İlk Derece Mahkemesi 2019/40 E. 2020/40 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ : 28/12/2023 KARAR TARİHİ : 24/09/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... tarihinde müvekkilin sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ana yolda ilerlerken .....plaka sayılı arkadan vurması ile maddi hasarlı kazası meydana gelmiştir. Müvekkile ait mezkur aracın bakım ve onarım masrafı, ilgili sigorta şirketi tarafından giderildiğini, .....tarihinde .....gönderi kodu ile .....Sigorta A.Ş.'ye değer kaybı başvurusu yapıldığını, fakat değer kaybına ilişkin talep edilen tutarın tamamı ödenmemiş olup, sadece 20.100,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı bedeli olan 100 TL'nin zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Mezkur kaza .....tarihinde meydana geldiğini, kaza tarihi itibari ile trafik sigortalarının araçta meydana gelen maddi zararlara ilişkin azami teminatı araç başına 120.000-TL olduğunu, kazadan kaynaklı davacı yan .....ait .....plakalı araçta meydana gelen maddi zarar sebebiyle müvekkil şirket nezdinde tanzim edilen .....numaralı trafik sigorta poliçesi limitleri dahilinde, işbu aracın servis masrafları adına .....tarihinde .....Hizmetleri A.Ş.'ne 99.900,00-TL ödeme yapıldığını, kazadan kaynaklı maddi zarar sebebiyle .....plakalı aracın maliki .....müvekkil şirket nezdinde tanzim edilen .....numaralı trafik sigorta poliçesi limitleri dahilinde, .....tarihinde .....-TL araç değer kaybına ilişkin ödeme yapıldığını, yapılan işbu ödemeler ile davacıların mezkur kaza sebebi ile uğradıkları iddia olunan maddi zararları karşılanmış olduğundan huzurdaki davanın reddi gerektiğini, davanın reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE; 1-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında sürücü .....beyanında; Silvan - Bingöl yol ayrımında ışıklarda yeşil ışıkta .....plakalı aracın durduğunu, kendisininde durduğunu, .....plakalı aracın arkasında durduğunu .....plakalı aracın arkasındaki araca vurduğunu, arkasındaki aracında sürüklenerek kendi aracına çarptığını, sürücü .....beyanında; Silvan - Bingöl yol ayrımında yeşil ışıkta .....plakalı aracın arkasında durduğunu arkadan gelen .....plakalı aracaın kendisine arkadan çarptığını kendisininde sürüklenerek öndeki araca çarpması sonucu kazanın gerçekleşmiş olduğunu belirtmiş olduğu ve tutanağın taraflarca imza altına alındığı anlaşılmıştır. 2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği araç başına teminat limitinin 120.000-TL olduğu anlaşılmaktadır. 3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik .....numarasıyla hasar dosyası açılmış olup davacı yana maddi hasar taleplerine ilişkin olarak .....tarihinde .....A.Ş.'ye 99.900,00-TL, değer kaybı taleplerine ilişkin olarak .....tarihinde 20.100,00-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. 5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....Tarihli rapor:Marka .....Plaka .....Yakıtı dizel, Model .....kullanım hususi, amacı, otomobil renk beyaz otomatik km .....olduğu, Değişen parça toplam fiyatının 46.800,00 TL olduğu, Onarım ve Montaj İşçilikleri toplam fiyatı 53.100,00 TL olduğu, Net Toplam 99.900,00 TL olduğu, aracın Rayiç Değeri, aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, hasar miktarı gibi faktörlere göre değişiklik göstereceği, bu değeri, Türkiye Sigortalar Birliği (TSB) Kasko Değer Listesi ve veya ikinci el araç satışı yapan sitelerden alman değerlerle tespiti yapılabileceği düşünüldüğünde, kaza tarihindeki rayiç değer tespiti yapıldığında, .....model aracın rayiç değeri kasko değer listesinde 1.198.361,00 TL olduğu düşünülürse, baz değer kaybı: 1.198.361,00 TL x 0,19 227.688,59 TL olarak hesaplanacağı, 4 Aralık 2021 tarihi ve sonrasında uygulanan poliçelerde, Değer kaybı tazminatı 2918 sayılı karayolları trafik kanunun 90 maddesi uyarınca belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde (formül ) 102.459,86 TL hesaplandığı, dosyada ki bilgilerden davacıya .....tarihinde değer kaybından ötürü 20.100,00 TL, ödeme yapılmış olduğundan davacıya değer kaybından dolayı;(102.459,86 TL)- ( 20.100 TL) — 82.359,86 TL ödeme yapılması gerektiği kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. 6-Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Değer kaybına ilişkin tutarın 102.359,36 TL olduğunu, 20.100 TL ödeme yapıldığından bu kısmın mahsubu ile 82.359,36 TL tutarında değer kaybı olduğunu belirlenen 100,00 TL’lik tutarın 82.359,36 TL olarak arttırdıkları anlaşılmıştır. Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) Davalı sigorta şirketi vekilinin yetki ilk itirazı incelendiğinde; davacı vekilinin davaya konu talebi incelendiğinde davasını trafik kazası kaynaklı tazminat davası olarak açmış olduğu, HMK 16. maddesinde :''Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.'' şeklinde düzenlenilmiş olup, somut dosyada kazanın gerçekleştiği ve davacının yerleşim yeri Diyarbakır olmakla, davalı vekilinin İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair itirazı yerinde görülmememiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kazanın gerçekleştiği araç sürücülerince imza altına alınan kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere sürücü .....davacıya ait araca arkadan çarpması sonucu meydana geldiği ve olay oluşuna yönelik tarafların bir itirazı bulunmamakla; meydana gelen kazada davalı .....sürüş takip mesafesine uymaması nedeni ile tam kusurlu olduğu, davacıya ise kusur izafe edilecek herhangi bir eylemin bulunmadığına kanaat getirilmiş olduğu; olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi dosyadaki kaza tespit tutanağına sunulan bir itirazın da bulunmadığı, kaza nedeniyle davacı aracında 102.459,86 TL değer kaybı olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana 20.100,00TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, .....tarihinde .....A.Ş.'ye 99.900,00-TL ödeme yapıldığı, kaza tarihindeki sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında teminat limitlerinin tüketilmiş olduğu anlaşılmakla davanın yalnızca davalı araç sürücüsü yönünden kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davalı araç sürücüsünün haksız fiilin meydana geldiği tarih itibariyle temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği bu tarihin ise .....'ye isabet ettiği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle; 1-Davanın davalı sigorta şirketi yönünden teminat limiti tüketilmiş olmakla REDDİNE, 2-Davanın .....yönünden davanın kabulü ile 82.359,36 TL'nin kaza tarihi .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 5.625,96 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın ve 1.410,00TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 3.946,12 TL harcın davalı .....tahsili ile hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85TL başvuru harcı ve 1.410‬TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.949,70‬TL harcın davalı .....alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan 3 tebligat ve posta gideri ile dosya masrafı 944,50TL ve bilirkişi ücreti 2.500TL olmak üzere toplam 3,444,50TL yargılama giderinin davalı .....alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davalı .....alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine VERİLMESİNE, 8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 9-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair davacı vekilinin yüzen karşı, davalıların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı Katip Hakim