İlk Derece Mahkemesi 2022/102 E. 2026/10 K.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/102 KARAR NO : 2026/10

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/02/2022 KARAR TARİHİ : 07/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Müvekkilinin tüm dünyada uluslararası denizyolu havayolu ve karayolu taşımacılığı ve entegre losjistik Hizmetleri sunan sektöründe saygın bir firma olduğunu, müvekkilin sağladığı hizmetlerden birinin huzurdaki davaya konu şekilde uluslararası ticaret yapan ve taşımacılık faaliyetleri ile uğraşan şirketlere alt tedarik ve taşımacılık işi sunmak şeklindeki taşıma işleri komisyonculuğu olduğunu, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olarak kendi müşterilerine ait olan eşyaların/yüklerin taşınmasını sağlamak maksadıyla davalıya ödemelerde bulunduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkilerin detayları; --- merkezli --- şirketine ait bobin sarma makinelerinin ----- şirketine tesliminin söz konusu olduğunu, -----işbu taşıma işini müvekkil şirkete getiren Müşteri konumunda olduğunu, müvekkili şirketin bahse konu bobin sarma makinelerinin taşıma işlerinin gerçekleştirilmesi maksadıyla davalı ----. ile anlaştığını, müvekkili ile davalı arasındaki taşıma anlaşmasının detayları ve sürecin işleyişi; her araç başına 18.350 EUR olmak üzere toplam 18 araçla taşıma işleminin yapılmasına karar verildiğini, işbu anlaşma kapsamında 6 adet faturanın davalı tarafından müvekkile kesildiğini, ticari hayatın gerekliliklerine ve uygulanmasına uygun olarak toplam ücretin taşıma işlemi öncesi ve teslimat sonrası olmak üzere iki aşamada ödenmesi yönünde ödeme planı yapıldığını, bu kapsamda fatura bedellerinin belirli bir kısmı olarak iki farklı gönderimde toplamda 235.000 EUR müvekkili tarafından davalıya ödendiğini, fatura kesimlerine taşıma senedi ve CMR belgesi gönderimlerine karşın davalının ilgili taşıma faaliyetini gerçekleştirdiğine dair şüphelerin oluştuğunu, bu gerekçeyle konu hakkında inceleme yapılabilmesi için öncelikle makinelerin sahibi olarak gösterilen ---- şirketi ve ülke gümrüklerine ulaşılmasına karar verildiğini, davalının fatura içeriklerine de yansıdığı şekilde ilgili taşımacılığı yaptığını belirttiği TIR’ların plakaları üzerinden de sevkiyata dair araştırma yapıldığını, ----- şirketinin bağlı bulunduğu ----. şirketi ile gerçekleştirilen iletişim sonucunda şirket tarafından 18.05.2021 tarihinde gönderilen antetli imzalı ve kaşeli mektup içeriğinde ---- şirketi tarafından listede belirtilen kamyonlar aracılığıyla --- yer alan ---- şirketine bir taşıma organizasyonunun bulunmadığı, böyle bir sevkiyattan bilgileri olmamasından dolayı ---- Gümrük idaresine bilgi verdiklerini belirttiklerini, ---- Cumhuriyeti Devlet Gümrük Komitesi ile de iletişime geçildiğini, komite tarafından gönderilen cevap metninde “incelemeler sonucu olarak, bu araçların 2021 yılında ----- Cumhuriyeti Gümrük sınırlarını geçtiğine dair herhangi bir bilgi bulunmadığını bildiririz” şeklinde bilgi verildiğini, tüm bu hususların davalı tarafından belirtilen plakalı TIR’lar aracılığıyla hiçbir taşıma işleminin gerçekleştirilmediğini gösterdiğini, gerçekleştirilen ödeme karşılığı davalıya ait edimlerin ifa edilmediğinin net bir şekilde ortaya konulduğunu, davalı tarafından hazırlanan gerçeğe aykırı belgeler ve taşımacılık faaliyetinin gerçekleştiği izlenimi yaratan gerçek dışı beyanlar nedeniyle ---- Cumhuriyet Başsavcılığı ---- dosyası nezdinde nitelikli dolandırıcılıktan soruşturma başlatıldığını, davalının kendisine ait taşıma edimini ifa etmediği gibi TC -----.Noterliği kanalıyla 01.06.2021 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarname ile bakiye tutarın ödemesini talep ettiğini, işbu ihtara ----Noterliği kanalıyla 14.06.2021 tarih ve ------ yevmiye numaralı cevap ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, itiraza ek olarak aynı ihtarname metni içerisinde gerçekleştirilmeyen taşıma işlemi gerekçe gösterilerek ödenmiş bulunan 235.000 EUR tutarının iadesi talebi ihtar edildiğini, davalı tarafından iade ödemesi yapılmadığı gibi kalan fatura tutarlarının ödenmesi maksadıyla ----.İcra Müdürlüğü ---- numaralı dosyası kapsamında müvekkil aleyhine icra takibi başlatılmış olup borca itiraz kapsamında işbu takibin durdurulduğunu…yukarıda açıklanan gerekçeler ve resen dikkate alınacak hususlar gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ifa edilmeyen taşıma işlemleri için davalıya ödenen 1.000.00 EUR’ nun ödeme tarihinden itibaren işleyecek bankalarca yıllık vadeli EUR mevduata verilen en yüksek mevduat ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep edilmiştir.

CEVAP: Müvekkili şirketin 1991 yılında kurulduğunu, kurulduğu günden buy ana uluslararası taşımacılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, faaliyetleri kapsamında uluslararası taşımacılık faaliyeti gösteren farklı şirketlere senelerin kazandırmış olduğu sektörel çevreden faydalanarak komisyon karşılığında araç tedariki sağlayarak taşımacılık faaliyetlerinin gerçekleşmesine katkı sunduğunu, bu yönüyle davacı şirket ile aynı konuda faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin bu kapsamda davacı firma ile yapılan görüşmeler neticesinde davacı firma için sektörel çevreden tanışmış oldukları şahıslardan veya şirketlerden komisyon karşılığında araç tedarikini sağlama konusunda anlaşma sağladıklarını, müvekkil şirket yetkilisinin sektörel çevreden tanımış olduğu ----- isimli şahısla irtibata geçerek taşımacılık faaliyetini onun üstlenmesi hususunda anlaştığını,----- ise kendi iletişime geçtiği firmalara tahminen komisyon karşılığında işi devrettiğini, söz konusu taşıma işinin her şirket ve şahıs tarafından komisyon alınarak başkasına devredildiğini, neticede davacı şirketin müvekkil şirkete müvekkil şirketin ise ---- isimli şahsa---- ise farklı şirketlere işi devrettiğini, müvekkili şirketin görüşmeler ve anlaşma sonrasında davacı şirkete fatura Tanzim ettiğini ve davacı şirketin söz konusu faturalara itiraz etmeyerek ödemeleri gerçekleştirdiğini, ----müvekkil şirket yetkilisine yurt dışına para çıkışı konusunda sorun yaşadığını belirterek ve Türkiye’de kendisinin partnerliğini yaptığını belirttiği -----firmalarından ------kesilecek faturaların akabinde bu şirketlere ödeme yapması gerektiğini söylediğini, müvekkilin kendisine gelen ödemelerden komisyonunu mahsup ederek ----- yönlendirmiş olduğu Türkiye’de bulunan firmalara gönderdiğini, müvekkil şirket yetkilisinin--- tarafından gelen bilgileri aynen -- isimli davacı şirket yetkilisine ilettiğini ve sürecin birlikte yürütüldüğünü, ---- ’ araçlarını biraz yavaşlatalım lütfen adamlar ödeme konusunda bir şey demiyorlar araçlar ağır seyretsin çok acele etmeyelim” devamında “Rica ediyorum geciksin araçlar, kesinlikle varış yapmamalı adamları korkutmam lazım. Büyük dolandırıcılıklara denk geldik, 300.000 Euro dolandırılıyoruz” gibi istekleri doğrultusunda müvekkili -----kendisine “İnanın bende çok zor durumda kalıyorum, adamlar yarından itibaren beher araç başına 300 Euro talep etmeye başlayacaklar” şeklinde gümrükte bekletilen araç için bedel ödemeye başlayacaklarını bildirerek cevap verdiğini, müvekkil şirket yetkilisinin gerçekleşmeyecek bir taşıma faaliyeti için bu denli endişelenmeyeceği gibi dava dilekçesinde iddia olunan durumlardan da bir haber olduğunu, ekte sunacakları ---- yazışmalarının davacının belirtmiş olduğu soruşturma dosyasında bulunduğunu, görüleceği üzere daavcı firmanın Galeri ---- tarafından dolandırıldığını fakat edilen zararın müvekkilinden talep edildiğini, davacı şirketin dava dilekçesinde sunmuş olduğu belgelerin sahte olduğu iddiası ve taşımacılığın gerçekleşip gerçekleşmediğinin gerek --- merkezli ------ şirketine gerekse ---- şirketine mahkemece yapılacak yazışmalar ile aydınlatılması gerektiğini…yukarıda izah edilen nedenlerle müvekkili hakkındaki haksız olarak açılan ve sebepsiz zenginleşmeye dayandırılamayacak davanın reddine, aksi halde dava dilekçesinde bahsi geçen iddiaların sayın mahkemece ---- merkezli -----şirketiyle yapılacak yazışmalar ile aydınlatılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep edilmiştir.

İNCEELEME VE GEREKÇE:

Dava; taraflar arasındaki sözlü mutabakat sonucu taşıma sözleşmesinin yerine getirilmediği gerekçesiyle ödenen bedelin geriye iadesine yönelik Sebepsiz Zenginleşmeye Dayalı Alacak talebidir. Davacı ------ firmasının uluslararası alanda taşıma işleri konusunda komisyonculuk yaptığı, davaya konu somut olayda da davacı komisyoncu firmanın dava dışı müşterisine ait emtianın taşınması konusunda davalı ----- Şirketi ile taşıma konusunda mutabık kalındığı, taşınacak ürünün bobin sarma makinesinin ---- taşınması konusunda anlaşıldığı bu konuda ödemenin yapılmasına rağmen davalı taşıma şirketi tarafından edimin yerine getirilmediği gerekçesiyle ödenen bedelin geri iadesine yönelik alacak davasıdır. Uyuşmazlık; taraflar arasında taşıma konusunda herhangi bir anlaşma olup olmadığı, davaya konu edilen bobin sarma makinesinin belirtildiği gibi ----- tesliminin yapılıp yapılmadığı, davacı firma tarafından taşıma ücretinin ödenip ödenmediği, eğer ödendi ise makinenin taşımadığı gerekçesiyle bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri iadesinde haklı olup olmadığı hususlarıdır. Dosya içerisine hükme esas alınan 21.11.2022 tarihli rapor ile 30.04.2024 tarihli rapor ve son olarak 1. ve 2. rapor sunan bilirkişilerin katılımı ile heyet olarak alınan 07.10.2025 tarihli rapor dosyaya alınmıştır. Davacı tarafın uyuşmazlık yılı olan 2021 yılına ilişkin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu elektronik ortamda e-defter olarak kayıtların tutulduğu, açılış ve kapanış beratlarının mevcut olduğu, bu haliyle TTK 64,66 maddeleri ile VUK 220-226. maddeleri uyarınca açılış ve kapanış tasdiklerinin mevcut olması nedeniyle HMK'nın 220.maddesi gereği davacı lehine delil kabiliyeti bulunduğu tespit edilmekle davacı firma tarafından 2021 Nisan ayında banka yoluyla 235.060,00 Euro ödemenin yapıldığı ancak bu ödeme karşılığında davacı defterlerinin incelenmesi sonucu herhangi bir hizmet gideri, mal alımı ya da fatura kaydına rastlanmadığı tespit edilmiştir. Davalı şirket ise usulüne uygun ihtara rağmen ticari defter ve kayıtlarının sunmaması nedeniyle inceleme yapılamamıştır. Yapılan Yargılama Sonucu; taraflar arasında davacı firmanın uluslararası taşıma konusunda komisyonculuk işini yaptığı, dava dışı müşterisine ait bobin sarma makinesinin ----taşıma konusunda davalı ----- Şirketi ile mutabık kalındığı buna ilişkin de usulüne uygun kayıtları uyarınca 16.04.2021 ile 26.04.2021 tarihleri arasında toplam 235.060,00 Euro ödeme yapıldığı, ödemenin açıklama kısmında da "taşıma bedeli" ile ödemenin yapıldığı anca ödeme karşılığı olarak kayıtlarda herhangi bir faturanın olmadığı tespit edilmiştir. Davacının iddiası da ödeme yapılmasına rağmen davalı ----- Şirketi tarafından taşıma işinin yerine getirilmemesinden kaynaklı ödediği bedelin geri iadesine yönelik alacak davasıdır. Taşıma işinin yapılıp yapılmadığının tespitine yönelik yapılan inceleme sonucu ------ bir makinenin taşınacağı konusunda anlaşma sağlandığı belirtilmesine rağmen buna ilişkin herhangi bir CMR belgesinin düzenlenmediği, davalı firma tarafından sunulan CMR belgesinin ise alıcı kısmının boş olduğu, herhangi bir kaşe yada imzanın bulunmadığı, bunun yanında taşınacak emtianın taşıyıcı tarafından alıcısına teslim ile ilgili herhangi bir belgenin de bulunmadığı, sunulan 18 adet CMR belgesinin 12 tanesinde mükerrer yazılı plakanın olduğu, teknik olarak 7 günlük süre içerisinde aynı aracın ----- giderek yükü boşaltıp geri gelerek yeniden yükleme yapmasının mümkün olmadığı, satıcıdan gelen ve tercüme evrakları sunulan belgeler uyarınca böyle bir satışın ve böyle bir yükün gönderilmediği, sunulan güzergahlarda tutarsızlıkların bulunduğu, taşıma işinin yapıldığına ilişkin gümrük giriş ve çıkış belgelerinin, navlun senedinin ibraz edilmediği, ---- Gümrük İdaresi ve ----- Gümrük Komitesinden yazılar uyarınca taşıma işinin yapıldığı belirtilen araç plakasının giriş ve çıkış kayıtlarının bulunmadığı, taşıma ve sevkıyatın hiç gerçekleşmediği yani fiili bir taşıma işleminin yapılmadığı bunun sonucu olarak da ----- davaya konu edilen bobin sarma makinesinin taşıma hizmetinin yerine getirilmediği ancak davacı firmanın usulüne uygun kayıtlarına göre taşıma bedelinin ödendiği anlaşılmakla ödenen bedelin iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Açılan Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 235.060,00 Euro'nun dava tarihinden itibaren TC Kamu Bankalarınca 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Euro için 1 yıllık vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE 2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 249.242,37 TL harcın, davacı tarafından yatırılan 264,69 TL peşin harç ile 62.294,69 TL ıslah harcı toplamı olan 62.559,38 TL harcın mahsubu ile bakiye 186.682,99 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 264,69 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 30.855,75 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 28.516,88 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 514.777,30 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 47.784,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret oranına göre; 1.219,94 TL'sinin davalıdan, 100,06 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,İlişkin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.