İlk Derece Mahkemesi 2020/18 E. 2021/551 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/22 Esas - 2024/747 T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/22 Esas KARAR NO : 2024/747 DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/01/2023 KARAR TARİHİ : 17/12/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : 15/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı .... .... .... Esas sayılı icra dosyasına 15.03.2022 tarihinde 58.263,77 TL ödeme yapıldığını, yüklenicilerle imzalanan Sözleşmelere göre ödemeden davalıların sorumlu bulunduğunu, belirterek, fazlaya ilişkin hakları kaydıyla şimdilik yapılacak yargılama neticesinde her bir davalıdan 10,00 TL olmak üzere toplamda şimdilik 900,00-TL nin; ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 12/08/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava değerini 44.137,87-TL arttırarak 44.937,87-TL olarak ıslah ettiğini bildirmiştir. Davalı ... Tem... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; 4857 Sayılı İş Kanununun açık düzenlemelerine aykırı olarak davacı idarenin tek taraflı olarak düzenlediği tip sözleşme hükmünün geçersiz olduğunu, rücu hakkının kullanılmasından bahisle talepte bulunulmasının kanuna karşı hile oluşturduğunu, huzurdaki davayı asla kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirket yönünden herhangi bir sorumluluğa hükmedilecek ise, bu sorumluluğun ancak borcun yarısı olarak talep edilebileceğini, davacının davalı müvekkili şirketi dava tarihinden önce temerrüte düşürmediğini, ayrıca davacının sair yargılama giderlerinden de davalı müvekkilinden sorumlu tutmasına imkan olmadığını, beyanla davanın reddine ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. 2023/22 Esas sayılı dosyamız kapsamında yargılama devam ederken, davacı yanın davalılardan ...Özel Güvenlik Sistemleri İnşaat Gıda Temizlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan dava yönünden davayı takip etmediklerini bildirmeleri üzerine, 26/04/2024 tarihli celsede, davacı tarafından davalılardan ...Özel Güvenlik Sistemleri İnşaat Gıda Temizlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davanın işbu dosyadan tefrikine, tefrik edilen dosyanın Mahkememizin ayrı bir esasına kaydedilerek ayrı bir esas üzerinden yargılamasına devam olunmasına, eldeki davada; davacı tarafından davalılar .... .... .... Maden Medikal Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, .... .... .... Temizlik Emlak Ve İnşaat Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davanın yargılamasına devam olunmasına karar verilmiştir. Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, dava dışı içinin işçilik alacaklarına ilişkin mahkeme ilamı ve icra dosyası ile ilgili ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır. 05/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " ...Davacı EUAŞ Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, İmzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Dava dışı işçi Atilla DÜLGER ile ilgili Davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından Beylikova Asliye (İş) Mahkemesi 2020/18 E. 2021/76 karar sayılı Kararı uyarınca ... 2. Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına 15.03.2022 tarihinde Toplam 58.263,77 TL ödemenin 44.937,87TL sini davalılardan rücuen tazminini talep edebileceği, işletilecek faiz mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varılmıştır. Davalıların sorumluluk miktarları aşağıda gösterilmiştir. 3.957,78 TL ... Temizlik Emlak ve İnşaat Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi 3.729,29 TL ... Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai Ve Orman Ürünleri Maden Temizlik Özel Güvenlik Taşımacılık Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi 10.338,35 TL ... Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 945,20 TL ... 1.425,54 TL ... İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 2.324,26 TLBaysan Temizlik Otomasyon İnşaat Elektrik Gıda Maden Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 1.084,65 TL ... Çevre Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi 21.132,79 TL ... Organizasyon Güvenlik Temizlik Tekstil İmalat Ticaret ve Sanayi Toplam 44.937,87 TL" olduğu hususları belirtilmiştir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Aynı yönde açıklamalar için Y. 6 HD. 2021/777E- 2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.) Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı yüklenici nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicilerin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalılardan rücu edilebileceği anlaşılmıştır. Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ... BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıları temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın KABULÜ ile; a.) 3.957,78 TL'nin, dava tarihi olan 09/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Temizlik Emlak Ve İnşaat Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, b.) 2.324,26 TL'nin, dava tarihi olan 09/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı...Temizlik Otomasyon İnşaat Elektrik Gıda Maden Medikal Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, c.) 3.729,29 TL'nin, dava tarihi olan 09/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai Ve Orman Ürünleri Maden Temizlik Özel Güvenlik Taşımacılık Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, d.) 10.338,35 TL'nin, dava tarihi olan 09/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, e.) 1.425,54 TL'nin, dava tarihi olan 09/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine f.) 21.132,79 TL'nin, dava tarihi olan 09/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Organizasyon Güvenlik Temizlik Tekstil İmalat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, g.) 1.084,65 TL'nin, dava tarihi olan 09/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... Çevre Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, h.) 945,20 TL'nin dava tarihi olan 09/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı .... .... .... 'dan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken toplam 3.069,71-TL karar ve ilam harcından daha önceden peşin ödenen toplam 933,66-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.136,05-TL harcın; 188,13-TL'sinin ... Temizlik Emlak Ve İnşaat Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'den, 110,48-TL'sinin...Temizlik Otomasyon İnşaat Elektrik Gıda Maden Medikal Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 177,27-TL'sinin ... Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai Ve Orman Ürünleri Maden Temizlik Özel Güvenlik Taşımacılık Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'den, 491,42-TL'sinin .... .... .... Organizasyon Güvenlik Temizlik Tekstil İmalat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi''den, 51,56-TL'sinin ... Çevre Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi''den, 44,93-TL'sinin ...'den, alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin; 2.642,17-TL'sinin ... Temizlik Emlak Ve İnşaat Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'den, 1.551,65-TL'sinin...Temizlik Otomasyon İnşaat Elektrik Gıda Maden Medikal Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 2.489,63-TL'sinin ... Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai Ve Orman Ürünleri Maden Temizlik Özel Güvenlik Taşımacılık Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'den, 6.901,76-TL'sinin ... Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 951,67-TL'sinin ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden'den, 14.108,01-TL'sinin ... Organizasyon Güvenlik Temizlik Tekstil İmalat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi''den, 724,10-TL'sinin ... Çevre Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi''den, 631,00-TL'sinin ...'den, alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 753,76-TL Islah Harcı, 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 4.137,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.751,31TL'nin; 770,75-TL'sinin ... Temizlik Emlak Ve İnşaat Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'den, 452,63-TL'sinin...Temizlik Otomasyon İnşaat Elektrik Gıda Maden Medikal Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 726,25-TL'sinin ... Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai Ve Orman Ürünleri Maden Temizlik Özel Güvenlik Taşımacılık Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'den, 2.013,32-TL'sinin ... Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 277,61-TL'sinin ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden'den, 4.115,45-TL'sinin ... Organizasyon Güvenlik Temizlik Tekstil İmalat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi''den, 211,23-TL'sinin ... Çevre Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi''den, 184,07-TL'sinin ...'den, alınarak davacıya verilmesine, 5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.360,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin; 295,92-TL'sinin ... Temizlik Emlak Ve İnşaat Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'den, 173,78-TL'sinin...Temizlik Otomasyon İnşaat Elektrik Gıda Maden Medikal Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 278,84-TL'sinin ... Akaryakıt İnşaat Hayvan Ürünleri Nakliyat Gıda Maddeleri Dayanıklı Tüketim Zirai Ve Orman Ürünleri Maden Temizlik Özel Güvenlik Taşımacılık Taahhüt İthalat İhracat Turizm Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'den, 773,00-TL'sinin ... Peyzaj Tarım Temizlik İnşaat Yemek Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 106,59-TL'sinin ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden'den, 1.580,10-TL'sinin ... Organizasyon Güvenlik Temizlik Tekstil İmalat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi''den, 81,10-TL'sinin ... Çevre Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi''den, 70,67-TL'sinin ...'den, alınarak hazineye irad kaydına. 6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2024