Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/797 E. 2023/943 K.

T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/797 Esas - 2023/943 /// TÜRK MİLLETİ ADINA ///

T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2021/797 Esas KARAR NO : 2023/943

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ : DAVALILAR : DAVA : Tazminat (Hizmet Alımı Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen) DAVA TARİHİ : 21/10/2021 KARAR TARİHİ : 18/09/2023 GEREKÇELİ KARAR TARİHİ : 10/10/2023

Mahkememizde görülen Rücuen Tazminat davasının açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Dava dışı ... isimli işçinin davacıya karşı açtığı Samsun 1. İş Mahkemesi'nin 2015/1038 Esas sayılı davanın kabul ile sonuçlandığını ve işçi yararına 23.094,52-TL kıdem tazminatına hükmedildiğini, kararın istinaf incelemesinden geçerek 04.06.2020 tarihinde kesinleştiğini, ilamın icrası için Samsun İcra Dairesi'nin 2019/5724 Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takipte dosyanın 09.07.2020 tarihinde toplam 55.473,73-TL tutarında ödeme yapılmak suretiyle infazen kapatıldığını, istinaf yargı yolunda yapılan masraf ve harcamalarla birlikte toplam 57.836,86-TL tutarında ödeme yapıldığını, oysa dava dışı işçinin geçmişte davalı şirketler nezdinde çalıştığını ve davacının asıl işveren olarak sorumlu tutulması sebebiyle ödeme yapmak durumunda kaldığını, ödenen tutarın alt işveren konumundaki davalıların sorumluluğunda bulunduğunu beyanla, 57.836,86-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı Sağlık Bakanlığı vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: Davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini ve Çorum mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, işçinin Sağlık Bakanlığı nezdinde taşeron işçisi olarak çalıştığını ve hak ve alacaklarının zamanında ödendiğini, sorumluluk var ise bunun taşeron şirketlere ait olduğunu beyanla, davanın reddini dilemiştir. Davalı SGK vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: Davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini ve dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, işçinin evveli emekli sandığı olan ve SGK'ya devredilen kamu kurumundan iş alan alt işveren şirketler nezdinde çalıştığını ve hak ve alacaklarının zamanında ödendiğini beyanla, davanın reddini dilemiştir. ... Anonim Şirketi CEVAP dilekçesinde özetle: Ödeme yapıldığı belirtilen işçinin davalı şirket nezdinde taşeron işçisi olarak çalıştığını ve hak ve alacaklarının zamanında ödendiğini beyanla, davanın reddini dilemiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir. Davanın bidayetinde ....nin de davalılar arasında olduğu ve onun hakkındaki davanın işbu dava dosyasından tefrik edilerek mahkememiz esasının 2022/607 sırasına kaydedildiği, mezkur dosyadan verilen 25.05.2022 tarihli yetkisizlik kararı üzerine dosyanın Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği ve esasın 2022/666 sırasına kaydedildiği görülmüştür. Davalı ... A.Ş.nin sicilden terkin edildiği anlaşıldığından, taraf ehliyeti yönünden ihyasının gerektiği değerlendirilmiş ve davacı vekilinin talebi üzerine açılan ihya davasının (Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.06.2022 tarih ve 232/480 sayılı kararı) kabulle sonuçlandığı görülmüştür. İhya kararı, dosyamıza kazandırılmıştır. Samsun 1. İş Mahkemesi'nin 2015/1038 Esas sayılı dava dosyası celp edilmiş olup, incelenmesinden: Davacı ... tarafından (davacı) TEİAŞ'a karşı kıdem tazminatı istemi ile dava açıldığı ve davanın eldeki dava dosyamızdaki davalıların tümüne ihbar edildiği, davada 23.094,52-TL kıdem tazminatına hükmedildiği ve kararın istinaf incelemesinden geçerek 04.06.2020 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Samsun İcra Dairesi'nin 2019/5724 Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş olup incelenmesinden; Samsun 1. İş Mahkemesi'nin 13.11.2018 tarih ve 1038/924 sayılı ilamına istinaden toplam ilamlı icra takibine girişildiği ve takip dosyasının (davacı) TEİAŞ tarafından 09.07.2020 tarihinde ödeme yapılmak suretiyle infazen kapatıldığı görülmüştür. Mahkememizce, nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişiden alınan 14.08.2023 tarihli raporda özetle: Samsun 1. İş Mahkemesi'nin 13.11.2018 tarih ve 1038/924 sayılı kararına istinaden kendisine ödeme yapılan ...'ün kıdem tazminatına esas çalışma süresinin 8076 gün olduğu ve davacının 23.094,52-TL kıdem tazminatı ile 34.742,34-TL fer'iler olmak üzere toplam 57.836,86-TL tutarında ödeme yaptığı; işçinin davalı ... şirketi nezdinde 6457 gün süreyle çalıştığı ve bu süreye tekabül eden tazminat tutarının fer'ileriyle birlikte toplam 46.242,28-TL olduğu, çalışma süreleri ile devir tarihlerindeki ücrete göre bu tutarın toplam 1,88-TL'sinden davalı Sağlık Bakanlığı'nın, 61,83-TL'sinden davalı ... A.Ş.nin, 1.054,08-TL'sinden davalı SGK'nın ve 12.314,54-TL'sinden dava dışı ....nin de sorumlu olduğu; davalı ... şirketi ile ... şirketinin oluşturduğu iş ortaklığı nezdinde 690 gün süreyle çalıştığı ve bu süreye tekabül eden tazminat tutarının fer'ileriyle birlikte toplam 4.941,49-TL olduğu; ... şirketi ile ... şirketinin oluşturduğu iş ortaklığı nezdinde 720 gün süreyle çalıştığı ve bu süreye tekabül eden tazminat tutarının fer'ileriyle birlikte toplam 5.156,34-TL olduğu; davalı ... şirketi ile ... şirketinin oluşturduğu iş ortaklığı nezdinde 209 gün süreyle çalıştığı ve bu süreye tekabül eden tazminat tutarının fer'ileriyle birlikte toplam 1.496,75-TL olduğu mütala edilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara usulünce tebliğ edilmiştir. Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Bir davanın ticari dava sayılması için, ya dava konusunun mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın tacir olup uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan kynaklanması gerekir. Somut olayda, davacı ile davalılardan Sağlık Bakanlığı ve SGK dışındaki davalıların tacir olduğu ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan kaynaklandığı anlaşılmakta olup, Sağlık Bakanlığı ve SGK hakkındaki davanın da mahkememizde görülmesinde usulen bir beis yoktur; davalıların görev dava şartı itirazı yerinde görülmemiştir. 6100 s. HMK'nın 7. maddesinde, davalıların birden fazla olması durumunda davanın bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabileceği vazedilmiş olup, somut olayda davalı ..., ... ve ... şirketlerinin yerleşim yerlerinin mahkememizin yargı çevresi içinde olduğu anlaşıldığına göre, davanın mahkememizde ikame edilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur; davalıların yetki ilk itirazları yerinde değildir. Davaya konu hizmet alımı sözleşmelerinin 6098 s. TBK'nın yürürlük tarihinden sonra akdedildiği anlaşılmakta olup, TBK'nın 146. maddesine göre, sözleşmeden kaynaklanan alacak davaları on yıllık zamanaşımına tabidir. Somut olayda, rücuen tazmin talebi hizmet alımı sözleşmesine dayandığına ve davanın ödeme tarihi olan 09.07.2020 tarihinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığı anlaşıldığına göre, davalıların zamanaşımı def'i yerinde değildir. Davanın esasına gelince; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Somut olayda, iş aktinin yükleniciler ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde asıl işverenin, alt işveren tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamaktadır. İşveren ile yüklenici, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu ise de, rücu ilişkisinde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin uygulanması gerekir. İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, sözleşmelerde asıl işverenin kıdem tazminatından ve işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmaması hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, davacı asıl işverenin ödediği bedelin tamamını ferileri ile birlikte işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yani alt işveren davalılardan talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde, işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler asıl işverene karşı sorumludur. Asıl işveren tarafından bu ödemenin fer'i mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilir. İhbar tazminatından son işveren sorumlu olup, bu konuda yapılan ödemenin asıl işverenden ya da diğer alt işverenlerden talep edilmesi mümkün değildir. Nitekim Yargıtay 23. HD.nin 23.06.2020 tarih ve 1047/2188 sayılı kararında da yukarıda işaret edilen ilkeler benimsenmiş, bu tür davalarda hangi ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılacağı müstakar hale gelmiştir. Somut olayda; dava dışı ... isimli işçinin açtığı Samsun 1. İş Mahkemesi'nin 2015/1038 Esas sayılı dosyasında davanın kabul ile sonuçlandığı ve 23.094,52-TL kıdem tazminatına hükmedildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek 04.06.2020 tarihinde kesinleştiği, ilamın icrası için Samsun İcra Dairesi'nin 2019/5724 Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takipte 09.07.2020 tarihinde 23.094,52-TL tazminat ve 34.742,34-TL fer'iler olmak üzere toplam 57.836,86-TL ödeme yapılarak dosyanın infazen kapatıldığı, iş bu davanın ise asıl işveren kabul edilen TEİAŞ tarafından bir kısmı önceki işveren ve bir kısmı alt işveren konumundaki davalılar aleyhine rücuan tazminat talebiyle açıldığı anlaşılmaktadır. İncelenen, işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin hizmet alımı sözleşmelerinde, kıdem tazminatından kimin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmamakta olup, bu durumda davacı tarafından ödenen tutarının fer'ileriyle birlikte tamamının işçiyi çalıştırdıkları süreyle orantılı olarak davalılardan tahsili gerekmektedir. Toplanan delillerden; kıdem tazminatına esas çalışma süresi 8076 gün olan dava dışı işçiye fer'ileriyle birlikte toplam 57.836,86-TL tazminat ödendiği ve bu tutarın davalı ... şirketi nezdinde çalışılan 6457 gün süreye tekabül eden kısmının fer'ileriyle birlikte toplam 46.242,28-TL olduğu, çalışma süreleri ile devir tarihlerindeki ücrete göre 46.242,28-TL'nin toplam 1,88-TL'sinden davalı Sağlık Bakanlığı'nın, 61,83-TL'sinden davalı ... A.Ş.nin, 1.054,08-TL'sinden davalı SGK'nın ve 12.314,54-TL'sinden dava dışı ....nin de sorumlu olduğu, davalı ... şirketi ile ... şirketinin oluşturduğu iş ortaklığı nezdinde çalışılan 690 gün süreye tekabül eden kısmının fer'ileriyle birlikte toplam 4.941,49-TL olduğu, ... şirketi ile ... şirketinin oluşturduğu iş ortaklığı nezdinde çalışılan 720 gün süreye tekabül eden kısmının fer'ileriyle birlikte toplam 5.156,34-TL olduğu, davalı ... şirketi ile ... şirketinin oluşturduğu iş ortaklığı nezdinde çalışılan 209 gün süreye tekabül eden kısmının fer'ileriyle birlikte toplam 1.496,75-TL olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, mezkur tutarlar esas alınarak değerlendirme yapılmalı ve davanın kabulüne karar verilmelidir. Bu sebeplerle, davacının takip dosyası kapsamında ödediği toplam 57.836,86-TL'yi yukarıda işaret edilen miktarlar itibariyle davalılardan talep edebileceği değerlendirilmiş, davalıların her birinin alacak davasında ihbar olunan konumunda bulunduğu gözetilerek ödeme ile temerrüte düştükleri kabul edilmiştir. Hüküm altına alınan tutarlara, davalı Sağlık Bakanlığı ve SGK yönünden yasal, diğer davalılar yönünden ise ticari faiz yürütülmesine dair karar verilmiştir. Davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu nazara alınmış ve her bir davalı aleyhine hüküm altına alınan miktara göre yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmiştir. Davadan önceki zorunlu arabuluculuk ücreti de davalı Sağlık Bakanlığı ve SGK dışındaki davalılar arasında, aleyhlerine hükmedilen tazminat tutarına göre paylaştırılmıştır. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulüne; i-46.242,28-TL'nin (davalı Sağlık Bakanlığı'nın 1,88-TL'den, ... A.Ş.nin 61,83-TL'den ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın 1.054,08-TL'den sorumlu olması kaydıyla) 09.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek, davalı Sağlık Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı yönünden yasal diğer davalılar yönünden ticari faizi ile birlikte, davalı ...., Sağlık Bakanlığı, ... A.Ş. ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ii-4.941,49-TL'nin, 09.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı .... ile ....den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, iii-5.156,34-TL'nin, 09.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı .... ile ... ....den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, iv-1.496,75-TL'nin, 09.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı .... ile ....den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 3.950,83-TL karar ve ilam harcından peşin alınan harcın mahsubu ile noksan 2.865,42-TL'den; i-2.290,98-TL'nin, (davalı Sağlık Bakanlığı'nın 0,09-TL'den, ... A.Ş.nin 3,06-TL'den ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın 52,22-TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalı ...., Sağlık Bakanlığı, ... A.Ş. ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen, ii-244,81-TL'nin davalı .... ile ....den müştereken ve müteselsilen, iii-255,46-TL'nin davalı .... ile ... ....den müştereken ve müteselsilen, iv-74,17-TL'nin davalı .... ile ....den müştereken ve müteselsilen, Alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan toplam 6.809,61-TL yargılama giderinden; i-5.444,48-TL'nin, (davalı Sağlık Bakanlığı'nın 0,22-TL'den, ... A.Ş.nin 7,27-TL'den ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın 124,10-TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalı ...., Sağlık Bakanlığı, ... A.Ş. ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen, ii-581,80-TL'nin davalı .... ile ....den müştereken ve müteselsilen, iii-607,09-TL'nin davalı .... ile ... ....den müştereken ve müteselsilen, iv-176,24-TL'nin davalı .... ile ....den müştereken ve müteselsilen, Alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, 5-Davacı, davayı vekil marifetiyle takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen; i-9.200-TL vekalet ücretinin (davalı Sağlık Bakanlığı'nın 1,88-TL'den, ... A.Ş.nin 61,83-TL'den ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın 1.054,08-TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalı ...., Sağlık Bakanlığı, ... A.Ş. ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ii-4.941,49-TL vekalet ücretinin davalı ....nden alınarak davacıya verilmesine, iii-5.156,34-TL vekalet ücretinin davalı .... ile ... ....den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, iv-1.496,75-TL vekalet ücretinin davalı .... ile ....den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Zorunlu Arabulucuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.400-TL arabulucuk ücretinin; i-1.119-TL'sinin (davalı ... A.Ş.nin 25,50-TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalı .... ile ... A.Ş.den müştereken ve müteselsilen, ii-119-TL'sinin davalı ....den, iii-124-TL'sinin davalı .... ile ... ....den müştereken ve müteselsilen, iv-38-TL'sinin davalı .... ile ....den müştereken ve müteselsilen, Alınarak Hazineye gelir kaydına, 7-Gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen iadesine, Dair; davacı vekili ile davalı SGK vekili ve davalı ... şirketi vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, davalı .... dışındaki davalıların tümü bakımından 6100 sayılı HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca KESİN, bu davalı bakımından ise gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer emsal mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Samsun BAM'da istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi, anlatıldı. 18/09/2023

Katip ¸

Hakim ¸

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'nun 5. maddesi kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.