Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/252 E. 2024/1020 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ... DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ... - [ DAVALI : 1- ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - [ DAVALI : 2- ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : 3- ... - ... ... DAVA : Tapu İptali Ve Tescil DAVA TARİHİ : 23/03/2022 KARAR TARİHİ : 19/11/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 20/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu ve tüm edimlerini yerine getirdiğini, davalılardan ...'ın arsa sahibi olduğunu, diğer davalı ...'ın ise arsa sahibi olmaması ve kooperatifle ilişkisi bulunmamasına rağmen yaklaşık 20 dairenin 1/2'sinin bu kişi adına gözüktüğünü, kooperatifçe KKİS gereğince diğer davalılara devri gereken daireleri devrettiğini, dava konusu dairenin kooperatife devredilmesi gerektiğini, dava konusu dairenin Kayseri 7. Noterliğinin 07.02.2010 tarihli ... yevmiye numaralı kurada davacıya isabet ettiğini, ilgili dairenin davacıya tahsis edildiğini ancak tescil yapılmadığını, davacının davalı kooperatife 156.750 TL ödeme yaptığını, davacının en yüksek ödeme yapan kişilerden olduğunu, eşitlik ilkesi kapsamında davacıya daire tescili gerektiğini, 231 numaralı..., 160 numaralı üye ..., 2 numaralı üye ..., 14 numaralı üye ... ve 137 numaralı üye ...'nun ödemesinin daha az olmasına rağmen bunlara tapu devri yapıldığını, kooperatifçe eşit işlem yapılması gerektiğini, davalılardan ...'ın kooperatif ile dava dışı yüklenici arasındaki hukuki uyuşmazlık nedeni ile daireleri kooperatife devretmekten imtina ettiğini, diğer malik görünen ...'ın ise hiç hakkı olmamasına rağmen dava konusu daire üzerinde 1/2 hissesi bulunduğunu belirterek Kayseri ili Talas ilçesi Mevlana Mah., 1081 ada 1 parsel .... ve ..... numaralı bağımsız bölümlerin tapularının davacı adına tesciline karar verilmesini mahkemeden talep etmiştir. Davacı vekili daha sonra sunduğu 23.02.2022 tarihli beyan dilekçesi ile Kayseri ili Talas ilçesi Mevlana Mahallesi 1017 ada 1 parsel .... Kat ... numaralı bağımsız bölümün davacı adına tescilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının 1081 ada 1 parsel ....ve .... numaralı bağımsız bölümle ilgili talep olduğunu, bu tapuların davalıya ait olmadığını, davacının tescilini talep ettiği taşınmaz 1017 ada 1 parsel .... numaralı bağımsız bölüm ise bu daire üzerinde 1/2 hissesinin olduğunu, dava dilekçesinde ... ile ilgili bir cümlelik iddia olduğunu, iddiaların ağırlıklı olarak kooperatifle ilgili olduğunu, davacının davalı ile ilgili yolsuz tescil iddiasında bulunduğunu ancak herhangi bir açıklama yapmadığını, ...'in dava konusu taşınması edinmesinin sebebinin Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı dosyasındaki uyuşmazlık konusu olay olduğunu, ...'in müteahhit... ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümlerine göre taşınmazı edindiğini, davalının arsa sahibi olmadığını müteahhit... ile yapılan sözleşme kapsamındaki daireyi edindiğini, ...'le kooperatifin ve davacının bir ilişkisi olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının Kayseri ili Talas ilçesi Mevlana mahallesi 1081 ada 1 parsel 9. kat ... ve .... numaralı bağımsız bölümlerin tescilini talep ettiğini, kura zaptı gereğince davacı ile hiçbir alakası olmadığını, bahse konu kura zaptına göre ilgili dairenin 1017 ada 1 parsel .... kat .... numaralı bağımsız bölüm olduğunu, kooperatifle KKİS kapsamında muaccel alacaklarına binaen kanuna dayalı hapis hakkını kullanmak suretiyle daireyi elinde bulundurduğunu, kooperatifin müteahhidi...'nun ödemesi gereken ceza-ı şart ve kira borçları için Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında talepleri olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Davalı kooperatif tarafından dosya kapsamına herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı görüldü. DELİLLER Kayseri İli Talas İlçesi Mevlana Mah. 1017 Ada 1 Parsel .... Kat .... bağımsız bölüm numaralı taşınmaz'ın davalılar adına kayıtlı olması halinde üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacı ile ihtiyati tedbir kararı verildiği itiraz üzerine yapılan yargılama neticesinde mahkememizin 19/12/2022 tarihli... Esas sayılı ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine karar verildiği görülmüştür. Mahkememizce Mahallinde Gayrimenkul Değerleme uzmanı ile taşınmazın dava tarihi itibariyle tespiti hususunda dosya bilirkişilere tevdi edilmiştir. Mahkememizce alınan 08/11/2022 tarihli Gayrimenkul Değerleme uzmanı bilirkişi raporu ile; ... kat,.... nolu bağımsız bölümün dava tarihi 23/03/2022 itibari ile değerinin 900.000,00-TL olacağı yönünde rapor edilmiştir. Mahkememizce MK’nın 273/1. maddesi gereği mahkememizce toplanan tüm deliller ve tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle; defter ve kayıtlar incelenmek suretiyle eldeki davacının kooperatif üyesi olup olmadığı, arsa sahibi ile sözleşmenin diğer tarafı...- ... İnşaat arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi, Mehmet ...- ... İnşaat ile kooperatif arasındaki sözleşme kapsamında, kooperatifin edimlerini yerine getirip getirmediği, bu daireyi hak edip etmediği, dava tarihi itibariyle tapu verilen diğer kooperatif ortakları ile davacının, gerçek ödeme miktarları ayrı ayrı belirlenerek karşılaştırılmak suretiyle davacının akçalı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesi, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi gereğince, davacı ile aynı durumda olan diğer ortaklara borçlarına rağmen tapularının verilip verilmediği, davacının tescil hakkı olup olmadığı, yok ise tazminat hesabı yapılması hususunda dosya bir kooperatifler alanında uzman bilirkişi, bir inşaat bilirkişi(daha önce keşfe katılan ve rapor hazırlayan) ve bir mali müşavir bilirkişiye dava dosyasının tevdi edilmiştir. Mahkememizce alınan 28/10/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporundan özetle; Mali Müşavir bilirkişi inceleme sonucu; Davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, dosyadaki belgelerden anlaşılmakta olup bu konuda bir ihtilaf bulunmamaktadır. dosyaya sunulan belgeler incelendiği davacının davalı kooperatife mesken ve abonelikler hariç 152.500,00-TL ödeme yaptığı tespit edilmektedir. bu üyelik için hesaplanan aidat ve ara ödeme tutarı (yoklukla malul genel kurul kararında belirlenen tutar dikkate alınmamıştır) dava tarihi itibariyle 148.560,00-TL'dir. bu durumda davacının aid7at ve ara ödeme sebebiyle (148.560TL -152.500 TL=) 3.940 TL fazla ödemesi hesaplanmaktadır, rapor içeriğinde de belirtildiği üzere davacı ile aynı statüde olan ortaklara tapu devri yapıldığı anlaşılmaktadı. Davalı kooperatifin 30/06/2017 tarihli genel kurulun 7. gündem maddesinde konutu teslim alan ortakların temmuz 2017 ayından başlamak üzere aylık 500 TL kira ödemesi kabul edilmiştir. Dava tarihi itibariyle ödenmesi gereken tutar 28.000 TL olarak hesaplanmaktadır. Davacının fazladan ödediği 3.940 TL aidat tutarı kira bedeline mahsup edilirse davacının kira borcu 28.000 TL - 3.940 TL 24.060 TL olacaktır, bu tutarın işlemiş faizi ise 4.432,05 TL olarak hesaplanmıştır. Davacının davalı kooperatiften tazminat talep edebileceği kanaatine varılması durumunda tazminat tutarının 915.433,41-TL olarak hesaplandığı yönünde görüş bildirmiştir. Gayri Menkul Değerleme Uzmanı bilirkişi incelemesi sonucu; ... kat,.... nolu bağımsız bölümün dava tarihi 23/03/2022 itibari ile değerinin 900.000,00-TL olacağı/olabileceği yönünde görüş bildirmiştir. Kooparatif alanında uzman bilirkişi incelemesi sonucu; Davacı tarafından davalı kooperatife karşı üye olarak tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği ancak kur'a da kendisine isabet eden dairenin verilmediği kooperatifin edimini yerine getirmediği iddiası ile Kayseri ili Talas ilçesi Mevlana Mahallesi 1017 ada 1 parsel ... kat .... numaralı bağımsız bölümün davacı adına tescilini talep ettiği, davalı kooperatif hakkında Kayseri 1.ATM 28.11.2022 tarihinde ... sayılı ilamı ile iflas kararı verildiği anlaşılmakla Yargıtay yerleşik içtihatlarında ve en son güncel içtihadında üyenin davalı kooperatife ödediği tutarın kooperatife verilmiş bir borç olmadığı ve kooperatifin iflası halinde pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK196. Maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde üyelere ödeme yapılmasının mümkün olduğuna dair karar verildiği yönünde rapor edilmiştir. Mahkememizce yapılan keşif neticesinde dava konusu Kayseri ili, Talas İlçesi Mevlana Mah. 1017 Ada, 1 Parsel, .... Kat,.... bağımsız bölüm numaralı dairenin dava tarihi olan 23/03/2022 tarihi itibariyle 900.000,00-TL olduğunun belirlendiği, dava tarihi itibariyle belirlenen miktar üzerinden harcın tamamlanması hususunda kesin süre verildiği, süresi içerisinde harcın ikmal edildiği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Davacının talebi kooperatif üyesi olarak adına tahsis edilen konutun tapu iptal ve tescili istemine ilişkindir. Kayseri 1. Ticaret Mahkemesinin .... Sayılı ilamı ile Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 664-Talas sicil numarasında kayıtlı davalı Sınırlı Sorumlu Saklıbahçe Konut Yapı Kooperatifi'nin iflasına, iflasın 28/11/2022 günü saat 11:12 itibari ile açılmasına karar verildiği, kararın ise kesinleştiği görülmüştür. İcra dairesi yazı cevaplarında 2. Alacaklılar toplantısını yapamayacağı belli olduğundan ve tasfiyenin tatiline karar verdiğinden mahkememizce yargılamanın sürümcemede kalmaması için yargılamaya iflas dairesine tebligat çıkarmak suretiyle devam edilmiştir. Tapu kayıtlarının incelenmesinde davaya konu taşınmazın davalılar ... ve ... adına 1/2 hisse oranında kayıtlı olduğu görülmüştür. Bilindiği üzere kooperatif, 1163 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinde; “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklar” şeklinde tanımlanmıştır. Türk Hukuk Lûgatında da kooperatifin Kanun’da düzenlenen tanımı aynen muhafaza edilmiş; kooperatiflerin amaçlarına ve ortaklarının niteliklerine göre “tüketim kooperatifi”, “üretim kooperatifi”, “kredi kooperatifi”, “yapı kooperatifi” gibi çeşitli adlarla çalıştıkları belirtilmiştir (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 712). Gerçek ve tüzel kişiler, ekonomik menfaatlerini ve ihtiyaçlarını sağlayıp korumak amacıyla kooperatiflere ortak olurlar. Bu amacın gerçekleştirilmesi doğrultusunda ortaklara katılma hakları, koruyucu haklar, malî haklar ve belli sayıda ortağın kullanabileceği haklar şeklinde birtakım haklar tanınmış, yükümlülük ve sorumluluklar getirilmiştir. Her ortağın sermaye payı taahhüt etme ve ödeme, aidat borçlarını zamanında ve eksiksiz ödeme, kooperatif ana sözleşmesinde hüküm bulunması hâlinde bilanço açıklarının kapatılması için ek ödeme yükümlülüğü ve sır saklama yükümlülüğü vardır. Kooperatif ortaklarından her biri ortaklık amacı çerçevesinde borç ve yükümlülük altına girerler. 1163 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesine göre ortaklar hak ve vecibelerde eşittirler. Bilindiği üzere, “eşitlik” kavramı mutlak ve nispi eşitlik olmak üzere ikiye ayrılır. Ortaklık statüsünden doğan objektif haklara sahip olma ve bunların korunmasını isteme hakkı mutlak eşitlik kapsamındaki haklara örnek gösterilebilecek iken, kooperatif ortaklığına bağlı olarak yararlanma ve maddi menfaat sağlamada ortağın eylemli katkısı ve özverisinin gözetilmesi ise nispi eşitlik ilkesi gereğidir. Bu itibarla, ortaklıktan kaynaklanan borçlarını yerine getiren bir ortağın, eşit durumda bulunduğu diğer ortaklara tanınan haklardan kendisinin de yararlandırılmasını istemeye hakkı vardır. İİK 198. maddesi, "Mevzuu para olmıyan alacak ona muadil bir kıymette para alacağına çevrilir. Şu kadar ki iflas idaresi taahhüdün aynen ifasına deruhte edebilir. Bu takdirde alacaklı talep ederse iflas idaresi teminat gösterir...Borçlar Kanununun 290 ncı maddesi hükümleri mahfuzdur." hükmünü içermektedir. Somut olayda davacı kooperatif üyesi olarak adına tahsis edilen konutun tapu iptal ve tescilini talep etmiştir. Ancak İİK 198 maddesi uyarınca kooperatiften doğan tescil hakları para alacağına çevrildiğinden davacının tescil hakkı kanunen mümkün olmadığından reddedilmiştir. Davacının alacağının sıra cetveline kayıt kabul olarak görülüp görülemeyeceği hususu; Davacının talebi kooperatif üyesi olarak adına tahsis edilen konutun tapu iptal ve tescili istemine ilişkin olup, 1163 sayılı Kanun’un 98'inci maddesi uyarınca bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır. TTK'nın 329 uncu maddesinde, belli istisnalar haricinde şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği öngörülmüş, buna paralel olarak TTK'nın 405/2 maddesinde ise "Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına müteallik hakları mahfuzdur" hükmüne yer verilmiştir. Bu nedenle, anonim şirket ortağı ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için yapılan ödemeler ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler. Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nın 196 ncı maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 379. ve 480/3. maddeleri kapsamında bir alacak olmadığı halde, iflas masasına kaydı mümkün alacak olarak kabulü edilemeyeceğinden davanın sıra cetveline kayıt kabul olarak görülmesi de mümkün değildir. (Bknz. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/5348 E., 2023/1558 K. Sayılı ilamı) Davacı Yargıtay uygulaması gereği kooperatif üyesi olduğundan taşınmazın bedelinin sıra cetveline kaydı da mümkün olmadığından bu husus da mahkememizce kabul görmemiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-DAVANIN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 512,33-TL peşin harç ile 14.857,43-TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 14.942,16-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı ... tarafından yapılan 100,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine, 5- Davalı ... tarafından yapılan 50,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine, 6-Davalılar ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 138.000,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalılara verilmesine, 7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.19/11/2024 Başkan ... ¸E-imzalıdır Üye ... ¸E-imzalıdır Üye ... ¸E-imzalıdır Katip ... ¸E-imzalıdır