İlk Derece Mahkemesi · Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1324 E. 2023/1136 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2022/1324
- Karar No
- 2023/1136
- Karar Tarihi
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/ KARAR NO : 2023/
HAKİM : KATİP :
DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : 1- VEKİLİ : Av. DAVALI : 2- VEKİLİ :Av. DAVALI : 3-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/12/2022 KARAR TARİHİ : 14/12/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 21.03.2021 tarihinde ...'da meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkilinin işleteni olduğu ... plakalı 2014 model yılı Dacia Logan marka MCV Ambiance 1.5 DCI model aracın maddi hasara, değer kaybına ve araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin ( ikame araç kıra kaybı alacağı) zarar alacağına uğradığını, söz konusu kazanın oluşumunda ... no'lu poliçeyle siğortalarımış olan ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu ve sorumlu olduğunu, müvekkiline ait olan ... plakalı 2014 model Dacia Logan marka MCV Ambiance 1.5 DCI model aracın hatasız, boyasız ve tramer kayıtsız olmasına rağmen bu kazayla birlikte ciddi bir şekilde değer kaybına uğramış olduğunun izahten vareste olduğunu, nitekim müvekkilinin kullandığı aracın; kaza meydana gelmeden önce serbest piyasa rayiç değerinin asgari 235.000,00 TL - 245.000,00 TL arasında değişmesine rağmen şimdi en fazla değerinin 190.000,00TL civarında değiştiğini, bu nedenle de müvekkilinin uğramış olduğu değer kaybının ve araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin kira kaybı alacağının ilgili sigorta şirketince müştereken ve müteselsilen karşılanması gerektiği, bu nedenle de müvekkilinin uğramış olduğu değer kaybının tüm davalılardan ve araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin uğradığı zarardan kaynaklanan ikame araç kira kaybı alacağının sigorta şirketi hariç diğer davalılar tarafından karşılanması gerektiği, marka ve modeli itibariyle kaza nedeniyle araçta ortaya çıkan değer kaybının ve araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin uğradığı zarardan kaynaklanan ( ikame araç kira kaybı alacağı) alacagının mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkacağını, ayrıca müvekkiline atfı kabil kusur olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte dosyanın kusur açısından bilirkişiye tevdii ile akabinde kusur oranında değer kaybına ilişkin tazminat hesabının yapılmasını talep ettiklerini, belirtilen Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin kişi başına maddi tazminat değer kaybı alacağı halinde 43 .000,00.TL'lik teminatı sağlamakta olduğunu, anılan meblağın müvekkilline ödenmesi gerektiğini, anılan nedenlerle ilgili sigorta şirketine teminat limitleri içinde ödeme yapması gerektiğine dair 04.02.2022 tarihli ihtarnamenin 7 adet ekiyle birlikte 09.02.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, ayrıca karşı tarafın KTK madde 99.'da belirtilen 8 günlük yasal sürede ödeme yapmayarak temerrüde düştüğünü, söz konusu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 15 iş günü geçmiş olduğundan ve karşı tarafça olumlu cevabi yazı gönderilmediğinden taraflarından işbu davaya gerek hasıl olduğunu, karşı tarafla bugüne kadar ihtarnameye konu borcunu ödemediğinden alacağının hükmen tahsiline karar verilmesini teminen 6102 sayılı ... Ticaret Kanunun 4. ve müt. maddeleri gereğince zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olunmasına rağmen davalılarla anlaşılamadığından işbu davaya gerek hasıl olduğunu, açıklanan nedenlere ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; HMK madde 107 uyarınca işbu belirsiz alacak davası niteliğinde haklı davanın kabulü ile, öncelikle alacaklarının akıbetsiz kalma ihtimaline binaen; kazaya sebebiyet veren ... plakalı araç üzerine ve davalı yan üzerlerine kayıtlı başkaca araçlar üzerine işbu dava sonucu verilecek karar kesinleşinceye kadar başkalarına devir, temlik ve tescilinin önlenmesi yolunda kusurun tamamı davalı yana ait olduğundan teminatsız ihtiyati tedbir karar verilmesini, ayrıca bilgi verildiğinde davalı yana ait menkul ve gayrimenkuller üzerine, banka hesaplarına haciz konulmasına ve ilgili yerlere müzekkere yazılmasına karar verilmesini, esasende fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; müvekkilinin aracının uğramış olduğu değer kaybı nedeniyle 10,00 TL ( tüm davalılar açısından; davalı sigorta şirketinin sorumluluğu değer kaybına ilişkin teminat limiti ile sınırlı olmak ve temerrüt tarihi olan 22,02.2022 tarihinden itibaren; diğer davaltlar yönünden olay tarihi olan 05.10.2021 tarihinden itibaren ) ve araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin uğradığı zarardan kaynaklanan ( ikame araç kira kaybı alacağı) zarar alacağı için 10,00 TL ( davalılardan sigorta şirketi hariç diğer davalılar açısından ve olay tarihi olan 21.03.2021 tarihinden itibaren ) olmak üzere toplam 20,00 TL maddi tazminatın işleyecek en yüksek ticari temerrüt avans faizi ile birlikte tekerrür olmamak üzere; davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, yargılama gideri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP; Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından özetle dava konusu kazada %100 oranında kusurlu olduğunu, bu kusur oranında davacı tarafın aracında değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararını oluştuğu belirtilmekte ve bu yönde alacak talebinde bulunulduğunu, öncelikle iddia edildiği şekilde meydana gelen kazada kusurun tamamen kendisine ait olduğu yönündeki beyanı kabul etmediğini belirtmek istediğini, kazanın tamamen karşı taraf araç şoförünün kusurundan kaynaklandığını, bu sebeple kusur değerlendirmesi noktasında bilirkişiden kusur raporunun alınmasını talep ettiğini, bunun dışında davacı tarafın değer kaybı ve kazanç kaybı iddiası da tamamen yersiz, dayanaksız ve haksız olduğunu, ileri sürülen rakamın afaki bir rakam olduğunu, kazanç kaybı iddiasının da tamamen alacak elde etme gayesinden kaynaklandığını, bu noktada aracın önceki halinin,kaza nedeniyle oluşan hasar ve diğer tüm hususlar değerlendirilerek konusunda uzman bilirkişiden değer ve kazanç kaybı noktasında rapor alınması gerektiğini, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte kullanmış olduğum aracın kasko şirketine de davanın ihbarını talep ettiğini, netice itibariyle bahse davacı tarafın beyan ve iddialarının tamamen yersiz ve dayanaksız olduğunu, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tamamen davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Anonim ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle ve önemle belirtmek gerekir ki; konu dosyaya ilişkin olarak müvekkil şirket tarafından davacının başvurusuna istinaden dava öncesi taleplere ilişkin ödemeler yapıldığını, 07.06.2021 tarihinde maddi hasar tazminat taleplerine ilişkin 3.050,00TL ... 'ya, birden fazla onarım ve tedarikçi şirkete toplamda 2.547,77 TL maddi hasar tazminat taleplerine ilişkin ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeler ile müvekkil şirket tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olup davacının haksız ve mesnetsiz taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği, dava dilekçesine göre; 21.03.2021 tarihinde ... plakalı araç seyir halinde iken davacıya ait ... plakalı araçla çarpması neticesinde maddi hasarlı kaza meydana geldiği, dava dilekçesinde aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, bu kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın herhangi bir kusuru bulunmadığını, dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından ... no.lu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte; mahkemece müvekkil şirketin sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde teminat limiti ile sorumluluğumuz bulunmakta olduğu, dava konusu alacak zamanaşımına uğradığı, dava konusu olayın gerçekleşme tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olduğundan davanın reddi gerekmekte olduğu, HMK 6. Madde gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili ... ... Asliye Ticaret Mahkemesî'ne gönderilmesini talep ettiklerini, davanın kısmi talepli yapılmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiği, başvuruya konu aracın onarımı yapıldığından bu araca ait karşılanmayan herhangi bir maddi hasar zararı kalmadığını, söz konusu onarım ve değişen parçalarla ilgili olarak orijinal parça olmadığına dair bir iddia olmadığından yeniden bir hesaplama yapılmasının hiçbir hukuki mantığı bulunmadığını, onarımın yapılmadığına, eksik ya da ayıplı yapıldığına dair her iddianın başvuran tarafından ispat edilmesi gerekmekte olduğu, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiği, müvekkil şirketin talep edilen KDV yönünden sorumluluğu bulunmadığını, başvurucuya ait aracın daha önce hasara uğrayıp uğramadığının da ... Merkezinden sorularak tespiti gerektiği, aracın daha önce kazaya maruz kalması halinde orijinalliğini kaybedeceğinden orijinalliğini kaybeden söz konusu aracın aynı hasar nedeniyle tekrar değer kaybı meydana gelmesi mümkün olmadığı, ayrıca değer kaybı aracın satışı halinde ikinci el değerinde kaybettiği değere yönelik zararı ifade etmekte olduğu, başvurucu aracını henüz satışa çıkarmadığından meydana gelen bir zarar söz konusu olmadığını, somut olayda zarar unsuru gerçekleşmediğinden de değer kaybı taleplerinin reddi gerektiğini, değer kaybı incelemesi yapılması lüzum görüldüğü takdirde işbu incelemenin ZMMS Genel Şartlar ekindeki kriterlere göre yapılması gerekmekte olduğunu, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının ekleri kısmında bazı durumlarda değer kaybı talepleri teminat dışında bırakıldığını, değer kaybına ilişkin hasar sonrası teminat dışı hallerin araştırılması gerektiğini, araç mahrumiyet bedeli, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararlar ZMMS teminatı dışında olduğunu, işbu nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tem. İnş. Taah. Nak. Müh. Müş. Tur.Mad. Tic. ve San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinde hiçbir hukuki yararın olmadığını , zira, davacının, ikame araç kira kaybı alacağı talep ettiği eldeki davada, araç ikame etti ise zararını bilebiliyor durumda olması gerektiğini, bu nedenle belirsiz alacak davası ikame etmek için hukuki menfaate sahip olmadığını, bununla birlikte, davacının talepleri yönünden zamanaşımı defini ileri sürdüklerini, dava konusu kazanın tarihi, dava dilekçesinde farklı yerlerde farklı tarihler gösterilerek ifade edilmiş olsa da, ilgili kazanın 21.05.2021 tarihinde meydana geldiğini, kazaya karışan müvekkili firmaya ait ... plakalı araç kamu ihalesi sonucu uzun süreli kiralama yolu ile ... Belediyesi'ne kiralanmış olduğunu, diğer davalı ...'ın da müvekkili firma çalışanı dolmadığını, dolayısıyla, müvekkili firmanın kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının taleplerinin muhatabının ... Belediye Başkanlığı olduğunu, aynı şekilde, eğer ki diğer davalının bu kazaya dair kusuru varsa dahi, müvekkili firmanın herhangi bir şekilde adam çalıştıran olmaması nedeniyle sorumlu tutulamayacağını, müvekkili firmanın yalnızca söz konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracının, ... Belediyesi'ne ihale sözleşmesi neticesinde uzun süreli kiralama yoluyla teslim ettiğini, dolayısıyla, tüm sevk ve idarenin ilgili kurum ve davalı şoför üzerinde olduğunu, kiralayan konumundaki müvekkili firmanın, aracının ... Belediyesi'ne teslim etmesiyle birlikte, tüm sorumluluğun ... Belediyesi'ne geçtiği TBK gereği emredici bir düzenleme olduğunu, dolayısıyla, davacının herhangi bir talep hakkı olduğu sonucuna ulaşılsa dahi sorumluluğun diğer davalıda ve dava dışı ... Belediyesi'nde olması gerektiğini, müvekkili firmaya ait söz konusu aracın, teknik özellikleri yönünden ihale sözleşmesi ve teknik ve idari şartnamelerinde yer alan tüm özellikleri ve bakımları taşımak zorunda olduğunu, dolayısıyla eksiksiz ve hatasız olduğunu, aracın teknik veya mekanik aksamında hiçbir problem bulunmaması nedeniyle, araç kiralayan müvekkili firma ile söz konusu kazanın meydana gelmesi ve davacının zarara uğraması arasında hiçbir illiyet bağı bulunmadığını, yaşanan olay sebebiyle müvekkili firmaya yöneltilebilecek hiçbir kusur olmaması nedeniyle herhangi bir tazminat ödeme zorunluluğunun da doğmaması gerektiğini, salt araç maliki olmak nedeniyle kusurlu ve kusursuz olarak sorumluluk atfedilemeyeceğinin ... kararları ile sabit olduğunu, zira, müvekkilinin işleten sıfatı bulunmadığını, işletenin tümüyle ... Belediyesi olduğunu ve diğer davalının da ilgili Kurumun çalışanı olduğunu, gerek doktrinde, gerekse ...'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerektiğini, karşı yanın KTK gereği işleten sıfatıyla müvekkili firmayı sorumlu tutmuş ise de, müvekkili firmanın söz konusu aracın işleteni olmadığını, müvekkili firmanın yalnızca söz konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracı diğer davalı kuruma ihale sözleşmesi neticesinde kiralama yoluyla teslim ettiğini, dolayısıyla, tüm sevk ve idarenin diğer davalı kurum ve davalı şoför üzerinde olduğunu, işleten davalı kurum olduğunu, davacıların kendi kusurlu eylemleriyle zararın doğmasına neden oldukları için işbu davayı açmanın haksız olduğunu, reddi gerektiğini, mahkeme aksi kanaaatte olursa, aracın kiralama yoluyla davalı kuruma devredilmiş olması nedeniyle sorumluluğun ... Belediyesinde ve şoförde olması gerektiğini, en nihayetinde, davacının sembolik 20 TL üzerinden ikame ettiği davada, ne kazanç kaybını ne de değer kaybını ispatlayacak tek bir delil dahi sunmamış olduğu göz önüne alınarak, sebepsiz zenginleşme maksadıyla ikame etmiş olduğu eldeki davada tüm taleplerin reddi gerektiğini, aynı talep edilen faiz oranına da yasal talep hakkının üzerinde olması nedeniyle itiraz ettiklerini, iş bu nedenlerle davacıların davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER; Kaza tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, ... Anonim ... Sigorta poliçe ve hasar dosyası, ... Merkezi kayıtları, araç hasarı ve onarıma ilişkin kayıtlar, tanık beyanı, ... plaka sayılı araç kiralama sözleşmesi, bilirkişi raporu, ibraname ve sulh anlaşması ve tüm dosya kapsamı, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava; 21/05/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, araç mahrumiyeti ve değer kaybından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce, taraflaca dayanılan deliller toplanmış, davalı ... tarafından bildirilen tanıkların beyanlarının alındığı görülmüştür. Mahkememizce, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası ve celp edilen deliller kapsamında, kusur durumlarının tespiti ile davacının varsa talep edebileceği değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı zararının tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda dosyanın Adli Trafik bilirkişisi ... ve makine mühendisi bilirkişi ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 28/10/2023 tarihli raporu dosyamıza ibraz ettikleri görülmüştür. 28/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı taraf sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyrederken önünde seyretmekte olan trafiği yeterli ve güvenli bir mesafeden takip etmediğinden , taşıt yoluna gereken dikkat ve özeni göstermediğinden , hızını mahal şartlarına göre düzenlemediğinden , önünde seyretmekte olan araca arkadan çarptığından söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde % 100 ( yüzde- yüz ) oranında kusurlu olduğu, davacı taraf sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyrederken kural ihlali yapmadığından söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde kusursuz olduğu, dava konusu ... plakalı , DACIA marka , LOGAN MCV AMBIANCE 1.5 DCI 75 EURO5 5 K tipi , 2014 model araç satılmak amacıyla pazara götürüldüğünde emsallerine göre 11.000.00 TL ( on bir bin lira ) değer kaybı mevcut olduğu , dava konusu ... plakalı , DACIA marka , LOGAN MCV AMBIANCE 1.5 DCI 75 EURO5 5 K tipi , 2014 model araçta toplam araç mahrumiyet zararının 1.488,00 ( bin dört yüz seksen sekiz lira ) olduğu yönünde rapor düzenlenmiştir. Davacı vekili 07/11/2023 tarihli dilekçe ile özetle; davalılardan sigorta şirketiyle; araç değer kaybına ilişkin olarak anlaşma olduğundan, görülen lüzum üzerine araç değer kaybı alacağından feragat ettiklerini, bu alacak kaleminden dolayı yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri bulunmadığını, dava açıldıktan sonra davalı sigorta şirketi tarafından ibraname ve sulh anlaşması, smm ve dekont suretine göre ödeme yapılmış bulunduğundan dolayı diğer davalılar ( ... Temizlik, İnşaat, Taahhüt, Hafriyat, Nak. Tic. Müh. Müşavirlik Turizm Mad. Tic. Ve San. A.Ş. ve ... ) adına da karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep ettiklerini, araç mahrumiyet bedeline yönelik HMK’nın 176. ve müteakip maddelerine göre dava dilekçesini ıslah ettiklerini belirterek fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; araçtan mahrum kalınan günlere ilişkin uğradığı zarardan kaynaklanan 1.488,00 TL’nin davalılardan ... ve ... Tem. İnş. Taah. Nak. Müh. Müş. Tur.Mad. Tic. ve San. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 21/05/2021 tarihinde, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... caddesi üzerinden ... istikametinde seyrederken , önünde ve aynı istikamette seyretmekte olan sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile önünde seyretmekte olan trafiği yeterli ve güvenli bir mesafeden takip etmediğinden , önünde seyretmekte olan araca arkadan çarptığından , aracının hızını mahal şartlarına göre seçmediğinden meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyrederken kural ihlali yapmadığından söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır. Meydana gelen kaza nedeniyle dava konusu ... plakalı araçta 11.000.00 TL değer kaybı mevcut olduğu, ancak davalı sigorta şirketi ile yapılan ibraname ve sulh anlaşması gereğince davaya konu değer kaybı alacağından feragat edilmiş olup, mahkememizce değer kaybından kaynaklı maddi tazminat istemine yönelik davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Meydana gelen kaza nedeniyle dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle aracın 10 günlük süre zarfında onarılabileceği ve makul onarım süresinin 10 gün olarak tespit edildiği, davacı tarafa ait ... plakalı aracın, onarım süresi boyunca ikame araç kira kaybı alacağının 1.488,00 olduğu tespit edildiği, trafik kazasının meydana gelmesinde kusurlu olan davalı sürünün meydana gelen zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla Mahkememizce davalı ... aleyhine araç mahrumiyetinden kaybından kaynaklı maddi tazminat istemine yönelik davanın kabulü ile, 1.488,00-TL maddi tazminatın 21/05/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Ancak davalı ... Tem. İnş. Taah. Nak. Müh. Müş. Tur.Mad. Tic. ve San. A.Ş. aleyhine araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat istemine yönelik yapılan değerlendirmede, 2918 sayılı KTK.nun hükümlerine göre, trafik kaydı işleteni kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse ...'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Somut olayda; davaya konu ... plakalı araç, davalı ... Tem. İnş. Taah. Nak. Müh. Müş. Tur.Mad. Tic. ve San. A.Ş. İle ... Belediyesi Personel A.Ş. Arasında dava konusu kazanın gerçekleştiği tarihini de kapsar şekilde, 36 ay süre ile kira sözleşmesi bulunduğu, uzun süreli ve 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesinin bulunup ekonomik yararlanmanın davalı ... Tem. İnş. Taah. Nak. Müh. Müş. Tur.Mad. Tic. ve San. A.Ş.'ye ait olmadığı, aracın uzun süreli olarak kiraya verildiğinin sabit olması karşısında malikin işleten sıfatının kalmaması nedeniyle davalı ... Tem. İnş. Taah. Nak. Müh. Müş. Tur.Mad. Tic. ve San. A.Ş' yönünden araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat istemine yönelik davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Ayrıca davacının, dava açarken trafik kayıt malikine husumet yöneltmesinde kusuru bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı malik şirket ... Tem. İnş. Taah. Nak. Müh. Müş. Tur.Mad. Tic. ve San. A.Ş. lehine red vekalet ücretine hükmedilmemiş, Mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Değer kaybından kaynaklı maddi tazminat istemine yönelik davanın feragat nedeniyle REDDİNE, 2-Davalı ... Tem. İnş. Taah. Nak. Müh. Müş. Tur.Mad. Tic. ve San. A.Ş. aleyhine araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat istemine yönelik davanın REDDİNE, 3-Davalı ... aleyhine araç mahrumiyetinden kaybından kaynaklı maddi tazminat istemine yönelik davanın KABULÜ ile, 1.488,00-TL maddi tazminatın 21/05/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 106,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 320,90-TL harcın davalı ...'dan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 1.488,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafından yapılan 198,90-TL harç, 2.400,00-TL bilirkişi ücreti, 550,00-TL müzekkere ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 3.148,90-TL yargılama giderinin davalı ...'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7-İleride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalı ...'dan alınarak hazineye İRAT KAYDINA, 8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı ...'ın yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/12/2023
Katip e-imza
Hakim e-imza