İlk Derece Mahkemesi 2022/823 E. 2025/658 K.

T.C. İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/823 Esas KARAR NO : 2025/658 DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/10/2022 KARAR TARİHİ : 03/07/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirketin, ... Mah. ...r Mevkii No: 2 Kepsut-Balıkesir adresinde bulunan işyerine, müvekkil şirket yetkilisi makine mühendisi...çizdiği özel projeli makine imalatı yaptırmak istediğini, müvekkilinin çizmiş olduğu bu projeyi davalı tarafa sunarak yapıp yapamayacağını sorduğunu, davalı şirketin kabulü ile 28.04.2021 tarihinde müvekkil şirkete fiyat teklifinde bulunulduğunu, teklife göre projeli özel imalat ve montaj konulu makine karşı tarafça 159.654,00 TL bedel karşılığında 22 iş günü içerisinde müvekkil şirketin ...Mah. ...Mevkii No: ... Kepsut-Balıkesir adresine teslimi ile kurulumunun yapılması gerektiğini, müvekkil şirket tarafından söz konu teklif ve sözleşme gereği, davalı şirketin ...Bankası A.Ş. Gıda Çarşısı/İzmir Şubesi TR...nolu hesabına 28.04.2021 tarihinde 25.000,00 TL, 28.04.2021 tarihinde 35.000,00 TL, 06.07.2021 tarihinde 15.000,00 TL olmak üzere toplamda 75.000,00 TL ödeme yapılmasına rağmen, davalı şirket imalat ve montajı süresinde yapılmadığını, Projeli özel imalat ve montaj konulu malların söz konusu tarihten çok sonra Ağustos 2021 ayı içinde müvekkil şirketin fabrikasına teslim edildiğini, müvekkil şirkete teslim edilen malların sözleşme şartlarına uygun imal edilmediğini, malların bağlantılarının yapılmadığını ve kusurlarının olduğunun görüldüğünü, müvekkil şirket, bu projeden gelecek ürünün eksiksiz bir şekilde süresinde teslim edileceğini düşünerek, bu ürünün satışı konusunda 17.05.2021 tarihinde sözleşme imzaladığını, fakat...Yağ Sanayi şirketine, söz konusu olay sebebiyle müvekkil şirketçe zamanında teslimat yapılamadığını, ... Bitkisel Yağ Sanayi süresinde mal teslimi yapılmadığından 12.08.2021 tarihinde müvekkil şirkete sözleşmedeki cezai şart yönünden ihtarname çekildiğini, müvekkil şirket tarafından,... Bitkisel Yağ Sanayi şirketine bu ihtarname sebebiyle 8.914,19 TL ceza-i şart bedelini 09.07.2021 tarihinde ödemek zorunda kaldığını, müvekkil şirket tarafından davalı şirkete, Karşıyaka... Noterliği’nin 17.08.2021 tarih ve... nolu ihtarnamesi ile “davalı şirketin sözleşme şartlarını zamanında yerine getirmemesi, geç teslim edilen malların ise kullanabilir durumda olmaması, sözleşme şartlarını ihtiva etmemesi sebebiyle sözleşmenin feshi, ödenmiş olan 75.000,00-TL’nin iadesi, ayrıca bu projeden gelecek ürünün eksiksiz bir şekilde süresinde teslim edileceğini düşünerek, bu ürünün satışı konusunda 17.05.2021 tarihinde sözleşme imzaladığı... Bitkisel Yağ Sanayi şirketine süresinde mal teslimi yapılmadığını, söz konusu şirketin 12.08.2021 tarihinde müvekkil şirkete sözleşmedeki cezai şart yönünden ihtarname çekildiğini, bu ihtarname sebebiyle BB Yağ Sanayi şirketine ödeyeceği tazminatının kendilerinden isteneceği” yönünde ihtarname çekilmiş olmasına rağmen sonuç elde edilemediğini beyanla asıl alacak ve faize ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkilin şirketin, tarafların kabul ettiği 28.04.2021 tarihli fiyat teklifi karşılığında yapmış oldukları sözleşme gereği davalı şirkete ödemiş olduğu toplam 75.000,00 TL’nin, ödeme tarihlerinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte ve müvekkil şirketin bağlantı yaptığı ...Bitkisel Yağ Sanayi şirketine, karşı tarafın zamanında teslimat yapmaması yüzünden ödemiş olduğu 8.914,19 TL ceza-i şart bedelinin 07.07.2021 tarihinden işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı firmanın 22.04.2021 tarihinde e-posta ile projeyi müvekkil şirkete gönderdiğini, Projede bulunan silindir formdaki parçaların kendileri tarafından gönderileceğinin ifade edilerek parçaların fotolarını da aynı gün gönderdiklerini, takip eden hafta 26.04.2021 günü whatsapp üzerinden karakalem çizilmiş taslak bir çizim daha gönderdiklerini, sözlü görüşmeler ve gönderilen bu detaylara göre firmaya 27.04.2021 tarihinde müvekkil şirket tarafından bir teklif sunulduğunu ve bu teklifte müvekkile verilmiş herhangi bir teknik şartname bulunmadığını, yapılan sözlü görüşmeler ve firmanın taleplerini mantık çerçevesinde kolaylaştırmak adına müvekkil tarafından bazı fikirler sunularak iyileştirmeler olabileceği ifade edilerek iyileştirmeleri de göz önüne alarak 28.04.2021 tarihinde tekrar bir teklif hazırlandığını ve 29.04.2021 tarihinde whatsapp üzerinden gönderildiğini, 28.04.2021 tarihinde firma tarafından iki ayrı dekont ile müvekkil şirkete ödeme yapıldığını, yapılan çalışmanın ‘projeli özel imalat ve montaj’ olduğu için o fabrikaya özel öncesinde kapsamlı bir arge çalışmasını gerektiren proje olduğunu, bu kapsamla yapılan görüşmelere göre firmanın onay verdiği projenin 11.05.2021 tarihindeki son halinin whatsapp üzerinden firma ile paylaşıldığını, firmanın ısıtıcı kazana göre yaptıracağı rezistanslar için 20.05.2021 tarihinde ölçülü olarak projenin son halini istediğini, projenin imalat resimlerinin çıkarılması sırasında imalata yönelik teknik gereksinimlerden dolayı ölçülerde revizyon firmanın bilgisi ve onayıyla yapılarak 24.05.2021 tarihinde firma ile ölçülerin paylaşıldığını, 03.06.2021 tarihinde rezistans ölçülerini doğrulamak için tekrar firma tarafından bilgi talep edildiğini, herhangi bir hata olmaması için tamamen iyi niyet ve müşteri çıkarını gözeterek rezistans imalatçısıyla doğrudan görüşmek maksadıyla telefon numarası talep edilerek görüşüldüğünü, 15.06.2021 tarihinde firma ile sepet odası olarak tanımlanan ve firmadan gelen malzemeler ile revizyonu yapılan parçanın resmi whatsapp üzerinden gönderildiğini ve sürece ilişkin sürekli bilgi verildiğini, Projede süreç içerisinde yapılan diğer değişiklikler ile birlikte parçaların, Kepsut ilçesinde bulunan fabrikaya götürüldüğünü ve 30.06.2021 tarihinde firmaya whatsapp üzerinden projede yer alan yerleşim şekline göre fotoğrafların paylaşıldığını, İlave oluşan parçalar ve değişikliklerden dolayı 01.07.2021 tarihinde ek ödeme talep edildiğini firmanın ek ödemeyi ancak 06.07.2021 tarihinde yapabildiğini, 30.06.2021 tarihinde fabrikaya teslim edilen parçaların montajının 15.07.2021 tarihinde yapıldığını, bu tarih itibariyle firmanın müvekkil şirkettten proje kapsamında istediği ürünün kurulumunun gerçekleşmiş olduğunu, bu tarih itibariyle davacı firmanın müvekkil şirketten öncelikle su ile çalıştırılarak laboratuar ölçeğinde solvent ile deneyleri yapılan çalışmaların pilot ölçekli bu projeyle gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini görmek istediğini, bu pilot ölçek bunu çalıştırırsanız daha büyüğünü yaptıracağız denilerek ticari olarak iştah kabartıldığını böylece müvekkili sistemin çalıştırılması hususunda da AR-GE aşamasına uygulama noktasında destek olmaya başladığını, sistemin çalışırlığı ile beklenenin ise laboratuar ölçekli (soxhlet cihazı) olarak tanımlanan bir sistem olduğunu, bu laboratuvar sistemin pilot ölçekli olduğu bilgisinin fabrikada montaj sonrasında taraflarınca paylaşıldığını, öncesinde cihazın çalışma prensibi olarak bahsedilen sifonlama sistemine ait bazı denemeleri firma yetkililerinin müvekkil şirketi ziyaretleri sırasında da küçük ölçekli olarak deneyerek, tarif ettikleri gibi çalıştırmanın kolay olmayacağı, mevcut sistemle ilgili bazı teknik verilere ihtiyacın olduğunu, bu hesapların firma tarafından yapılmadığını, kendi söyledikleri şekilde müvekkil şirketin yapmasıyla sistemin çalışacağını ifade ettiklerini, tüm bunlara rağmen müvekkil şirkete ihtarname gönderildiği gün 17.08.2021 tarihi sabah saatlerinde fabrikada sifonlama sistemine yönelik olarak tekrar deneme yaparak yine sonuç alınamadığı için bir deneme planı oluşturmak için müvekkil şirketin oradan ayrıldığını ertesi gün 18.08.2021 tarihinde tekrar fabrikaya giderek denemeler yaptığını, sonrasında müvekkil şirketin fabrikaya alınmadığını, her ne kadar Kepsut Sulh Hukuk Mahkemesi ...değişik iş dosyası ile delil tespiti yapılmış ve bilirkişi raporu alınmış olsa da bu delil tespiti ve bilirkişi raporunun görevsiz mahkemede alınmış olduğundan geçerli olmadığını, bilirkişi raporunda yapılan tespitleri kabul etmediklerini, davacı şirketin belirli aralıklarla montaj hakkında yeni isteklerde bulunduğunu, bu istekler doğrultusunda müvekkil şirketin anlaşma konusu imalat üzerinde değişiklikler yaptığını, anlaşma konusu malın süresinde teslim edilmediğinden bahsetmenin söz konusu olmadığını, müvekkil şirketin davacı tarafın istekleri doğrultusunda hareket ettiğini, bu hususun müvekkil şirket ile davacı tarafın whatsapp uygulaması üzerinden yapılan görüşmelerle de ispat edilmekte olduğunu, davacı tarafın malların bağlantılarının yapılmadığı ve kusurlarının olduğu iddiasının gerçeklikten uzak olduğunu dolayısıyla dava dışı firmaya ödemiş olduğu cezai şart bedelinin müvekkil şirketten talep etmesinin de hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: 1-Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları Taraf şirketlerin en son sicil kayıtları Ticaret Sicil Müdürlüğünden celp edilerek dosya arasına alınmıştır. 2-Dava konusu özel projeli makine imalatına ilişkin proje çizimi 3-28.04.2021 tarihli fiyat teklif formu 4-Karşıyaka ...Noterliğinin 17.08.2021 tarih ...yevmiye sayılı ihtarnamesi 5-Kepsut Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; tespit isteyen... Maden Kimya Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından tespite konu makine üzerinde inceleme yapılarak, teslim edilen projenin sözleşme şartlarına uyun yapılıp-yapılmadığı, teslim edilen projenin kusurlu olup-olmadığı, bağlantılarının yapılıp-yapılmadığı, projedeki sıvı kanallarının sızdırma yapıp-yapmadığı, projenin tam teslim edilip-edilemediği, projenin çalışıp-çalışmadığının tespitine yönelik 07.10.2021 tarihinde açılan tespit davasında; 20.10.2021 tarihinde Makine Mühendisi bilirkişi refakatinde keşfen yapılan inceleme sonucu aldırılan raporda sonuç kımsında; "Teslim edilen projenin sözleşme şartlarına uygun yapılıp yapılmadığı, Makine eksik boru tesisatı, eksik pergel vinç ve motor sistemi, eksik platform ve korkuluklar ile sözleşme şartlarına uygun teslim edilmemiştir. Teslim edilen projenin kusurlu olup olmadığı, İmalatı gerçekleştirilen bölümlerinde güvenli olmayan kaynaklı birleştirmelerden dolayı kusurlu imalat yapılmıştır. Uygun değildir. Bağlantılarının yapılıp yapılmadığı, Boru tesisat bağlantılarının yapılmadığı görülmüştür. Ayrıca makinanın çalışması için gerekli elektrik, su, hava vb. tesisat yoktur. Projedeki sıvı kanallarının sızdırma yapıp yapmadığı, Mevcut durumda sıvı kanallarının (boru tesisatının) sızdırma yapıp yapmadığı görülememiştir. Boru tesisatı eksiktir. Projenin tam teslim edilip edilmediği, Proje eksik boru tesisatı, eksik pergel vinç ve motoru, eksik platform ve korkuluklar, eksik kumanda sistemleri nedeniyle tam teslim dilmemiş durumdadır. Projenin çalışıp çalışmadığı, Proje eksikleri nedeniyle çalışır durumda değildir. Projenin imalatı için verilen fiyat teklifinde (28.04.2021 tarih ve... teklif nolu) aşağıda sıralanan işlerin yapılmasının taahhüt edildiği, -Projeli Özel İmalat ve Montajı 87.000 TL (projesi yapılan imalat gerçekleştirilip montajı yapılmamıştır.) -Sepet Odası Isı Değiştirici Bölümü ve Tasarımı 21.000 TL (sepet odası imalatı yapılmış ancak montajı yapılmamıştır.) -Sepet Odası Alt Tezgâhı 14.500 TL (alt tezgâh imalatı yapılmış ama tamamlanmamıştır. Diğer montaj ve boya) -Tesis Üstü Platform ve Korkulukları 12.800 TL (Tesis platform ve korkulukları bulunmamaktadır. İmalat ve montajları yapılmamıştır.) Proje bedeli işin toplam 135.300 TL +%18 KDV 24.354,00 olmak üzere toplam 159.654,00 TL (Tesis çalışır durumda değildir)”, ifadelerinin yer aldığı, Ayrıca, açıklama kısmında olarak yazılı olan aşağıdaki maddelerin teklifte ekli olduğu, 1-Yıkama ünitesi için imalat yerine revizyon yapılması ön görülerek teklif verilmiş, (yıkama ünitesi işletmenin kendi kazanj re vize edilerek imalatı yapılmıştır. Yıkama üniteslndekl herbir kazan İşletme tarafından verilmiştir.) 2-Isıtma kazanı rezistansları dahil değildir, (solventi buharlaştırmak için yapılacak ısıtma kazanının rezistansları işfetme tarafından alınması ön goriiimüş) 3-Tesisin tamamı St37 siyah malzemeden imal edilir. 4-Yoğuşma için gerekil tsı değiştiricisi 304 kalite krom malzemeden imal edliir. (imalatr yapılmış ancak tesis üzerinde montajı yapamamış.) 5-Sepetler ve kaplanacak elek unsurları dahil değildir. 6-Seperlerin giriş ve çıkışları için kurutacak pergel vinç ve motoru dahildir. (pergel vinç ve motoru tesis üzerinde yoktur,) 7-Platform ve korkuluklar opsiyonel olarak sunulmuştur. Sonuç olarak özel projeli tesisin tamamının imalatı yapılmamış, montajı tamamlanmamış ve tesis çalışır durumda değildir." tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır. 6-Ödemeye ilişkin dekontlar 7-Whatsapp yazışmaları 8-Taraf ticari defter ve belgeleri 9-Bilirkişi raporları i)Davacı vekili tarafından davaya konu Makinenin Manisa ilinde bulunduğu beyan edildiğinden Mahkememizce Manisa Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, davaya konu makine üzerinde Makine Mühendisi bilirkişi marifetiyle 25.09.2023 tarihinde keşfen inceleme yapılmak suretiyle taraf iddia ve savunmaları doğrultusunda teknik bilirkişi raporu aldırılmıştır. Makine Mühendisi bilirkişi tarafından sunulan 14.12.2023 havale tarihli raporda özetle;... Makine Sanayi Ltd. Şti. firması tarafından... Maden Kimya San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasına adına düzenlenen 28.04.2021 tarih v... teklif numaralı fiyat teklifi başlıklı belgeden yapılacak işler listesi ile yapılacak işe teknik şartname niteliği taşıyan 7 adet maddenin; 1)Yıkama ünitesi için imalat yerine revizyon yapılması ön görülerek teklif verilmiştir, 2)Isıtma kazanı rezistansları dahil değildir. 3)Tesisin tamamı St37 Siyah malzemeden imal edilir. 4)Yoğuşma için gerekli ısı değiştiricisi 304 Kalite krom malzemeden imal edilir, 5)Sepetler ve kaplanacak elek unsurları dahil değildir. 6)Sepetlerin giriş çıkışı için kurulacak pergel vinç ve vinç motor dahildir. 7) Platform ve korkuluklar opsiyonel olarak sunulmuştur. şeklinde olduğu, Adreste tespiti yapılan makineye ait parçaların fotoğraflanması sonucu görüldüğü üzere 2 adet silindirik deponun (boru giriş ve çıkışları bulunan, ayakları bulunan 2 adet silindirik depo) tespitinin yapıldığı, hali hazırda bu iki deponun makine vasfı bulunmadığı gibi, söz konusu silindirik depoların; seri üretim ürün olmadıkları, başka bir projede kullanılamayacak olmalarından dolayı ancak hurda olarak değerlendirmelerinin mümkün olacağı, bununla birlikte dava konusu makinenin davalının projelendirdiği seri üretim bir makine olmamasından dolayı dava dilekçesinde yer alan beyan ve iddialar, davalı tarafın cevap dilekçesinde yer alan beyan ve iddiaları , dosyaya sunulan makine montaj resimleri, makinenin çalıştırılması esnasında kayıt altına alınan video görüntüleri, tarafların arasındaki Whatsapp yazışmaları ve 20.10.2021 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak yapılan genel değerlendirmede; 28.04.2021 tarihli fiyat teklifinde yer alan makine tanımı ve davacı tarafın 10.10.2022 tarihli dava dilekçesindeki beyanına istinaden (müvekkil şirket yetkilisi makine mühendisi... çizdiği özel projeli makine imalatı) dava konusu makinenin, davalı tarafından üretimi yapılıp satılan bir makine olmadığı, davacının projelendirdiği bir makine olduğunun anlaşıldığı, davalı tarafından, davacının kararları doğrultusunda makine üretiminin yapıldığı, sözleşmede belirtilen zaman içerisinde makinenin üretimin tamamlanamadığı, makinenin sifonik sisteminin çalışmadığı, sifonik sistem çözümünün davacıya ait olduğu, davacının tüm süreçten haberdar olduğu, makinenin asıl işlevini oluşturan bölümünün tamamlanmadan, pergel vinç, platform ve korkuluklar gibi imalatların tamamlanmasının uygun olmadığının değerlendirildiği, Netice itibariyle sözleşmede belirlenen süre içerisinde makinenin üretimin tamamlanamadığı, ancak makinenin projecisinin davacıya ait olduğu dikkate alınarak teknik açıdan dava konusu makine üretiminin tamamlanamamasından dolayı davalının tek başına sorumlu tutulamayacağının değerlendirildiği, rapor edilmiştir. ii)Mahkememizce, taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça defterlerin ibraz edilmediği ve bulunduğu yerinde bildirilmediği anlaşıldığından, davalı taraf ticari defterleri incelenmek suretiyle SMMM bilirkişi ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi heyetinden aldırılan 04.06.2024 havale tarihli raporda özetle; Davacı tarafça ticari defterlerin bulunduğu yer dosyaya bildirilmediğinden davacı ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, Davalı tarafından incelenmek üzere ibraz edilmiş bulunan 2020 ve 2021 yıllarına ait ticari defterlerinin 213 sayılı VUK. 221. ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK'nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı teşkil edebileceğinin değerlendirmesinin bilirkişiliğimizce yapıldığı nihai takdirin Sayın Mahkeme'nize ait olduğu, 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca 2020 ve 2021 yılı yevmiye defterlerine yapılması gereken kapanış tasdikinin süresi içinde yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığının tespit edildiği, Cezai şarta ilişkin dosyaya sunulu faturanın okunaklı olmadığı; kaldı ki davacı defterlerini sunmadığından bu faturanın da defterlerine kayıtlı olup olmadığının tespit edilemediği, Cezai şarta ilişkin delillerin takdiri ve değerlendirmesnin, talebi oluşturan cezai şart ödemesi ile illiyet bağı ilişkisi Mahkemenin takdirinde olmakla birlikte, dosyada incelemeye elverişli belgeler üzerinden cezai şart hesaplamasının mümkün olmadığı, Davalıya ait ticari defter kayıtlarında; davacının davacıya 3 adet işlem karşılığında toplam 75.000,00 TL ödeme yaptığı, davalı ticari defter kayıtlarına göre son işlem tarihi olan 10.07.2021 tarihi itibariyle davacının davalıdan 75.000,00 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği,... Bankası tarafından Mahkeme'ye yazılan 13.10.2022 tarihli müzekkere cevabı ekindeki CD içeriği incelendiğinde, davalı defter kayıtlarındaki 75.000,00 TL ödemelerin ticari defterlere gerçeğe uygun kaydedildiğinin tespit edildiği, 28.04.2021 tarihinde 60.000,00 TL, 06.07.2021 tarihinde 15.000,00 TL olmak üzere toplamda 75.000,00 TL tutarlı alacak talebinin; 17.08.2021 tarihli ihtar ile iadesi istenerek temerrüt yoluna gidildiğinin dosya kapsamından tespit edilmiş olduğu, rapor edilmiştir. iii)Mahkememizce, proje yönetimi, tesisler ve makineler alanlarında uzman üç kişiden oluşan Makine Mühendisi bilirkişi heyetinden aldırılan 17.01.2025 havale tarihli raporda özetle; Davaya konu makinenin çelik işlerin tamamının gerçekleştirilmiş olduğu, İmalatı yapılan sistemin davacının istediği gibi çalışmamış olsa bile imalatın yapıldığının anlaşıldığı, silindir parçaların davacı tarafından temin edilmiş olduğu, ...Ekstraktörü ve... Ekstraksiyon takımının laboratuvarda gerçekleştirilecek işlemler için borasilikat camdan imal edildiği, dava konusu makinede çalıştırılamayan kısım sifon mekanizması olduğu, Ekstraksiyonun gerçekleşmesi ve katı madde içerisindeki yağın çözdürülerek çıkarılması için sifon sisteminin çalışmasının şart olmadığı, 1. Sistem buharlaştırılan bir çözücünün ekstraksiyon tankında yoğuşturulmasıyla başlar. 2. İkinci aşama tank içerisindeki katı içerisindeki yağın çözücü içerisinde çözünmüş şekilde tekrar ısıtma tankına aktarılmasıdır. Sifon bu aşamada kullanılmaktadır. Sifon yerine vana bağlantısı da benzer işi görür. Sürekli devirdaim için seviye ölçer bağlantılı otomatik kontrol vanaları kullanılabilir. 3. Yeterli sayıda tekrarlanan ekstraksiyon işleminden sonra ısıtma tankındaki çözücüden yağı buharlaştırma yöntemiyle ayırıp saf yağ elde etmek gerekmektedir. Bu işlem için evaporatör denen bir düzenek kullanılmalıdır. 4. Son olarak ekstraksiyon takının içindeki sepet çıkarılıp yeni katı malzeme doldurulup tekrar yerine yerleştirilmelidir. Projenin tamamlanmasından vazgeçilmesinin nedeninin sifon sisteminin çalıştırılamaması olduğu, İmalatı yapılan sistem ile laboratuvar ekipmanları incelendiğinde bunun birkaç sebebi olabileceği, a) Sifon için seçilen boru çapları büyük olduğu içindir. Kapilar etki sağlamak için küçük çaplı borular kullanıldığından burada da boru çapları sıvı hacmi ve basıncı ile uyumlu seçilmelidir. b) Sifon kısmının hat boyunca verilen kıvrım ve boyun tasarımları akışın laminer ve hava kabarcığı oluşumuna izin vermeyecek şekilde yapılmalıdır. Kısaca bu sifonlama sisteminin çalışmamasının bir tasarım hatası olduğu, davacı tasarım sorumlusu olduğu için projenin yetersizliği sebebiyle ekstraksiyon sisteminin geri kalan kısımlarının tamamlanmamış ve makinenin hiç görevini yerine getirmemiş olduğu, Davacının sifon sisteminin yerine devirdaim için başka çözüm sunarak projenin tamamlanmasını talep etmediği, Davalı tarafından proje kapsamında yapılması gereken ama projenin devirdaim kısmı olan sifon sisteminin çalışmaması sebebiyle yapılmayan kısımları bulunduğu, 4) Yoğuşma için gerekli ısı değiştiricisi 304 Kalite krom malzemeden imal edilir, 6) Sepetlerin giriş çıkışı için kurulacak pergel vinç ve vinç motor dahildir. Bu kısımların üzerinde anlaşılan teknik resim olarak verilmiş proje resminde yer almadığı ve dosyada bu iki maddenin varlığını gösteren delil de bulunmadığı, Sonuç itibariyle; Projenin kaynak ve çelik montaj işçiliğinin davalı tarafından çizilen ve üzerinde anlaşılan resme uygun olduğu, bu aşamada sifon borusunun işlevini yerine getirmemesi sebebiyle imalatın durdurulduğu, bu hatanın davacının projeyi hesaba dayalı bir mühendislik projesi olarak tasarlamamasından kaynaklandığı, davalının proje kapsamında yapmayı taahhüt edip yapıp teslim etmediği maddeler (4. ve 6. maddeler) bulunduğu, rapor edilmiştir. iv) Bilirkişi heyeti raporu kapsamında delil tespiti dosyasında alınan raporun irdelenmediği anlaşıldığından tespit raporunu mahkememizce yapılan görevlendirme kapsamında değerlendirmek, mahkememiz ara karar gereğinin tamamını yerine getirmek ve davacı vekilinin itirazlarını değerlendirmek suretiyle ek rapor düzenlemek üzere dosya bilirkişi heyetine yeniden tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 14.04.2025 . havale tarihli raporda özetle; 17.01.2025 tarihli kök rapordaki tespitlerin yenilendiği anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesi kapsamında imal edilen eserdeki ayıp sebebiyle ödenen bedelin iadesi ile eserin geç ve ayıplı teslimi sebebiyle dava dışı 3. kişiye ödenen cezai şartın tazmini istemine ilişkindir. Taraflar arasında davacı tarafından projelendirilen makinenin imalatının davalı tarafından yapılarak davacıya teslimi konusunda anlaşma yapıldığı, bu kapsamda davacı tarafından hazırlanan projenin sunulduğu davalı tarafından düzenlenen 28/04/2021 tarihli fiyat teklifi kapsamında projeli özel imalat ve montaj 87.000,00-TL, sepet odası ısı değiştirici bölümü ve tasarımı 21.000,00-TL, sepet odası alt tezgahı 14.500,00-TL ve tesis üstü platform ve korkulukları 12.800,00-TL olmak üzere toplam 135.300,00-TL (KDV dahil 159.654,00-TL) olmak üzere fiyat teklifinde bulunulduğu, aynı belge üzerinde yıkama ünitesi için imalat yerine revizyon yapılması ön görülerek teklif verildiği, ısıtma kazanı rezistanslarının dahil olmadığı, tesisin tamamının St37 siyah malzemeden imal edileceği, yoğuşma için gerekli ısı değiştiricisinin 304 kalite krom malzemeden imal edileceği, sepetler ve kaplanacak elek unsurlarının dahil olmadığı, sepetlerin giriş çıkışı için kurulacak pergel vinç ve vinç motorunu dahil olduğu, platform ve korkulukların opsiyonel olarak sunulduğunun belirtildiği, ayrıca sipariş onayından sonra 22 iş gününde teslimin gerçekleştirileceği ve ödeme şeklinin siparişte 60.000,00-TL, teslimat öncesi bakiye kısmın peşin olarak ödenmesi şeklinde olacağının belirtildiği, davacının bu şartları kabulü ile sözleşmenin kurulduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu fiyat teklifi sonrasında davacı tarafından davalıya 28/04/2021 tarihinde projeli özel imalat ve montajı yapılacak makine için avans ödemesi açıklaması ile 35.000,00-TL ve projeli özel imalat ve montajı için ikinci ön avans açıklaması ile 25.000,00-TL, 06/07/2021 tarihinde ... numaralı proforma faturaya istinaden avans ödemesi açıklaması ile 15.000,00-TL olmak üzere toplam 75.000,00-TL ödeme yapıldığı sabittir. Davacı tarafından, taraflar arasındaki teklif ve sözleşme gereği, davalıya 75.000,00-TL ödeme yapılmasına rağmen, davalının imalat ve montajı süresinde yapmadığı, 2021 Ağustos ayı içinde teslim edilen makinenin sözleşme şartlarına uygun imal edilmediği, bağlantılarının yapılmadığı ve kusurlarının olduğundan bahisle davalıya gönderilen Karşıyaka ... Noterliği'nin 17/08/2021 tarih ve... nolu ihtarnamesi ile sözleşmenin feshi ile ödenmen bedelin iadesinin talep edildiği belirtilerek eldeki dava kapsamında sözleşmenin feshi sebebiyle ödenen bedelin iadesi ve bu projenin tamamlanması ile makinenin kullanımı sonucunda imal edilecek bitkisel yağın dava dışı firmaya satımı hakkındaki sözleşme ifa edilemediğinden dava dışı üçüncü kişiye ödenen cezai şartın tazmini talep edilmektedir. Davalı tarafça, taraflar arasındaki sözlü görüşmeler ve gönderilen proje detaylara göre davacıya fiyat teklifi sunulduğu hususu ikrar edilmiş olup, davacı tarafından verilen işin detaylarına dair herhangi bir teknik şartname bulunmadığı, anlaşmaya konu işin imalat öncesinde ilgili fabrikaya özgü kapsamlı bir arge çalışmasını gerektirdiği, yapılan görüşmeler sonucunda davacı tarafından onay verilen projenin 11/05/2021 tarihindeki son halinin davacı ile paylaşıldığı, 15/07/2021 tarihinde projenin montajının tamamlandığı, davacının bütün sürece hakim olduğu kendilerinin ise herhangi bir teknik şartname sunulmamasına rağmen sözlü tarif ile sadece istenilen ölçü ve şekle göre imalatı yaptığı beyan edilmektedir. Mahkememizce teknik bilirkişi heyetinden taraflar arasında anlaşma konusu edilen 28/04/2021 tarihli fiyat teklifine konu makinenin, davacı tarafça belirlenen proje kapsamında gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin belirlenmesi, bu anlamda davacı tarafça sunulan taslak çizim ve aşamalarda taraflar arasında gerçekleşen mesajlaşmalar birlikte değerlendirilerek makinenin çalışır duruma getirilememesinin sebebinin ne olduğunun (davacı yan talimatları, projenin yetersizliği, hatalı malzeme, eksik imalat vb gibi) yoruma açık olmayacak şekilde teknik veriler ile somut olarak açıklanması, fiyat teklif belgesinde belirtilen kapsam dahilinde olan işler ve 7 madde halinde belirtilen hususlar kapsamında tespit edilmesi hususlarında rapor aldırılmıştır. Alınan bilirkişi heyeti raporu kapsamında, davalı firma fiyat teklifi ekinde yer alan proje resimde yer alan çelik işlerin tamamının davalı tarafından gerçekleştirmiş olduğu, resimdeki silindir parçaların davacı tarafından temin edilmiş olduğu, davacı tarafından projenin tamamlanmasından vazgeçilmesinin nedeninin sifon sisteminin çalıştırılamamasından kaynaklı olduğu, imalatı yapılan sistem ile laboratuvar ekipmanları incelendiğinde sifonlama sisteminin çalışmamasının sebebinin tasarım hatasından kaynaklandığı, davacı tasarlamış olduğu projenin yetersizliği sebebiyle ekstraksiyon sisteminin geri kalan kısımları da tamamlanamadığından makinenin görevini yerine getiremediği anlaşıldığından davacı tarafından sözleşmeden dönme ve ayıplı eser imalatı iddiasına konu hatanın davacının tasarlamış olduğu projeden kaynaklandığı, projenin hesaba dayalı bir mühendislik projesi olarak tasarlanmadığı dolayısıyla davalıya atfedilebilecek herhangi bir hususun bulunmadığı kanaatiyle davacının sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVANIN REDDİNE, 2-Koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL red harcının başlangıçta alınan 1.433,05-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 817,65-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine, 4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun... nolu başvuru dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 5-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen ilgilisine iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 03/07/2025

Katip ... E imza

Hakim... eimza