Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/1023 E. 2023/8 K.

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/1023 Esas - 2023/8

T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO :2020/1023 Esas KARAR NO :2023/8 HAKİM : KATİP : DAVACI :... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ VEKİLİ :Av. DAVALI : SOĞUK DEPO İHRACAT VE TRANSPORT ANONİM ŞİRKETİ - VEKİLİ :Av. O DAVA :İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :27/12/2020 KARAR TARİHİ :03/01/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :20/01/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA;Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; davacı şirket nezdinde düzenli Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen .......Metal Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ'ye ait emtianın davalı yana ait 16ANG88 plaka sayılı çekiciye bağlı ...... plaka sayılı yarı römork ile 24.01.2019 tarihinde nakliye esnasında hasarlandığı; mezkûr olay nedeniyle 12.546,25-TL hasar bedelinin sigortalıya 05.04.2019 tarihinde ödendiği, işbu davadan önce sigortalıya ödenen hasar tazminatının TTK 1472 gereğince rücûan tahsili hususunda davalı yana başvurunun sonuçsuz kaldığı; sonuç ve talep olarak; Davalı/borçlu yanın, Bursa 5. İcra Müdürlüğü’nün 2019/9185 E sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazının iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalının %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava temiştir. CEVAP; Davalı Sönmez Bustaş Soğuk Depo İhracat ve Trans. AŞ. Vekili Cevap Dilekçesinde özetle; davalı ile davalının sigortalısı P.S.M. Metal Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ arasında uluslararası mal taşımaya yönelik ticari ilişki bulunmakta olup davalının bu ticari taşıma ilişkisi gereğince üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği; zira davalının bu ticari ilişki süresince sadece uluslararası nakliye hizmeti verdiği ve gönderici tarafından araçlarına yüklenen ve istiflenen malları alıcı adresine taşıyarak teslim ettiğini, dava konusu alacak talebinin; 16 ANG 88 plakalı çekiciye bağlı 16 ASR 62 plakalı römork ile CMR belgesine tabi olarak yapılan taşımada, malların yükleme ve istifleme sırasında gördüğü hasar iddiası ile hasar bedelinin rücusuna dayandığını aynı zamanda davalı firmanın da sigorta firması olan davacının, aynı hasara ilişkin hazırlattığı iki ayrı ekspertiz raporunda da hasarın yükleme ve istiflemeden kaynaklandığını, davalı firmanın poliçesine dayalı raporda, yükleme ve istiflemenin dava dışı sigortalı tarafından yapıldığının tespit edildiğini, davacının, dava dışı P.S.M. Metal Profil Alüminyum San ve Tic. Aş. nin, 27132972 nolu poliçesi gereği hazırlattığı ve dava dilekçesine ekli olarak sunduğu ... Ekspertiz Hiz. Ltd. ti. raporuna göre hasar yüklemeden ve istiflemeden kaynaklandığını bu raporda yükleme ve istiflemenin kim tarafından yapıldığının sorgulanmadığını ve rapora göre dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığını, davacının davalı Sönmez Bustaş Soğuk Depo İhracat ve Trans. AŞ'nin 410001021919- 2 nolu poliçesi gereği hazırlattığı ve davaya cevap dilekçesine ekte sunulan Arend Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. raporuna göre de hasar yüklemeden ve istiflemeden kaynaklandığını, bu raporda yükleme ve istiflemenin kim tarafından yapıldığının sorgulandığını ve yükleme ve istiflemenin gönderici firma tarafından yapıldığını, kusurun dava dışı sigortalıda olduğunun tespit edildiğini, kusurun davalıda olmadığı gerekçesi ile hasarın teminat dışı değerlendirildiğini davacının; aynı hasara ilişkin iki ayrı poliçede yaptığı değerlendirmede çelişkili hareket ederek birinde müvekkili kusursuz bularak bir bedel ödemekten imtina ettiğini, diğerinde ise dava dışı sigortalıya ödeme yaptıktan sonra davalının kusurlu olduğu iddiası ile davalıya iş bu davayı açtığını, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacının iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dahi davalı şirketin karayolu ile yapılan uluslararası eşya taşımacıları taşıyıcı sorumluluk sigortası (CMR) kapsamında davacı HDI sigorta ile yapılmış bulunan 410001021919-2 nolu sigorta poliçesi bulunduğundan davanın aleyhimize sonuçlanması ihtimaline binaen sigorta şirketine karşı rücu hakkının doğacağını ve bedelin davacı tarafından ödenmesi gerekeceğinden, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını belirterek davanın hukuki yarar yokluğu sebebi ile reddine, davacının icra takibi yapmakta kötü niyetli olması nedeni ile de 2004 Sayılı İcra İflas Kanunun 67. Maddesi gereğince alacağın % 20’dan aşağı olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

İhtilaf davalı firma ile dava dışı PMS Metal Alüminyum San ve Tic. A.Ş arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında dava dışı firmaya ait malların davalı tarafından taşıma sırasında hasar görmesi sebebiyle davacı sigorta şirketince dava dışı şirkete yapılan ödeme sonrası rücu ilişkisi kapsamında davalıya karşı Bursa 5.İcra Dairesi’nin 2019/9185 esas sayılı dosyasında yapılan takibin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkememizce Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2019/9185 E. Sayılı sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı vekili tarafından, davalı aleyhine toplam 12.920,58-TL miktar üzerinden takip başlatıldığı, davalı tarafın itiraz dilekçesi ile icra takibinin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi 14/10/2022 Tarihli Raporunda Özetle; yetkililerle yapılan görüşme ve incelenen ekli belgelerden İstanbul'da yerleşik yerleşik ... Profil Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. tarafından Almanya'da yerleşik RBB Aluminium Profil Technik AG isimli firmaya 24.01.2019 tarih ve PM12019000000060 numaralı fatura kapsamında (Satış şekli: DDP Almanya) satılan 17 KAP (988 adet Brüt; 12.251,00 Kg.) alüminyum profil emtiasından 306,77 mts / 777,00 kg emtianın hasarlı olduğu öğrenildiği, hasarın nakliye sırasında meydana geldiği, ani ve beklenmeyen bir risk (trafik kazası, çarpma, çarpışma vb.) nedeniyle meydana gelmediği, araç sürücüsüne ait beyan yazısında, yüklemenin gönderici firma tarafından yapıldığı, istiflemenin ise nakliyeci firma tarafından emtia üzerine spanzet çekilerek yapıldığı , tahliye sırasında çekilmiş ve emtianın dorse üzerindeki istif şeklini gösterir fotoğraflar incelendiğinde, özellikle istiflenen altında kalan ürünlerin ezilmiş olduğu ayrıca ürünler arasında boşluklar bulunduğu ve istifin özensiz olduğu açıkça görüldüğü, incelenen konu fotoğraflar ve sürücü beyanına istinaden konu hasarın muhtemelen üstte bulunan emtianın ağırlığı sebebiyle altta bulunan emtianın ezilmesi ve özensiz istifleme (yükleme hatası) neticesinde meydana geldiği görüş ve kanaatine varıldığı, Poliçe Şartlarının Değerlendirilmesi Sigorta poliçesinde, teminat dışı kalan hallerin, “19.Emtianın yanlış yükleme veya istiflenmesi sonucu oluşan hasarlara dayalı talepler” denilmekte olup, poliçeye aşağıdaki maddenin dahil edildiği görülmüştür. "Yükleme ve istiflemenin sigortalı tarafından yapılmış olduğu durumlarda; hatalı yükleme ve istiflemeden kaynaklı hasarlar poliçe şartlarınca teminata dahildir” denildiği, ekli sürücü beyanına istinaden yüklemenin gönderici firma tarafından yapıldığının anlaşıldığı, ilgili poliçe notu kapsamında konu hasar teminat dışı olarak değerlendirildiği, nihai değerlendirme sigortacının takdirinde olduğu, Sovtaj: Hasarlı alüminyum profil için kg başına 0,833 EUR olmak üzere 777,00 Kg. x 0,83326004376 EUR/Kg. = 647,44 EUR hurda bedeli tenzil edildiği, Rücu Bilgileri; konu taşıma sigortalıya ait araç ile yapıldığı, rücu imkânı bulunmadığı, Hasar Hesabı: Hasar hesabı A hasar başlığı altında emtia hasarı, B hasar başlığı altında SDR hesabı olarak yapıldığı, emtia bedeli SDR hesabına göre daha uygun bulunduğu, emtia Hasarı: Hasar hesabı, ... Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ’nin 24.01.2019 tarih ve PM12019000000060 numaralı faturasına istinaden yapıldığı, Mal faturasına 2.000 EUR navlun bedelinin dahil edildiği görüldüğü, hasarlı emtia oranında (2.000 EUR / 6.140,74 mts = 0,32569364604 EUR x 306,77 mts = 99,91 EUR navlun bedeli tenzil edildiği, mal faturasında birim fiyat toplamı üzerinde %3 oranında iskonto uygulandığı görüldüğü, hasar hesabında iskonto uygulandığı, Hasar Miktarı: A 1.310,61 EUR (Hasar KDV'siz birim fiyatları üzerinden hesaplandığı, SDR hesabında CMR düzenlenme tarihlerindeki 25.01.2019 TCMB kurları dikkate alındığı,) Eksper Raporlarının Değerlendirilmesi Sigortacılık Kanunu’nda [m. 2/1(n) ile m. 22]; “Sigorta eksperi, Sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri mutat meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişi” şeklinde görev tanımı yapıldığı, Türk Hukukunda sigorta hasarının tespiti hususunda mutad yöntem eksper tayini olmakla birlikte zarar tespitinin başkaca şekilde yapılması da mümkün olduğu, Poliçe hükümlerinden hasar tespitine ilişkin yöntemin bağlayıcı olmadığı, tarafların gerektiğinde bu imkânı kullanabileceklerinin kabulü gerektiği, dosya içeriğine göre eksper raporu çerçevesinde yapılan tespitin kabulü gerektiği kanaatine ulaşıldığı, ... Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen Ekspertiz Raporu’unda hasar nedeni olarak; söz konusu emtianın parsiyel olarak araca yüklenmiş olup istiflemenin hatalı ve yetersiz sabitleme yapılması sonucunda, muhtemelen emtianın üzerine ağır bir yük konulması sebebiyle hasarlanmış olduğu kanaati rapor edildiği, HDI Sigorta AŞ işbu eksper raporunda tespit edilen Net hasar tutarı olan 1.987,21 EURO’yu 05.04.2019 tarihli makbuz ile PMS Metal Profil Alüminyum Sanayi ve Ticaret AŞ’ne ödediği, Arend Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen Ekspertiz Raporu’nda “araç sürücüsüne ait beyan yazısında, yüklemenin gönderici firma tarafından yapıldığı, istiflemenin ise nakliyeci firma tarafından emtia üzerine spanzet çekilerek yapıldığı, tahliye sırasında çekilmiş ve emtianın dorse üzerindeki istif şeklini gösterir fotoğraflar incelendiğinde, özellikle istiflenen altında kalan ürünlerin ezilmiş olduğu ayrıca ürünler arasında boşluklar bulunduğu ve istifin özensiz olduğu açıkça görüleceği, incelenen konu fotoğraflar ve sürücü beyanına istinaden konu hasarın muhtemelen üstte bulunan emtianın ağırlığı sebebiyle altta bulunan emtianın ezilmesi ve özensiz istifleme (yükleme hatası) neticesinde meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır”. İşbu dosyada cmr sigortası poliçesi ile hasar dosyasının ibraz edilmemesi sebebiyle ekspertiz raporunda zikredilen muafiyet hallerinin denetlenmesi mümkün olmadığı, nakliyat sigortası kapsamında yapılan ödeme davacı HDI Sigorta AŞ’nin Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen ... Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ'ye ait emtianın davalı yana ait 16ANG88 plaka sayılı çekiciye bağlı 16ASR62 plaka sayılı yarı römork ile 24.01.2019 tarihinde nakliye esnasında hasarlandığı; mezkûr olay nedeniyle 12.546,25-TL hasar bedelinin sigortalıya 05.04.2019 tarihinde ödendiği, ödemeye ilişkin olarak HDI Sigorta Vekili tarafından ibraz edilen belgelerden 05.04.2019 tarihli makbuzda PMS Metal Profil Alüminyum Sanayi ve Ticaret AŞ’ne 1.987,21 Euro ödeme yapıldığı sabit olduğu, açıklamalar çerçevesinde, 27148210 sayılı Abonman Nakliyat Poliçesi kapsamında 27132972 abonman sözleşme sayılı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi kapsamında yapılan ödemenin poliçe esaslarına uygun olduğu kanaatine varıldığ, CMR SİGORTASI POLİÇESİ KAPSAMINDA DEĞERLENDİRME iş bu dosyada CMR Sigortası Poliçesi ile hasar dosyasının ibraz edilmemesi sebebiyle ekspertiz raporunda zikredilen muafiyet hallerinin denetlenmesi mümkün olmadığı, nakliyat sigortası poliçesi kapsamında ödeme yapan sigortacı rücu yoluna gitmesi sigortacının halefiyetinde; sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettirenin yerine geçer. Sigorta ettiren kimsenin bu olaydan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel nispetince sigortacıya geçer. Türk Ticaret Kanunun 1472 hükmüne göre “(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur”. Mezkûr olay ve hasar, emtianın taşınması esnada gerçekleşmiş olup emtianın hasar gördüğü, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre taşıyıcı, taşıma sözleşmesi ile eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi borçlanacağı, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu, Hukuk sistemimizde, taşıyıcı taşınan eşyanın gönderilene teslimine kadar taşıma işinden sorumlu olduğu, Karayoluyla eşya taşımalarının hukuki rejimi esas itibariyle Türk Ticaret Kanunu’nda Düzenlendiği, TTK 863 hükmüne göre; sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda oludğu, dosya münderecatına göre ihtilafa konu taşımada, yükleme ve istifleme işini dava dışı gönderen/sigortalının bizzat kendisinin yaptığı kanaatine ulaşıldığı, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi gereğince emtia davalıya/taşıyıcıya ait 16ANG88 plakalı çekiciye bağlı 16ASR62 plakalı römorka, sigortalının adresinde, sigortalı tarafından yüklendiği kanaatine ulaşıldığı, taşınan emtia 07.02.201 tarihinde alıcıya teslim edildiği, CMR 17/4’e göre paketleme, yükleme ve istiflemenin gönderici tarafından yapıldığı hallerde nakliyecinin sorumluluğundan söz edilemeyeceği, aynı şekilde, "TTK 878 hükmüne göre; zıya, hasar veya teslimdeki gecikme aşağıdaki hallerden birine bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan Kurtulur" gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlam eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya Boşaltılması, bu maddeye göre; gönderen edilen ... Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ tarafından yapılan yetersiz ambalajlanan, gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulan, yüklenen ve boşaltılan, mallar sebebi ile oluşan hasarda taşıyıcı Sönmez Bustaş Soğuk Depo İhracat ve Transport AŞ sorumlu olmayacağı, takdiri Mahkeme’ye ait olmak üzere, eksper atama suretiyle tespit yaptırmanın Türk Hukuku bakımından sigorta hasarını tespit etmede asli yol olması sebebiyle bu hususta usulüne uygun tespit yapıldığının kabulünün gerektiği, dosyada eksper raporları dışında zarara ilişkin olarak başkaca tespit olmaması sebebiyle eksper raporlarındaki tespitin kabulünün mümkün olduğu, dosya içeriğine göre sigortacının rücu hakkının ve buna bağlı olarak halefiyet hakkının bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir. Dava; davacı sigorta şirketince "Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi" ile sigortalı ... Profil Alüminyum San. ve Tic. Aş'ye ait emtianın davalı tarafından taşındığı esnada hasarlandığı iddiası ile dava dışı sigortalıya ödenen bedelin tahsili için Bursa 5.İcra Dairesi’nin 2019/9185 esas sayılı dosyasında yapılan takibin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı görülmüştür. Türkiye’de mukim bulunan sigortalı/sigorta ettiren konumundaki P.M.S Metal Profil Alüminyum San. ve Tic. AŞ, Almanya’da mukim bulunan ... Profiltechnik AG firmasına 12.251 kg brüt ağırlığındaki 17 kap alüminyum profil emtiasını DDP (incoterm) kaydıyla satılmış, sözleşmenin konusunu emtianın Türkiye’den nakliyeci Sönmez Bustaş Soğuk Depo İhracat ve Transport AŞ firmasına ait ........... (çekici)/.............. (yarı römork) plakalı araca Almanya’ya taşınması maksadıyla yüklendiği, CMR Senedi düzenlendiği, emtianın taşınması için CMR Kapsamında bir taşıma sözleşmesinin mevcut olduğu, taşınacak eşyanın taşımaya elverişli şekilde paketlenmesi ve yüklenmesinde sorumluluğunun taşıtanda bulunduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından hasarın taşıtan tarafından yükleme ve ambalajlamadaki kusurundan kaynaklandığı, bu bağlamda taşıyıcı davalının sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 857,03-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 156,06-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 700,97-TL harcın davacıdan alınarak, HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.320,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE, Miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne davalının yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/01/2023

Katip - 127096 Hakim - 153211 ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır