İlk Derece Mahkemesi 2022/1133 E. 2025/1002 K.

T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1133 Esas KARAR NO : 2025/1002

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/12/2022 KARAR TARİHİ : 10/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket , müvekkil şirket hakkında; Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas nolu dosyasında icra takibi açtığını, müvekkil şirkete çekten dolayı icra takibi başlatıldığını, olup çekin bedeli 40.000,00 TL olduğunu, takip başlatıldıktan sonra müvekkil , davalı şirkete harici olarak belli aralıklarla ödemelerde bulunulduğu, bu kapsamda; bir kısmının davalının ve şirket yetkilisinin hesabına gönderdiğini .Buna dair dekontların da sunulduğunu, ancak davalı tarafın , haricen yapılan bu ödemeleri icra dosyasına bildirmediğini, davalının, bu davranışıyla dürüst ve iyi niyetli olmadığını, ayrıca davalı tarafın, müvekkil hakkında karşılıksız çekin keşide etmek suçundan suç duyurusunda bulunduğunu, Bakırköy ... İcra Ceza Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında müvekkil yargılandığını, iş bu davaya konu icra dosyasına yapılan ödemeler icra dairesine bildirilmediğinden; Bakırköy ... İcra Ceza Mahkemesinde çek bedelinin bankaca ödenen zorunlu karşılık dışındaki 37.775,00 TL üzerinden müvekkil aleyhine mahkumiyet hükmü kurulduğunu, icra ceza mahkemesi dosyası istinaf edilmiş olup, davalı şirket müvekkilin yukarıda belirttiğimiz ödemelerini icra dosyasına bildirmediğinden müvekkilin mağduriyetine neden olduğunu, adli yardım talebimizin kabulü ile öncelikle takdiren teminatsız olarak dava neticesinde müvekkilin mağdur olmaması amacıyla icra dosyasına yatacak paraların alacaklı davalı tarafından çekilmemesi, dosyanın üçüncü şahıslara temlik edilmemesi ve de dava sonuçlanıncaya kadar icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilin; Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas nolu dosyasında fazlaya dair talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile haricen yaptığı ödemelerin yapılmış olduğu tarihler itibariyle icra dosyasına ilişkin olarak ödendiğinin tespitine, ödeme tarihlerine göre faiz miktarının yeniden hesaplanmasına, ödenen miktarlar yönünden takibin kısmen durdurulmasına, ödenen miktarlar ve işleyen faiz ve ferileri yönünden müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, kötüniyetle hareket ederek müvekkilin yaptığı ödemeleri icra dosyasına bildirmeyen ve uzun süre icra tehdidi altında kalmasına neden olan davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 13.11.2025 Davalı tarafından mahkememize cevap dilekçesi sunulmamıştır. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, Bakırköy .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına konu çek nedeniyle nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir ... tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; Davacının ticari defterlerini bilanço usulüne göre tutmuş olduğu; defter açılış ve kapanış Noter tasdiklerinin usulüne uygun ve süresi içinde yapılmış olduğu, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar tacir sayılmaktadırlar. Davacının Ticari defterlerinin Bilanço esasına göre tutulmuş olduğu, Bu nedenle de davacının tacir sıfatının olduğu anlaşıldığı, davacının, ticari defter kayıtlarına göre, 08.01.2019 tarihli 81925 seri nolu fatura ile başlayıp, 27.07.2019 tarihli .... seri nolu fatura ile biten toplam 58 adet fatura ile 58.841,24TL davalıdan mal veya hizmet satın aldığı, davacının ticari defter kayıtlarında davalıdan 58 adet fatura ile almış olduğu 58.841,24TL tutarı her bir fatura tutarının KASA hesabından ödenerek kapatılmış olduğu, davacının ticari defter kayıtlarında davalıya herhangi bir borcunun gözükmediği; Dava dosya içeriği bilgi ve belgelere göre; Davacının, davalı alacaklıya, ... bank ... Seri nolu 27.06.2020 tarihli 40.000,00TL çek vermiş olduğu, verilen bu çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı ve çekin ödenip ödenmediği ile ilgili herhangi bir kayıt görülmediği,Dosya içeriğinde, davacının, davalı alacaklıya; 08.02.2021 tarihinde 5000,00 TL, 09.04.2021 tarihinde 5000,00 TL, 27.05.2021 tarihinde 2500,00 TL, 20.08.2021 tarihinde 2000,00 TL, 27.05.2021 tarihinde 2500,00 TL, olmak üzere; Davacı tarafından davalıya 5 ayrı dekontu ile çek karşılığı 19.500,00TL eft gönderildiği, davalıya gönderilen bu 19.500,00TL eft'nin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, Davacının ticari defter kayıtlarında davalıya borçlu gözükmediği, davacının, davalı alacaklıya, .... Seri nolu 27.06.2020 tarihli 40.000,00TL ... bank çeki vermiş olduğu, verilen bu çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı ve çekin ödenip ödenmediği ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmadığı, davacı tarafından davalıya 5 ayrı dekont ile çek karşılığı 19.500,00TL eft gönderildiği, davalıya gönderilen bu 19.500,00TL eft'nin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı tarafından davalıya çek karşılığı gönderilen 19.500,00TL çek tutarı olan 40.000,00TL düşüldüğünde davacının, davalıya ödenmemiş çek bedelinin (40.000,00 - 19.500,00) = 20.500,00TL kaldığı şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir ... evdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; Ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin kontrolü yapıldığında; Davacı taraf iletişim bilgilerine erişilemediği için, bilirkişi yetki ve görev alanı dışında olduğu için incelendiği, davalı taraf fiziki ticari defter tasdikleri ve e-defter beratlarının uygun olduğu görüldüğü, tarafların tacir sorgulaması yapıldığında konu başlığı altında yaptığımız tespitler sonrasında; Davacı ve Davalı taraf yukarıdaki ilgili başlıklarda ki açıklamalarımıza ve TTK ilgili hükümlerine göre tacir sıfatına haiz olduklarını, defter kayıtlarının bi taşımadığı; davalı taraf defterlerini incelediğimizde sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığını, ancak davacı taraf defterleri ile karşılaştırma yaparak inceleme imkanı olmadığı için tarafların defterlerinin birbirini doğrulama şartı sağlanamadığı, Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... E., .... K., 20/04/2022 tarihli kararında izah edildiği şekliyle ticari defterlerin sahibi lehine delil olma şekli açıklandığı, sadece Davalı tarafın defterlerini sunması nedeniyle içtihat içeriğine göre makullerini doğrulayıp doğrulamadığı; sahi taşıyıp sağlamasından kaynaklı delil niteliği taşımadığı, özellikle dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak dava konusu alacağa ilişkin ödemelerin taraflarca ticari defterlerinde; davacı tarafın avans, kısmi veya tam bir çek bedeli ödemesi yaptığını gösterir bir belge ihtar tarihine kadar mevcut olmadığı,Davalı tarafın 2020 yılı yevmiye defteri kayıtlarında, davacı tarafça yapılan bir avans veya çek bedeli ödemesine rastlanmadığı, davalı tarafın yevmiye defterlerinde çek bedelinin ödendiğini gösteren bir kayda ihtar tarihine kadar rastlanılmadığı, dava konusu alacağın tamamen veya kısmen ödenmesine ilişkin olarak tarafların defter ve belgelerinde kayıt ve/veya belge bulunup bulunmadığı ve nihai olarak dava ve/veya takip tarihi itibariyle taraflar arasındaki alacak borçlu durumu konusunda, davalı tarafın 2020 yevmiye defterinde ... no'lu çek bedelinin ödendiğini gösteren bir kayda, rastlanılmadığı, Davacı tarafın defterlerini ve talep edilen bilgileri iletişim sağlanamadığı ve Bilirkişi yetki ve görev alanı dışında olduğu için incelenemediği açıklamalarımızda belirtildiği, davacı tarafın avans, kısmi veya tam bir çek bedeli ödemesi yaptığını gösterir bir belge mevcut olmadığı, Davacı taraf kayıtlarından, davalı taraf cari hesap muavin defteri veya ekstresini Tablo-4 ve Tablo-5'de görüldüğü gibi itiraz konusu olan çek'i baz alarak oluşturulduğunda Davalı (...) tarafın, Davacı (... ModaTekstil) taraftan ihtar tarihi itibariyle 42.421,32-TL alacağı olduğu talep edilen alacaklar ve cari hesap bazında incelemeler sonrasında ortaya çıktığı,İhtar tarihi sonrasında Davacı tarafça beyan edilen dekontlardan ve Davalı taraf 2021 yılı cari hesap muavinlerinden elde edilen bilgilerle kıyasladığımızda toplam 17.000,00-TL ödeme yaptığı tespit edildiği, Dava tarihi itibariyle, Davacının, Davalı tarafa borcu 25.421.32-TL olarak tespit edildiği şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda özetle;İhtar tarihi sonrasında davacı tarafça beyan edilen dekontlardan ve davalı taraf 2021 yılı cari hesap muavinlerinden elde edilen bilgilerle kıyaslandığında toplam 19.500,00-TL ödeme yaptığı tespit edildiği, dava tarihi itibariyle, davacının, davalı tarafa borcu 22.921.32-TL olarak tespit edildiği şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir .... 'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen ek raporda özetle; dosya içeriğinde davalıya ait ticari defterler bulunmamaktadır, ancak; dosya içeriğindeki bilirkişi smmm ibrahim özdoğan tarafından dosyaya sunulan ek bilirkişi raporunda, davalının ticari defterlerinin bilanço esasına göre tutulmuş olduğu, 2020 yılına ait fiziki ve e-defter olarak, mevcut yevmiye, defter-i kebir ve envanter defterlerinin yasal açılış ve kapanış onayları kontrol edildiği, elde ettiğimiz inceleme sonuçlarına göre ilgili defterlerin kanunda belirtilen şekilde açılış ve kapanış onaylarını davalının yaptırdığı görülmüştür.'' şeklinde belirtmiş olduğu, bu nedenle de davalının ticari defterlerinin sahipleri lehine delil niteliğinin olduğu anlaşıldığı, Davacının, davalı firma olan ...'nden yapmış olduğu alışları ticari defterlerinde 740 Hizmet Üretim Maliyetleri hesabında gider olarak kaydettiği,davacının 08.01.2019 tarihli ... seri nolu fatura ile başlayıp, 27.07.2019 tarihli ... seri nolu fatura ile biten toplam 58 adet fatura ile 58.841,24TL davalıdan mal veya hizmet satın aldığı, davacının ticari defter kayıtlarında davalıdan 58 adet fatura ile almış olduğu 58.841,24TL tutarı her bir fatura tutarının kasa hesabından ödenerek kapatılmış olduğu, davacının, davalı alacaklıya .... bank ... Seri nolu 27.06.2020 tarihli 40.000,00TL çek vermiş olduğu, verilen bu çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, ve çekin ödendiğine dair herhangi bir kayıt görülmediği, ancak; ... bank T.a.ş. Genel Müdürlüğü tarafından dosya içeriğine gönderilen aşağıdaki 23.01.2025 tarihli yazıda, İlgili çek takasta yetersiz bakiye kodu ile işlem gördüğü, şeklinde çekin karşılıksız kalmış olduğu belirtildiği, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından çıkarılan ve 17 Ocak 2020 tarihli ve 31011 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan çek defterlerinin baskı şekline, bankaların hamile ödemekle yükümlü olduğu miktar ile çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararlarının bildirilmesine ve duyurulmasına ilişkin tebliğ (sayı: 2010/2)’de değişiklik yapılmasına dair tebliğ (sayı: 2020/1)’de, madde 1 – 20/1/2010 tarihli ve 27468 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Çek defterlerinin baskı şekline ve bankaların hamile ödemekle yükümlü olduğu miktarın belirlenmesine ilişkin tebliğ (Sayı: 2010/2)’in 4’üncü maddesinde yer alan “iki bin otuz Türk Lirası” ibareleri “iki bin iki yüz yirmi beş Türk Lirası” olarak değiştirildiği, düzenlemesi yer aldığı, bu düzenleme doğrultusunda, İlgili banka tarafından çek hamiline 2.225,00TL ödendiği,40.000,00TL çekin 37.775,00TL kısmı karşılıksız kaldığı,dosya içeriği bilgi ve belgelerde, davacı tarafından davalıya 5 ayrı eft dekontu ile 19.500,00TL gönderildiği,davalıya gönderilen bu 19.500,00TL ve Banka tarafından ödenen 2.225,00TL'nin toplamı olan 21.725,00TL çek bedeli olan 40.000,00TL düşürüldüğünde (40.000-21.725,00)=18.275,00TL,Davacının davalıya 30.06.2020 tarihi itibari ile 18.275,00TL borcunun kalmış olduğu, Kalan bu borcun;Takip tarihine ( 07/09/2020) kadar faiz tutarının, Faiz İşletilen Süre: 2 ay 8 gün, Faiz İşletilen Tutar:18.275,00 TL olduğu, Faiz Oranı:%1,7013698630137olduğu, Faiz Tutarı: 310,93 TL Ödenecek Toplam Tutar: 18.585,93 TL) olduğu, Dava tarihine (13.12.2022) kadar faiz tutarının; Faiz İşletilen Süre: 2 yıl 5 ay 13 gün olduğu, Faiz İşletilen Tutar:18.275,00 TL olduğu, Faiz Oranı: %22,093150684932 olduğu, Faiz Tutarı: 4.037,52 TL olduğu, Ödenecek Toplam Tutar: 22.312,52 TL olduğu şeklinde tespit ve rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür. İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; menfi tespit davasını, bir hukuki ilişkinin ya da ondan doğan bir hak veya yetkinin mevcut olmadığının, bir belgenin sahteliğinin ya da herhangi bir nedenle hükümsüzlüğünün tespiti için hukuki yarar bulunması koşuluna bağlı olarak açılan ve sonucunda herhangi bir mahkumiyet istemini içermeyip, konusunu teşkil eden hususun bir kararla tespitini amaçlayan dava olarak tanımlamıştır. Borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını bu dava türü ile ileri sürebilir. Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde; ilgili banka tarafından çek hamiline 2.225,00TL ödendiği,40.000,00TL çekin 37.775,00TL kısmı karşılıksız kaldığı,dosya içeriği bilgi ve belgelerde, davacı tarafından davalıya 5 ayrı eft dekontu ile 19.500,00TL gönderildiği,davalıya gönderilen bu 19.500,00TL ve Banka tarafından ödenen 2.225,00TL'nin toplamı olan 21.725,00TL çek bedeli olan 40.000,00TL düşürüldüğünde (40.000-21.725,00)=18.275,00TL,Davacının davalıya 30.06.2020 tarihi itibari ile 18.275,00TL borcunun kalmış olduğu,21.725,00 TL yönünden borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple davacının davasının talep gibi kabulüne dair karar verilmiştir. Davalı tarafın kötüniyeti ispatlanamadığından kötüniyet tazminatına hükmedilmemiştir. Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına konu çek nedeniyle 1.000,00 TL asıl alacak yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2- Şartları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 615,40 TL ilam harcından peşin alınan 179,90TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 4-Davacı tarafından sarf edilen 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 30,00 TL posta masrafı, 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.389,80TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair,davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2025 Katip ... ✍e-imzalıdır Hakim ... ✍e-imzalıdır