/09/1946 tarih doğumlu oldukları anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, daha öncesi tasfiyesi yapılarak sicilden terkin edilen ...'nin tüzel kişiliğinin ihyası ve tasfiye memuru atanması istemlerine ilişkindir. Talebin kanuni dayanağı; 1163. sayılı ...'nun 98. maddesi yollamasıyla 6102 sayılı TTK'nun 547. maddesinden ibarettir. Asıl dava yönünden taraflar arasındaki ihtilafın; ..... sicil numarasına kayıtlı Tasfiye Halinde ...'nin ek tasfiye sureti ile ihyası şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Birleşen dava yönünden taraflar arasındaki ihtilafın; ..... sicil numarasına kayıtlı Tasfiye Halinde ...'nin ek tasfiye sureti ile ihyası şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Talebin kanuni dayanağı; 1163. sayılı ...'nun 98. maddesi yollamasıyla 6102 sayılı TTK.'nun 547.maddesi gereğince; tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilecekleri, mahkemenin istemin yerinde olduğuna kanaat getirmesi halinde şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verileceği ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirileceği düzenlemeleri yer almaktadır. ...'nun 13.12.2023 tarih ..... sayılı ilamında da açıklandığı üzere; "...6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu döneminde ticaret sicilinden terkin edilen bir şirketin, daha sonra tasfiyesinin eksik yapıldığının anlaşılması ya da taraf sıfatını gerektiren devam eden hukuki ilişkilerinin söz konusu olması hâlinde, bu şirketin ek tasfiyesinin mümkün olduğu ve ek tasfiyeye karar verilerek geçici olarak tescil edilebileceği öğreti ve uygulamada kabul edilmekteydi. 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesiyle “ek tasfiye” özellikle düzenlenmiş; anonim şirketin tasfiye işlemleri tamamlanıp ticaret sicilinden terkin edilmesinden sonra tasfiyenin eksiksiz bir şekilde gerçekleştirilmediğinin ve dolayısıyla ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğunun anlaşılması hâlinde son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklıların şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilecekleri; mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar vereceği ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettireceği belirtilmiştir. Görüldüğü üzere 6102 sayılı Kanun'un 547 inci maddesi ile ek tasfiye işlemleri tamamlanıncaya kadar, ticaret sicilinden silinmiş olan şirketin mahkeme kararı ile sicile yeniden tescil ettirilmesi açıkça öngörülmüştür. Dolayısıyla 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi, bir anonim şirketin tüzel kişiliğinin sona ermesi için hem tasfiye işlemlerinin eksiksiz olarak tamamlanmasının hem de ticaret sicilinden silinmesinin birlikte gerçekleşmesi gerektiğini göstermektedir. Yukarıda da bahsedildiği üzere ek tasfiye, şirketin tasfiyesinin tamamlanıp kapanarak şirketin ticaret sicilinden terkini sonrası başkaca tasfiye tedbirlerinin alınmasının zorunlu olduğunun anlaşılması hâlinde başvurulabilecek bir tedbirdir (.....). Şirket ticaret sicilinden terkin edildikten sonra tasfiye işlemlerinin eksik yahut kanuna aykırı yapıldığının anlaşılması, şirkete ait tasfiye aşamasında değerlendirilmemiş mal varlığı değerlerinin bulunması, organlara karşı sorumluluk davası açılması, şirkete karşı açılmış dava veya icra takibinin bulunması gibi şirketin hukuken temsilinin gerektiği durumlarda ek tasfiyeye gidilebilmesi mümkündür. Öte yandan ek tasfiye nedenleri Kanun’da da sınırlı sayıda belirlenmediğinden yukarıda belirtilenler yanında somut hakka dayanan tüm talepler, şirketin ek tasfiye sürecine girmesi bakımından geçerlidir. Bu kapsamda herhangi bir ticaret şirketinin davada taraf olabilmesi, taraf ve dava ehliyetinin varlığına bağlı olduğundan bir şekilde sicilden terkin edilmiş bir şirket ile ilgili veya onun aleyhinde bu gibi ihtiyacın doğması hâlinde şirket hakkında 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi çerçevesinde ek tasfiye prosedürünün tamamlanması gerekir. Bu tür bir ihtiyaçla ek tasfiye aşamasına döndürülen şirketin ek tasfiyesi, açılan dava ile ortaya çıkan hukuki ihtilafın giderilmesi amacıyla sınırlı olacaktır. Herhangi bir nedene dayalı olarak şirketin ihyasına veya ek tasfiyesine ilişkin açılan davada mahkemece, şartların oluşması hâlinde dava konusu şirketin 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi gereğince ek tasfiyesine karar verilmesi durumunda aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince, taraflarca talep edilmese dahi, tasfiye memuru atanarak tescil ve ilanına karar verilmelidir. Ayrıca ek tasfiye kararının davaya konu dosya ile sınırlı olarak verilmesi gerekir. Zira ek tasfiye, niteliği itibariyle geçici bir önlem olup yapılması ihmâl edilen tasfiye işlemlerinin tamamlanmasına kadar devam edecektir (.....). Dolayısıyla ek tasfiye geçici bir önlem olduğundan ve herhâlde bu şirketin ticaret sicilinden terkin edilmesi gerektiğinden dosya kapsamındaki tasfiye işleminin tamamlanmasının ardından tasfiye memuru tarafından şirketin ticaret sicilinden terkin edilmesi için gerekli işlemler yapılacaktır." ... Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere şirketlerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin ile sona ermektedir. Ancak tüzel kişiliğin sona erebilmesi için kooperatifin tasfiye işlemlerinin eksiksiz ve tam olarak yapılmış olması gerekmektedir. Tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eden fesih ve tasfiye işlemi aynı zamanda hukuki bir işlemdir. Bu işlemin veya kararın hatalı veya eksik olması halinde gerçek anlamda tasfiyeden söz etmek mümkün değildir. Eksik veya hatalı işlem sonucu şirketin sicilden tasfiye sonucu terkinine karar verilmiş ise, bundan zarar görenler veya o işlemi gerçekleştirenler tasfiyenin kaldırılmasını ve kooperatifin hyasını talep etme hakkına sahiptir. Somut uyuşmazlıkta davaya konu olan ve ihyası talep edilen ...'nin ..... sicil numarasına kayıtlı olduğu, kooperatifin 15/03/1991 tescil tarihi itibariyle tasfiyesine başlandığı, kooperatifin 25/07/1992 tarihli genel kurula göre tasfiye kapanışı yapıldığı, sicil kaydının 19/08/1992 tarihinde tescil edilerek silindiği, tasfye memurlarının ..., ..., ..... ve ... oldukları, ...'in ve ...'ın vefat etttikleri, diğer tasfiye memurlarından ...'nin dava tarihinde 79 yaşında, .....'nun 77 yaşında olduğu, davacı adına tahsis yapıldığı ve ihyası talep edilen kooperatif adına kayıtlı olan taşınmazın davacı adına tapuya kayıt işlemlerinin tesisi için kooperafin ihyasına karar vermek; TTK. 547/2. maddesi gereğince ihya edilen kooperatife, kooperatifin terkin öncesi tasfiye memuru olan ...'ın mirasçısı olan ...’ın tasfiye memuru olarak atanmasına karar vermek gerekmiştir.

İhya davasında ... yasal hasım olup kooperatifin kararı ile atanan tasfiye memurlarınca yapıldığı anlaşılan tasfiye işlemlerinde bir kusurları bulunmaması nedeniyle yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacakları,..... Dairesi'nin 07/10/2024 tarih ve ..... sayılı kararı ve ..... Dairesi'nin 31/12/2024 tarih, ..... sayılı kararında belirtildiği gibi, yapılan tasfiye işleminin usul ve yasaya uygun olduğu, HMK'nun 312. maddesindeki koşulların oluşmadığı, HMK'nun 326. maddesi gereği tasfiye memurlarının davanın açılmasına sebebiyet vermediği ve davalıların yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla, davanın kabulü ile yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA DAVALARIN KISMEN KABULÜ ile, ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA; 1-...Kooperatifi’nin ... no'lu ..... taşınmazın tasfiye işlemleri ile SINIRLI OLMAK ÜZERE İHYASINA, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-TTK. 547/2. maddesi gereğince ihya edilen şirkete ... T.C. kimlik numaralı ...’ın tasfiye memuru olarak atanmasına, 3-Karar kesinleştiğinde tescil ve ilan için karardan bir örneğinin ... gönderilmesine, İhya kararının ticaret siciline tesciline ve Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına, 4-Asıl davada alınması gereken 615,40-TL maktu harcın peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL harcın davacıdan ve birleşen davada alınması gereken 615,40-TL maktu harcın peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/03/2025

...