İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/123 E. 2026/6 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/123 KARAR NO : 2026/6

DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 22/02/2021 KARAR TARİHİ : 08/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ------. arasında 1993 ile 1998 tarihleri arasında akdedilen kredi sözleşmelerinden kaynaklanan bir borç ilişkisinin mevcut olduğunu, son kredi sözleşmesinin imza tarihinin 11.09.1998 olduğunu, bu kredilere ait hesabın banka tarafından 03.02.1999 tarihi itibariyle kat edildiğini, kat ihtarından sonra, kat ihtarında belirtilen alacak miktarının, ticari krediler için 1.605.645 TL ve kredili mevduat hesabı için de 10.516 TL olduğunu, bilahare bankanın, 22.03.1999 tarihinde, müvekkili aleyhine ---- İcra Müdürlüğü'nde, 2.000.000 TL bedelli ipotek üst sınır sözleşmesine dayanarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ---- esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, bakiye alacak için, yine aynı tarihte, ----- esas numaralı dosyası ile 108.738 TL bedelli bir icra takibini başlatıldığını ve bu değer üzerinden harç yatırdığını, takiplerin kesinleştiğini, bilahare borçlu müvekkili ile alacaklı banka arasında ----- esas sayılı dosya üzerinden, 10.05.1999 tarihinde, bu dosya borçlarını kapsayan bir borç ödeme sözleşmesinin yapıldığını ve bu sözleşmeye göre ödeme taahhütnamesinin imzalandığını, bu sözleşmeye göre borcun, 31.07.1999 tarihinden başlayarak, 31.12.2000 tarihleri arasında ödenme üzere 247.379 USD olarak sabitlendiğini, borçlu şirketin, tespit edilen bu ödeme tarihleri arasında 291.000 USD olmak üzere bankaya haricen 565.556 TL ödeme yaparak bu dosya borcunu sonlandırdığını, bu durumun banka kayıtları üzerinde, ---. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ------ sayılı raporu ile sabit olduğunu, bu rapor tetkik edildiğinde, bankanın bu senetler dolayısı ile 01.07.1999 ile 31.03.2000 tarihleri arasında 291.000 Amerikan Dolarını tahsil ettiğinin görülmekte olduğunu, 291.000 USD ödeme ile taahhüt çerçevesinde Borcun kapatıldığını, yapılan bakiye ödemenin de o tarihten başka takip olmadığından ---- esas sayılı dosya için olduğunu, banka vekilince, ----- İcra Mahkemesi'nin ----- esas sayılı dosyasına sunulan 29.12.2009 tarihli dilekçede de, borçlu şirketten yapılan ödemelerin ipotek sözleşmesi gereği ---- esas sayılı dosya alacağına mahsup edildiğinin belirtildiğini ve bu hususun bilirkişi raporuna da girdiğini, davalı banka tarafından, ----- İcra Hukuk Mahkemesi'nin ---- esas sayılı dosyasına sunulan yazıda, 18.09.2012 tarihi itibariyle 4.156.952 TL tahsilat yapıldığının kabul edilmekte olduğunu, sonuç olarak ---- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı dosyasının 22.03.1999 tarihinde başlatıldığını, şirketin dosyadaki 108.738 TL borcunun, 31.07.1999 tarihinden başlayarak 31.12.2000 tarihleri arasında ödenmek üzere 247.379 Amerikan Doları olarak sabitlendiğini ve bu süre içinde yapılan ödeme ile dosya borcunun kapandığını, davalının varsa bakiye alacağı için takip yapma konusunda muhtar olduğunu, ancak davacının yaptığı tahsilatları kesin olarak belirtmemekte, dosyanın kapanması mümkün olmamakta ve üzerine akdi faizler eklenerek haksız şekilde bir borç tespitine gidilmekte olduğunu, amaçlarının bu yasal ve adil olmayan uygulamanın önlenmesi olduğunu, alacaklı ---- devir sözleşmesi ile alacağını davalı --- devir ettiğinden davanın bu kuruma yöneltildiğini iddia ederek, müvekkili şirketin ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı dosyasında borcu olmadığının tespitine, masraf ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi özetle-----olan alacağı ve alacağın tahsiline konu, ----- İcra Müdürlüğü'nün ---- esas ---. İcra Müdürlüğü'nün ---- esas) sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takip dosyası ve ---- İcra Müdürlüğü'nün ---- esas ( ----. İcra Müdürlüğü'nün ----- esas) sayılı ipoteği aşan kısım ilamsız takip dosyasının, ----Noterliğinin 09.12.2014 tarih ve ----- yevmiye sayılı Alacak Devir ö rekkili ---. tarafından devir ve temlik alındığını, --- esas ----İcra Mü nün -----esas) sayılı len ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibin konusunun üst sınır ipoteği olması nedeniyle ---- İcra Müdürlüğü'nün ------ esas sayılı dosyası üzerinden yürütülme olanağı olmayıp, talep hakkı saklı tutulan asıl dosya alacağı olan, 1.496.116,88 TL üzerinden, 22.03.1999 tarihinden itibaren 4 242,78 oranında yürütülecek gecikme faizi, faizin *6 5 gider vergisi, avukatlık ücreti ve takip giderlerine ilaveten bu dosyanın takip giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte tahsili, 12.907,06 TL alacak ile 10.513,16 TL üzerinden, takip tarihinden itibaren 96 162,50 oranından işleyecek temerrüt faizi, faizin 9 5 gider vergisi, icra giderleri ve avukatlık ücreti ile------ esas) sayılı dosyası üzerinden, Borçlar Kanunu'nun 84. Maddesi uyarınca tahsilinin talep edildiğini ve takibin kesinleştiğini, davacı tarafından ---- İcra Hukuk Mahkemesi'nin ----- esas sayılı dosyası üzerinden yapılan borca itiraz dolayısıyla açılan davada yapılan yargılama sonucunda da, 04.04.2005 tarihinde ---- İcra Müdürlüğü'nün ---- esas sayılı dosyasına ait kapak hesabının 22.042.169,65 TL olduğu, yapılan ödemelerin ipotek dosyası değil, ---- esas (----. İcra Müdürlüğü'nün ----- esas) sayılı ilamsız takibe konu temerrüt faizinden mahsup edilmesinin Borçlar Kanunu'nun 84. maddesinin gereği olduğu belirtilerek, davacının borçlu olduğunun tespitinin yapıldığını, davacı tarafından açılan bir diğer ------ Mahallesi 5741 ada | parsel sayılı filtre fabrikası ve arsası nitelikli taşınmaz hakkında 1.039.592 TL'lik ipotek alacağı dolayısıyla devam edildiği, ------ tarafından 4.156.952,85 TL tahsilatın yapıldığı ve alacağın 14.228.885,75 TL olduğunun bildirildiği hususlarına yer verildiğini, verilen kararın Yargıtay ---- Dairesi'nin ------ karar sayılı ilamı ile onandığını, belirtilen dava dosyaları neticesinde, davacının borçlu olmadığının tespitine yönelik iddialarının asılsız olduğunu, huzurda görülen davanın kötü niyetli olarak alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olarak açıldığını, HMK 190 maddesi gereğince davacının iddialarını ispat etmekle yükümlü olduğunu, ancak davacının gerek dava dilekçesinde gerekse delil listesinde bu konu hakkında herhangi bir açıklamada bulunmadığını, iddialarını da ispat edemediğini savunarak, davanın külliyen reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava; Menfi tespit talebine ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmıştır. ----- Esas) sayılı ve ------- Kredi Ekstresi vb. dosyaya sunulan Banka kayıtları ile dosya kapsamında bulunan diğer delil ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda bilirkişi raporu düzenlenmiştir. İmzalanan Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri: Dava dışı------ arasında, dava dışı ------ müteselsil kefaleti ile, 26.11.1996 tarihinden, 13.04.1998 tarihine kadar olan zaman diliminde, aşağıda yazılı, 11 adet de toplam 860.000 TL limitli Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri akdedilmiştir. Alınan İpotekler: Davacı ----- kullandırılacak kredilerin teminatı olarak, dava dışı ------ İlçesi, İstasyon Mahallesinde bulunan, toplam 4 adet mesken, fabrika ve arsası nitelikli taşınmazlar üzerine, Tapu Müdürlüklerince düzenlenen 9 adet ipotek belgesi ile 1.,2.,3.,4.,5.,6. derecelerden olmak üzere toplam 1.980.000 TL bedelli ipotekler tesis edilmiştir. Kredilerin kullandırılması: ------ nakit krediler kullandırılmıştır. İhtarname: Davacı ------ kredi hesapları Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmesi’nin 31. maddesine istinaden dava dışı ---- tarafından 03.02.1999 tarihinde kat edilerek, ---- Noterliğinin tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı - asıl borçlu-----. ve dava dışı - müteselsil kefili ------ “muaccel hale gelen ve ihtarname ekindeki tabloda ayrıntısı belirtilen anapara, faiz, BSMV ve sözleşme gereğince ödenmesi gereken diğer kalemlerden oluşan toplam 1.526.224,10 TL ile ihtarnameye masrafın 3 gün içinde ödenmesi, aksi halde, borçlu ve kefil sıfatıyla borçlular hakkında yasal yollara başvuracağı” ihtar edilmiştir. İpoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi: Borcun ödenmemesi üzerine------sayılı sayılı dosyası ile 22.03.1999 tarihinde, “takip tarihinden itibaren, 1.496.116,88 TL asıl alacak tutarına yıllık % 242,78 oranından, 10.513,16 TL asıl alacak tutarına yıllık % 162,50 oranından işleyecek temerrüt faizleri, temerrüt faizlerinin gider vergisi, avukatlık ücreti, icra harç ve masraflarıyla birlikte tahsili talebiyle, 2.000.000 TL ipotek limitiyle sınırlı olmak üzere, tahsilde tekerrür olmamak ve T.B.K. 100. maddesi uyarınca kısmi ödemeler öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmek kaydıyla” ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatılmış olup, takip kesinleşmiştir.6) İlamsız icra takibi: ------sayılı dosyası ile 22.03.1999 tarihinde, “asıl alacak tutarına, takip tarihinden alacağın tamamen tahsiline kadar, temerrüt faiz oranından işleyecek temerrüt faizi, faizin % 5 gider vergisi, avukatlık ücreti, icra harç ve masraflarıyla birlikte tahsili talebiyle, tahsilde tekerrür olmamak ve Türk Borçlar Kanunu’nun 100. maddesi uyarınca kısmi ödemeler öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmek kaydıyla” toplam 108.738 TL için ilamsız icra takibi başlatılmış olup, takip kesinleşmiştir. Müzekkere Cevabı : Dava dışı ------ sayılı müzekkere cevabında “Şubemiz Tasfiye Olacak Alacaklar Hesabında izlenmekte olan ------ firmasının mevcut nakit kredi borcu 18.09.2012 tarihi itibariyle 14.228.885,75 TL olup, 4.156.952,85 TL tahsilat yapılmıştır.” denmektedir. Müzekkere Cevabı : ------. sayılı müzekkere cevabında, “İlgi sayılı yazınız gereği; alacaklı vekilinin 25.06.2021 ve 18.12.2019 tarihli taleplerinde haricen 4.156.952,85 TL ödeme yapıldığı, ancak hangi tarihte ne kadarlık ödeme yapıldığına yer verilmediği gibi bu ödemelere ilişkin tahsil harçlarının dosyamıza yatırılmadığı, faiz hesabında dikkate alınacak olması nedeniyle tarihleriyle birlikte haricen yapılan ödemelerin ayrıntılı olarak bildirilmediği, ayrıca 04.04.2017 tarihinde yapılan dosya hesabında dosya borcunun bittiği görülmüş olduğundan dosya hesabı yapılamamıştır.” denmektedir. Dava tarihi itibariyle alacak: Takip tarihi sonrasında yapılan 95.831,52 TL, 2.393,91 TL, 4.156.952,85 TL ve 6.065.729,91 TL tahsilat tutarları öncelikle borcun masraf, faiz ve gider vergisi vb. ferilerine mahsup edilmek suretiyle, ticari krediden kaynaklanmış 1.496.116,88 TL asıl alacak tutarına yıllık % 242,78 ve ticari kredili mevduat hesabından kaynaklanmış 10.513,16 TL asıl alacak tutarına yıllık % 162,50 temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanmış 71.672.924,83 TL kalan temerrüt faizi, 3.583.646,24 TL temerrüt faizinin % 5 kalan gider vergisi ve 1.496.116,88 TL kalan asıl alacak olmak üzere,------esas sayılı, 22.02.2021 tarihi itibariyle toplam 76.752.687,95 TL alacağının olduğuna dair bilirkişi kanaati belirtilmiştir. Bilirkişi Ek Raporu; Çekişme mevzuu olan 4.156.952,85 TL tahsilat yönünden dosyadaki bilgi ve belgeler aşağıda listelenmiştir. İcra dosyası; T.C. ----- 25/06/2025 İCRA DAİRESİ ----- ESAS ALACAKLI : 1- ----- ŞİRKETİ, ALACAKLI : 2- T----, BORÇLU : ----- Vergi Nolu, İlgi sayılı yazılarınız ile sorulmuş ve istenilmiş olmakla; Dosyamıza ilişkin takip talebi, ödeme emri ve ödemeye ilişkin tahsilat ve reddiyat makbuzları ile güncel alacak hesabı yazımıza ekli olarak gönderilmiş olup dosyamız halen derdesttir. Dosyaya tahsilat olarak gelen paraların dosyamız alacaklısına ödenmemiş olması nedeni ile bu meblağlar borçtan düşülmemiş, borçtan mahsubu yapılan meblağ yalnızca alacaklı vekilinin haricen tahsil beyanına konu 4.156.952,85 TL'dir. Bilgilerinize saygı ile arz olunur. İcra müdürlüğünden gönderilen 07.09.2021 tarihli bu yazı incelendiğinde 4.156.952,85 TL ödemenin yapıldığı hususunun alacaklı vekili tarafından bildirildiği hususu açıklanmıştır. Son paragrafta : “Ayrıca 04.04.2017 tarihinde yapılan dosya hesabında dosya borcunun bittiği görülmüş olduğundan dosya hesabı yapılamamıştır” şeklinde bilgi eklenmiştir. Borçlu vekili icra müdür yardımcısının müzekkeresindeki “dosya hesabında dosya borcunun bittiği görülmüş olduğundan” ibaresinin mahkeme dahil herkesi bağladığını ve borçlarının olmadığının delili olduğunu savunmaktadır. Oysa: İcra müdür yardımcısı alacaklı veya borçlu taraf değildir. Kendi yaptıkları dosya hesabında borç kalmadığını gördüğünü bildirmiştir. İcra müdür yardımcısının bu beyanı hiç kimseyi bağlamaz. Kaldı ki icra müdürlüğü tarafından yapılan kapak hesaplarının çok büyük bir kısmının itiraza uğradığı ve hatalı olduğu izahtan varestedir. Kaldı ki; ----- İcra Mahkemesi’nin -----Sayılı ipoteğin kaldırılması ve borca itiraz dosyası dolayısı ile yapılan yargılama sonucunda da; ---- İcra Müdürlüğü ------. Sayılı dosyasına konu alacak dolayısıyla 18.09.2012 tarihi itibarı ile ------ 4.156.952,85 TL tahsilat yapıldığı ve alacağın 14.228.885,75 TL olduğuna karar verilmiştir, verilen karar Yargıtay ----. Hukuk Dairesi------ Sayılı ilamı ile ONANMIŞTIR. Bu çerçevede aşağıda yapılacak hesaplamada 18.09.20212 tarihi itibariyle 4.156.952,85 TL tahsilat yapıldığı kabul edilerek diğer ödemeler ile birlikte TBK.m 100 gereğince mahsup edilecektir. Kök rapor incelendiğinde E. Banka Müdürü---- tarafından banka hesap ekstreleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde------ arasında imzalanan Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmeleri uyarınca, ------ nakit krediler kullandırıldığı tespit edilerek takip tarihine kadar yapılan hesaplamalar neticesinde; Takip tarihi itibariyle ticari kredi borcu olarak 1.496.116,88 TL asıl alacak ile bu alacağa yıllık %242,78 oranında faiz işletilmesi gerektiği, yine ticari kredili mevduat hesabı yönünden ise 10.513,16 TL asıl alacak ve bu alacağa % 162,50 oranında faiz işletilmesi gerektiği hesap ve tespit edilmiş olup banka hesapları üzerinden yapılan bu tespitler aynen geçerli olarak aşağıda takip tarihinden itibaren kapak hesabı yapılacaktır. 1.496.116,88 TL kredi borcu için %242,78 oranında, 10.513,16 TL kredi borcu için ise %162,50 oranında temerrüt faizi uygulanacaktır. Dosyada haciz olduğundan %11,38 tahsil harcı eklenecektir. Dosya borcu bitmediğinden 22.02.2021 dava tarihindeki Avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden vekalet ücreti eklenecektir. Takip sonrası yapılan ödemeler aşağıda listelenmiştir. 09/11/2005 916.317,00 icra dosyasına yapılan ödeme 30/11/2005 ------icra dosyasına yapılan ödeme 11/09/2008 ------ icra dosyasına yapılan ödeme 25/10/2008 ------ icra dosyasına yapılan ödeme 18/09/2012 4.156.952,85 beyana konu ödeme Yukarıda tespit edilen ödemeler TBK.m 100 gereğince mahsup edilecektir. Kapak hesabındaki işlemiş faizlere %5 Bsmv eklenecektir. Bilirkişi raporu hesap tablosundan görüleceği üzere; Dava tarihi itibariyle 79.934.505,56 TL bakiye dosya borcu bulunduğuna dair kanaat belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava menfi tespit talebini ilişkindir. ----- olan alacağı ve alacağın tahsiline konu, ---- İcra Müdürlüğü’nün ---- esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi takibi ve---İcra Müdürlüğü’nün ---- esas sayılı ipoteği aşan kısım ilamsız takip dosyasının, -----Noterliğinin 09.12.2014 tarih ve ----- yevmiye sayılı Alacak Devir Sözleşmesi ile -----. tarafından devir ve temlik alındığı, ------ Şirketine devir edildiği anlaşılmaktadır. ---- İcra Müdürlüğü’nün -----İcra Hukuk Mahkemesi’ne gönderdiği 07.09.2021 tarih ve ------sayılı müzekkere cevabında, “alacaklının vekilinin 25.06.2021 ve 18.12.2019 tarihli taleplerinden haricen 4.156.952,85 TL ödemenin yapıldığı, ayrıca 04.04.2017 tarihinde yapılan dosya hesabında dosya borcunun bittiğinin görüldüğünün belirtilmiş ise de mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre dosyaya sunulan Banka kayıtlarına ve icra dosyasına yapılan ödemelere göre hesaplanan, ------ kullandırılan ticari krediden kaynaklanmış bakiye borçlar toplamının dava tarihi itibarıyla 1.496.116,88 TL asıl alacak, 71.672.924,83 TL temerrüt faizi ve 3.583.646,24 TL BSMV olmak üzere toplam 76.752.687,95 TL alacağının olduğu davacının davasının ispat edemediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın REDDİNE, 1-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL'nin başlangıçta alınan 1.924,78 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 1.309,38 TL'nin talep halinde davacıya iadesine, 2-Yargılama sırasında davacı tarafın yapmış olduğu masrafların üzerinde bırakılmasına, 3-Davalı ( Alacağı Temlik Alan ----- Şirketi) tarafça yapılan 87,50 TL dava açma masrafı ve 6.000,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 6.087,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Yargılama sırasında davalı ( Alacağı Temlik Alan ------Şirketi) taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı.