İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/679 E. 2024/1067 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2022/679 Esas KARAR NO: 2024/1067 DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 07/09/2022 KARAR TARİHİ: 25/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; taraflar arasında 02.08.2017 tarihli ----------- Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ile, davalı tarafından davacı lehine, ----------- Model makinenin imali, ------------ Model Makine olarak hazırlanması, kurulması, yedek parça ve müvekkile teknik eğitimim verilmesi” hususlarının sözleşmede davalının üstlendiği edim olduğunu ve bu işin bedelinin de sözleşme ile belirlendiğini, belirlenen bedelin 9635'inin peşin, bakiyesinin mal teslimini izleyen bir ay içerisinde ödenmesinin kararlaştırılmış olmasına rağmen satın alma bedelinin mal tesliminin beklenmeden ödendiğini, sözleşmede teslim zamanının sözleşmenin imzalandığı tarihten iki ay olarak belirlendiğini, ancak sözleşme tarihinin üzerinden beş yıla yakın zaman geçmiş olmasına rağmen halen makinenin imalatının tamamlanmadığını, müvekkile teslim edilmediğini, makinenin metal gövdesi, üç adet silindir, iki adet merdane, iki adet piston ve bir redektörlü motorun müvekkile ait işyerine getirildiğini, ancak sonrasında, teslim edimini ifa anlamına gelecek şekilde, makinenin sair elemanları ve otomasyon sisteminin eklenmesi, kurulumunun tamamlanması ve teknik eğitimin verilmesi işlemlerinin davalı tarafça yerine getirilmediğini, sözleşme ile yüklenilen edimlerin ifasını sağlamak amacıyla ---------- Noterliği'nin 15.03.2021 tarih ---------- yevmiye no'lu ihtarnamesinin keşide edildiğini, sözleşmeye göre kendi edimini yerine getiren müvekkilin, davalı tarafından taahhüt edilen edimi 3. kişilere haricen tamamlattırılması öncesinde makinenin fiili durumunun delil olarak tespiti talebiyle ----------- D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti başvurusunda bulunulduğunu, keşfen yapılan inceleme sonucunda; “mevcut tespit edilmiş hali ile makinenin sadece bir şase olduğu, tamamı ile işlevsiz olduğu, söz konusu makinenin çalışmadığı, üzerinde muhtelif eksiklikler olduğu, PLC/elektronik donanımın otomasyon ünitelerinin tamamı ile mevcut olmadığı, makinenin eksiklerinin tamamlanması, işçilikleri ile bitlikte çalışır hale getirme masrafının 25.000,00 Euro tutacağı ve 25 iş günü süreceği” hususlarının tespit edildiğini, sözleşmenin 7 numaralı maddesi ile, yüklenicinin edimini ifada geciktiği her gün için toplam tutarın (45.000,00 Euro) 1/1000'i oranında gecikme cezası ödeyeceği, azami gecikme cezası tutarının sözleşme tutarının 1/10'u (4.500,00 Euro) olacağının kararlaştırıldığını,---------- D.İş sayılı dosyası ile belirlenen eksik işlerin üçüncü kişiye tamamlattırılması durumunda 25.000,00 Euro olarak belirlenmiş tutarın borcun muaccel olduğu 02.10.2017 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek devlet bankalarınca EURO cinsinden vadeli mevduatlar için uygulanan en yüksek faiz oranı ile davalıdan tahsiline, gecikme cezası olarak 4.500,00 Euro müvekkil alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca EURO cinsinden vadeli mevduatlar için uygulanan en yüksek faiz oranı ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 02.08.2017 tarihli “------------” üretimi konusunda eser sözleşmesi kurulduğunu, eser sahibinin sözleşme görüşmeleri sırasında birbirinin devamı olmak üzere 9 adet makine siparişi vermek istediğini beyan ettiğini ve taraflar arasındaki akdi ilişkinin bu şekilde kurulduğunu, sözleşme hükümleri gereği yüklenicinin ilk makineyi kurup teslim edeceği, eser sahibinin de bedel olarak 135.000 Euro ödeyeceği, bedelin % 35'inin peşin kalan kısmın ise eserin tesliminde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin eserin imalinin tamamlanmasını müteakip deneme üretimini bizzat eser sahibinin huzurunda gerçekleştirdiğini, 2018 yılı Mart ayı içerisinde eserin tam ve kullanılır şekilde eser sahibinin gösterdiği ------------ adresinde kurulduğunu ve teslim edildiğini, teslimin gerçekleştiğinin eser sahibinin kabulünde olduğunu, teslimden sonra % 35 peşinatın ödenmesine devam edildiğini ve aynı zamanda makineyi kullanarak üretim yapıldığını, eser sahibinin makineyi 3 yıl boyunca zilyedliğinde tuttuğunu, ayıp ihbarında bulunmadığını, teslime itiraz etmediğini, hatta teslimden sonra dahi kısmi ödemeler yapmaya devam ettiğini, bunların TBK 477 maddesi gereği eseri açıkça kabul etmiş sayıldığının delili olduğunu, tarafların, eserin bedelinin 135.000 Euro olmasını, 45.000 Euro kısmının sözleşmenin kurulmasıyla birlikte peşin, bakiye 95.000 Euro kısmının ise teslimi müteakip banka havalesi yoluyla ödenmesini kararlaştırdıklarını, buna rağmen eser sahibinin bedelin sadece 43.000 Euro kısmını 2017 — 2020 yılları arasına yayılan 3 yıllık sürede ödediğini, teslime rağmen 95.000 Euro borcunu henüz ödemediğini, davacının, sözleşmede eserin 45.000 Euro bedelle imalinin kararlaştırıldığını iddia ettiğini ve 45.000 Euro bedel içeren bir sözleşme ibraz ettiğini, bu iddianın doğru olmadığını ve ilgili sözleşme hükmünün müvekkilin iradesini yansıtmadığını, ayıplı ifayı kabul etmemekle beraber delil tespitinde belirlenen ve davacının iddiasına konu ayıplı ifanın 13.000 — 15.000 Euro ile giderilebileceğini, davacının ayıplı ifa sebebiyle derdest davayı ikame etmekte hukuki yararının bulunmadığını, zira davacının henüz ödemediği bedelin bir kısmını harcamak suretiyle eseri tamamlama imkanına sahip iken bunu yapmayıp derdest davayı ikame etmekte haksız, kötüniyetli olduğunu, mesnetten mahrum davanın esastan ve takas / mahsup savunması doğrultusunda davanın reddine, hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE :Dava ; taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklanan borcun eksik ifa edildiği nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır. Düzenlenen bilirkişi raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları hep birlikte değerlendirildiğinde;Davacı ... ile davalı ----------- Şirketi arasında 02.08.2017 tarihinde imzalanan “----------” başlıklı, Konusu; “Ek-1 olarak sunulan --------- Model makinenin tüm teknik detaylarına sadık kalınarak, “Sözleşme Makamı” tarafından verilen teknik detayların ışığında ve istekleri dahilinde güncelleştirilmiş olan ürünün “Tedarikçi” tarafından yapılması taahhüt edilen ---------- Model makine olarak hazırlanması, kurulum, yedek parça teknik eğitimin verilmesi” olan Sözleşmenin; 1.maddesinde; Tedarik edilmesi istenen malların tanımı Ek 1 OFFER NO. 12431'de verilmiştir. Bu ek TEDARİKÇİ tarafından verilen teklifle değiştir 2. maddesinde; “Sözleşme miktarı 45.000 Avro ile sabittir. Sözleşme Makamı KDV'den muaf olup bu KDV'siz tutardır ve herhangi bir değişikliğe tabi olamaz.” 3. maddesinde; “Malların teslim süresi bu sözleşmenin her kik tarafça imzalandığı tarihten itibaren 2 (iki) aydır. Mallar teslimatın yapılacağı açık adrese teslim edilecektir.” 5. maddesinde; “Bu sözleşme kapsamındaki tüm malların Tedarikçi tarafından teslimat, kurulum, deneme/test ve eğitim işlerinin tamamlanmasına müteakip Sözleşme Makamı tarafından kabul işlemleri gerçekleşir.” 7. maddesinde; “Sözleşmede belirtilen süre zarfında herhangi bir gecikme olması durumunda tedarikçi her bir gecikme (takvim) günü için sipariş edilen malların 1/1000'i tutarında gecikme cezası ödemek zorundadır. Ancak en yüksek ceza bedeli, toplam sipariş bedelinin % 10'u kadardır. Gecikme cezasının bu oranın da üzerine çıkması durumunda, Sözleşme Makamı sözleşmeyi feshetme hakkını saklı tutar.” 9. maddesinde; “% 35 peşin, kalan bakiye mal teslimine müteakip en geç 1 (bir) ay içerisinde Tedarikçi tarafından bildirilen banka hesabına yatırılır” hükümlerine yer verildiği, sözleşmede her iki tarafında kaşe üzerine imzasının bulunduğu görülmüştür. Sözleşme bedeli KDV hariç 45.000 Euro olarak belirlenmiş olup yerli makine için uygundur. Sözleşmede imza anında % 35 kısmının (15.750 Euro) nakit peşin ödeneceği; kalan kısmında (29.250 Euro) makine tesliminden sonra en geç 1 ay içinde nakit ödeneceği belirtilmiştir. Mali inceleme bölümünde, davacı alıcı tarafından 20.08.2017 tarihinde 70.000 TL ödendiği tespit edilmiş olup 15.750 Euro dan fazladır. Bu durumda peşinatın ödendiği 20.08.2017 tarihinde, sözleşmenin yürürlüğe girdiğinin kabulü gerekir. Toplam sipariş bedelinin (45.000 Euro) % 10 kısmını (4.500 Euro) geçmeyecek şekilde gecikilen her gün için sipariş bedelinin 1/1000 kısmı (45 Euro) kadar gecikme cezası uygulanacağı belirtilmiştir. 20.08.2017 tarihinden sonra dava tarihine 03.05.2023 kadar gecikme cezasının üst limitine (4.500 Euro) ulaşılmıştır.Davalı yüklenici tarafından 135.000 Euro tutarında ayrı bir sözleşme olduğu iddia edilmiş ancak davacı alıcı tarafından kabul edilmemiştir. Mahkemenin orijinal sözleşmelerin sunulması kararı üzerine davalı yüklenici tarafından sözleşmenin taşınma anında kaybolduğu beyan edilerek sunulmamıştır. Davacı ile davalı arasında 02.08.2017 tarihli sözleşme akdedilmiştir. Her ne kadar sözleşme “Mal Alımı Sözleşmesi” olarak adlandırılmışsa da; sözleşmenin içeriği incelendiğinde, bu sözleşmenin niteliği itibariyle “Eser Sözleşmesi” olduğu, zira davalı bu sözleşme ile, sözleşmede belirtilen makinenin imalini, teslimini, montajını yapmayı ve de kullanma eğitimini vermeyi borçlanmıştır. Sözleşmenin 3 nolu maddesinde; “Malların teslim süresi bu sözleşmenin her iki taraça imzalandığı tarihten itibaren 2 aydır” hükmüne yer verilmiştir. Gerek “delil tespiti raporundaki teknik tespitlere” gerekse işbu raporda “teknik kısmındaki teknik tespitlere” göre, davalı/yüklenici, sözleşme konusu makineyi, teslim etmişse de, önemli derecede eksik teslim etmiştir. Yani eser sözleşmesinden kaynaklanan asli borcunu önemli derecede eksik ifa etmiştir.Bu durumlar karşısına, borcunu vadesinde eksik ifa eden davalı/yüklenicinin, 2 aylık teslim vadesinin dolduğu 02.10.2017 tarihi itibariyle, borcunu ifada temerrüde düştüğü (TBK.md.117/f.2), Sözleşmenin 7 nolu maddesi hükmünün yorumundan çıkan anlama göre; davalı/yüklenici Makinenin tesliminde (borcun ifasında) geciktiği takdirde, her gecikilen gün için sözleşme bedelinin 1/1000'i tutarında gecikme cezası ödeme yükümlülüğü altına girecek olup, işbu gecikme cezası (cezai şart) ifa ile birlikte istenebilen cezai şarttır. Ancak davalının ödemekle yükümlü olacağı en yüksek gecikme cezası tutarı sözleşme bedelinin % 10'kadar olacaktır,Davalı yüklenicinin 07.10.2020 tarihli cevap dilekçesinde davacı alıcıya dilimleme makinesinin eksiksiz ve çalışır durumda teslim edildiği söylendikten sonra 8. maddesinde de makinedeki eksikliklerin 13.000 - 15.000 Euro bedel ile tamamlanabileceği belirtilmiştir. 18.10.2023 tarihli duruşmada, davacının makineyi mevcut eksik haliyle bilerek satın aldığı beyan edilmiştir. Sonuç olarak, davalı yüklenici tarafından dilimleme makinesinin eksik teslim edildiği belirlenmiştir. Ancak parçalar davacı alıcıya teslim edilirken irsaliye veya tutanak düzenlenmemiştir. Davalı yüklenici tarafından teslim edilen parçalarla ilgili belge sunulmamaktadır. Davalı yüklenici tarafından nelerin teslim edildiği ispatlanamadığı için nelerin eksik kaldığı ile ilgili dayanak belge de sunulmamaktadır.---------- D.İş dosyası ile davacı alıcıda bulunan parçalar değerlendirilerek 02.05.2021 tarihli bilirkişi tespit raporu hazırlanmıştır. Bilirkişi tespit raporunda, * Dilimleme makinesi parçalarının eksik olduğu ve kurulum yapılmadığı; şasesinin, silindirlerin, yatakların mevcut olduğu; * Otomasyon kısmının, kontrol panosunun, motor ve redüktörlerin, mekanik aktarma elemanlarının olmadığı; * Makinenin 25.000 Euro bedel ile işçilik dahil eksikliklerin tamamlanabileceği belirtilmiştir. Dosya kapsamından ve işçilikler de dikkate alındığında, Açma, ebatlama, dilimleme ve sarma makinesinin % 45 kısmının yapıldığı ancak % 55 kısmının eksik olduğu anlaşılmaktadır. Eksik kısmın bedeli = Eksiklik oranı x Makine bedeli Eksik kısmın bedeli = % 55 x 45.000 = 24.750 Euro Eksik kısmın bedeli = 24.750 Euro x 18,0974 = 447.910 TL Açma, ebatlama, dilimleme ve sarma makinesindeki eksikler bedelinin, 24.750 Euro olduğu, Gecikme cezasının = % 10 x 45.000 = 4.500 Euro olduğu, davacının eksiklikler nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep ettiği, bu durumda delil tespiti raporunda da belirlenen eksikliklerin yapılması için gerekli olan 25.000 Euro masraf tutarı ve 4.500 Euro gecikme cezası olmak üzere davacının toplam 29.500 Euro alacağı olduğu, dava tarihinden önce davalıyı usulüne uygun olarak temerrüde düşürmediği görülmekle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere : 1-DAVANIN KABULÜ ile ; 4.500,00 Euro gecikme cezası, 25.000 Euro eksik iş bedeli olmak üzere toplam 29.500,00 Euro'nun 07/09/2022 dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereği belirlenen faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 2-HARÇLAR Alınması gerekli 36.468,88 TL harçtan davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 9.117,23 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 27.351,65 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-VEKALET ÜCRETİ Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 84.081,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-ARABULUCULUK ÜCRETİ 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi gereği Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-YARGILAMA GİDERLERİ a-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 9.117,23 TL peşin harç ve 11,50 TL vekaletname harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b-Davacı tarafından sarf edilen 12.000,00 TL Bilirkişi ücreti ve 246,25 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 12.246,25 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/12/2024