Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1049 E. 2024/852 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ :

DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLLERİ :

DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : DAVA İHBAR OLUNAN : VEKİLİ : DAVA İHBAR OLUNANLAR :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/09/2022 KARAR TARİHİ : 17/09/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı Dicle Elektrik Dağıtım A.Şnin elektrik elektrık direklerinin kablolarının yer altına döşenmesi projesi kapsamında çalışan davalı ... Turizm San. Ve Ticaret Limited Şirketinin çalışanları tarafından iş makinasıyla kazı çalışmaları yaparken , kablolarını yer altına döşedikleri sırada, müvekkil şirketin işyerinin de bulunduğu binaya ait atık su bacasını çökertip kablolarını yer altına döşedikten sonra , davalı şirketler üzerine harfiyat doldurup olay yerinden gittiklerini, meydana gelen olay sonrası bağlantılı pis su gider kanalları tikanmış bu giderlerin ve pis su sızıntısı nedeniyle , müvekkilinin iş yerinde bulunan malzemeler kullanılmaz duruma geldiğini, müvekkil şirket yetkılisı ve ailesi Diski, Tedaş kurumlarına onarım için sayısız dilekçe verdiğini, ...Ltd. Şirketleri vasıtasıyla Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş'nin elektrik direklerindeki kabloların yeraltına döşemesi projesi kapsamında ...İnşaat Ltd. Şirketi çalışanları tarafından müvekkilin iş yerinin bulunduğu Mevlana Halit Mah. ...Sokakta iş makinasıyla yapılan kazı çalışmaları sırasında müvekkili şirketin işyerinin bulunduğu ...Apartmana ait atık su bacasının çökertip kablolarını yeraltına döşemesi sırasında adı geçen olay yaşandığı için her iki şirket müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, fazlaya dair haklar saklı kalmak üzere,davalı şirketlerin elektrik direklerinin kablolarının yer altına döşenmesi projesi kapsamında çalışma yaparken, müvekkili şirketin iş yerinde bulunan mallara verdiği zarar nedeniyle müvekkil şirketin uğramış olduğu, döviz kuru üzerinden hesaplanmış olan şimdilik 165.000.000 TL tutarındaki maddi zararının meydana geldiği 2020 yılı ağustos ayından itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek ticari faiz ile beraber davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkili şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini, dava harç ve masraflarının ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı Dicle Elektrik A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Sözleşme konusu işin "anahtar teslim" şeklinde ...Tic. A.Ş.' ye devredilmiş olması, sözleşmeye konu personelin ve malzemelerin işbu tüzel kişilik tarafından sağlanmış olması sebebiyle müvekkili şirkete herhangi bir sorumluluk yükletilmemesi gerektiğini, iş bu husus davacı tarafça da bilinmekte olup; gerçek iş sahibi yerine hiçbir işverenlik bağı bulunmayan DEDAŞ'a karşı dava ikame edilmesi haksız ve kötü niyet barındırdığını bu sebeple davanın reddine karar verilmesini, Türk Telekomünikasyon A.Ş. 28.10.2004 tarihli sözleşme ile çatı onarım işini davalı ...ihale ettiğini, böylece işin anahtar teslimi sureti ile devrinin söz konusu olduğu ortaya çıktığından, aralarındaki hukuki ilişki işveren-aracı olarak nitelendirilemeyeceğini, müvekkili şirket ile .... Ve Tic. A.Ş. arasında akdedilen " ...Tesis Yapım İşi (Anahtar Teslimi Yapı İşleri ) sözleşmesinin başlık ve muhteviyatının tetkikinde sözleşme ile belirtilen yapı işlerinin "Anahtar Teslim" mahiyetinde düzenlendiği açıkça anlaşılmakta olduğunu, söz konusu yapım işi, bölünmeyerek tamamen devredilmiş olup; işin tamamlanması, personel istihdamı, koordinasyonun sağlanması, güvenlik önlemlerinin alınması ve işin tamamlanmasına değin tüm sorumluluklar ...Taah. Ve Tic. A.Ş. ünvanlı tüzel kişiliğe bırakıldığını, bundan dolayı davanın yüklenici firma olan .... Ve Tic. A.ş.'ye ihbar edilmesini, haksız ve yersiz davanın mevcut savunmalar yönünden reddini, muhakeme masrafları ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusunun derdest başka bir davada görülmesi sebebiyle derdestlik itirazında bulunduklarını, aynı davanın daha önceden açılmış ve devam eden hali olduğunu, ve bu durum HMK’da artık bir dava şartı olarak belirtildiğini, aynı dava ise tarafları, sebebi ve konusu aynı olan davaları ifade etmek için kullanılmakta olduğunu, bu nedenle iş bu davanın reddi gerektiğini, ayrıca söz konusu davada zamanaşımı def'i söz konusu olduğunu, müvekkili şirket, söz konusu tarihler arasında Mevlana Halid mh. .... Sk. Adresinde yapmış olduğu çalışmalar esnasında logar bacasına zarar verdiği iddia edilmekte olduğunu, söz konusu bina logar bacasının yaklaşık 25-30 yıllık olduğunu, çok eski olması nedeniyle sık sık gider tıkanma sorunları yaşamakta olup Diyarbakır Büyük şehir Belediye kayıtlarının celbi ile de bu durum görüleceğini, müvekkili şirket uzun yıllardır yer altı elektrik kablo döşeme işi yapmakta olup, söz konusu logar bacasının projede görünmemesi nedeniyle o hat boyunca işlem yaptığını, proje haricinde bir kazı yapılmadığını, logar bacası belediye kayıtlarında bulunduğu yerde görünmemekte olduğunu, logar bacasının tıkandığına ilişkin bilgilendirme yapıldığı anda şirket çalışanlarının logar bacasının bulunduğu alanı açıp, logar bacasının giderini temizlediklerini, logar bacasından çıkan malzemeleri şirketin yapmış olduğu iş ile ilişkilendirilemeyeceğini, mazgal demirinin dahi çıktığı açıkça görüldüğünü, binanın eski olması, logar bacasının projelerde görünmemesi nedeniyle birçok kazı yapılması zamanla logar bacasının giderini kapattığı açık bir şekilde görülmekte olduğunu, müvekkil firmanın kusuru bulunmamakta olup davanın reddi gerektiğini, yargılama giderleri ve Vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. İhbar olunan .... San. A.Ş. Vekili Cevap Dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin, olay tarihinde olay mahallinde herhangi bir çalışması olmadığı gibi, kabul anlamına gelmemek kaydı ile yapılan her çalışmada; üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getiren müvekkiline karşı kusur atfetmek hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürülen iddia ve beyanlar ile talepleri kabul anlamına gelmemekle beraber; davaya konu olan olayda davacı yanın mallarının zarar görmüş olduğunun ispatı zor veya imkansızdır. Bu nedenle yalnızca davacı yanın beyanlarına dayalı olarak düzenlenmiş olan ve Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahk.'nin ...sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporlarının anılan gerekçelerle kabulü mümkün olmadığını, müvekkili şirketin kusur ve sorumluğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, oluşan hasar için ödenecek tutarlar, ...Sigorta A.Ş'nin mesuliyeti kapsamında olmakla davanın ileri aşamalar da sigorta şirketine rücu edilebilme ihtimalimize binaen davanın ...Sigorta A.Ş.'ne ihbar edilmesini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden reddini, mahkemenizin aksi kanaatte olması durumunda ise davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. İhbar olunan ...sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle, ihbar olunan olarak aleyhlerine hüküm kurulmasına imkan olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu, sigortalısının kusuru oranında poliçe limiti ve koasüranslı poliçe uyarınca üstelenilen sorumluluk oranı ile sınırlıdır. poliçede yer alan muafiyet hükümlerinin dikkate alınmasını, müvekkili şirketin sorumluluğu, sigortalısının kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, dava konusu talepler zamanaşımına uğradığını, dava konusu hasar dolayısıyla, sigortalı şirketin sorumluluğunu kabul etmediğimiz ihtirazı kaydı ile; dava konusu hasara ilişkin davacının da kusuru irdelenmeli ve belirlenebilecek tazminatta indirim sebebi yapılmasını, İhbar olunan olarak aleyhlerinde hüküm kurulamayacağını talep ve beyan etmiştir. İhbar olunan ...A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Dosya kapsamında uğranılan zarar başvuran sigortalının iddia ve beyanlarından ibaret olup, iddialarını doğrulayan hiçbir delil veya emare bulunmdığını, davacı sigorta şirketi zarara uğradığını gösterir gerekli belgeleri sunamamış, sigorta poliçesi teminatı kapsamında karşılanabilecek bir hasar bedeli doğduğuna dair ispat yükünü yerine getiremediğini, ispat yükü, belli bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda vakıa iddiasında bulunan tarafa düşen usuli bir yükümlülük olduğunu, zarara uğradığından bahisle tazminat talebinde bulunan davacının, bu iddiasını ortaya koyması, uğradığı zararın miktarını belgeleyerek somutlaştırması gerekmektiğini, zararın mevcudiyeti, iddiada bulunan davacı tarafça ispatlanamamışken, salt beyanlar doğrultusunda eksik inceleme yapılarak talebin kabul edilmesi genel hukuk prensiplerine ve hakkaniyete aykırı nitelikte olduğunu, gerçek zararının tespiti için öncelikle dosyanın tüm deliller toplandıktan sonra konusunda uzman bilirkişiler aracılığı ile bilirkişi raporu alınması gerekmekte olup, ispat yükü zarara uğradığını iddia eden davacıda olduğundan masrafların da davacı tarafından karşılanmasını, Müvekkili şirket görülmekte olan davanın taraflarından olmadığından hakkında herhangi bir hüküm kurulmamasını, yargılama ve karşı vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesin talep ve beyan etmiştir. DELİLLER: 1-Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinde Reklamcı Grafiker bilirkişiden aldırılan ...tarihli raporda özetle; davacı tarafından verilen malzemeler ve liste de yapılan incelemede baranda baskı malzemesinin plastik malzeme olduğundan dolayı suyla temastan herhangi bir şekilde etkilenmediği, ambalajları aslanan henüz hiç kullanıma açılmamış olan malzemelerde ithalatçı firma tarafından sevk edilirken iç kısmında iki uçta plastik kaset kapağı ve plastik poşetle sarılarak karton ambalajla gönderildiği, sonuç olarak branda malzemelerinin zarar görmesinin söz konusu olmadığını, Folyo ve Canvas baskı malzeme de sevk edilirken içi plastik poşet ve iki ucunda plastik kaset kapağıyla geldiğini, folyo malzeme kullanım için açıldıktan sora suyla temasında yapışkan kısmı bir yüzeyi folyo ya yapışık kağıt olduğu için sudan etkilenebileceğini, sonuç olarak açılan karton rulolu ve kutulu ambalajların aslanma sebebiyle herhangi bir zarar görmeyeceğine kanaat getirilmiş olduğu, renkli folyoların büyük bir kısmının plastik poşet muhafazalı olduğunu, kullanılmayan malzemelerin fiziken mahkemeye sunulması gerektiğinin bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır. 2-Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinde İnşaat bilirkişiden aldırılan ...tarihli raporda özetle; Kanalizasyon muayene bacasında (rögarda) meydana gelen tıkanmanın davalı firma tarafından elektrik kablosunun döşenmesi sırasında yapılan çalışmadan kaynaklı olma ihtimalinin güçlendiğini, dava konusu temel apartmanının eksi inşa tarihli olması münasebetiyle temel yalıtımının olmadığı düşünüldüğünde rogardan sızan veya rögarın tıkanması sonucu rogara uğrayamadığı için sızmış olan pis suyun, binanın duvar veya temelinden bodrum kata birikebileceğinin ortada olduğunu, yer altı imalatı olmasından dolayısıyla davacının bunu öngörecek durumda olmayacağı düşünüldüğünden meydana gelen bu olayda davacının herhangi bir kusur ve ihmalinin olmadığı kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 3-Teknik rapor: Diyarbakır ili, Bağlar ilçesi, Mevlana Halit mahallesi, .... Sokakta faaliyet raporuna göre (...)...bahsi geçen asredte TEDAŞ ekiplerince yapılan kazı sonucu kanalizasyon şebekesinde meydana gelen tıkanma ve arızadan dolayı DİSKİ ekiplerince müdahalede bulunulup tıkanıklığın gideirldiği fakat boru hattına zarar verildiği, ...2020 tarihinde gerekli onarım çalışmalarının gerçekleştirildiği belirtilmiş rapor inşaat mühendisi, vidanjör şefi ve şantiye şefi tarafından imza altına alınmıştır. 4-Elektronik Faturalar; ...tarihinde ...tarafından düzenlenen 11 kalemden oluşan toplam ...TL tutarında fatura düzenlendiği, ...tarihinde ...tarafından düzenlenen 18 kalemden oluşan toplam ...TL tutarında fatura düzenlendiği, ...tarihinde ...tarafından düzenlenen 11 kalemden oluşan toplam 110.381,34 TL tutarında fatura düzenlendiği, ...tarihinde ...tarafından düzenlenen 4 kalemden oluşan toplam 17.261,9 TL tutarında fatura düzenlendiği, ...tarihinde ...tarafından düzenlenen 6 kalemden oluşan toplam 19.695,49TL tutarında fatura düzenlendiği...tarihinde Proforma Invoıce tarafından düzenlenen 8 kalemden oluşan toplam ...$ tutarında fatura düzenlendiği anlaşılmıştır. 5-Talep açıklama dilekçesi; davacı vekili tarafından mahkememize sunulan ve müvekkilinin zarara uğrayan mallarının listesini sunduğu, 39 adet 110luk avrupa vinil(branda ) KDV dahil fiyatının 48.438,00 TL olduğu, 6 adet 160 lık canvas KDV dahil fiyatı 13.996,80 TL olduğu, 13 adet 320 avrupa (branda ) vinil KDV dahil fiyatı 48.438,00TL olduğu, 26 adet 210 luk çin vinil KDV dahil fiyatı 47.960,64 TL olduğu, 125 adet remifol renkli folyolar KDV dahil fiyatı 250.750,00 TL olduğu, Diyarbakır ...Asliye Hukuk Mahkemesinin .... sayılı dosyasında müvekkilin de zarar gören eşyalarının bedeli iki ayrı raporla ...TL ve ek raporla ...TL olarak belirlenmiş ise de müvekkili davaya konu zarar gören malları satın alırken döviz kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek aldığı için zarar gören malların gerçek bedellerinin tespitini talep etmiştir. 6- Çevre ve şehir planlama uzmanı, serbest mali müşavir ve reklamcılık uzmanlık alanında bilirkişi heyetine dosya tevdi edilmiş, davaya konu olan davacının işyerine ait su borularının çökmesinde, davalılar nezdinde döşenen kabloların etkili olup olmadığı, illiyet bağının bulunup bulunmadığı, davalıların bu işlemi yaparken kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti ile davacıya ait ticari defterler incelenmek sureti ile davacının ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılıp yapılmadığının dolayısı ile delil niteliğine haiz olup olmadığının tespiti, sunmuş olduğu faturaların ticari defterinde kayıtlı olup olmadığı, davaya konu ettiği faturaya dayanak malların davaya konu olan ürünlerin niteliği nazara alındığında su basması nedeni ile zarara uğrayıp uğramayacağının tespiti ve bedelinin belirlenmesi noktasında (seçenekli olarak dolar kuru üzerinden de hesaplama yapılması için) rapor tanzim edilmesinin istenilmiş olup mahkememizce bilirkişi heyetinden aldırılan ...tarihli rapor kök rapor ile ...tarihli, ...tarihli, ...tarihli ek raporlarda Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından ihale edilen Diyarbakır ...Grup 2020 Tesis Yapım İşi kapsamındaki AGtOG Elektrik Tesisi Yapım İşini yürüten .... Ve Tic. Ltd. Şti. taşeron firması adına çalışan iş makinesinin kazı esnasında ...ait kanalizasyon şebekesine ve muayene bacasına zarar verildiği, oluşan zararda yüklenici ...Taah. Tic. A.Ş. ile taşeron ...İnşaat Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmalarının asli kusurlu olabileceği, Dava konusu zararın meydana geldiği adres ile davacıya ait işyeri merkez adresinin farklı oluşu, olayın yaşandığı yere ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının tespit edilememesi veya olmayışı, ...Apartmanın eski yapı oluşu, yalıtımının olmayışı ve kanalizasyon sisteminin de eski oluşu hususları bir bütün halinde dikkate alındıklarında; Dava ve uyuşmazlık konusu olayın meydana geldiği Diyarbakır İli Bağlar İlçesi Mevlana Halit Mahallesi ....Sokak Barış Temel Apartmanının her zaman kanalizasyon taşması sonucu bodrum katının su basma riski taşıdığı göz önünde bulundurularak, su ile teması sonucunda bozulacak değerli eşyaların, su basma riski taşıyan yerde depo edilmemesi gerektiği hususu dikkate alınarak, bu yönden davacının da kusurunun dolabileceğinin bildirilmiş olduğu, ...tarihli ek raporda grafiker reklamcı bilirkişi değerlendirmesinde Vinil ve folyo Malzemeler Baskı makinası ve Kesim makinası ölçülerine göre Eni farklılıklar gösterebileceği, fakat uzunluğu 50m olarak üretildiği, fiyatlandırılırken m2 olarak hesaplanacağı genel toplam olarak ...Dolar, ...Euro, ...TL olduğu, İnşaat Mühendisi Bilirkişi Değerlendirmesinde Davacı tarafından, dava konu yerde, su basmasına karşı gerekli güvenlik tedbirleri alması durumunda, davaya konu ürünlerde zarar gerçekleşmeyeceği değerlendirileceğinin bildirilmiş olduğu, inşaat mühendisi bilirkişinden aldırılan ...tarihli ek raporda, Davalı ...Turizm San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin kazı çalışması esnasında gerekli özeni göstermemesi ve kazı esnasında kanalizasyon hattına vermiş olduğu hasarı gidermek yerine, üstünü toprak ile örterek gitmiş olması nedeni ile %70 oranında kusurunun olabileceği, dava konusu bodrum kattaki taşınmazın, her zaman kanalizasyon taşması sonucu pis su basma riski taşıdığı göz önünde bulundurularak, su ile teması sonucunda bozulacak değerli eşyaların, su basma riski taşıyan yerde depo edilmemesi gerektiği hususu dikkate alınarak, davacının %30 oranında kusurunun olabileceğinin bildirilmiş olduğu, grafiker reklamcı bilirkişiden aldırılan ...tarihli ek raporda, 110cm. Lik Avrupa Vinil 1.801,8 Dolar 13.167,554 TL, 160cm. Lik Kanvas 1.128 Euro 9.761,712 TL, 320cm. Lik Avrupa Vinil :1.747,2 Dolar 12.768,537 TL, 210cm. Lik Çin Vinil 12.293,2 Dolar 16.758,705 TL, 122cm. ...foly 13.200 Euro 114.232,800 TL olmak üzere genel toplamda 5.842,2 Dolar 14.328 Euro 166.689,308 TL olduğunun bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır. 7- Arabuluculuk tutanağı dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE: Dava, haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine dayalı tazminat davasıdır. Davaya konu zararın gerçekleşip gerçekleşmediği, zararın miktarı ve davalıların zarardan sorumlu olup olmadıkları konusunda uyuşmazlık bulunmakta olup, ...Mahallesi ...Sokak ...apartmanının zemin katında bulunan davacı işyerinin, davalılarca kablo döşenmesi amacıyla yapılan kazı çalışmaları sonucu atık su borusunun çökmesi nedeniyle su basması ve malzemelerinin zarar görmesi nedeniyle davacının uğradığı zararlarının tazmini noktasında uyuşmazlık toplanmıştır. Davacı vekili, davalı Dicle Elektrik Dağıtım AŞ.’nin taşeronu olan diğer davalı şirket tarafından yapılan kazı çalışmaları sırasında müvekkili şirketinin bulunduğu binaya ait su deposunu çökertmeleri nedeniyle binaya su basması nedeni ile malzemelerin kullanılamaz hale gelmesinden kaynaklanan zararının ödetilmesi isteminde bulunmuştur. Dosya kapsamından, davalı şirketler arasında düzenlenen sözleşme gereğince Dicle Elektrik Dağıtım AŞ.’nin taşeronu olarak davalı ...Doğalgaz İnşaat Turizm Ltd. Şti tarafından kablo döşeme çalışmaları sırasında Diyarbakır ili, Bağlar ilçesi, Mevlana Halit mahallesi, .... sokakta davacı şirket deposunun bulunduğu binadanın kanalizasyon borularının bulunduğu alanda çökme meydana geldiği ve bu nedenle depodaki ürünlerin su basması nedeni ile zarar gördüğü tutulan teknik rapor ile değişik iş dosyası raporları ile sabitttir. Mahkememizce tarafların kusur durumunun tespiti amacı ile rapor tanzim edilmesi istenilmiş alınan ...tarihli bilirkişi raporunda kazı çalışmalarını gerçekleştiren davalı ...Doğalgaz İnşaat Turizm Ltd. Şti 'nin kazı çalışmaları esnasında gerekli özeni göstermemek ve kazı esnasında kanalizasyon hattına vermiş olduğu zararı gidermek yerine üstünü örtmesi nedeni ile %70 oranında; davacının ise bodrum katta depoda ürünlerini bulundurması gerekli özeni göstermemesi nedeni ile %30 oranında kusurlu olduğuna dair rapor düzenlendiği görülmüştür. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun “Müteselsil sorumluluk” ana başlığının, “Dış ilişkide” alt başlığını taşıyan 61. maddesinde “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır. Böylece kanun koyucu birden fazla kimsenin müşterek kusurlarıyla bir zarara sebebiyet vermesi halinde, bu kimselerin zarara uğrayana karşı müteselsilen sorumlu olmalarını öngörmüştür. Aynı haksız eylemden değişik hukuki nedenlerle sorumlu olanlardan her biri zarar nedeniyle davacıya karşı müteselsil (zincirleme, dayanışmalı) olarak sorumlu durumundadırlar. Zarar gören, müteselsil sorumluların tümünden veya birinden (veya birkaçından) zararın tamamının veya bir kısmının tazminini talep edebilir. Somut olayda dava konusu zararın gerçekleştiği kazı işinin asıl sahibinin davalılardan Dicle Elektrik AŞ olduğu ve işin yapılmasında denetim ve gözetim yükümlülüğünün bulunduğu anlaşıldığından, işi yapan şirketin eylemlerinden dolayı üçüncü kişilere verilen zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun bulunduğu sonucuna varılmıştır. Zarar yönünden yapılan incelemede; 6098 sayılı TBK'nın 49/1. maddesine göre “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Bir başka anlatımla haksız bir eylemin tazminat borcu doğurabilmesi için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil sonucunda zarar doğması, zarar ile fiil arasında da illiyet bağı bulunması gereklidir. Hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar verici haksız fiile maruz kalan şahsın mal varlığında haksız fiil sonucu meydana gelen durum ile bu eylemden önce mevcut olan durum arasındaki fark davacının zararını oluşturacaktır. Zarara uğrayan kişinin iradesi dışında, haksız fiil neticesinde, mal varlığının aktifinde azalma ya da mal varlığının pasifinde çoğalma meydana getiren zararlar gerçek zararlardır. Burada zarar verici olay neticesinde kişinin mal varlığının mevcut miktarı ve değeri fiili olarak azalmış olmalıdır. Kaynağına, sebebine, zarar veren ile zarar gören arasındaki hukuki ilişkiye ve her somut olayda farklı şekillerde gündeme gelebilecek benzeri ölçütlere göre, zararın niteliği, kapsamı ve miktarı, her olayın kendine özgü yapısı içerisinde, değişen bir özellik gösterecektir. Açıktır ki, hükmedilecek tazminat, hiçbir şekilde zarar miktarından fazla olamaz. Zarar miktarı tazminatın azami sınırını teşkil eder (Turgut Uyar, Açıklamalı-İçtihatlı Borçlar Kanunu Genel Hükümler, Birinci Cilt, 1990 bası, s.549). Bir başka ifadeyle, tazminat miktarı hiçbir zaman gerçek zararı aşamayacağından tazminat miktarının belirlenmesinde, zarar görenin gerçek zararının esas alınması zorunlu olup; burada ilke, zarar doğurucu eylem, zarar görenin mal varlığında gerçekten ne miktarda bir azalmaya neden olmuş ise, zarar verenin tazminat borcu da, o miktarda olmalıdır. Somut olayda, davacının talep ettiği zarar kalemi olan branda, vinil ve folyoların kaza tarihindeki fiyatının ...TL olduğu hesap edilmiştir. Hesaplanan meblağın kaza tarihindeki döviz kuru üzerinden hesap edildiği, davacının ürünleri döviz üzerinden aldığına dair belgeyi ibraz etmesi dikkate alınarak gerçek zararın hesaplanması şeklinde belirlendiği anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır. Hesaplanan zarar miktarından yukarıda belirlenen kusur oranı uyarlandığında istenebilecek tutarın ...TL olduğu mahkememizce belirlenmiş, yukarıda açıklanan gerekçelerle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Faiz tarihi açısından ise; haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Yani, "belirsiz alacak" davası müessesesinin getirildiği 6100 Sayılı HMK ile birlikte Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin süreklilik arz eden kararlarına göre de daha sonra ıslah yapılmış olması halinde dahi tüm tazminat miktarına dava/olay (isteme göre) tarihinden itibaren faiz işletilmek gerektiğine kanaat getirilmiş ve faiz türü açısından ise davacı ile davalıların tüzel kişi tacir olmaları dikkate alınarak avans faize karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1)Davanın KISMEN KABULÜ ile, ...tazminatın ...olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 7.970,58 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.817,79 TL harcın düşümü ile eksik kalan 5.152,79 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan 2.817,79 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 1.661,50TL ve bilirkişi ücreti 5.850,00TL olmak üzere toplam 7.511,50TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 18.669,20 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.600,00-TL arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin, davalılar vekili, ihbar olunanlar vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim