İlk Derece Mahkemesi 2019/40 E. 2020/8104 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/895 Esas KARAR NO : 2025/274 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/12/2022 KARAR TARİHİ : 22/04/2025 Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından A/.../... poliçe numarası ile sigortalanmış ...'a ait ... plakalı araç 15/02/2022 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelene kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, kazaya sebebiyet veren aracın sigorta şirketi her türlü zararı karşılamakla mükellef olduğunu, davalıya 14/11/2022 tarihinde başvurulduğunu, davalı kendisine tebliğ edilen ihtarnameye rağmen hasar bedelini ödemediğini, bu nedenle kaza sebebiyle oluşan değer kaybı alacağının şimdilik 100,00-TL'sinin ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden kaza tarihinden itibaren, kabul görmez ise ihtar tarihinden itibaren davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler dikkate alınarak süresinde açılıp açılmadığının tespitini, süresinde açılmadığının tespiti halinde zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden itirazlarının kabulünü, hasar gören araca ilişkin MB ... nolu hasar dosyası oluşturulduğunu, düzenlenen ekspertiz raporuna istinaden belirlenen 9.851,80-TL değer kaybı bedeli, ... Anonim Şirketi tarafından 06.09.2022 tarihinde ödendiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte her halükarda müvekkili aleyhine bir tazminata hükmedilecekse de yapılan ödemelerin poliçe limitinden mahsubu ile hesaplama yapılmasını, başvuru konusu araç 165.000 kilometrenin üzerinde olduğundan değer kaybına ilişkin taleplerin reddi gerektiğini, başvuran tarafın zararı giderilerek müvekkil şirket nezdinde muaccel bir alacak oluşmadığını, müvekkili şirket sorumluluğunu yerine getirdiğinden temerrüde düşmesinden bahsedilemeyeceğini, haksız davanın usule ilişkin şartları taşımadığından davanın usulden reddini, her halükarda müvekkil kurumun yapmış olduğu ödemeler sebebiyle sorumluluğu kalmadığından ve diğer sair itirazlarımız göz önünde bulundurularak davanın esastan reddini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı bakiye değer kaybının tahsili istemine ilişkindir. Somut olayda; davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ... Bürosu tarafından A/.../08 poliçe numarası ile sigortalanmış olan ...'a ait ...plakalı araç arasında 15.02.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacının aracında oluşan hasar sebebiyle HMK m.107 hükmü uyarınca şimdilik 100,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür. Haksız Fiillerden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanununun 49. Ve devamı hükümlerinde düzenlenmiş olup 49. Maddenin "(1)Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (2)Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklindeki düzenlemesi ve aynı kanunun Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50. Maddesinin "(1) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. (2)Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." şeklindeki düzenlemesi uyarınca bir haksız fiil sonucunda zarar görenin tazminat isteminde bulunabilmesi için ortada haksız fiilin bulunması, failin kusur olması, talepte bulunan şahısta zararın meydana gelmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. ... Bürosunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5.maddesinde “Büro, 4477 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan ... Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi başta olmak üzere, motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder.” hükmüne yer verilmiştir. 28/06/2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan ... Bürosu'nun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin "Büronun görev ve faaliyetleri" başlığını taşıyan 5. Maddesi uyarınca; Büro, 4477 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan ... Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi başta olmak üzere, motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder. Bu nedenle yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştıkları kazalarda, şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar karşılanacaktır. Bir başka deyişle, yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir. Buna göre yeşil kart sigortası, anlaşmaya dahil yabancı ülkelerin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını biraraya getiren üniform ve ... bir sigorta poliçesi olarak tanımlanmaktadır. Memleketimizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde imzaladıkları "... Mecburi Mesuliyet Sigortasına dair Avrupa Sözleşmesi" gereğince ülkemizde de tüzel kişiliği haiz ... ... kurulmuş olup, yeşil kart sistemi uygulanmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1. Maddesindeki hükümler uyarınca işleten, sürücü ve sigorta şirketi kaza sonucu meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olup sigorta şirketinin sorumluluk miktarı poliçe limiti ile sınırlıdır. Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli 2019/40 E. - 202/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK'nın ve 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 03.12.2020 tarih 2019/6271 E., 2020/8104 K. sayılı kararı). Yargıtay içtihatlarına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. (Yargıtay 17. H.D'nin 07.03.2016 tarih 2015/15003 E., 2016/2856 K. sayılı kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2019/2478 Esas, 2022/1258 Karar Sayılı, 19.09.2022 Tarihli ilamı). Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; Hasar gören araca ilişkin MB ... nolu hasar dosyası oluşturulup, düzenlenen ekspertiz raporuna istinaden belirlenen 9.851,80-TL değer kaybı bedeli, ... ANONİM ŞİRKETİ tarafından 06.09.2022 tarihinde ödendiği beyan edilmekle yargılama esnasında ilgili dosyalar celp edilmiş, mahkememizce yazılan müzekkereye cevaben ... vekili tarafından 29.11.2023 tarihinde sunulan beyan dilekçesi de göz önünde bulundurulduğunda ödemenin değer kaybı için yapılmış olduğu sabit hale gelmiştir. 2918 sayılı KTK'nın 111. maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Yasa'nın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Yasada belirtilen 2 yıllık süre, hak düşürücü süre olup re'sen dikkate alınması gerekir ( Bknz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/4974 Esas, 2021/6943 Karar Sayılı, 18/10/2021 Tarihli ilamı). İşbu yasal düzenleme uyarınca somut olayda yapılan kontrolde davalı tarafından ödemenin 06.09.2022 tarihinde yapıldığı, işbu davanın ise 27.12.2022 tarihinde 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmekle yargılama yapılmıştır. 15.02.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle davacının Genişletilmiş Kasko Poliçesinin bulunduğu ... Sigorta A.Ş.'ye hasar bedeli bakımından başvuru yapılmış olduğu, hasar ödemesine ilişkin dekont suretinin ibraz edildiği, görülmüş, bilirkişi tarafından celp edilmesi istenilen eski kazalara ilişkin hasar dosyaları celp edilmiş, 10 yılı geçen hasar dosyalarının celbinin mümkün olmaması sebebiyle dosyada bulunan deliller üzerinden rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Yargılama esnasında kazaya karışan araçların trafik tescil kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde tutulan kayıtları, hasar dosyası, ... nezdindeki kayıtları ve kazaya ilişkin tüm evraklar celp edilerek dosya trafik kazaları alanında uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişiden rapor tanzim edilmesi talep edilmiş olup hazırlanan kök ve ek raporlarda özetle; Dava konusu kazada; lastik patlaması şeklinde ani ortaya çıkan teknik arızanın" %100 oranında etkili olduğu, davacıya ait aracın sürücüsü ... kusursuz olduğu, sürücü ... kusursuz olduğu, aracın kaza tarihi olan Şubat 2022 itibarıyla uğramış olacağı değer kaybı: 329.407,00 - 316.875,00 = 12.532,00 TL Olarak hesaplanmıştır. Onarım sonrası uğramış olduğu değer kaybının, kaza tarihi itibarıyla, 12.532,00 TL olduğu, ... A.Ş. şirketinden aracının uğramış olduğu değer kaybına karşılık 06.09.2022 tarihinde 9.851,80 TL ödeme sonrası değer kaybından kalan zarar tutarının 2.680,20 TL olduğu kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir. Somut olayda anılan bilirkişi raporu akabinde davalı tarafça lastik patlamasının olaya sebebiyet vermesi nedeniyle davalının sigortalısının bir sorumluluğunun olmadığı, söz konusu olayın mücbir sebep olarak değerlendirilmesi gerektiği iddia edilmiş ise de yerleşik yargıtay içtihatları ve emsal mahiyette olan yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2022/7219 Esas, 2023/13486 Karar Sayılı, 26.12.2023 Tarihli "... Karayolları Trafik Kanunu'nun 86/1 inci maddesine göre işletenin sorumluluktan kurtulabilmesi için kusuru bulunmamasının yanında araçtaki bir bozukluğunda kazayı etkilememiş olması gerekir. İşleten, motorlu aracın yapımcısının hataları veya onarım sırasında oluşan bozukluklar sonucu oluşan kazalarda kurtuluş kanıtına dayanamaz. Bozukluk kavramına, donanımdaki gereç ve aygıtlardaki (malzeme) ayıplar, yapımda bozukluk, kötü onarımdan ileri gelen bozukluklar, zorunlu donanımların bulunmaması, iyi çalışmaması gibi durumlar girmektedir. Araçtaki teknik bozukluklar mücbir sebep olarak değerlendirilemez. Öte yandan İşleten, aracın trafiğe elverişli bir biçimde çıkarılmasını ve yeterli bakımının yapılmasını sağlamalıdır. Frenin veya lastiğin patlaması, rotun çıkması gibi teknik arızalar, yasanın öngördüğü anlamda mücbir sebep olarak nitelendirilemez. Araçta teknik arıza olması, mücbir sebep değil umulmayan hal olarak kabul edilebilir. Çünkü genellikle bu nitelikteki teknik arızaları önlemek ve karşı koymak mümkündür. Eğer karşı konulamıyorsa o işletme konusunda bir eksiklik hatta düzensizlik, bozukluk var ya da o konuda gerekli dikkat ve özen noksan demektir. Kusurun söz konusu olduğu hallerde, mücbir sebepten söz edilemeyeceği de açıktır. İşleten kusurlu bulunmasa da araçtaki bozukluğun neden olduğu kaza sonucu oluşan zarardan sorumlu olacaktır." şeklindeki gerekçeli ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davalının sigortalısına ait araçta meydana gelen teknik arıza sebebiyle sigortalının kusuru olan %100 oranı üzerinden davalının da sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Somut olayda davacıya ait 2013 model aracın 29.01.2013 tarihinde fatura ile davacıya satışı yapılmış olup akabinde herhangi bir satış işlemi görmemiş olduğu, davacı uhdesinde iken geçirmiş olduğu kazaların etkisi ve dava dışı ... A.Ş. Tarafından değer kaybı için yapılan 9.851,80 TL ödeme mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği bakiye değer kaybının 2.680,20 TL olduğu kabul edilmiş olup bu kapsamda davacı vekilinin bedel arttırım dilekçesi kapsamında bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olması gerektiği şeklindeki düzenlemesi uyarınca 8 iş günlük sürenin bitiminden sonra 9. İş günü sigorta şirketleri açısından temerrüt tarihi olarak esas alınmaktadır. Bu kapsamda somut olay bakımından yapılan incelemede davalıya 14.11.2022 tarihinde başvuru yapılmış olması sebebiyle 25.11.2022 tarihi itibariyle davalının temerrüde düşmüş olduğu, kazaya karışan araçların hususi kullanıma mahsus araçlar olduğu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere; 1-Davacının davasının KABULÜ ile; 15.02.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı 2.680,20 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihi olan 25.11.2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli olan 615,40-TL karar ilam harcından dava açılırken başlangıçta peşin olarak alınan 80,70-TL ve ıslah harcı olarak alınan 44,07-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 490,63-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından sarf edilen dava açılış gideri: 216,97-TL (başvurma, vekalet harcı, peşin harç ve ıslah harcı) davetiye, posta gideri: 367,50-TL, bilirkişi ücreti: 3.300,00-TL olmak üzere toplam: 3.884,47-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 2.680,20-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan alınara hazineye gelir kaydına, 6-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK madde 341 hükmü uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/04/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır