İlk Derece Mahkemesi 2020/120 E. 2022/1380 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/07/2024 KARAR TARİHİ : 03/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ;Müvekkiline ait .....plakalı araç .....tarihinde Aydın Arslan bulvarı istikametinden Nükhet Coşkun Cad. İstikametine giderken .....sevk ve idaresinde bulunan .....plakalı motosikletin Müvekkile çarpması sonucunda müvekkilin aracı hasarlandığını, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını işbu başvuru neticesinde 33.000 TL ödeme yapılmış olup ödemenin eksik olduğunu, müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybına binaen şimdilik 50 TL ve eş değer parça bedeli olarak şimdilik 50 TL olmak üzere toplam 100 TL'nin; kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, diğer yargılama giderleri ile hükmedilecek vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı araç müvekkil şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....- .....tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL olduğunu, poliçe limitini bildirmemiz davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, müvekkili şirket tarafından araçta oluşan değer kaybı için sigortalının %50 kusuruna istinaden .....tarihinde davacı vekiline 33.500,00 TL değer kaybı tazminatı ödenmiş olup başvuru konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Arabuluculuk tutanağı; Dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; Kazanın .....günü, saat .....sıralarında Sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracı ile Aydın Arslan Bulvarı istikametinden Nükhet Coşkun caddesi istikametine Emek caddesini takiben gelip .....sokak kavşağında yolun sağına yanaşıp sola doğru manevra yaptığı sırada aracının sol yan kısımlarına aynı istikametten gelip .....plakalı aracın solundan geçiş yapmak isteyen Sürücü .....idaresindeki .....plakalı motosikletin ön kısımlarıyla çarpışmaları neticesi çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, tutanağın iki polis memuru tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .....plaka sayılı araca .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği, teminat limitinin araç başına 200.000,00-TL olduğu anlaşılmıştır. 4-Hasar dosyası: Davacı tarafın yapmış olduğu başvurusu üzerine hasar dosyasının oluşturulduğu, .....tarihinde davacı vekiline 33.500,00 TL değer kaybı tazminatı, .....tarihinde ise 30.375,22 TL hasar bedeline ilişkin tazminatın ödenmiş olduğu anlaşılmıştır. 5-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....adına kayıtlı olduğu, aracın hususi kullanım amacına özgülendiği; .....plakalı aracın .....adına kayıtığı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 6-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Sürücü .....idaresindeki .....plakalı aracı ile sürücü .....idaresindeki .....plakalı motosikletin karışmış olduğu trafik kazasında;.....Plakalı Otomobil Sürücüsü .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen kurallardan, sola dönüş kuralına uymayarak, Kanunun 53/b-2 maddesinde belirtilen kuralı ihlal ettiği ve aynı kanunun 84'üncü maddesini ve 84/F maddesini ihlal ettiğinden yüzde yirmibeş (%25) kusurlu olduğu, .....Plakalı Motosiklet Sü .....ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen diğer kusurlarından 52/1-a ve b maddesini ile aynı kanunun 54/1-b-5 maddesini ihlal ederek, Trafik Kanunun 84.maddesinde yer alan asli kusurlardan olan 84/e maddesinde belirtilen kuralları ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yetmişbeş (%75) kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır. 7-Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisinden aldırılan .....tarihli kök rapor ile .....tarihli ek rapor;Geçmiş mülkiyet durumu ve araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate alınarak yetkili satıcılar ve internet satış siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda emsal aracın 1.870.000 TL bedel ile temin edilebileceği, yapılan piyasa araştırması sonucunda kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın sovtaj bedelinin 1.650.000 TL olacağı, yetkili ve özel servisler üzerinde yapılan piyasa araştırması sonucunda; kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın onarımı için gerekli orijinal yedek parça ve işçilik giderlerinin KDV dahil 74.000 TL olacağı, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli, sovtaj bedeli ve onarım giderlerinin dikkate alınması dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve PERT-TOTAL olarak değerlendirilmemesi gerektiği, onarım işleminden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 80.000 TL değer kaybı oluşacağı kanaatine varıldığı, ek raporda ise ; dava konusu aracın karıştığı trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasarın onarımı için orijinal yedek parça kullanıldığı, bu nedenle onarım işleminde kullanılan yedek parçanın türünden (çıkma veya eşdeğer) kaynaklı yedek parça fiyat farkı oluşmayacağı kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır. 8-Davacı vekilinin .....tarihli ıslah dilekçesinde ; Fazlaya dair talep ve dava hakkları saklı kalmak kaydıyla; toplam 46.500 -TL araç değer kaybı bedeli ile 25.124,68 TL eş değer parça fiyatının davalının temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren her türlü artışı kapsayacak ticari temerrüt (avans) faizi, yargılama masrafları ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır. Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu hasar miltarının tespiti, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, araca takılan parçaların ve önceki halinin orjinal olup olmadığı ve bundan kaynaklı arada fark bedelinin doğup doğmadığı, bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) Hasar onarım aşamasında öncelikle hasar gören parçanın onarımı gerektiği, hasar gören parçanın onarımının mümkün olmaması halinde çıkma veya eşdeğer parça kullanılması için hak sahibinin muvafakati veya orijinal parça ile değiştirilme olanağının bulunmaması gerekmektedir. Öncelikle usule ilişkin olarak yapılan itirazlar değerlendirilecek olur ise; davalı vekili her ne kadar sigorta şirketine başvuru bulunmadığından bahisle usulden red isteminde bulunmuş ise de davacının başvuru belgelerini sunmuş olduğu kaldı ki dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulduğu güncel içtihatlara göre de alternatif yollardan birine başvurunun yeterli olduğu anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini belirterek usulde red talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay içtihatları nazara alındığında davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının olduğu anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı vekili usulüne uygun olarak yetki ilk itirazında bulunmuş ise de; davaya konu kazanın mahkememizin yetki sınırlarına dahil olan Diyarbakır İlinde gerçekleştiği ve HMK.'nın 16.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin de yetkili olduğu anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin yetki itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı vekili her ne kadar zamanaşımı defisini ileri sürmüş ise de kazanın gerçekleştiği tarih dikkate alındığında kazanın .....tarihinde gerçekleşmiş olması ve davanın .....tarihinde ikame edilmiş olması dikkate alınarak 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın ikame edildiği anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde sürücü .....idaresindeki davacıya ait .....plakalı araç ile seyir halinde iken sol yan kısımlarına aynı istikametten gelip .....plakalı aracın solundan geçiş yapmak isteyen sürücü .....idaresindeki .....plakalı motosikletin ön kısımlarıyla çarpışmaları neticesinde trafik kazası meydana geldiği, tarafların kazanın oluş şekline ilişkin bir itirazda bulunmadığı, olay oluşuna göre de bu kazanın oluşumunda; .....Plakalı Otomobil Sürücüsü .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen kurallardan, sola dönüş kuralına uymayarak, Kanunun 53/b-2 maddesinde belirtilen kuralı ihlal ettiği ve aynı kanunun 84'üncü maddesini ve 84/F maddesini ihlal ettiğinden yüzde yirmibeş (%25) kusurlu olduğu, .....Plakalı Motosiklet sürücüsü .....ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen diğer kusurlarından 52/1-a ve b maddesini ile aynı kanunun 54/1-b-5 maddesini ihlal ederek, Trafik Kanunun 84.maddesinde yer alan asli kusurlardan olan 84/e maddesinde belirtilen kuralları ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yetmişbeş (%75) kusurlu olduğu anlaşılmakla; mahkememizce olayın oluşuna uygun hazırlanan .....tarihli trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır. Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine hesap yapılması gerekmekte olup mahkememizce bu yönteme uygun olarak rapor tanzim edilmesi istenilmiş, mahkememizce makine mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi kök raporu ile .....tarihli ek rapor incelendiğinde; alınan raporda araç onarımı için KDV dahil 74.000TL hesaplamanın yapıldığı, yapılan bu hasar onarım bedeline göre onarımın daha ekonomik olacağı, aracın hasar görmeden önceki piyasa değerinin 1.870.000TL olacağı, onarım gördükten sonraki değerinin ise 1.790.000TL olacağı böylelikle oluşacak değer kaybının 80.000TL olacağının belirlendiği, aracın onarımında orijinal yedek parçanın kullanıldığı dolayısı ile de parça fiyat fark bedelinin oluşmayacağının belirtildiği anlaşılmakla; alınan raporlar mahkemece kurulan ara kararı karşılar nitelikte, raporun kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli olduğu kanaati ile mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davalı .....sigortanın .....plakalı aracın kaza tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın kaza tarihindeki teminat limitlerinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise kazada asli (%75 oranında) kusurlu olduğunun anlaşıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybı tazminatı talebi yönünden kusur tenzilatı yapıldığında 48.000TL değer kaybı tazminat bedeli talep edilebilineceği, hasar bedeline ilişkin 30.375,22TL, değer kaybına ilişkin olarak 33.500TL ödeme yapılmış olduğu, KTK md.111 gereğince davalının yapmış olduğu ödemenin yetersiz ve fahiş olduğunun kabulünün gerektiği, teminat limitleri dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin bakiye 136.124,78‬TL teminat limitinin kaldığı, yapılan ödeme miktarı tenzil edildiğinde davacının değer kaybı tazminatına ilişkin 14.500TL bakiye değer kaybı tazminatını talep edebileceği, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu orijinal parça yerine eş değer parça kullanılması nedeniyle oluşan fiyat farkına ilişkin olarak bilirkişi raporunda belirlendiği üzere aracın onarımında orijinal parça kullanıldığı ve bu kalem yönünden ispat şartının gerçekleşmediği anlaşılmakla davacının bedel artırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu miktarlar ve mahkememizce kabul edilen hesaplama dikkate alındığında değer kaybı bedeline ilişkin zarar kalemlerinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığına dair başvuru tebliğ evrakını dosyaya kazandırmadığı anlaşılmakla kısmi ödeme tarihi itibari ile bu tarihin de .....tarihine isabet ettiği anlaşılmakla bu tarih itibari ile faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalı yanca sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu anlaşılmakla yasal faize hükmedilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; A)Davacının değer kaybına ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 14.500,00-TL'ye kısmi ödeme tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, B)Davacının hasar fark bedeline ilişkin talebinin reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 990,49-TL harçt peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3- Davacı tarafından yatırılan 427,60TL başvuru harcı, 990,49 TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 1.418,09-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 4.600TL Bilirkişi ücreti, 155,00TL dosya masrafı ve Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 4.755,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 964,11TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 14.500,00- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000,00- TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin 729,92TL sinin davalıdan, bakiye 2.870,07TL nin ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim