İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/554 E. 2024/231 K.

T.C. İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/554 KARAR NO : 2024/231

DAVA : TASARIMA TECAVÜZ- HAKSIZ REKABETİN TESPİTİ, MEN'İ, REF'İ, MADDİ, MANEVİ VE İTİBAR TAZMİNATI DAVA TARİHİ : 08/12/2021 KARAR TARİHİ : 12/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarıma Tecavüz - Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i, Maddi, Manevi ve İtibar Tazminat ile Tasarımın Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVADA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkillinin tekstil sanayinde tasarım faaliyetinde bulunduğunu, TPMK'ya 14.01.2021 tarihinde ... numarasıyla tescil başvurusunda bulunduğu 18 numaralı tasarımının taklitlerinin; davalılar ... ve ... (...) tarafından üretim ve satışının gerçekleştirildiğini, yine davalılara ait ... adlı ... satış sayfasında satışının gerçekleştirildiğini, piyasadan temin edilen ... markalı taklit ürün örneği ile müvekkiline ait orijinal ürün örneği sunularak ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı delil tespit dosyası ile şikayet olunanın iş yerinde ve ... adlı ... satış sayfası üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını, belirsiz alacak davası hükümlerine göre tazminat miktarı tam ve kesin olarak tespit edildiğinde artırmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın tespiti tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte talep ettiklerini, maddi tazminatın hesaplanmasına dair tercihlerini 6769 sayılı Kanunun 151/2-a maddesine göre talep ettiklerini, müvekkilinin tasarımlarına tecavüz ile haksız rekabet sonucu aldığı siparişler iptal edildiğinden oldukça büyük zararı olduğunu, bu noktada davalının kaç adet üretim yaptığının belirlenmesi gerektiğini, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde arttırmak üzere şimdilik 100 TL itibar tazminatının delil tespitinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, özgün tasarımların tasarım hakkı sahibi iken müvekkilinin kendisinin taklitçi durumuna düşerek manevi zarara da uğradığını, ayrıca delil tespiti için yapılan masrafların da müvekkilinin bu eylem nedeniyle uğradığı zarar kapsamında olup delil tespit dosyası kapsamındaki harç, keşif ve bilirkişi ücretlerinin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, davalıların, müvekkilinin tasarım hakkını ihlal eder nitelikteki taklit ürünleri üretip satışını yaptığını, müvekkilinin tasarım hakkını ihlal eder nitelikteki taklit ürünlerin üretim ve satışının durdurulmasını, görüldüğü yerde toplatılmasını, satışının yapıldığı internet sitelerine erişimin engellenmesine yönelik olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının, 14.01.2021 tarihinde ... numaralı ürün tasarımının kendisine ait olduğunu tescil ederek haksız ve hukuka aykırı olarak hak iddia ettiğini, davacının SMK'nın 5. maddesine aykırı olarak tescil işlemini gerçekleştirdiğini, davacı tarafından tecili alınan tunik tasarımının SMK 56 maddesinde belirtilen "yenilik ve ayırt edicilik" başlığı altında yer alan şartları taşımadığını, 566 sayılı KHK 7/1-d-e bentlerinde de mutlak red nedenlerinin belirtilmiş olup, davacının tasarımının hükümsüz kılınması gerekmekle birlikte tescilinin iptalinin de gerektiğini, davacının ... 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açmış olduğu tespit davasının yerinde olmayıp, yeniden inceleme yapılması gerektiğini, davacının tazminat talebine karşı itirazları ve davacının tasarlamış olduğu ürünün; Dünya'da ya da Türkiye'de ilk olmadığından, tescil edilmesinin yine hukuka ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davanın reddini talep etmiştir. BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2022/99 E. SAYILI DAVADA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: TPMK nezdinde davalı adına tescilli ... numaralı tasarımın, hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde: Davacının art niyetli olarak açtığı davanın reddine, bu davanın Mahkememizin ... E. sayılı davası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. TPMK kayıtları ve ... 1.FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyası istenmiş, HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 24/03/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Karşı dava bakımından; davalı/karşı davacının dava dilekçesi ekinde görseller incelendiğinde bunların tarihlerinin davacı/ karşı davalının ...-18 numaralı tasarımının tescil tarihi olan 14.01.2021 tarihinden sonra 2022 yılına ait gönderiler olduğu, bu kapsamda hükümsüzlüğü konu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik taşımadığına yönelik dosyada yeterli delil olmadığı, ... satış sayfasında ürün tespit edilemediği,... D.iş tespit dosyasında yapılan tespitle ve satın alınan ürün görseli ile TPE'ye ... numaralı tasarım arasında genel görünüm nüans farkla, kesim kalıp biçim model tasarım olarak iltibas yaratacak şekilde benzer olduğu, sektörel bilgilere göre alternatif hesaplama tekniği kullanılmış olup, buna göre 50 pastal ve 100 pastal için seçeneklerin raporun özet bölümünde arz edildiği, seri üretim normlarına göre 18 nl. tasarım için 50 pastal kesim üzerinden max. 1250 adet için 99.738 TL, 100 pastal üzerinden max. 2500 adet için 199.475 TL tazminat hesap edildiği, faiz işletilmesi yönünde karar verilmesi halinde “faiz hesabı” bölümünde opsiyonel hesaplamalar sunulduğu, davacının itibar ve manevi tazminat talepleri mevcut olup, bu husus hesaplama gerektirmediğinden mahkemenin takdirine bırakıldığı bildirilmiştir. 04/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle:... D.iş tespit dosyasında yapılan tespitle ve satın alınan ürün görseli ile TPE'ye ... numaralı tasarım arasında genel görünüm, kesim kalıp biçim model tasarım olarak iltibas yaratacak şekilde benzer olduğu, davalı/karşı davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu Instagram fotoğrafları incelendiğinde bunların tarihlerinin davacı/karşı davalının ... numaralı tasarımının tescil tarihi olan 14.01.2021 tarihinden sonra 2022 yılına ait gönderiler olduğunun anlaşıldığı, bu kapsamda hükümsüzlüğe konu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik taşımadığına yönelik dosyada yeterli delil olmadığı, mali değerlendirme neticesinde maddi bir hata bulunmadığından kök rapordaki görüşlerin korunduğu bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Asıl dava: Davalıların eyleminin, davacının tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'i, belirsiz alacak davası hükümlerine göre SMK'nın 151/2-a maddesi kapsamında şimdilik 1.000 TL maddi tazminat, 100 TL itibar tazminatı ve 20.000 TL manevi tazminatın, delil tespitinin yapıldığı 25/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsili, taklit ürünlerin başta davalıların iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulması, görüldüğü yerde toplatılması, ürünün satışını yapan internet sitelerinde satışının durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve hükmün ilanına ilişkindir. Davacı vekili 04/07/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile 199.475,00 TL maddi tazminat talep etmiş, gerekli harcı yatırmıştır. Birleşen dava: TPMK nezdinde ... adına tescilli ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkindir. Davanın açıldığı tarih itibarıyla 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU uygulanacaktır. 6769 sayılı SMK'nın 55/4. maddesi:"... Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması halinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye'de kamuya sunulmuş olması halinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur." 6769 sayılı SMK'nın 56. maddesi: "(1) Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (4) Bir tasarımın aynısı; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. (5) Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. (6) Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır." 6769 sayılı SMK'nın 58. maddesi: "(1) Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. (2) Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. (3) Bu Kanun kapsamında sağlanan tasarım koruması, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda aranan şartları taşıması hâlinde söz konusu Kanunla öngörülen korumaya halel getirmez. 6769 sayılı SMK'nun 59.maddesi: "Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz" hükmü amirdir. Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken buna, o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimle bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımlar dikkate alınır. Koruma kapsamının belirlenmesinde, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarlama açısından seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır. 6769 sayılı SMK'nın 81.maddesi: "a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak. b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. c) Tasarım hakkını gasp etmek. (2) Başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir. (3) Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmaz. (4) Tescilsiz tasarımlar için, tasarım 57 nci maddeye göre kamuya sunulduğu takdirde, hak sahibi, tasarım hakkına yönelik ihlallerden dolayı dava açmaya yetkilidir" hükmü amirdir. Ancak “özel amaçla sınırlı kalan ve ticari amaç taşımayan fiiller; deneme amaçlı fiiller; ticari uygulamadaki dürüstlük kuralları ile bağdaşır olmak, tasarımın normal kullanımını gereksiz şekilde tehlikeye sokmamak ve kaynak göstermek şartları ile eğitim veya referans amaçlı çoğaltmalar” ile belirli koşullarda onarım amaçlı fiiller tasarım hakkının kapsamı dışında kalır. 6769 sayılı SMK'nın 149.maddesi: "(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması. f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi. (2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir. (3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer. (4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez." 6769 sayılı SMK'nın 151.maddesine göre: "(1) Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar. (2) Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır: a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir. b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç. c) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli. (3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur. (4) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, ikinci fıkranın (a) veya (b) bentlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birinin seçilmiş olması hâlinde, mahkeme ürüne ilişkin talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa, kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verir. (5) Mahkeme, patent haklarına tecavüz hâlinde, patent sahibinin bu Kanunda öngörülen patenti kullanma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu kanaatine varırsa yoksun kalınan kazanç, ikinci fıkranın (c) bendine göre hesaplanır. (6) Coğrafi işarete veya geleneksel ürün adına tecavüz hâlinde bu madde hükmü uygulanmaz." hükmü amirdir. Tasarım kavramı; İnsan zihninde biçimlendirme, kurma, tasavvur etme faaliyetleri ile nesnel gerçekliğe estetik bir yapı kazandırmayı ifade eder. Tasarım hakkı ise herkese karşı ileri sürülebilen, maddi olmayan bir mutlak haktır. Bir ürünün ayırt ediciliğini estetik olarak vurgulayan yaratımlar hukuk düzenince korunur. Türk Hukukunda tasarımlar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile özel olarak korunmaktadır. Kanunda tanımlandığı üzere tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU Madde 54: "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." Madde 55: "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek; c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak; d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek; e) İş şartlarına uymamak; f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak." Madde 56: "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men’ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilm esini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. "hükümleri yer almaktadır. Tescil edilmiş bir tasarımın, tescil sonrasında hükümsüz kılınması mümkündür. Hükümsüzlük şartları SMK 77. maddede düzenlenmiştir. Buna göre: a) 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötünîyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, b) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere alt olduğu ispat edilmişse, c) Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise, tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir. Hükümsüzlük kararı, geriye etkili bir karardır. Hükümsüzlüğüne karar verilen bir tasarımdan doğan hak hiç doğmamış kabul edilir (SMK m. 79/1) Bir tasarım tescil belgesine birden fazla tasarım konu olabilir. Hükümsüzlük nedenleri tasarım tesciline konu tasarımların tamamına ilişkin olabileceği gibi, sadece bir kısmına ilişkin de olabilir. Bu durumda, sadece ilgili tasarım bakımından kısmen hükümsüzlüğe karar verilebilir (SMK m. 77/2). Kısmen hükümsüzlük kararı verilen tasarım dışında kalan tasarımlar, "yeni" ve "ayırt edici olma" niteliklerine sahip ise, bu tasarımlar açısından tasarım tescili geçerli olmaya devam eder. Tasarımların, hükümsüzlüğü değerlendirilirken, Yargıtay 11 H.D.'nin bir kararında da belirttiği üzere:"...Tasarımlara ilişkin tarifnameler ve tescil belgeleri ile taraflara ait ürünler birebir karşılaştırılmalı olarak incelenip ayırtedicilik ve yenilik unsurlarının bulunup bulunmadığı belirlenip, sonuca göre karar vermek..." denilmek suretiyle değerlendirmenin ne şekilde yapılacağı belirtilmiştir. Tasarım tescil sistemi içerisinde bir tasarımın yeni ve ayırt edici olması gerekli ve yeterlidir (SMK m.56/1). Bir tasarımın aynısı (a) tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, {b} tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir (SMK m.56/4). Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Kamuya sunma, sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Hangi tasarımların yeni olarak kabul olunacağı zaman ve mekana göre değişmektedir. Ancak genel olarak "yeni" kelimesi önceden bilinmeyen, hiç kullanılmamış veya az kullanılmış anlamlarına gelmektedir. Bir tasarımın aynısının, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş olması yenilik unsurunu ortadan kaldırır. Tasarımın ayırt edici olması ise, yeni olmasından farklı bir kavramdır. Tasarımın yeni olması, SMK 56/4. maddedeki "Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir" hükmünden de anlaşılacağı üzere yüzeysel bir incelemeyi gerektirir. Oysa ayırt edici olmayı belirlemede ölçü "bilgilenmiş kullanıcıdır (SMK m.56/5). Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim (a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, (b) Tescilsiz tasarım İçin tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir (SMK m.56/5). Bilgilenmiş kullanıcı, daha önceden kamuya sunulmuş tasarımların kendisinde bıraktığı genel izlenimden belirgin derecede farklı İzlenim bırakan tasarımlar ayırt edici kabul edilir. Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, birbiri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınır. SMK, TTK hükümleri, TPMK kayıtları, ... 1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyası, bilirkişi kök/ek raporları ve bütün dosya kapsamından: TPMK nezdinde ... numaralı tasarımın, ... adına tescilli olduğu görülmüştür. Birleşen davada: TPMK nezdinde... adına tescilli ... numaralı tasarımın, hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talep edilmiştir. Mahkememizce itibar edilen bilirkişi kök/ek raporunda belirtildiği üzere: Birleşen dava dilekçesi ekinde sunulan görsellerin tarihlerinin, ... numaralı tasarımının tescil tarihi olan 14.01.2021 tarihinden sonra 2022 yılına ait olduğu, bu nedenle ...-18 numaralı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik taşımadığının ispatlanamadığı, bu nedenle hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varıldığından, birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Asıl davada: ... 1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasında yapılan tespit ve satın alınan ürün görseli ile davacı ... adına tescilli ... numaralı tasarım arasında; genel görünüm, kesim, kalıp biçim, model olarak iltibas yaratacak şekilde benzer olduğu, bu nedenle davalıların eyleminin; davacının tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men'ine, ref'ine karar verilmiştir. Davacı maddi tazminat talebini SMK'nın 151/2-a maddesine, yani "Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rakebeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelire" göre talep etmiştir. Maddi tazminat miktarı bilirkişiler tarafından net olarak belirlenemediğinden, B.K hükümlerine göre tazminat miktarı belirlenmiştir. Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere; uğranılan zararın miktarı tespit edilirken, hakim olayların olağan akışı ve zarar görenin aldığı önlemleri gözönünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. Davanın açıldığı tarih ve somut olayın özelliğine göre maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne; B.K. 50 - 51. maddesi hükümlerine göre takdiren 120.000,00 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 25/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Davacı manevi tazminat talep etmiştir. Tasarıma tecavüz sayılan fiiller aynı zamanda haksız fiil niteliğinde olduğu için Türk Borçlar Kanunun 58. maddesinde yer alan haksız fiilin kişilik hakkını zedelemesi halinde manevi tazminata hükmedileceği hükmü SMK bakımından da kabul edilmiştir. SMK kapsamında manevi tazminatın amacı tasarımın haksız kullanımı veya itibarının zedelenmesi sonucu tasarım hakkı sahibinin ticari ve kişisel varlığında meydana gelen olumsuz sonuçların ortadan kaldırılmasıdır. Yargıtay kararlarında, tasarıma tecavüz fiilinin varlığında mutlaka uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğinin belirtildiği, manevi tazminat miktarının tayininde bu tazminatın bir zenginleşme aracı olması ve hukuka aykırı eylemin yapılmasını istenir hale getirecek aşırı miktarlarda olması kabul edilmemekte, zarara uğrayanda manevi huzuru sağlayacak oranda, tecavüzü yapanda da caydırıcı bir etki bırakacak miktarlarda olmasına özen gösterilmesi gerektiği bilinmekle, manevi tazminat talebinin kabulüne; 20.000,00 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 25/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davacı itibar tazminat talep etmiştir. Davacıya ait tasarımın itibarının zedelendiğine dair delil sunulmadığı ve tasarımın itibarının zedelendiğinin tespit edilemediği, bu nedenle itibar tazminatı için gerekli şartların oluşmadığı kanaatine varıldığından, itibar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Hükmün ilanında davacının menfaati olduğu gözetilerek, masrafın davalılardan alınmak suretiyle karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, ASIL DAVANIN KISMEN KABULÜNE 1-Davalıların eyleminin; davacının tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men'ine, ref'ine, 2-Maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne; B.K. 50 - 51. maddesi hükümlerine göre takdiren 120.000,00 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 25/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Manevi tazminat talebinin kabulüne; 20.000,00 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 25/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 4-İtibar tazminatı talebinin reddine, 5-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalılardan tahsiline, 6- Alınması gereken 9.563,40 TL ilam harcından; peşin ve tamamlama harcının mahsubu ile eksik 5.813,06 TL harcın davalılardan alınarak hazine irad kaydına, 7-Tasarıma Tecavüz - Haksız Rekabetin Tespiti, Meni, Refi talepleri yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 8-Maddi Tazminat talebi yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 9-Reddedilen Maddi Tazminat talebi yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 10-Manevi Tazminat talebi yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 20.000 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 11-Reddedilen İtibar Tazminatının Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 12-Davacı tarafın yatırdığı başvuru harcı, peşin harç ve tamamlama harcı olan 3.728,94 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 13-Davacı tarafça yapılan; tebligat/müzekkere masrafı 311,00 TL ve 5.850,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.161,00 TL yargılama giderinden; davanın kabul/red oranına göre 3.943,04 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 14-... 1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasında yapılan; 157,00 TL toplam harç, 100 TL tebligat-müzekkere masrafı ve 1.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.257,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 15-Davalılarca yapılan 6.150,00 TL bilirkişi ücreti olan yargılama giderinden; davanın kabul/red oranına göre 2.214,00 TL'nin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 16-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde iadesine, BİRLEŞEN DAVANIN REDDİNE, 1-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 346,90 TL harcın davacıdan alınarak hazine irad kaydına, 2-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafından fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 12/12/2024 Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır